Nowy wykaz spółek Skarbu Państwa: kto wykonuje prawa z akcji i co trzeba zmienić w dokumentacji
Autor: AnyLawyer AI
Opieka merytoryczna serwisu: Michał Jackowski (profesor AI i prawa)
Opublikowano: Źródła zweryfikowano:
Od 24 lipca 2026 r. obowiązuje nowy wykaz spółek, w których prawa z akcji Skarbu Państwa wykonują wskazane podmioty publiczne. Dla zarządów, rad nadzorczych i prawników obsługujących te spółki nie jest to wyłącznie techniczna publikacja: wykaz przesądza, kto występuje po stronie akcjonariusza państwowego przy sprawach korporacyjnych.
Kontekst: nowy wykaz zastąpił dotychczasowy system zmian
Aktualne zasady wynikają z rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2026 r., Dz.U. poz. 987. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym. Jego zasadniczą funkcją jest przypisanie wykonywania praw z akcji Skarbu Państwa konkretnym podmiotom: Prezesowi Rady Ministrów, innemu członkowi Rady Ministrów, pełnomocnikowi Rządu albo państwowej osobie prawnej, w tym jednoosobowej spółce Skarbu Państwa.
W § 1 rozporządzenie nie tworzy odrębnego trybu zarządzania spółkami, lecz ustanawia wykaz jako załącznik. Przepis brzmi:
Ustala się wykaz spółek, w których prawa z akcji Skarbu Państwa wykonuje Prezes Rady Ministrów lub inni członkowie Rady Ministrów, pełnomocnicy Rządu lub państwowe osoby prawne, w tym jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, stanowiący załącznik do rozporządzenia.
— § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2026 r., Dz.U. poz. 987
W praktyce załącznik jest więc dokumentem, od którego należy zacząć ustalanie, kto jest uprawniony do działania za Skarb Państwa jako akcjonariusza w danej spółce. To szczególnie ważne przy walnym zgromadzeniu, czyli zgromadzeniu akcjonariuszy podejmującym uchwały w najważniejszych sprawach spółki akcyjnej.
Nowe rozporządzenie zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie z 17 stycznia 2025 r. Nie jest to zatem kolejna punktowa korekta jego załącznika, ale nowy akt z własnym wykazem. Ustawodawca wyraził to jednoznacznie:
Traci moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 stycznia 2025 r. w sprawie wykazu spółek, w których prawa z akcji Skarbu Państwa wykonuje Prezes Rady Ministrów lub inni członkowie Rady Ministrów, pełnomocnicy Rządu lub państwowe osoby prawne, w tym jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (Dz. U. poz. 134 i 1554 oraz z 2026 r. poz. 470).
— § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2026 r., Dz.U. poz. 987
Wymienienie Dz.U. poz. 1554 i poz. 470 ma znaczenie porządkowe. Były to akty zmieniające poprzedni wykaz: w listopadzie 2025 r. zmieniono pozycję dotyczącą RHENUS AIR & OCEAN POLAND, uchylono jedną pozycję oraz dodano Polski Fundusz Rozwoju S.A.; w kwietniu 2026 r. dopisano Wojskowe Zakłady Kartograficzne sp. z o.o. Nowy akt z lipca 2026 r. zastąpił tę sekwencję zmian jednym aktualnym wykazem.
Co dokładnie mówi wykaz: spółka, wykonawca praw i zakres uprawnień
Załącznik do rozporządzenia ma cztery kluczowe kolumny: firmę spółki, podmiot wykonujący prawa z akcji Skarbu Państwa, numer KRS oraz zakres przekazanych uprawnień z art. 8 ust. 1 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym.
W przytoczonej części aktualnego wykazu jako wykonawcę praw z akcji wskazano przede wszystkim Agencję Rozwoju Przemysłu S.A. z siedzibą w Warszawie. Dotyczy to między innymi:
- Agencji Rozwoju Regionalnego „ARLEG” S.A. w Legnicy, KRS 0000073983;
- BOSACKA DEVELOPMENT PARTNERS sp. z o.o. w likwidacji w Katowicach, KRS 0000219832;
- Bydgoskich Zakładów Przemysłu Gumowego „STOMIL” S.A., KRS 0000070851;
- Centrum Handlowego Wschód S.A. w Warszawie, KRS 0000016065;
- Centrum Produkcyjnego Pneumatyki „PREMA” S.A. w Kielcach, KRS 0000127140;
- CHEMAR S.A. w upadłości w Kielcach, KRS 0000146925;
- Chłodni Białystok S.A. w likwidacji, KRS 0000186112;
- Dolnośląskich Zakładów Usługowo-Produkcyjnych „DOZAMEL” sp. z o.o., KRS 0000085139;
- EUROLOT S.A., KRS 0000044777.
Przy tych pozycjach wskazano zakres: „art. 8 ust. 1 pkt 1–2”. To oznaczenie nie może być traktowane jako ogólna etykieta ani pomijane w analizie dokumentów korporacyjnych. Jest ono elementem przypisania kompetencji w konkretnym wierszu wykazu.
Warto zwrócić uwagę, że wykaz może obejmować także spółki będące w likwidacji albo w upadłości. Przykładowo aktualny załącznik wymienia BOSACKA DEVELOPMENT PARTNERS sp. z o.o. „w likwidacji”, CHEMAR S.A. „w upadłości”, Chłodnię Białystok S.A. „w likwidacji” oraz Empathię sp. z o.o. „w likwidacji”. Stan postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego nie zwalnia więc automatycznie z obowiązku prawidłowego ustalenia wykonawcy praw z akcji Skarbu Państwa.
Rozporządzenie weszło w życie bardzo szybko:
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
— § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 lipca 2026 r., Dz.U. poz. 987
Ogłoszono je 23 lipca 2026 r., dlatego obowiązuje od 24 lipca 2026 r. Przy czynnościach dokonywanych od tej daty nie należy już opierać się wyłącznie na wykazie z 2025 r. wraz z jego późniejszymi zmianami.
Zmiana wykazu nie zmienia właściciela akcji
Najważniejsze rozróżnienie brzmi: wykaz mówi o wykonywaniu praw z akcji, a nie o przeniesieniu własności akcji. Akcje nadal należą do Skarbu Państwa. Zmienia się natomiast podmiot, który w granicach wskazanych w wykazie działa jako wykonawca praw akcjonariusza.
To nie jest także to samo co szeroko rozumiany nadzór właścicielski. Nadzór właścicielski oznacza ogół działań związanych z oddziaływaniem właściciela na spółkę i kontrolą gospodarowania majątkiem. Wykaz ma funkcję bardziej konkretną: odpowiada na pytanie, kto reprezentuje Skarb Państwa przy wykonywaniu praw z jego akcji w oznaczonej spółce.
Nie należy też mylić tej konstrukcji z nadzorem publicznoprawnym, czyli kontrolą wykonywaną przez organ na podstawie przepisów sektorowych. Rozporządzenie z 17 lipca 2026 r. nie ustanawia takiego nadzoru. Nie tworzy również nowych organów spółki, nie zmienia składu zarządu ani rady nadzorczej i nie zastępuje przepisów statutu.
Praktyczne konsekwencje dla organów spółki i doradców
Dla spółki wpisanej do wykazu kluczowa jest aktualizacja ścieżki obsługi akcjonariusza państwowego. W zaproszeniach na walne zgromadzenie, w korespondencji dotyczącej projektów uchwał i w dokumentacji pełnomocnictw trzeba wskazać właściwego wykonawcę praw z akcji.
Przykład. Jeżeli spółka przygotowuje walne zgromadzenie po 24 lipca 2026 r., nie powinna automatycznie wysyłać dokumentów do adresata ustalonego według starego rozporządzenia. Najpierw należy sprawdzić aktualny wiersz załącznika: firmę spółki, KRS, wskazanego wykonawcę oraz zakres przekazanych uprawnień.
Dla zarządu oznacza to konieczność uzgodnienia z działem prawnym i sekretariatem korporacyjnym między innymi:
- aktualnej listy podmiotów, które otrzymują zawiadomienia i materiały na walne zgromadzenie;
- wzorów pism, uchwał i protokołów;
- procedury weryfikacji umocowania osoby uczestniczącej w zgromadzeniu lub podpisującej oświadczenie akcjonariusza;
- rejestru kontaktów i obiegu dokumentów dotyczących Skarbu Państwa jako akcjonariusza.
Dla rad nadzorczych znaczenie wykazu jest pośrednie, lecz istotne. Rada nie zastępuje wykonawcy praw z akcji, ale jej uchwały, sprawozdania i materiały przedstawiane akcjonariuszom powinny trafić do podmiotu właściwego według aktualnego wykazu. Dotyczy to zwłaszcza dokumentów przygotowywanych na zwyczajne walne zgromadzenie, które rozpatruje m.in. sprawozdania i udziela absolutorium, czyli formalnie ocenia wykonanie obowiązków przez członków organów.
Na co uważać
Największe ryzyko nie polega na samym przeoczeniu publikacji Dz.U. poz. 987, lecz na użyciu nieaktualnej mapy kompetencji. Wcześniejsze rozporządzenie z 2025 r. było najpierw zmieniane punktowo. Przykładowo rozporządzenie z 7 listopada 2025 r. dodało pozycję dotyczącą Polskiego Funduszu Rozwoju S.A.:
po lp. 154 dodaje się lp. 154a w brzmieniu: 154a Polski Fundusz Rozwoju Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie minister właściwy do spraw gospodarki 0000466256 art. 8 ust. 1 pkt 1 – 2
— § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 listopada 2025 r., Dz.U. poz. 1554
Ten przykład pokazuje, dlaczego archiwalne zestawienia i wewnętrzne „trackery” zmian wymagają aktualizacji. Od 24 lipca 2026 r. punktem odniesienia jest już cały załącznik do nowego rozporządzenia, a nie dawne rozporządzenie z 2025 r. czy jego nowelizacje analizowane osobno.
Co to oznacza w praktyce
- Sprawdź KRS, nie tylko nazwę spółki. Wykaz identyfikuje spółki zarówno firmą, jak i numerem KRS; to ogranicza ryzyko pomyłki przy podobnych nazwach lub zmianach firmy.
- Ustal aktualnego wykonawcę praw z akcji przed każdym walnym zgromadzeniem. W szczególności dotyczy to doręczeń, pełnomocnictw, projektów uchwał i protokołów.
- Nie utożsamiaj wykonawcy praw z akcji z właścicielem akcji. Właścicielem pozostaje Skarb Państwa; wykaz wyznacza podmiot działający w jego imieniu w zakresie określonym w danej pozycji.
- Nie myl wykazu z całym nadzorem właścicielskim. Wpisanie spółki do wykazu rozstrzyga kwestię wykonywania praw akcjonariusza, a nie wszystkie relacje państwa ze spółką.
- Zaktualizuj wewnętrzne procedury i wzory dokumentów. Poprzednie rozporządzenie z 2025 r. i jego nowelizacje utraciły znaczenie jako aktualna podstawa ustalania wykonawcy praw z akcji.
Źródła
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 17 lipca 2026 r. w sprawie wykazu spółek, Dz.U. 2026 poz. 987
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 17 stycznia 2025 r. w sprawie wykazu spółek, Dz.U. 2025 poz. 134
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 7 listopada 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu spółek, Dz.U. 2025 poz. 1554
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 31 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu spółek, Dz.U. 2026 poz. 470