DDK-21/2016

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 826 61 25 sp@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Warszawa, dn. 28 grudnia 2016 r. wersja jawna DECYZJA NR DDK - 21 /2016 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm. ) w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie kon kure ncji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945) w związku z art. 7 ustawy z dnia 5 sier pnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1 634 ) , po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prez es Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania Grzegorza Czebotara, działającego pod firmą F.H.U. Gre dan Grzegorz Czebotar polegające na: wprowadzeniu w błąd co do proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie k redytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu, co jest nieuczciwą praktyką rynkową zdefiniowaną w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. nr 171 poz . 1206 ze zm. ) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów i stwierd za zaniechanie jej stosowania z dniem 6 listopada 2015 r. ; II. Na podstawie art. 27 ust . 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm. ) w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy — Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945) w związku z art. 7 ustawy z dnia 5 sier pnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji DDK - 61 - 27/14/MC/KJ Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Marek Niechciał 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1634 ) , po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prez es Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania Grzegorz a Czebotara, działającego pod firmą F.H.U. Gre dan Grzegorz Czebotar polegające na: nieprzekazywaniu konsumentom w umowach o kredyt konsumencki informacji o całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta, co stanowi naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim i godzi w zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 6 listopada 2015 r . III. Na podstawie art. 27 ust . 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm. ) w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945) w związku z art. 7 ustawy z dnia 5 sier pnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1634) , po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsume ntów, Prez es Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania Grzegorz a Czebotara, działającego pod firmą F.H.U. Gre dan Grzegorz Czebotar polegające na: stosowaniu we wzorcu umowy pod nazwą „U mowa pożyczki gotówkowej – <<Chwilówka>>” postanowienia § 9 ust. 3 o treści: W razie odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy, Pożyczkodawca nie ponosi kosztów związanych z odstąpieniem od umowy pożyczki, z wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty pożyczki do dnia jej spłaty. Odsetki należne Pożyczkodawcy wyn oszą w stosunku dziennym kwotę: [tu wpisywano kwotę zależną od kwoty kredytu], które stanowi, że w przypadku odstąpienia od umowy pożyczki konsument będzie zobowiązany do zapłaty odsetek, pomimo że umowa nie przewidywała oprocentowania udzielonego kredytu konsumenckiego, co stanowi naruszenie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim i godzić w zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 3 grudnia 2013 r. ; IV. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 poz. 23 ), w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm. ) , 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945) w związku z art. 7 ustawy z dnia 5 sier pnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1634) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza postępowanie wszczęte wobec Grzegorza Czebotara, działającego pod firmą F.H.U. Gredan Grzegorz Czebotar w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na: 1. stosowaniu we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa zlecenia” postanowień o treści: i. Koszt wezwania do zapłaty oznacza się na kwotę 50 zł. Koszt wezwania do zapłaty pokrywa Zleceniodawca . ii. Koszt czynności windykacyjnych do 100 zł miesięcznie ponosi Zleceniodawca , w związku z postanowieniem o treści: W przypadku nieuregulowania przez Zleceniodawcę kwoty spłaconej przez Zleceniobiorcę [...] Zleceniobiorca przystąpi do czynności windykacyjnych , które mogły być sprzeczne z dobrymi obyczajami, ponieważ przewidywały obciążenie konsumentów opłatami karnymi niewspółmiernymi do kosztów ponoszonych przez przedsiębiorcę w związku z czynnościami, które m usi wykonać, a także umożliwiały Przedsiębiorcom nakładanie opłat karnych bez p ozostawienia dłużnikowi czasu na zapłacenie zaległej kwoty, co mogło naruszać interesy klientów, a w konsekwencji stanowić czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. nr 153 poz. 1503 ze zm.) oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów; V. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 poz. 23 ), w związku z art. 83 ustawy z dn ia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm. ) , w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945) w związku z art. 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1634) Prezes Urzędu Ochrony Konkurenc ji i Konsumentów umarza postępowanie wszczęte wobec Grzegorza Czebotara, działającego pod firmą F.H.U. Gredan Grzegorz Czebotar w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na nieprzekazywaniu konsumentom przed zawa rciem umowy o kredyt konsumencki informacji na formularzu 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl informacyjnym, co mogło stanowić naruszenie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. nr 126 poz. 715 ze zm.) oraz godzić w zbiorowe interesy konsu mentów; VI. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 poz. 23 ), w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm. ) , w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945) w związku z art. 7 ustawy z dnia 5 sier pnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1634) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza postępowanie wszczęte wobec Grzegorza Czebotara, działającego pod firmą F.H.U. Gredan Grzegorz Cze botar w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na niewręczaniu konsumentom przy zawarciu umowy wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy o kredyt konsumencki , co mogło stanowić naruszenie art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim i godzić w zbiorowe interesy konsumentów ; VII. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 cze rwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945) w związku z art. 7 ust awy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1634) , po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, nakłada się na Grzegorza Czebotara, działającego pod firmą F.H.U. Gredan Grzegorz Czebotar : 1. karę pieniężną z tytułu naruszen ia zakazów o jakich mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 us tawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w pkt. I sentencji niniejszej Decyzji w wysokości 69 878 zł (słownie: sześćdziesiąt dziewięć tysięcy osiemset sied emdziesiąt osiem złot ych 0/100 ), płatną do budżetu państwa, 2. karę pieniężną z tytułu naruszenia zakazów o jakich mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentó w, w zakresie opisanym w pkt. I I sentencji niniejszej Decyzji w wysokości 69 878 zł (słownie: sześćdziesiąt dziewięć tysięcy osiemset siedemdziesiąt osiem złotych 0/100) , płatną do budżetu państwa , VIII. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o oc hronie konkurencji i konsumentów oraz w zw. z art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl postępowania administracyjnego ( t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23) w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, Pre zes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża Grzegorza Czebotara, działającego pod firmą F.H.U. Gredan Grzegorza Czebotar, kosztami opisanego na wstępie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (w zak res ie określonym w punktach I - III sentencji decyzji) oraz zobowiązuje tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kos ztów postępowania w kwocie 18 zł (słownie: osiemnaście złotych 0/100 ), w terminie 14 dni od dnia uprawomo cnienia się niniejszej decyzji. UZASADNIENIE W toku prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej również: Prezes Urzędu, Prezes UOKiK) postępowania wyjaśniającego w sprawie wstępnego ustalenia, czy Pośrednictwo Finansowe „Kre dyty - Chwilówki” spółka z ograniczoną odpowied zialnością z siedzibą w Tychach dopuściła się naruszenia przepisów uzasadniającego wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 usta wy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej również: uokik) lub naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniającego podjęcie działań określo nych w odrębnych ustawach (sygn . akt DDK - 405 - 37/12/MC) zidentyfikowane z ostały nieprawidłowości w ymagające podjęcia dalszych działań. W związku z powyższym Prezes Urzędu wszczął, w d niu 31 grudnia 2014 r., wobec Grzegorza Czebotara zam. w Tychach prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą F.H.U. Gredan Grzegorz Czebotar (d alej również jako: Przedsiębiorca, Grzegorz Czebotar , GREDAN, Pożyczkodawca ) postępowanie (DDK - 61 - 27/14/MC) w sprawie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów: I. w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów polegających na: 1. wprowadzeniu w błąd co do proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie informacji o c ałkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu, co mogło być nieuczciwą praktyką rynkową zdefiniowaną w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynk owym (dalej również: upnpr ) oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów; 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl 2. stosowaniu we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa zlecenia” postanowień o treści: i. Koszt wezwania do zapłaty oznacza się na kwotę 50 zł. Koszt wezwania do zapłaty pokrywa Zleceniodawca. ii. Kos zt czynności windykacyjnych do 100 zł miesięcznie ponosi Zleceniodawca, w związku z postanowieniem o treści: W przypadku nieuregulowania przez Zleceniodawcę kwoty spłaconej przez Zleceniobiorcę [...] Zleceniobiorca przystąpi do czynności windykacyjny ch, które mogły być sprzeczne z dobrymi obyczajami, ponieważ przewidują obciążenie konsumentów opłatami karnymi niewspółmiernymi do kosztów ponoszonych p rzez przedsiębiorcę w związku z czynnościami, które musi wykonać, a także umożliwiają Przedsiębiorcom nakła danie opłat karnych bez pozostawienia dłużnikowi czasu na zapłacenie zaległej kwoty, co mogło naruszać interesy klientów, a w konsekwencji stanowić c zyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczani u nieuczciwej konkurencji (dalej również: uznk) i godzić w zbiorowe interesy konsumentów. II. w rozumieniu art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegających na: 1. nieprzekazywaniu konsumentom przed zawarciem umowy informacji na formularzu informacyjnym, co mogło stanowić naruszenie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (dalej również: ukk) oraz godzić w zbiorowe interes y konsumentów. 2. nieprzekazywaniu konsumentom w umowach o kredyt konsumencki informacji o całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta, co mogło stanowić naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim i godzić w zbioro we interesy konsumentów . III. w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegających na: 1. stosowaniu we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa pożyczki gotówkowej – <<Chwilówka>>” postanowienia § 9 ust. 3 o treści: W razie odstąpienia od umo wy w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy, Pożyczkodawca nie ponosi kosztów związanych z odstąpieniem od umowy pożyczki, z wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty pożyczki do dnia jej spłaty. Odsetki należne Pożyczkodawcy wynoszą w stosunku dziennym k wotę: [tu wpisywano kwotę zależną od kwoty kredytu], 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl które stanowi, że w przypadku odstąpienia od umowy konsument będzie zobowiązany do zapłaty odsetek, pomimo że umowa nie przewidywała oprocentowania udzielonego kredytu konsumenckiego, co mogło stanowić n aruszenie art. 54 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim i godzić w zbiorowe interesy konsumentów, 2. niewręczaniu konsumentom przy zawarciu umowy wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy, co mogło stanowić naruszenie art. 53 ust. 3 ustawy o kredycie konsumen ckim i godzić w zbiorowe interesy konsumentów . Przedsiębiorca odniósł się do poszczególnych zarzutów w poniższy sposób: Ad I Jeśli chodzi o zarzut stosowania praktyki polegającej na wprowadzaniu w błąd co do proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej prze założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu, w piśmie z dnia 4 lutego 2015 r., Grzegorz Czebotar oświadczył, że nie ma zamiaru wprow adzać w błąd konsumentów w tym zakresie. Ponadto wskazał, że prawidłowa proporcja pomiędzy całkowitym kosztem kredytu, a całkowitą kwotą kredytu uwzględniającą kredytowane koszty kredytu jest prezentowana przez Przedsiębiorcę w formularzu informacyjnym, kt óry zawsze jest przekazywany konsumentowi. Ponadto zapowiedział, że zmieni wzorzec pożyczki gotówkowej w taki sposób, aby nie wzbudzał zastrzeżeń Prezesa Urzędu. W piśmie z dnia 10 listopada 2015 r. Przedsiębiorca wyjaśnił, że dokona ł zmiany w treści niek tórych postanowień wzorca umowy pożyczki, w którym dokładnie sprecyzowane zostały informacje o wysokości całkowitej kwoty pożyczki (całkowitej kwoty kredytu) oraz wysokości całkowitej kwoty do zapłaty (całkowita kwota do zapłaty prze z konsumenta) poprzez z definiowanie i kwotowe określenie wysokości tych składników. Umowa pożyczki gotówkowej – „Chwilówka” w § 1 otrzymała brzmienie: „1. Przedmiotem umowy jest udzielenie Pożyczkobiorcy przez Pożyczkodawcę pożyczki gotówkowej w kwocie … w okresie od dnia …. do dnia … na zasadach określonych w niniejszej umowie, która stanowi całkowitą kwotę do zapłaty (dalej również jako: pożyczka). 2. Całkowita kwota do zapłaty jest to suma całkowitej kwoty pożyczki oraz całkowitego kosztu po życzki. 3. Całkowita kwota pożyczki stanowi kwotę pożyczki udostępnioną Pożyczkobiorcy w dniu zawarcia umowy z wyłączeniem części pożyczki przeznaczonej na pokrycie całkowitego kosztu pożyczki. Całkowita kwota pożyczki wynosi…. zł”. 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl Grzegorz Czebotar poinfo rmował jednocześnie, że zmiany pos tanowień treści wzorca umowy pożycz ki obowiązują od 6 listopada 2015 r. Ad. II Ustosunkowując się do zarzutu nieprzekazywania konsumentom w umowach o kredyt konsumencki informacji o całkowitej kwocie do zapłaty Grzegorz Czebo tar, w piśmie z dnia 4 lutego 2016 r., wyjaśnił, że „nie ma zamiaru nieprzek azywać konsumentom informacji o całkowitej kwocie do zapłaty”. Zadeklarował jednocześnie zmianę stosowanego wzorca umowy pożyczki poprzez dookreślenie całkowitej kwoty do zapłaty w tak i sposób, aby nie wzbudzała zastrzeżeń Prezesa Urzędu. W piśmie z dnia 10 listopada 2015 r. Przedsiębiorca wskazał, że z dniem 6 listopada 2015 r. wprowadzono zmiany do umowy w § 1 ust. 1 poprzez umieszczenie informacji o całkowitej kwocie do zapłaty. Do pisma dołączono umowy pożyczek gotówkowych zawartych w dniu 6 listopada 2015 r. wraz z załącznikiem oraz formularzem informacyjnym. Umowa pożyczki gotówkowej – „Chwilówka” w § 1 otrzymał a brzmienie: „1. Przedmiotem umowy jest udzielenie Pożyczkobiorcy przez Pożyczkodawcę p ożyczki gotówkowej w kwocie … w okresie od dnia …. do dnia … na zasadach określonych w niniejszej umowie, która stanowi całkowitą kwotę do zapłaty (dalej również jako: pożyczka). 2. Całkowita kwota do za płaty jest to suma całkowitej kwoty pożyczki oraz całkowitego kosztu pożyczki. 3. Całkowita kwota pożyczki stanowi kwotę pożyczki udostępnioną Pożyczkobiorcy w dniu zawarcia umowy z wyłączeniem części pożyczki przeznaczonej na pokrycie całkowitego kosztu p ożyczki. Całkowita kwota pożyczki wynosi…. zł”. Ad. III Odnosząc się do zarzutu stosowania we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa pożyczki gotówkowej - <<Chwilówka>>” (dalej również jako: umowa pożyczki) postanowienia § 9 ust. 3 o treści: „w razie odstąpienia o d umowy w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy, Pożyczkodawca nie ponosi kosztów związanych z odstąpieniem od umowy pożyczki, z wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty pożyczki do dnia jej spłaty. Odsetki należne Pożyczkodawcy wynoszą w stosunku dzien nym kwotę”: [tu wpisywano kwotę zależną od kwoty kredytu] . W piśmie z dnia 4 lutego 2015 r. Przedsiębior ca wskazał, że ww. postanowienia nie są już stosowane w umowie pożyczki oraz że obecna treść ww. postanowień to: „ w razie odstąpienia od umowy w termini e 14 dni od daty zawarcia umowy, Pożyczkobiorca nie ponosi kosztów związanych z odstąpieniem od umo wy pożyczki”. W piśmie z dnia 1 kwietnia 2016 r. Grzegorz Czebotar 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl poinformował, że ww. zmienione postanowienie obowiązuje od dnia 3 grudnia 2013 r. i przesł ał jednocześnie odpis zanonimizowanej umowy pożyczki gotówkowej z dnia 1 0 grudnia 2013 r. uwzględniającej powyższą zmianę. W piśmie z dnia 20 października 2016 r. Przedsiębiorca wskazał, że postanowienie, o którym mowa w pkt. III sentencji decyzji było sto sowane przez GREDAN od 19 grudnia 2011 r. Ponadto, zdaniem Przedsiębiorcy uprawnienie pożyczkodawcy do dochodzenia odsetek w związku z odstąpieniem od umowy pożyczki gotówkowej wynika wprost z przepisu art. 54 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim i bez zw iązku z ww . uprawnieniem Przedsiębiorcy pozostaje okoliczność, że pożyczki udzielane konsumentom w okresie od dnia 19 grudnia 2011 r. do dnia 2 grudnia 2013 r. były nieoprocentowane. Ad. IV Odnosząc się do zarzutu stosowania we wzorcu umowy pod nazwą „Umow a zlecenia” postanowień o treści: i. Koszt wezwania do zapłaty oznacza się na kwotę 50 zł. Koszt wezwania do zapłaty pokrywa Zleceniodawca . ii. Koszt czynności windykacyjnych do 100 zł miesięcznie ponosi Zleceniodawca , w związku z postanowieniem o treści: W przypadku nieuregulowania przez Zleceniodawcę kwoty spłaconej przez Zleceniobiorcę [...] Zleceniobiorca przystąpi do czynności windykacyjnych Przedsiębiorca, w pismach z dni: 4 lutego 2016 r. oraz 30 października 2015 r. zaprzeczył, aby stosował wzór umowy zlecenia zawierający postanowienia budzące zastrzeżenia Prezesa Urzędu. Ad. V Odnosząc się do zarzutu nieprzekazywania konsumentom przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki informacji na formular zu informacyjnym Przedsiębiorca, w piśmie z dnia 4 lutego 2 016 r., oświadczył, że formularz informacyjny jest zawsze przekazywan y przez pośrednika — Pośrednictwo Finansowe „Kredyty Chwilówki” sp. z o.o. z siedzibą w Tychach oraz że konsument w § 13 umowy pożyczki oświadcza, że otrzymał formularz informacyjny. Prze dsiębiorca przesłał jako załączniki do pisma z dnia 18 kwietnia 2016 r. formularze informacyjne (5 sztuk) o treści zgodnej z dokum entami wręczonymi konsumentom w związku z umowami pożyczki gotówkowej zawartymi w dniu 2 października 2015 r. oraz umowy 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl pożyc zki gotówkowe j z dnia 12 stycznia 2015 r. wraz z formularzami informacyjnymi (5 sztuk). Ad. VI Jeśli chodzi o zarzut niewręczania konsumentom przy zawarciu umowy o kredyt konsumencki wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy, w piśmie z dnia 4 lutego 2016 r., Przedsiębiorca oświadczył, że wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy jest zawsz e przekazywany przez pośrednika — Pośrednictwo Finansowe „Kredyty Chwilówki” sp. z o.o. z siedzibą w Tychach. Grzegorz Czebotar przesłał jako załącznik do pism z dnia 30 paździer nika 2015 r., 10 listopada 2015 r., 18 kwietnia 2016 r. po pięć zanonimizowanych umów pożyczki wraz z załącznikiem w postaci oświadczenia o odstąpieniu od umowy pożyczki. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 kodeksu postępo wania administracyjnego, Przedsiębiorca został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów. Prezes Urzędu pismem z dnia 7 grudnia 2016 r. zawiadomił Grzegorza Czebotara o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy. Strona skorzystała z przysługującego jej uprawnienia i w dniu 19 grudnia 2016 r. zapoznała się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, co następuje: Grzegorz Czebotar zam. w Tychach prowadzi działalność gospodarczą pod firmą F.H.U. GREDAN z siedzibą w Tychach przy ul. Fabrycznej 12, REGON 276924687, NIP 6461440846 , a także: F.U.H. NOBILES - 2 s.c., Chwilówka Polska s.c., GREDAN 2 s.c., OMERTA s.c., KARCZMA TATRZAŃSKA s.c . /dowód: informacja odpowiadająca odpisowi aktu alnemu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Po lskiej (https://prod .ceidg.gov.pl), stan na dzień 30 września 2016 r. / Przedsiębiorca w ramach prowadzonej działalności firmą F.H.U. GREDAN z siedzibą w Tychach do dnia 29 marca 2016 r. zawiera ł umowy pożyczki za pośrednictwem Pośrednictwa Finan sowego Kredyty - Chwilówki” sp. z o.o. z siedzibą w Tychach . W dniu 18 maja 2016 r. Przedsiębiorca złożył wniosek o wykreślenie informacji o wykonywaniu działalności gospodarczej sklasyfikowanej pod symbolem 64.92.Z „pozostałe formy udzielania kredytów” z wpisu w C entralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl /dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 19 maja 2016 r., informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (https ://prod.ceidg.gov.pl), stan na dzień 3 czerwca 2016 r. / Prezes Urzędu ustalił, że przy zawieraniu umów pożyczki z klientami, będącymi konsumentami w rozumieniu art. 22 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (t.j. : Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze z m.), tj. osobami fizycznymi dokonującymi z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z ich działalnością gospodarczą lub z awodową , Przedsiębiorca posługiwał się wzorcami umownymi w rozumieniu art. 384 ww. ustawy zatytułowanymi: umowa pożyc zki gotówkowej – „Chwilówka”, wniosek o pożyczkę, formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego z dnia…. Od dnia 6 listopada 2015 r. obowiązywały zmienione wzorce umowy. Wprowadzone modyfikacje dotyczyły § 1 wzorca umowy, w którym sprecyzowane z ostały informacje o wysokości całkowitej kwoty pożyczki oraz wysokości całkowitej kwoty do zapłaty poprzez zdefiniowanie i kwotowe określenie wysokości tych składników oraz § 7 wzorca umowy pożyczki poprzez ujednolicenie stosowanych pojęć określających cał kowity koszt pożyczki oraz wyjaśnienie założeń przyjętych dla obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO). Ad I Prezes UOKiK, odnośnie zarzutu I ustalił, że Grzegorz Czebotar, w umowach pożyczki gotówkowej – „Chwilówka” w sposób nieprawidł owy prezentował proporcję pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy z ałożeniu, że uwzględnia ona kredytowane koszty kredytu. W § 1 ust. 1 i 2 wzorca umowy pożyczki znajdowały się postanowienia : „ 1. Przedmiotem umowy jest udzielenie Pożyczkobiorcy przez Pożyczkodawcę pożyczki gotówkowej w kwocie … w okresie od dnia … do dnia … na zasadach określonych w niniejszej umowie . 2. Pozostawienie do dyspozycji Pożyczk obiorcy kwoty pożyczki nastąpi w dniu… w formie wypłaty gotówki po ustanowieniu uzgodnionego przez strony zabezpieczenia ”, natomiast w § 7 umowy pożyczki : „od kwoty pożyczki Pożyczkodawca pobierze jednorazowo – w dniu wypłaty kwoty pożyczki – prowizję w wy sokości 5% kwoty pożyczki tj. … zł. (§ 7 ust. 1) Kwota prowizji w wysokości … zł i kwota ustanowienia zabezpieczenia pożyczki w wysokości … zł są całkowitym kosztem pożyczki (§ 7 ust. 2). Całkowita kwota kosztów uzyskania pożyczki, na którą składa się kwot a prowizji i kwota kosztów ustanowienia zabezpieczenia wynosi … zł. (§ 7 ust. 3). Wzorzec umowy pożyczki z ww. postanowieniami obowiązywał do dnia 5 listopada 2015 r. 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl /d owód: umowy pożyczki gotówkowej – „Chwilówka” przesłane jako załącznik do pisma Przedsi ębiorcy z dnia 30 października 2015 r. – umowy zawarte w dniu 2 października 2015 r. oznaczone jako nr klienta: 773472, 774403, 774304, 744433, 774464 / Prezes Urzędu ustalił ponadto, że k wota wskazana w § 1 ust. 1 umowy pożyczki nie była w całoś ci udostępniana pożyczkobiorcy . Na przykład w § 1 ust. 1 umowy pożyczki jako przedmiot umowy określono udzielenie p ożyczki gotówkowej w kwocie […] zł podczas gdy w rzeczyw istości konsument otrzymuje […] zł pożyczki. Zgodnie bowiem z § 7 ust. 1 - 2 umowy , od kwo ty pożyczki pożyczkodawca pobiera w dniu wypłaty pożyczki prowizję w wysokości […] zł oraz kwotę zabezpi eczenia pożyczki w wysokości […] zł. W § 7 ust. 3 określono całkowitą kwotę kosztów uzyskania pożyczki, na którą składa się kwota prowizji i kwota koszt ów us tanowienia zabezpieczenia na […] zł. Natomiast w formularzu informacyjnym do ww. umowy określono jako ca łkowitą kwotę kredytu kwotę […] zł a całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta w wysokości […] zł. W związku z powyższym Prezes Urzędu ustalił , że kwota wskazan a w par. 1 ust. 1 umowy pożyczki nie była w całości udo stępniana konsumentowi , lecz była pomniejsza na o kwotę prowizji oraz kwotę kosztów ustanowienia zabezpieczenia. /dowód: umowa pożyczki z dnia 2 października 2015 r. nr klienta 744433 przesłana jako załącznik do pisma Przedsiębiorcy z dnia 30 października 2015 r, formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego z dnia 2 października 2015 r. przesłany jako załącznik do Pisma Przedsiębiorcy z dnia 18 kwie tnia 2016 r./ Przedsiębiorca wprowadził zmiany w zakresie objętym zarzutem I niniejszej decyzji. O d dnia 6 listopada 2015 r. obowiązuje nowy wzorzec umowy pożyczki . Do § 1 umowy dodano postanowienia w ust. 2: „Całkowita kwota do zapłaty jest to suma całkow itej kwoty pożyczki oraz całkowitego kosztu pożyczki” i ust. 3: „Całkowita kwota pożyczki stanowi kwotę pożyczki udostępnioną Pożyczkobiorcy w dniu zawarcia umowy z wyłączeniem części pożyczki przeznaczonej na pokrycie całkowitych kosztów pożyczki. Całkowi ta kwota pożyczki wynosi …” Po zmianie wzorców umów w § 1 ust. 1 wskazywano, iż przedmiotem umowy jest udzie lenie pożyczki w kwocie np. […] zł, która stanowi całkowitą kwotę do zapłaty, zaś w § 1 ust. 3 - całko witą kwotę pożyczki w kwocie […] zł. /do wód: umowy pożyczki gotówkowej — „Chwilówka” przesłane jako załącznik do pisma Przedsiębiorcy z dnia 10 listopada 2015 r. – umowy zawarte w dniu 6 listopada 2015 r. oznaczone jako nr klienta: 56120, 208801, 607793, 721749, 1362/ 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl Ad II Prezes Urzędu ustalił , że Grzegorz Czebotar w umowach pożyczki gotówkowej „Chwilówka” nie wskazywał informacji o całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta. W § 1 ust. 1 umowy pożyczki znajdowało się postanowienie: „Przedmiotem umowy jest udzielenie Pożyczkobiorcy przez Poż yczkodawcę pożyczki gotówkowej w kwocie … w okresie od dnia … do dnia… na zasadach określonych w niniejszej umowie”. /dowód: umowy pożyczki gotówkowej – „Chwilówka” przesłane jako załącznik do pisma Przedsiębiorcy z dnia 30 października 2015 r. – umowy zaw arte w dniu 2 października 2015 r. oznaczone jako nr klienta: 773472, 774403, 774304, 744433, 774464/ Prezes Urzędu ustalił ponadto, że od dnia 6 listopada 2015 roku wprowadzono zmianę § 1 ust. 1 umowy poż yczki , który otrzymał brzmienie: „Przedmiotem um owy jest udzielenie Pożyczkobiorcy przez Pożyczkodawcę pożyczki gotówkowej w kwocie … w okresie od dnia … do dnia … na zasadach określonych w niniejszej umowie, która stanowi całkowitą kwotę do zapłaty (dalej również jako: pożyczka)”. /dowód: umowy pożycz ki gotówkowej – „Chwilówka” przesłane jako załącznik do pisma Przedsiębiorcy z dnia 10 listopada 2015 r. – umowy zawarte w dniu 6 listopada 2015 r. oznaczone jako nr klienta: 56120, 208801, 607793, 721749, 1362/ Ad III Prezes Urzędu ustalił, że we wzorcu u mowy pożyczki gotówkowej – „Chwilówka” Przedsiębiorca stosował postanowienia § 9 ust. 3 o treści: „W razie odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy, Pożyczkodawca nie ponosi kosztów związanych z odstąpieniem od umowy pożyczki, z wyjątki em odsetek za okres od dnia wypłaty pożyczki do dnia jej spłaty. Odsetki należne Pożyczkodawcy wynoszą w stosunku dziennym kwotę: [tu wpisywano kwotę zależną od kwoty kredytu] ”. /dowód: umowy pożyczki gotówkowej — „Chwilówka” przesłane jako załącznik do pisma Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tychach z dnia 9 grudnia 2013 r. – umowa zawarta w dniu 11 października 2013 r. nr 5367/4917677, umowa zawarta w dniu 31 października 2013 r. nr 5367/4971537/ Prezes Urzędu ustalił, że Przedsiębiorca zmienił wzorce umowy. Od dnia 3 grudnia 2013 r. § 9 ust. 3 otrzymał brzmienie: „W razie odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy, Pożyczkobiorca nie ponosi kosztów związanych z odstąpieniem od umowy pożyczki” . 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl /dowód: umowy pożyczki gotówkowej – „Chw ilówka” przesłane jako załącznik do pisma Przedsiębiorcy z dnia 30 października 2015 r. – umowy zawarte w dniu 2 października 2015 r. oznaczone jako nr klienta: 773472, 774403, 774304, 744433, 774464/ Oceniając przedstawiony stan faktyczny Prezes Urzędu z ważył, co następuje: Naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 uokik, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Naruszenie interesu publicznego stano wi podstawę do rozstrzygnięcia przez Prezesa Urzędu sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Interes publiczny zostaje naruszony w szczególności wówczas, gdy określonymi działaniami przedsiębiorcy dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, względnie, gdy wywołują one na rynku niekorzystne zjawiska, powodując zaburzenia w jego prawidłowym funkcjonowaniu (por. wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 24 października 1991 r., sygn. akt XVII Amr 8/90). W ocenie Prezesa Urzędu, rozp atrywana sprawa ma charakter publiczny, gdyż wiąże się z ochroną praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, którzy mogli być narażeni na negatywne skutki praktyk stosowanych przez Przedsiębiorcę . Interes publiczny przejawia się także w postaci z biorowego interesu konsumentów. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie ma miejsce naruszenie przez Przedsiębiorcę interesu publicznego, możliwe jest poddani e kwestionowanych działań Przedsiębiorcy ocenie w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, p od kątem stosowania przez Przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 uokik, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Natomiast art. 24 ust. 2 uokik stanowi między innymi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegającymi na sprzeczn ych z prawem działaniach przedsiębiorców. W związku z powyższym, dla uznania działan ia przedsiębiorcy za niezgodne z za wartym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów należy wykaz ać, że spełnione zostały kumulatywnie trzy następujące przesłanki: 1. kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy, 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl 2. działanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów, 3. działanie to jest bezprawne. Status przedsiębiorcy Zakaz naruszenia zbiorowych interesów konsumentów odnosi się do przedsiębiorców. Przepis art. 4 pkt 1 uokik zawiera legalną definicję przedsiębiorcy, zgodnie z którą pod tym pojęciem rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzi e działalności gospodarczej (t.j.: Dz. U. z 2015 r. poz. 584, ze zm.), a także: (a) osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o c harakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, (b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonyw ania takiego zawodu, (c) osobę fizyczną, która posiada kontrolę, w rozumieniu art. 4 pkt 4 uokik, nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli po dejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13 uokik, (d) związek przedsiębiorców w rozumieniu art. 4 pkt 2 – na potrzeby przepisów dotyczących praktyk ograniczających konkurencję oraz praktyk naruszających zbiorowe int eresy konsumentów. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Właściwą dla przedsiębiorcy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykony wana w sposób zorganizowany i ciągły (art. 2 ww. ustawy). Podmiot będący stroną niniejszego postępowania posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu powołanego powyżej art. 4 pkt 1 uokik , gdyż jest wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej . Wobec tego Grzegorz Czebotar jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ( „in initio” ) uokik. Oznacza to, że Grzegorz Czebotar przy wykonywaniu działalności gospoda rczej podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, a jego działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawność działań 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl Bezprawność działań p rze dsiębiorcy nie została zdefiniowana w uokik. Tradycyjnie rozumie się przez nią działanie sprzeczne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Źródłem tych zasad są normy prawa powszechnie obowiązującego or az nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego (dobre obyczaje). Przesłanka bezprawności zostanie omówiona szczegółowo przy każdym zarzucie. Wykazanie bezprawności w odniesieniu do praktyki Spółki określonej w pkt I sentencji decyzji Jako zachowania przedsiębiorcy, które stanowią praktyki naruszającą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca wskazuje w szczególności nieuczciwe praktyki rynkowe (art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik). Oznacza to, że jeśli mamy do czynienia z nieuczciwą praktyką rynkową w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, która jednocześnie godzi w zbiorowe interesy konsumentów, takie działanie w świetle prawa może zostać uznane się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawność działań Przedsiębiorcy Prezes Urzędu wywodzi z naruszenia przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Zgodnie z art. 5 ust. 1 upnpr praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy pożyczki , której inaczej by nie podjął. Wprowadzające w błąd działanie, o którym mowa w przepisie art. 5 ust. 1 upnpr, przejawiał o się stosowaniem przez Przedsiębiorcę nieuczciwej pr aktyki rynkowej polegającej na wprowadzeniu w błąd co do proporcji między całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane k oszty kredytu. Zgodnie z art. 4 ust. 1 upnpr, stosowana przez przedsiębiorcę wobec konsumentów praktyka rynkowa jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętne go konsumenta przed zawarciem umowy, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Art. 4 ust. 2 ustawy zawiera otwarty katalog nieuczciwych praktyk rynkowych i wyróżnia m.in. praktyki rynkowe wprowadzające w błąd. Praktyki te mogą polegać zarówno na dział aniu (art. 5) jak i zaniechaniu (art. 6), przy czym nie są one zakazane w każdych okolicznościach (art. 7). 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl Zgodnie z art. 5 ust. 1 upnpr, praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Zgodnie z art. 2 pkt 7 upnpr przez decyzję dotyczącą umowy rozumie się decyzję podejmowaną przez konsumenta co do tego, czy, w jaki sposób i na jakich warunkach dokona zakupu, zapłaci za produkt w całości lub w części, zatrzyma produkt, rozporządzi nim lub wykona uprawnienie umowne związane z produktem, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynności, czy też powstrzymać si ę od jej dokonania. Nieuczciwa praktyka rynkowa polegająca na wprowadzającym w błąd działaniu nie musi finalnie prowadzić do dokonania przez przeciętnego konsumenta czynności prawnej. Decyzja dotycząca umowy, o której mowa w ww. ustawie, ma szerszy zakres niż instytucja błędu uregulowana w art. 84 i nast. ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (t.j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 121, dalej również: kodeks cywilny, kc). Elementem konstrukcyjnym decyzji konsumenta nie jest objęty sam fakt jej doko nania, czyli w analizowanym przypadku — skorzystanie z oferty poprzez złożenie wniosku o pożyczkę i zawarcie umowy. Wystarczająca jest sama potencjalna możliwość wprowadzenia w błąd przeciętnego konsumenta. Praktyka rynkowa Przez praktykę rynkową rozumie s i ę, zgodnie z art. 2 pkt 4 upnpr, działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Pojęcie pro duktu wskazane w art. 2 pkt 3 upnpr ma szeroki zakres i obe jmuje także usługę. Zatem udzielanie kredytów konsumenckich przez Grzegorza Czebotara spełnia powyższe kryteria i może zostać uznane za praktykę rynkową w rozumieniu niniejszej ustawy. Model przeci ętnego konsumenta Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym posługuje się pojęciem przeciętnego konsumenta. To w odniesieniu do przeciętnego konsumenta powinna być dokonywana ocena każdej praktyki rynkowej, w tym praktyki polegającej na dzia łaniu wprowadzającym konsumentów w błąd co do proporcji między całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredy tu. 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl Przepis art. 2 pkt 8 ww. ustawy za przeciętnego uznaje konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Wymaga zarazem dokonania oceny tych cech z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależnośc i danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. W przedmiotowej sprawie rekonstruowany model przeciętnego konsumenta dotyczy konsumenta zawiera jącego umowę pożyczki lub mogącego zawrzeć umowę pożyczki z Przedsiębiorcą. Adresatem działań Grzegorza Czebotara, polegających na udzielaniu kredytów konsum enckich, jest ogół konsumentów. Przyjąć należ y, że oferta handlowa P ożyczkodawcy kierowana jest do niedoo kreślonej grupy osób fizycznych — konsumentów, którzy zawierają umowę w celu bezpośrednio niezwiązanym z działalnością gospodarczą. Charakter oferowanej usługi finansowej nie wska zuje na to, by Grzegorz Czebotar kierował swoją ofertę do szczególnej grupy konsumentów, która mogłaby zostać wyodrębniona na podstawie określonej i wspólnej im cechy. Przyjęty zatem w niniejszej sprawie model przeciętnego konsumenta nie odwołuje się do szczególnej grupy konsumentów. Przez przeciętnego konsumenta należy rozumieć konsumenta dostatecznie dobrze (prz eciętnie) rozważnego i zorientowanego, mającego prawo do uzyskiwania od przedsiębiorcy rzetelnych informacji przekazywanych w sposób niewprowadzający w błąd. Wskazanie na cechy , takie jak dostateczne poinformowanie, uwaga oraz ostrożność , określa pewien ze spół cech mentalnych konsumenta (jego „przeciętność”), polegającą na tym, że z jednej strony możemy wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, lecz z drugiej strony nie możemy uznać, że jego wiedza jest kompletna i profesjonalna . W niniejszej sprawie skutkami działań Przedsiębiorcy dotknięty może być nieoznaczony z góry krąg konsumentów, któ rego nie da się zidentyfikować — wszyscy dotychczaso wi kontrahenci Przedsiębiorcy . Z faktu posługiwania się przez Spółkę w obrocie z konsume ntami wzorcami umów wynika powtarzalność jej zachowania wobec takich osób. Potencjalnie wszyscy konsumenci mogli skorzystać z oferty Grzegorza Czebotara i zawrzeć z nim umowę pożyczki na ustalonych z góry warunkach. Nieuczciwa praktyka rynkowa Zgodnie z art. 4 ust. 2 upnpr oraz orzecznictwem TSUE (wyrok z dnia 19 września 2013 r. w sprawie CHS Tour Services GmbH przeciwko Team4 Travel Gmb, C - 435/11), w sytuacji gdy działania przedsiębiorcy spełniają wymagania nieuczciwej praktyki wprowadzającej 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl odbiorcę w błąd, to nie zachodzi konieczność badania, czy taka praktyka jest również sprzeczna z dobrymi obyczajami, które na gruncie art. 5 ust. 2 pkt a dyrektywy 2005/29/WE zdefiniowane zostały jako wymogi staranności zawodowej. Identyczny pogląd w tym zakresie w yraził również Sąd Najwyższy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2013 r., sygn. III SK 34/13). Wprowadzenie konsumenta w błąd Ad. I Zgodnie z art. 5 ust. 1 upnpr praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzające w błąd działanie, o którym mowa w przepisie art. 5 ust. 1 upnpr, przejawiało się stosowaniem przez P rzedsiębiorcę nieuczciwej praktyki rynkowej polegającej na wprowadzaniu konsumentów w błąd co do proporcji między całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, pop rzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględ niać kredytowane koszty kredytu. Grzegorz Czebotar udzielając pożyczki w § 1 ust. 1 „U mowy pożyczki gotówkowej <<Chwilówka>>” określał konkretną kwotę, która zgodnie z § 1 ust. 2 umowy powinna być udostępniona pożyczkobiorcy . Zgodnie z § 1 ust. 1 i 2 ww. umowy „przedmiotem umowy jest udzielenie Pożyczkobiorcy przez Pożyczkodawcę pożyczki gotówkowej w kwocie (tu wpisywana była kwota) w okresie od dnia (tu wpisywano datę) do dnia (tu wpisywano datę) na zasadach określonych w niniejszej umowie. Pozostawienie do dyspozycji Pożyczkobiorcy kwoty pożyczki nastąpi w dniu (tu wpisywano datę) w formie wypłaty gotówki po ustanowieniu uzgodnionego przez strony zabezpieczenia”. Jednocześnie nie wprowadzono pojęcia całkowitej kwoty kredytu, dlatego konsument mógł być przekonany, że pojęcie pożyczki gotówkowej stanowi odpowiednik całkowitej kwoty kredytu tj. kwoty , która zostanie mu faktycznie udostępniona. Na przykład w § 1 ust. 1 umowy jako przedmiot umowy określono udzielenie p ożyczki gotówkowej w kwocie […] zł podczas gdy w rz eczywistości konsument otrzymywał […] zł pożyczki. Zgodnie bowiem z § 7 ust. 1 - 2 umowy od kwoty pożyczki pożyczkodawca pobiera ł w dniu wypłaty pożyczki prowizję w wysokości […] zł oraz kwotę zabezpieczenia pożyczki w wysokośc i […] zł. W § 7 ust. 3 określono całkowitą kwotę kosztów uzyskania pożyczki, na którą składa ła się kwota prowizji i kwota kosztów us tanowienia zabezpieczenia na […] zł. 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl Natomiast w formularzu informacyjnym do ww. umowy określono jako ca łkowitą kwotę kredytu kwotę […] zł , a całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta w wysokości […] zł. Oznacza to, że kwota wskazana w par. 1 ust. 1 umowy nie była w całości udo stępniana konsumentowi, lecz podlegała pomniejszeniu o kwotę prowizji oraz kwotę kosztów ustan owienia zabezpieczenia. /dowód: umowa pożyczki gotówkowej – „Chwilówka” nr klienta 744433 przesłana jako załącznik do pisma z dnia 30 października 2015 r. , formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego z dnia 2 października 2015 r. przesłany jako załącznik do Pisma Przedsiębiorcy z dnia 18 kwietnia 2016 r. / Przedsiębiorca kredytował wymienioną w § 7 ust. 3 kwotę , określoną jako „całkowita kwota kosztów uzyskania pożyczki”, na którą składały się kwota prowizji oraz kwota kosztów uzyskania zabezpiec zenia. Pożyczkobiorca nie otrzymywał więc kwoty określonej w § 1 umowy pożyczki jako „przedmiot pożyczki”, gdyż od kwoty pożyczki pożyczkodawca — zgodnie z § 7 ust. 1 umowy — pobierał jednorazowo w dniu wypłaty kwoty pożyczki prowizję w wysokości 5% kwoty pożyczki. Sposób przedstawienia kredytowanych kosztów kredytu (wyłącznie w całk owitym koszcie kredytu lub w całkowitej jego kwocie) wpływa na postrzeganie przez konsumentów stosunku całkowitej kwoty kredytu do całkowitego kosztu kredytu. Stosunek ten ma z kolei znaczenie z punktu widzenia atrakcyjności oferowanego produktu. Oferta, zgodnie z którą kredytowane koszty kredytu są prezentowane w całkowitej kwocie kredytu i w całkowitym jego koszcie, wydaje się korzystniejsza niż oferta, według której kredytowa ne koszty kredytu są uwzględniane jedynie w całkowitym koszcie kredytu. Konsument odnosi bowiem wrażenie, że – ponosząc te same koszty kredytu – w ramach pierwszej z nich ma szansę otrzymać więcej środków niż w ramach drugiej. Można to zilustrować następuj ącym przykładem: Kredyt A Kredyt B Kwota faktycznie wypłacana konsumentowi 1000 zł 1000 zł Koszty kredytu (kredytowane) 200 zł 200 zł Inne koszty kredytu (odsetki) 300 zł 300 zł Całkowity koszt kredytu 500 zł 500 zł Całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta 1500 zł 1500 zł 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl Całkowita kwota kredytu (art. 5 pkt. 7 ukk ) Podana prawidłowo (nie obejmuje kredytowanych kosztów kredytu) 1000 zł Podana błędnie (obejmuje kredytowane koszty kredytu) 1200 zł W tym przykładzie kredyt A i B mają w istocie te same parametry: takie same koszty, zarówno kredytowane, jak i niekredytowane, identyczną kwotę faktycznie wy płacaną konsumentowi i jednakową kwotę do zwrotu kredytodawcy. Jednak kredytodawca A prawidłowo podaje istotną z punktu widzenia kredytobiorcy info rmację o całkowitej kwocie kredytu, zaś kredytodawca B robi to nieprawidłowo, ponieważ wlicza do niej kredytowane koszty kredytu. W rezultacie, konsument porównujący oba kredyty może uznać, że kredyt B jest znacznie korzystniejszy niż kredyt A, ponieważ pr zy niezmiennych pozostałych parametrach (w szczególności przy tym samym całkowitym koszcie kredytu) całkowita kwota kredytu A jest o 20% wyższa niż w przypadku kredytu B. Ponieważ opisane wyżej różnice w sposobie przedstawiania przez przedsiębiorców kredy towanych kosztów kredytu znacząco utrudniają rzetelne porównanie atrakcyjności konkurencyjnych ofert kredytu konsumenckiego, niezwykle istotne jest, aby przedmiotowe koszty były prezentowane jednolicie przez wszystkich kredytodawców. Prezes Urzędu jest zda nia, że koszty te zawsze powinny być uwzględnione jedynie w całkowitym koszcie kredytu. Wynika to z definicji całkowitej kwoty kredytu zawartej w art. 5 pkt 7 ukk , która nakazuje rozumieć pod tym pojęciem sumę wszystkich środków pieniężnych, udostępnia nych konsumentowi przez kredytodawcę na podstawie umowy o kredyt. Całkowitą kwotą kredytu są zate m — w rozumieniu ustawy — wyłącznie środki faktycznie wypłacane przez Spółkę konsumentowi, bez uwzględnienia środków przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu. Po dobne zdanie w niniejszej kwestii zajęła Komisja Europejska w „Wytycznych w sprawie stosowania przepisów dyrektywy o kredycie konsumenckim dotyczących rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania” 1 . Zgodnie z powyższym dokumentem, całkowita kwota kredytu ( „to tal amount of credit” ) nie obejmuje kwot, które stanowią koszt udzielonego kredytu, gdyż są one zamieszczone w całkowitym koszcie kredytu. Jako przykład Komisja 1 Europen Commision, Commision staff working document “G uidelines on the application of Directive 2008/48/EC (Consumer Credit Directive) in relation to costs and the Annual Percentage Rate of charge”, SWD(2012) 128 final, Bruksela 8 maja 2012 r. s. 11. 22 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl podaje sytuację, w której wierzyciel udziela konsumentowi kredytu na kwotę 5000 euro, przy czym koszt udzielenia kredytu w wysokości 100 euro jest wliczony w pulę udostępnianą konsumentowi , a następnie jest potrącany w momencie wypłaty środków. Faktycznie więc konsument może rozporządzać jedynie 4900 euro i to właśnie ta kwota – w ocenie Komisji Eur opejskiej – powinna stanowić całkowitą kwotę kredytu. Za opisanym stanowiskiem przemawia również ratio legis regulacji zawartej w ukk , która w art. 13 ust. 1 pkt 5 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 4 ukk zobowiązuje kredytodawcę do poinformowania konsumenta o cał kowitej kwocie kredytu zarówno w formularzu informacyjnym , jak i w umowie kredytu konsumenckiego . Regulacja ta ma na celu zapewnienie poinformowania konsumenta o wysokości kwoty, jaką będzie mógł dysponować w sposób dowolny po zawarciu umowy. Należy zaznaczyć, że konsument decydując się na zawarcie umowy kredytu jest zainteresowany uzyskaniem określonej kwoty pieniężnej, którą zamierza spożytkować w wybranym celu. Zatem, przede wszystkim, jest dla niego istotne, jaką kwotą w ramach udzielonego kredytu będzie mógł swobodnie rozporządzać z przeznaczeniem na ten cel (np. zakup lodówki). Konsument wie, ile pieniędzy potrzebuje, aby zrealizować wybrany cel. Zawierając umowę z Przedsiębiorcą potrzebuje informacji, czy zaciągnięty kredyt wystarczy do opłaceni a jego realizacji. Stąd też ustawodawca nałożył na kredytodawców i pośredników kredytowych obowiązek udzielenia konsumentowi tej, jednej z kluczowych, informacji. Grzegorz Czebotar prezentował nieprawdziwe informacje o proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu. Ponieważ przedstawia ł kredytowane koszty kredytu w całkowitej kwocie kredytu, jego oferta sprawia ła wrażenie korzystniejszej niż w rzeczywistości oraz niż identyczna ofer ta kredytodawców, którzy podawali przedmiotowe kos zty jedynie w całkowitym ko szcie kredytu. Takie nieuczciwe i nierzetelne działanie niewątpliwie wprowadza ło konsumentów w błąd co do ww. proporcji oraz pozbawia ło ich możliwości rzetelnego por ównania oferty Przedsiębiorcy z innymi ofertami na rynku. Narus zenie dobrych obyczajów w niniejszej spr awie przejawiało się niedopełnieniem przez Przedsiębiorcę obowiązku prezentowania rzetelnej, pełnej informacji na temat proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie i nformacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu. W wyniku opisanego działania Przedsię biorcy przeciętny konsument mógł podjąć inną decyzję rynkową od tej, którą by podjął, gdyby Przedsi ębiorca prezentował kredytowane 23 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl koszty kredytu jedynie w całkowitym koszcie kredytu. Stwierdzona w niniejszej decyzji praktyka spr awia ła wrażenie, że oferta Grzegorza Czebotara jest kor zystniejsza niż miało to miejsce w rzeczywistości. Powodowało to, iż ko nsument mógł zech cieć z niej skorzystać, mimo że faktycznie nie jest ona tak atrakcyjna jak się tego spodziewa. Gdyby słabszy uczestnik obrotu miał prawidłowe informacje o proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, możliwe, że nie zdecydowałby się na zawarcie umowy z Przedsi ębiorcą, ale wybrałby produkt konkurencyjny. Na Grzegorzu Czebotarze spoczywał obowiązek rzetelnego informowania słabszej st rony stosunku zobowiązaniowego tj. konsumenta o istotnych cechach usługi, w tym przede wszystkim o jej cenie. Znajomość przedstawion ej problematyki wykracza poza wiedzę jaką może posiadać przeciętny konsument. Dlatego nawet uważny, ostrożny i należy cie poinformowany konsument był narażony na podjęcie błędnej de cyzji pod wpływem działań Przedsiębiorcy. W tych okolicznościach Prezes Urz ędu uznał działanie Przedsiębiorcy , polegające na prezentowaniu informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu za działanie bezprawne, stanowiące nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 upnpr. Stwierdzenie zaniechania stosowania przez Przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów wskazanej w pkt. I rozstrzygnięcia decyzji Zgodnie z art. 27 uokik, w przypadku zaniechania stosowania przez przedsięb iorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, jednocześnie stwierdzając zaniechanie jej stosowania. Z dniem 6 listopada 2015 r. Przedsiębiorca wprowadził zmiany w umowie pożyczki gotówkowej – „Chwilówka”. Postanowienie § 1 umowy otrzymało brzmienie: „ Przedmiotem umowy jest udzielenie Pożyczkobiorcy przez Poży czkodawcę pożyczki gotówkowej w kwocie …… zł (słownie …….. złotych) w okresie od dnia ……… …. do dnia ……….na zasadach określonych w niniejszej umowie, która stanowi całkowitą kwotę do zapłaty (dalej również jako pożyczka)” Zwrot „która stanowi całkowitą kwotę do zapłaty” został dodany w § 1 ust. 1 umowy. Zmieniono § 1 ust. 2 umowy „ Całkowita kwo ta do zapłaty jest to suma całkowitej kwoty pożyczki oraz całkowitego kosztu pożyczki” i dodano § 1 ust. 3 umowy : „Całkowita kwota pożyczki stanowi kwotę pożyczki udostępnioną Pożyczkobiorcy w dniu zawarcia umowy z wyłączeniem części pożyczki przeznaczonej na pokrycie całkowitych kosztów pożyczki. Całkowita kwota pożyczki wynosi…” 24 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl /dowód: umowy pożyczki gotówkowej – „Chwilówka” przesłane jako załącznik do pisma Przedsiębiorcy z dnia 10 listopada 2015 r. – umowy zawarte w dniu 6 listopada 2015 r. oznaczone jako nr klienta: 56120, 208801, 607793, 721749, 1362/ Mając powyższe na względzie stwierdzono, że Przedsiębiorca zaniechał stosowania praktyki naruszającej zbiorowe i nteresy konsumentów wskazanej w pkt I rozstrzygnięcia niniejszej decyzji w dniu 6 listopad a 2015 r. Wykazanie bezprawności dotyczącej zarzutu wskazanego w pkt. II rozstrzygnięcia decyzji Bezprawn ość praktyki opisanej w pkt. II sentencji decyzji Prezes Urzędu wywodzi z naru szenia art. 30 ust. 1 pkt 7 ukk. W myśl art. 3 ust. 1 ukk, przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. W myśl art. 3 ust. 2 pkt 1 ukk za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyc zki. Wobec powyższego zastosowanie przepisów ustawy o kredycie konsumenckim do umów pożyczki zawieranych przez Grzegorza Czebotara z konsumentami jest uzasadn ione 2 . Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 7 ukk u mowa o kredy t konsumencki powinna określać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich za łożeń przyjętych do jej obliczenia; Celem art. 30 ukk jest zapewnienie konsumentowi łatwego dostępu do informacji na temat warunków udzielonego mu kredytu oraz jego sytuacji prawnej w związku z kredytem. Dokument umowy, który otrzymuje konsument, ma stanow ić zwięzłe kompendium informacji prawnej dla konsumenta, tak aby nie musiał on ponosić kosztów transakcyjnych (wysiłku, wydatków) w celu uzyskania potrzebnych mu wiadomości. Dokument umowy ma być instrumentem redukującym asymetrię informacyjną między kredy todawcą a konsumentem na temat sytuacji prawnej stron. Art. 30 ust. 1 ukk nakłada na kredytodawcę obowiązek, aby sporządzając dokument umowy, zamieścił w nim elementy określone w komentowanym przepisie. Warunku wskazanego wyżej nie spełnia zwłaszcza formul arz informacyjny, który 2 W niniejszej decyzji, Prezes Urzędu powołując się na przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, w których mowa jest o „umowie o kredyt konsumencki”, mając na uwadze art. 3 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, używa określenia „umowa pożyczki”. Podobnie zamiast określeń „kredytodawca”/ „kredytobiorca” stosowane są odpowied nio pojęcia: „pożyczkodawca”/ „pożyczkobiorca”. 25 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl pełni inną rolę (przedkont raktowa informacja o ofercie) i którego dotyczą osobne przepisy (art. 13 i 14 ukk). O wadze , jaką ustawodawca nadał omawianemu obowiązkowi informacyjnemu świadczą konsekwencje grożące kredytodawcy za jego niedopełnienie. Zgodnie bowiem z art. 45 ust. 1 ukk niepodanie przez przedsiębiorcę wskazanych w tym przepisie informacji dotyczących kredytu konsumenckiego (w tym całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta) powoduje sankcję tzw. kredytu darmowego, to zna czy powstanie uprawnienia konsumenta do zwrotu kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu należn ych kredytodawcy w terminie i w sposób określony w umowie. Z kolei art. 53 ust. 2 ukk stanowi, że w przypadku gdy umowa o kredyt konsumencki nie zawiera eleme ntów określonych w art. 30 ukk, konsument może odstąpić od tej umowy w terminie 14 dni od dostarczenia wszystkich elementów wymienionych w tym ostatnim przepisie. Całkowita kwota do zapłaty to, w myśl art. 5 pkt 8 ukk, su ma całkowitego kosztu kredytu i cał kowitej kwoty kredytu. Informacja o całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta jest jedną z najważniejszych dla konsumenta, gdyż w sposób nominalny wskazuje, ile środków pieniężnych będzie musiał zwrócić po upływie umówionego terminu. Tym samym pozwala odpowiedzieć na pytanie, czy poży czać w ogóle (czy jest w stanie spłacić taką kwotę) i czy skorzystać z oferty tego przedsiębiorcy, czy innego (który np. proponuje mniejsze koszty pożyczki). Dodatkowo, zawarcie kwoty do zapłaty wprost w umowie pozwala konsumentowi skontrolować, czy kredyt odawca nie naliczył dodatkowych opłat. Przy pożyczkach krótkoterminowych (tzw. „chwilówkach) całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta jest prosta do przewidzenia przez przedsiębiorcę i powinien ją podać w sposób precyzyjny. P rezes Urzędu ustalił, że P r zedsiębiorca w „Umowie pożyczki gotówkowej — <<Chwilówka>>” nie wskazywał całkowitej kwoty do zapłaty. Przedsiębiorca zaniechał stosowania opisanej wyżej praktyki z dniem 6 listopada 2015 r. Zdaniem Prezesa UOKiK, opisane działanie przedsiębiorcy naruszał o art. 30 ust. 1 pkt 7 ukk, co oznacza spełnienie przez opisaną praktykę przesłanki bezprawności. W związku z powyższym orzeczono jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. Wykazanie bezprawności dotyczącej zarzutu wskazanego w pkt. III rozstrzygnięcia de cyzji 26 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl Bezprawność praktyki opisanej w pkt. III sentencji decyzji Prezes Urzędu wywodzi się z naruszenia art. 54 ust.1 ust. ukk. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim konsument ma prawo, bez podania przyczyny, do odstąpienia od umowy o kre dyt konsumencki w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy. Zgodnie z przepisami art. 54 ust. 1 tej ustawy konsument nie ponosi kosztów związanych z odstąpieniem od umowy o kredyt konsumencki, z wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty kredytu do dnia spła ty kredytu. Przedsiębiorca stosował we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa pożyczki gotówkowej – <<Chwilówka>>” postanowienie o treści: w razie odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy, Pożyczkodawca nie ponosi kosztów związanych z odstąpie niem od umowy pożyczki, z wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty pożyczki do dnia jej spłaty. Odsetki należne Pożyczkodawcy wynoszą w stosunku dziennym kwotę: (tu wpisywano kwotę zależną od kwoty kredytu). Odstąpienie od umowy ma moc wsteczną, powoduj ąc nie tyle wygaśnięcie umowy, ale powrót do stanu jaki istniał przed jej zawarciem. Wyjątek stanowią koszty precyzyjnie wymienione przez ustawodawcę, które obciążają pożyczkobiorcę — odsetki za okres od dnia wypłaty pożyczki do dnia spłaty pożyczki, koszt y poniesione przez pożyczkodawcę na rzecz organów administracji publicznej oraz opłaty notarialne. Katalog ten nie może być przez przedsiębiorcę rozszerzany o odsetki za okres od dnia wypłaty pożyczki do dnia jej spłaty w przypadku, gdy umowa pożyczki nie przewidywała oprocentowania udzielonego kredytu. W świetle powyższego należy uznać, że działanie Przedsiębiorcy w tym zakresie było bezprawne. Działanie t o godziło w interes konsumentów poprzez obciążenie ich większymi kosztami odstąpienia od umowy. W nin iejszej sprawie Przedsiębiorca bezprawnie zawierał w umowach warunek zwrotu odsetek za okres od dnia wypłaty pożyczki do dnia jej spłaty pomimo, że umowa nie przewidywała oprocentowania udzielonego kredytu konsumenckiego. Zapłata owych dodatkowych kosztów prowadziłaby do bezpodstawnego wzbogacenia po stronie Pożyczkodawcy. Wskutek odstąpienia od umowy kredytu Przedsiębiorcy, zgodnie z umową, nie przysługiwały odsetki od udzi elonej pożyczki, w związku z czym w sytuacji gdy konsument odstąpił od umowy — nalic zanie odsetek od dnia wypłaty pożyczki do dnia jej spłaty nie by ło dopuszczalne. Mając powyższe na uwadze należy uznać , że odsetki te mają w istocie charakter dodatkowej opłaty za odstąpienie od umowy. 27 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl Wobec powyższego, praktyka Przedsiębiorcy naruszała przepis art. 54 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim stanowiąc tym samym działanie bezprawne. Przedsiębiorca zaniechał stosowania omawianej praktyki z dniem 3 grudnia 2013 r. Wobec powyższego orzeczono jak w pkt III sentencji decyzji. Stwierdzenie zaniec hania stosowania praktyk określonych w punkcie II, III sentencji decyzji Zgodnie z art. 26 ust. 1 uokik, jeżeli Prezes Urzędu stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 uokik, wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsum entów i nakazującą zaniechanie jej stosowania. Natomiast, stosownie do art. 27 ust. 1 uokik Prezes Urzędu nie wydaje określonej w art. 26 uokik decyzji, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W takim przyp adku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowy interes konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania (art. 27 ust. 2 uokik). W związku z faktem, iż Przedsiębiorca, z dniem 6 listopada 2015 r., zaniechał stos owania pr aktyki opisanej w pkt II sentencji decyzji ( od dnia 6 listopada 2015 roku wprowadzono zmianę § 1 ust. 1 umowy, który otrzymał brzmienie: „Przedmiotem umowy jest udzielenie Pożyczkobiorcy przez Pożyczkodawcę pożyczki gotówkowej w kwocie … w okresie od dnia … do dnia … na zasadach określonych w niniejszej umowie, która stanowi całkowitą kwotę do zapłaty )” oraz z dniem 3 grudnia 2013 r. zaniechał stosowania praktyki opisanej w pkt II I sentencji niniejszej decyzji ( poprzez zmianę treści postanowienia umowy na: „w razie odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy, Pożyczkobiorca nie ponosi kosztów zawiązanych z odstąpieniem od umowy”) Prezes Urzędu orzekł w oparciu o art. 27 uokik . Rozstrzygnięcie w pkt IV, V, VI sentencji decyzji. Umorzenie postępowania W ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów brak jest samodzielnej podstawy prawnej odnoszącej się do sposobu rozstrzygnięcia w przypadku, gdy zostanie ustalone, że prowadzone postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy k onsumentów jest bezprzedmiotowe. W związku z powyższym, mając na względzie, iż stosownie do art. 83 uokik, w sprawach w niej nieuregulowanych do postępowania przed Prezesem UOKiK stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania a dministracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 poz. 23 , dalej także: kpa), w takiej sytuacji zastosowanie znajdzie art. 105 kpa. 28 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl Zgodnie z art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotow e w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Umorzenie postępowania na tej podstawie jest obligatoryjne, co oznacza, iż ustalenie przesłanki bezprzedmiotowości postęp owania stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie, ponieważ brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Da lsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotn y wpływ na wynik sprawy (por. J. Borkowski w, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, s. 459 — 461. C.H. Beck). Podkreślić przy tym należy, iż przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postęp owania, co zostanie ujawnione w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organami administracyjnymi. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2225/01) bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a w związku z tym nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego m erytorycznego rozstrzygnięcia. Ad I V W niniejszej sprawie analiza przykładowych umów przekazanych przez Pośrednictwo Finansowe „Kredyty Chwilówki” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z sied zibą w Tychach przeprowadzona w trakcie postępowania oraz wyjaśnienia i dokumenty przesłane przez pełnomocnika Grzegorza Czebotara prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą F.H.U. Gredan Grzegorz Czebotar wykazały, że Przedsiębiorca nie zawierał umów zlecenia, w których znajdowały się postanowienia o treści: i. Koszt wezwania do zapłaty oznacza się na kwotę 50 zł. Koszt wezwania do zapłaty pokrywa Zleceniodawca, ii. Koszt czynności windykacyjnych do 100 zł miesięcznie ponosi Zleceniodawca, w związku z postanowieniem o treści: W przypadku nieuregulowania przez Zleceniodawcę kwoty spłaconej przez Zleceniobiorcę [...] Zleceniobiorca przyst ąpi do czynności windykacyjnyc h. 29 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl W trakcie postępowania Prezes Urzędu ustalił, że umowę zlecenia zawierał Adam Zawisza , (poręczający pożyczki udzielane przez Grzegorza Czebotara), prowadzący działalność gospodarczą pod firmą P.U.H. Nobiles Adam Zawisza z siedzibą w Tychach. Ad. V , VI Nie można ponadto Przedsiębiorcy zarzucić nieprzekazywania konsumentom przed zawarciem umowy informacji na formularzu informacyjnym oraz wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy . W umowie agencyjnej zawartej w dniu 8 lutego 2008 r. pomiędzy Grzegorzem Cze botarem a Pośrednictwem Finansowym „ Kredyty - Chwilówki” sp. z o.o. z siedzibą w Tychach zamieszczono postanowienia, w których strony umówiły się, że to Pośrednictwo Fina nsowe „Kredyty — Chwilówki” będą podmiotem odpowiedzialnym za informowanie zainteresowan ych klientów o warunkach pozyskania pożyczki gotówkowej, kompletowanie niezbędnych dokumentów do wniosku o pożyczkę i do umowy pożyczki oraz wydawanie pożyczkobiorcom dokumentów, zgodnie z treścią umowy pożyczki gotówkowej. Mając powyższe na uwadze brak je st podstaw do zarzucenia Przedsiębiorcy naruszenia art. 13 ust. 1 w związku z art. 14 ukk oraz art. 53 ust. 3 ukk . Rozstrzygnięcie w pkt V II sentencji niniejszej Decyzji. Kary Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik Prezes Urzędu może w drodze decyzji nałożyć na przedsiębiorcę, który choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprze dzającym rok nałożenia kary. Z powołanego przepisu wynika, że kara pieniężna ma charakter fakultatywny. Zatem, o tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania admi nistracyjnego, Prezes Urzędu. Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie nie określają jakichkolwiek przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary . Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 uokik te okoliczności, które Prezes Urzędu winien uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej, wymieniając okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ust awy. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, w szczególności charakter praktyk i ich możliwe skutki w sferze ekonomicznych i pozaekonomicznych interesów konsumentów, Prezes Urzędu uznał za uzasadnione n ałożenie kar pieniężnych za dwie stwierdzone praktyki. 30 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl Prezes Urzędu ocenił, czy Przedsiębiorca miał zamiar stosowania praktyk czy też praktyki miały charakter nieumyślny. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje na nieumyślne naruszenie przez Przedsiębiorcę przepisów ustawy. Zdaniem Prezesa Urzędu, p rzekazywanie wprowadzających w błąd informacji co do proporcji miedzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytow ane koszt y kredytu oraz nieprzekazywanie konsumentom w umowach o kredyt konsumencki informacji o całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta było wynikiem niedochowania przez Przedsiębiorc ę należytej staranności. Pamiętać należy, że na przedsiębiorcach, jako prof esjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności przy ocenie zgodności ich działań z obowiązującymi przepisami prawa. Zatem , działania podejmowane przez Przedsiębiorcę w zakresie prowadzonej działalności gospod arczej, powinny były uwzględniać możliwość naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Przedsiębiorca powinien zdawać sobie sprawę z nałożonych na niego w drodze ustawy obowiązków informacyjnych, a także z obowiązku przekazywania konsumentom informacji rze telnych i prawdziwych. Prezes Urzędu uzn ał , że nawet jeżeli Grzegorz Czebotar nie miał świadomości, iż stosując stwierdzone praktyki narusza zbiorowe interesy konsumentów, to jako profes jonalny uczestnik obrotu powinien był mieć taką świadomość. Okolicznoś cią przemawiającą z a zastosowaniem wobec Przedsiębiorcy kary pieniężnej jest fakt, iż – jako profesjonalista na rynku usług finansowych – w proc esie zawierania umów w obrocie konsumenckim nie może godzić w interesy swoich kontrahentów, a zatem nie może naruszać prawa konsumentów do uzyskania określonych ustawowo informacji ani przedstawiać informacji nieprawdziwych i wprowadzających w błąd. Podkreślić należy, iż nakładana przez Prezesa Urzędu kara finansowa pełnić powinna funkcje: represyjną, prewencyjną i edukacyjną. Ustalając wymiar kary należy wziąć przede wszystkim pod uwagę funkcję prewencyjną kar, w tym prewencję ogólną. Kara bowiem winna być ustalona tak, aby powstrzymywać przedsiębiorcę stosującego praktykę oraz innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Zachodzi zatem konieczność wymierzenia kary w takiej wysokości, która zniechęci przedsiębiorców do naruszania prawa konsumentów do uzyskania określonego rodzaju prawdziwych informacji dotyczących umowy kredytu konsumenckiego. Przychód osiągnięty przez Grzegorza Czebotara w roku poprzedzającym wyda nie niniejsze j decyzji w kwocie […] zł (słownie: […] ) ustalono na podstawie zeznania o wysokości 31 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl osiągniętego dochodu (poniesio nej straty) w roku podatkowym 2015 (PIT - 36L ) . Maksymalna wy sokość kary mogła zatem wynieść […] zł (słownie: […] ) tj. 10% osiągniętego przychodu w 2015 r. Oszacowanie wysokości kary przebiegało dwuetapowo. Ustalając wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonych naruszeń i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych ustaleń wysokości ka ry. Następnie – w oparciu o zaistniałe w sprawie okoliczności obciążające i łagodzące mające wpływ na wysokość kary – dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. Prezes Urzędu ustalając okoliczności łagodzące i obciążające miał na uwadze całokształt zebraneg o w postępowaniu materiał u dowodowego oraz postawę Przedsiębiorcy . Okoliczności te – w przypadku ich stwierdzenia – mogły mieć wpływ na procentowe zmniejszenie lub zwiększenie kwoty bazowej będącej podstawą wymierzenia kary. Ad V II pkt 1 sentencji decyzji W punkcie I sentencji decyzji Prezes Urzędu st wierdził stosowanie przez Przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 uokik, co daje podstawę d o nałożenia na Grzegorza Czebotara kary pieniężnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik. Dokonując oceny wagi naruszenia, Prezes Urzędu wziął pod u wagę, że naruszenie przez Przedsiębiorcę zbi orowych interesów konsumentów miało miejsce na etapie zawierania kontraktu i polega ło na wprowa dzani u konsumentów w błąd co do proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu poprzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu . Szkodliwo ść stwierdzonej praktyki wiąże się z naruszeniem prawa konsumenta do uzyskania rzetelnej i pełnej informacji o kosztach pożyczki . Na skutek tej praktyki konsument miał utrudnion ą możliwość porównani a ofert pomiędzy Przedsiębiorcą a jego konkurentami. Prze dsiębiorca stosował przedmiotową praktykę co najmniej od końca 2013 r. i zaniechał jej stosow ania z dniem 6 listopada 2015 r . Praktyka ta miała zatem charakter długotrwały. /dowód: umowy pożyczki gotówkowej – „Chwilówka”: zawarta w dniu 31 października 2 0 1 3 r. nr 5367/4971537, zawarta w dniu 11 października 2013 r. nr 5367/4917677 przesłane jako załączniki do pisma z dnia 9 grudnia 2013 r. Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tychach/ 32 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl Podsumowanie wagi naruszenia pozwoliło Prezesowi Urzędu na ustalenie kwoty bazowej na poziomie […] % przychodu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2015 r. Ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa wynosi […] zł. Pr ezes Urzędu wziął pod uwagę , że przychód Przedsiębiorcy osiągnięty z tytułu pożyczek udzielonych konsumentom stanowi […] % przychodu wskazanego w zeznaniu podatkowym za 2015 rok, jednak ze względu na fakt, że to znaczna część przychodu Przedsiębiorcy obniżanie kary było nieuzasadnion e . /dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 20 października 2016 r./ Jako okoliczność łagodzącą należ ało przyjąć zaniechanie przez Przedsiębiorcę stosowania ww. praktyki , które nastąpiło dopiero na ostatnim etapie postępowania . Powyższa okoliczność uzasadnia o bniżenie kary o 10 % . W niniejszej sprawie nie zaszły inne okoliczności łagodzące ani obciążające. Zatem po uwzględnieniu ww. okoliczności łagodzących kwota bazowa zostaje obniżona o 1 0 %. W związku z powyższym za nar uszenie stwierdzone w punkcie I sentenc ji decyzji Prezes Urzędu nałożył na Grzegorza Czebotara karę pieniężną w wysokości (po zaokrągleniu do pełnego złotego ) 69 878 zł (słownie: sześćdziesiąt dziewięć tysięcy osiemset siedemdziesiąt osiem złotych 0/100), co stanowi […] % przychodu o siągniętego pr zez Przedsiębiorcę w 2015 r. i […] % kary maksymalnej. Zdaniem Prezesa Urzędu, biorąc pod uwagę okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów, jak również wysokość maksymalną kary możliwej do nałożenia na Przedsiębiorcę za pra ktykę wskazaną w punk cie I sentencji decyzji, tj. […] zł (10 % przychodu), kara w wysokości 69 878 zł nie jest nadmierna, ale adekwatna do zarzucanego naruszenia. W ocenie Prezesa Urzędu, powyższa wysokość kary jest minimalną wysokością zapewniającą spełnienie celów kary. Ad V I I pkt 2 sentencji decyzji W punkcie II sentencji decyzji Prezes Urzędu stwierdził stosowanie przez Przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o któr ej mowa art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 uokik, co daje podstawę d o nałożenia na Grzegorza Czebotara kary pieniężnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik. Dokonując oceny wagi naruszenia, Prezes Urzędu wziął pod u wagę, że naruszenie przez Przedsiębiorcę zbiorowych interesów konsumentów ma miejs ce na etapie kontraktowania 33 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl oraz że polega na n ieprzekazywaniu konsumentom w umowach o kredyt konsumencki informacji o całkowitej kwocie do zapłaty przez konsumenta, co stanowi naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 ukk . Szkodliwość stwierdzonej praktyki wiąże się z naruszeniem prawa konsumenta do uzyskania r zetelnej i pełnej informacji. Przedsiębiorca stosował przedmiot ową praktykę co najmniej od końca 2013 r. i zaniechał jej stosowania z dniem 6 listopada 2015 r. Praktyka ta ma zatem charakter długotrwały. /do wód: umowy pożyczki gotówkowej – „Chwilówka” : zawarta w dniu 31 października 2 0 13 r. nr 5367/4971537 , zawarta w dniu 11 października 2013 r. nr 5367/4917677 przesłane jako załączniki do pisma z dnia 9 grudnia 2013 r. Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tychach/ Podsumowanie wagi naruszenia pozwoliło Pr ezesowi Urzędu na usta lenie kwoty bazowej na poziomie […] % prz ychodu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2015 r. Ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa wynosi […] zł. Prezes Urzędu wziął pod uwagę, że przychód Przedsiębiorcy osiągnięty z tytułu pożyczek udzielonych konsumentom stanowi […] % przychodu wskazanego w zeznaniu podatkowym za 2015 rok, jednak ze względu na fakt, że to znaczna część przychodu Przedsiębiorcy obni żanie kary było nieuzasadnione . /dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 20 października 2016 r./ Jako okoliczność łagodzącą należ ało przyjąć zaniechanie przez Przedsiębiorcę stosowania ww. praktyki , które nastąpiło jednak dopiero na ostatnim etapie postępowan ia . Powyższa okoliczność uzasadnia obniżenie kary o 10 %. W niniejszej sprawie nie zaszły inne okoliczności łagodzące ani obciążające. Zatem po uwzględnieniu ww. okoliczności łagodzących kwota bazowa zostaje o bniżona o 1 0 %. W związku z powyższym za naruszenie stwierdzone w punkcie II sentencji decyzji Prezes Urzędu nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości (po zaokrągleniu do pełnego złotego) 69 878 zł (słownie: sześćdziesiąt dziewięć tysięcy osiemset siedemdziesią t osiem złotych 0/100), co stanowi […] % przychodu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2015 r. i […] % kary maksymalnej. Zdaniem Prezesa Urzędu, biorąc pod uwagę okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów, jak również wysokość maksymalną kary mo żliwej do nałożenia na Spółkę za pr aktykę wskazaną w punkcie II sentencji decyzji, tj. […] zł (10% przychodu), kara 34 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl w wysokości 69 878 zł nie jest nadmierna, ale adekwatna do zarzucanego naruszenia. W ocenie Prezesa Urzędu, powyższa wysokość kary jest mini malną wysokością zapewniającą spełnienie celów kary. Zgodnie z art. 112 ust. 3 uokik karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej Decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warsz awa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Rozstrzygnięcie w pkt VII I sentencji decyzji. Koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 uokik, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 uokik, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 264 § 1 kpa, jednocześnie z wyd aniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowa dzon ą przez Prezesa Urzędu z Przedsiębiorcą . W związku z powyżs zym postanowiono obciążyć Grzegorza Czebotara kosztami postępowania w wy sokości 18 zł (s łownie: osiemnaście złotych 0/100 ). Koszty niniejszego postępowania należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej Decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Wobec powyższego, Prezes Urzędu orzekł jak w sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 uokik w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej Decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochro ny Konkurencji i Konsumentów. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie posta nowienia o kosztach zawartego w punkcie VII niniejszej decyzji, stosownie do treści art. 264 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 uokik oraz stosownie do art. 81 ust. 5 uokik w związku z 479 32 § 1 i § 2 k.p.c., przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony 35 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 34 14 < fax: 22 82 6 61 25 sp @uokik.g ov.pl < www.uokik.gov.pl Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Ochrony Interesów Konsumentów Łukasz Wroński