Nowa mapa łączności dla państwa: jakie dane telekomunikacyjne trafią do Prezesa UKE

Od 21 sierpnia 2026 r. przedsiębiorcy telekomunikacyjni muszą patrzeć na swoją infrastrukturę nie tylko jako na zasób biznesowy, lecz także jako element przygotowania państwa do działania w sytuacjach wymagających niezawodnej łączności. Nowe rozporządzenie Ministra Cyfryzacji rozszerza katalog informacji potrzebnych do planowania systemów dla obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Kontekst: od „potrzeb obronnych” do bezpieczeństwa w szerszym znaczeniu

Nowe rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z 29 lipca 2026 r., ogłoszone w Dz.U. pod poz. 1062, wykonuje upoważnienie z art. 54 ust. 6 Prawa komunikacji elektronicznej. Jego adresatem jest przede wszystkim Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (Prezes UKE), czyli organ regulujący rynek łączności elektronicznej, a pośrednio — przedsiębiorcy telekomunikacyjni posiadający określoną infrastrukturę.

Cel regulacji nie polega na bieżącym zarządzaniu sieciami operatorów. Chodzi o zebranie danych, które pozwolą przygotować systemy łączności użyteczne w sprawach obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego. To wyraźnie szersza perspektywa niż w poprzedniej regulacji z 2010 r., odnoszącej się do „potrzeb obronnych państwa”.

Nowy akt już w § 1 wskazuje, że nie tworzy ogólnej ewidencji całej infrastruktury telekomunikacyjnej. Wyznacza on konkretny zakres danych przekazywanych Prezesowi UKE oraz określa grupy przedsiębiorców wyłączonych z tego obowiązku.

„Rozporządzenie określa: 1) szczegółowy zakres przekazywanych Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej danych o infrastrukturze telekomunikacyjnej posiadanej przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego, niezbędnej do przygotowania systemów łączności na potrzeby obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego”.

— § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z 29 lipca 2026 r.

W praktyce oznacza to, że zakres raportowania jest powiązany z przydatnością infrastruktury do przygotowania łączności dla wskazanych celów publicznych. To nie jest więc zestawienie klientów operatora ani danych o ruchu telekomunikacyjnym, lecz informacje o technicznych zasobach sieciowych i możliwościach ich wykorzystania.

Co dokładnie obejmuje nowy katalog danych

Sedno regulacji znajduje się w § 3 rozporządzenia. Katalog obejmuje cztery grupy informacji:

urządzenia telekomunikacyjne umożliwiające wydzielenie portów w określonych standardach;
węzły publicznej sieci telekomunikacyjnej zapewniające kolokację (udostępnienie miejsca i warunków technicznych na instalację urządzeń);
infrastrukturę zapewniającą zarządzanie publiczną siecią telekomunikacyjną;
infrastrukturę zapewniającą źródło sygnału synchronizacji czasu.

Najbardziej szczegółowo opisano pierwszą grupę: urządzenia, z których można wydzielić porty telekomunikacyjne w standardach E1, Fast Ethernet, Gigabit Ethernet oraz STM-1, STM-4, STM-16 i STM-64. Mówiąc prościej: chodzi o urządzenia zdolne zapewnić określone technicznie kanały lub punkty dostępu do transmisji danych — od starszego standardu E1 po rozwiązania ethernetowe o bardzo wysokich przepustowościach.

Przepis wymaga przy tym informacji zarówno technicznych, jak i organizacyjnych oraz lokalizacyjnych. Operator ma wykazać m.in. oznaczenie urządzenia w swojej ewidencji, jego nazwę i typ, liczbę portów możliwych do wydzielenia, rodzaj zasilania awaryjnego, dane kontaktowe odpowiedzialnej komórki organizacyjnej oraz adres lokalizacji.

„Dane o infrastrukturze telekomunikacyjnej obejmują: 1) dane o urządzeniach telekomunikacyjnych, które umożliwiają wydzielenie portów telekomunikacyjnych spełniających standardy E1, Fast Ethernet, Gigabit Ethernet, STM - 1, STM - 4, STM - 16 i STM - 64”.

— § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z 29 lipca 2026 r.

Ważne jest zwłaszcza zasilanie awaryjne. Przepis wymienia system zasilania awaryjnego prądem stałym 48 V, prądem przemiennym 230 V albo brak takiego wyposażenia. Dla organów planujących łączność ta informacja może przesądzać, czy dane urządzenie będzie użyteczne także przy zakłóceniach w podstawowym zasilaniu.

Lokalizacja ma być opisana precyzyjnie: przez identyfikatory jednostki podziału terytorialnego, miejscowości i ulicy zgodne z rejestrem TERYT (urzędowym rejestrem nazw i podziału terytorialnego), a także przez numer budynku. Dane mają więc umożliwiać nie tylko ustalenie, że urządzenie istnieje, ale również jego jednoznaczne umiejscowienie.

Rozporządzenie definiuje też „ośrodek zarządzania siecią telekomunikacyjną”. Jest nim miejsce, w którym realizuje się zadania służące utrzymaniu wydajności publicznej sieci oraz zapewnieniu optymalnego działania i dostępności infrastruktury. To pokazuje, że ustawodawca interesuje się nie tylko fizycznymi urządzeniami transmisyjnymi, ale i zapleczem pozwalającym siecią zarządzać.

Jak nowa regulacja różni się od rozporządzenia z 2010 r.

Poprzednie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 października 2010 r. było wydane na podstawie dawnego Prawa telekomunikacyjnego. Koncentrowało się na dwóch głównych obszarach: urządzeniach pozwalających wydzielić łącza E1 oraz telekomunikacyjnej sieci szkieletowej, czyli podstawowej sieci transportującej ruch między ważnymi elementami systemu.

W odniesieniu do urządzeń wymagano wtedy m.in. ich nazwy, typu, oznaczenia ewidencyjnego, lokalizacji określonej współrzędnymi geograficznymi i adresem, liczby możliwych do wydzielenia łączy E1, rodzaju zasilania awaryjnego oraz danych osoby albo komórki odpowiedzialnej.

„Do danych, o których mowa w § 1, należą: 1) w przypadku urządzeń telekomunikacyjnych eksploatowanych lub używanych przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego, umożliwiających wydzielenie łączy telekomunikacyjnych E1”.

— § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 października 2010 r.

Stare przepisy obejmowały też dane o węzłach i traktach sieci szkieletowej, czyli drogach transmisji w sieci. Należało podać m.in. realizowane przez węzły funkcje, rodzaj medium transmisyjnego, system transmisji, maksymalną przepustowość oraz schemat sieci szkieletowej.

Nowe rozporządzenie odchodzi od modelu skupionego na E1 i klasycznie rozumianej sieci szkieletowej. Zamiast tego uwzględnia szerszy zestaw standardów transmisyjnych, a ponadto wyodrębnia dane o kolokacji, zarządzaniu siecią i synchronizacji czasu. To zasadnicza zmiana jakościowa: dla działania systemów łączności liczy się nie tylko sama trasa przesyłu danych, lecz również możliwość umieszczenia urządzeń, operacyjnego zarządzania siecią oraz zapewnienia wspólnego czasu dla jej elementów.

Różna jest także konstrukcja aktów. Rozporządzenie z 2010 r. regulowało nie tylko zakres danych, ale też formę ich przekazania, aktualizację i termin odpowiedzi na wezwanie Prezesa UKE. Przewidywało przekazanie danych na informatycznym nośniku, a gdy to niemożliwe — na papierze; wskazywało również 30-dniowy termin od wezwania.

„Przedsiębiorca telekomunikacyjny dostarcza dane w terminie 30 dni od dnia zwrócenia się przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej o ich dostarczenie.”

— § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 października 2010 r.

W rozporządzeniu z 2026 r. takich szczegółów proceduralnych nie zamieszczono. Przedsiębiorca nie powinien więc automatycznie zakładać, że dawne techniczne reguły przekazywania danych nadal wynikają z samego rozporządzenia. Trzeba oddzielić zakres danych wskazany w nowym akcie od kwestii sposobu realizacji obowiązku, które mogą wynikać z przepisów wyższego rzędu lub działań Prezesa UKE.

Praktyczne konsekwencje dla operatorów i organów

Dla przedsiębiorcy telekomunikacyjnego nowy katalog oznacza potrzebę połączenia informacji, które często są rozproszone między działem technicznym, utrzymaniem sieci, zespołem zarządzania infrastrukturą i administracją obiektami. Nie wystarczy wiedzieć, że dane urządzenie działa. Trzeba umieć wykazać jego parametry, liczbę dostępnych portów, odporność zasilania, lokalizację i jednostkę odpowiedzialną za zarządzanie.

Przykład: operator posiada urządzenie obsługujące porty Gigabit Ethernet w budynku technicznym. Dla celów § 3 pkt 1 musi być w stanie ustalić co najmniej nazwę i typ urządzenia, jego identyfikator ewidencyjny — jeżeli prowadzi taką ewidencję — liczbę portów, informacje o zasilaniu awaryjnym, właściwą komórkę organizacyjną oraz precyzyjny adres według danych TERYT. Sam ogólny opis typu „węzeł regionalny” nie odpowiada temu poziomowi szczegółowości.

Dla organów przygotowujących systemy łączności wartość nowych danych jest praktyczna: pozwalają identyfikować dostępne zasoby transmisyjne, punkty umożliwiające kolokację, miejsca zarządzania siecią oraz elementy odpowiadające za synchronizację czasu. Dopiero zestawienie tych informacji daje podstawę do planowania łączności, która ma działać jako system, a nie zbiór pojedynczych urządzeń.

Na co uważać

Po pierwsze, nie należy ograniczać przeglądu infrastruktury wyłącznie do urządzeń E1. Nowy § 3 obejmuje także Fast Ethernet, różne warianty Gigabit Ethernet oraz standardy STM.

Po drugie, konieczna jest weryfikacja jakości danych lokalizacyjnych. Rozporządzenie odwołuje się do identyfikatorów z rejestru TERYT, dlatego dane techniczne i adresowe powinny być ze sobą spójne.

Po trzecie, warto rozdzielić dane o urządzeniu od danych o odpowiedzialności organizacyjnej. Przepis wymaga adresu e-mail i numeru telefonu komórki organizacyjnej odpowiedzialnej za zarządzanie urządzeniem.

Po czwarte, nie każdy przedsiębiorca telekomunikacyjny będzie objęty obowiązkiem. Rozporządzenie przewiduje wyłączenia podmiotowe, dlatego przed rozpoczęciem raportowania trzeba sprawdzić, czy dana działalność i skala posiadanej infrastruktury mieszczą się w zakresie obowiązku.

Co to oznacza w praktyce

Operatorzy powinni zinwentaryzować urządzenia i porty objęte standardami wymienionymi w § 3 pkt 1, a nie tylko zasoby związane z dawnymi łączami E1.
Dokumentacja sieciowa musi łączyć dane techniczne, lokalizacyjne i kontaktowe — osobne, niespójne rejestry utrudnią prawidłowe przekazanie informacji.
Zasilanie awaryjne staje się informacją raportową, a nie tylko wewnętrznym parametrem utrzymania infrastruktury.
Warto zidentyfikować zasoby poza samą transmisją: możliwości kolokacji, ośrodki zarządzania siecią i źródła synchronizacji czasu.
Przedsiębiorca powinien sprawdzić wyłączenia z obowiązku, zanim przyjmie, że nowe wymagania dotyczą go w pełnym zakresie.