DDK-22/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW ADAM JASSER DDK - 61 - 10 /13/ SR EGZEMPLARZ NIEZAWIERAJĄCY TAJEMNICY PRZEDSIĘBIORSTWA Warszawa, dn. 28 grudnia 2015 r. DECYZJA NR DDK-22/2015 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i kon sumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331; Dz. U. z 2007 r. Nr 99, poz. 660; Nr 171, poz. 1206; Dz. U. z 2008 r. Nr 157, poz. 976, Nr 223, poz. 1458, Nr 227, poz. 1505; Dz. U. 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 157, poz. 1241; Dz. U. z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w zwi ązku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 945) , po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszającyc h zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania Profinet Spółka A kcyjna z siedzibą w Tychach, polegające wprowadzeniu w błąd co do proporcji pomiędzy ca łkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171 poz. 1206 z późn. zm.) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 1 września 2013 r.; II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochr onie konkurencji i konsumentów w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumen tów działania Profinet Spółka A kcyjna z siedzibą w Tychach, polegające na stosowaniu postanowienia wzorca umowy , które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 196 4 r. Kodeks postępowania cywilnego ( t.j. Dz. U. z 2014 r. 2 poz. 101, 293, 379, 435, 567, 616, 945, 1091, 1161, 1296, 1585, 1626, 1741, 1924, z 2015 r. poz. 2, 4, 218, 539, 978, 1062, 1137, 1199), poprzez zawarcie we wzorcu umownym wykorzystywanym przy zawie raniu umów o kredyt konsumencki postanowienia o treści : „22. W przypadku opóźnienia w spłacie rat pożyczki lub zaprzestania spłaty zadłużenia wynikającego z Umowy, Pożyczkodawca wysyła do Pożyczkobiorcy korespondencję zaległościową – upomnienie, wezwanie do zapłaty, wypowiedzenie umowy. Pożyczkobiorca zobowiązuje się do pokrycia kosztów wysłania tej korespondencji w wysokości 20 zł (dwadzieścia złotych) za każde wysłane pismo. 23. W przypadku, kiedy Pożyczkobiorca nie dokonuje płatności w terminach określo nych w Umowie Pożyczkodawca może naliczyć dodatkową opłatę w wysokości 20 zł (dwadzieścia złotych) za każdą udokumentowaną wizytę Przedstawiciela u Pożyczkobiorcy, dokonaną poza terminami określonymi w Umowie .” co godzi w zbiorowe interesy konsumentów , i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 1 stycznia 2014 r.; III. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmiani e ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego , po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania Profinet Spółka A kcyjna z siedzibą w Tychach polegające na stosowaniu opłaty przygotowawczej, której wysokość nie odpowiada wartości świadczeń realizowanych w ramach tej opłaty, co stanow i naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503; Dz.U z 2002 r. Nr 197, poz.1661 ; Dz.U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959 ; Dz.U. z 2004 r., Nr 162, poz. 1693 ; Dz.U. z 2004 r. Nr 172, poz. 1804 ; Dz.U. z 2005 r. Nr 10, poz. 68 ; Dz. U. z 2007r. Nr 171, poz.1206 ; Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 1 września 2015 r.; IV. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmi anie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego , po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania Profinet Spółka A kcyjna z siedzibą w Tychach polegające na stosowaniu opłaty za obsługę w domu, której wysokość nie odpowiada wartości świadczeń realizowanych w ramach tej opłaty , co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 1 września 2015 r.; 3 V. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego , po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, nakłada się na Pro finet S półka Akcyjna z siedzibą w Tychach karę pieniężną z tytułu naruszenia zakazów o jakich mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkure ncji i konsumentów, w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej D ecyzji w wysokości 8.642 zł (słownie: osiem tysięcy sześćset czterdzieści dwa złote), płatną do budżetu państwa; VI. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz w zw. z art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Ko deks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r., poz. 267, Dz. U. z 2014 r., poz. 183, Dz. U. z 2015 r., poz. 211, Dz. U. z 2015 r., poz. 702) w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża Profinet S półka Akcyjna z siedzibą Tychach, kosztami opisanego na wstępie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (w zakresie określonym w punktach I-IV sentencji niniejszej D ecyzji) oraz zobowiązuje tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 22,8 0 zł (słownie: dwadzieścia dwa złote osiemdziesiąt groszy ), w terminie 14 dni od dnia upraw omocnienia się niniej szej Decyzji. UZASADNIENIE W dniu 21 grudnia 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes Urzędu” ) wszczął postępowanie wyjaśniające (sygn. akt: DDK -405-67/12) mające na celu wstępne ustalenie czy wybrani przedsiębiorcy niebędą cy bankami i świadczący konsumentom usługi finansowe dopuścili się, w zakresie pobierania opłat oraz prezentacji kosztów, naruszenia przepisów uzasadniającego wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 w zw. art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: „u .o.k.i.k. ” ) lub podjęcie działań przewidzianych w odrębnych ustawach. Kontroli poddano m.in. działania i wzorce umów stoso wane przez Profinet S półka Akcyjna z siedzibą w Tychach (dalej także: „Spółka” albo „Pożyczko dawca ” ). W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezes Urzęd u, pismem z dnia 14 lutego 2013 r. wezwał Spółkę m.in. do:  przekazania wzorców umów , w tym reg ulaminów, tabeli opłat i prowizji oraz innych dokumentów wykorzystywanych przez Pożyczkodawcę w ramach procedury udzielania kredytu konsumenckiego, 4  wskazania na jaki okres i w jakiej wysokości Pożyczkodawca udziela konsumentom kredytów konsumenckich,  wskaz ania w jaki sposób Pożyczkodawca zawiera z konsumentami umowy o kredyt konsumencki (np. poza lokalem przedsiębiorstwa, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość),  wskazania obszaru, na jakim kredytodawca prowadzi działalność polegającą na udzielaniu konsumentom kredytów konsumenckich,  wyjaśnienia, czy na potrzeby obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania – dla umów przewidujących kredytowanie kosztów kredytu (np. prowizji opłaty przygotowawczej, opłaty z tytułu ubezpieczenia itp. ) – kwota przeznaczana na ten cel jest uwzględniania zarówno w całkowitej kwocie kredytu , ja k i całkowitym koszcie kredytu,  przedstawienia kopii 10 umów o kredyt konsumencki zawartych kolejno w dniu 15 stycznia 2013 r. lub w braku zawarcia takiej ilości umów w tym dniu , przedstawienia umów zawartych w następującej po sobie kolejności w dni ach następujących po dniu 15 stycznia 2013 r. wraz z kopiami formularzy informacyjnych przekazanych konsumentom przed ich zawarciem. Spółka przedłożyła następujące dokum enty:  wniosek o udzielenie pożyczki gotówkowej wraz z oświadczeniem klienta,  umowę pożyczki gotówkowej (z okresem spłaty 12 lub 24 miesiące ),  kartę spłaty pożyczki gotówkowej (dotyczącej umów z okresem spłaty 12 lub 24 miesiące),  regulamin udzielania pożyczek gotówkowych przez Spółkę wraz z formularzem odstąpienia od umowy pożyczki gotówkowej,  formularz informacyjny kredytu konsumenckiego (dotyczący pożyczek z o kresem spłaty 12 lub 24 miesiące ),  formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego (dotyczący pożyczek z okresem spłaty 1 miesiąca),  wyciąg z umowy ubezpieczenia grupowego na życie pożyczkobiorców Spółki ( dla pożyczek z okresem spłaty 12 lub 24 miesiące ). Ponadto, Spółka wyjaśniła, że wszystkie przedłożone przez nią wzorce umów są stosowane p rzez nią od daty wejścia w życie ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 r., tj. od dnia 18 grudnia 2011 r. Analiza przedłożonych wyjaśnień i dokumentów wykazała, że Spółka może dopuszczać się działań stanowiących praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 21 czerwca 2013 r., Prezes Urzędu wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 1. wprowadzeniu w błąd co do proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu, 5 co może być nieuczciwą praktyką rynkową zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (dalej: „u.p.n.p.r.” ), a w konsekwencji naruszać art. 24 ust. 2 pkt 3 w zw. art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k.; 2. stosowani u postanowienia wzorca umownego, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (dalej: „k.p.c.” ), poprzez zawarcie we wzorcu umownym wykorzystywanym przy zawieraniu umów o kredyt konsumencki postanowienia o treści : „22. W przypadku opóźnienia w spłacie rat pożyczki lub zaprzestania spłaty zadłużenia wynikającego z Umowy, Pożyczkodawca wysyła do Pożyczkobiorcy korespondencję zal egłościową – upomnienie, wezwanie do zapłaty, wypowiedzenie umowy. Pożyczkobiorca zobowiązuje się do pokrycia kosztów wysłania tej korespondencji w wysokości 20 zł (dwadzieścia złotych) za każde wysłane pismo. 23. W przypadku, kiedy Pożyczkobiorca nie dokonuje płatności w terminach określonych w Umowie Pożyczkodawca może naliczyć dodatkową opłatę w wysokości 20 zł (dwadzieścia złotych) za każdą udokumentowaną wizytę Przedstawiciela u Pożyczkobiorcy, dokonaną poza terminami określonymi w Umowie . ” co m oże naruszać art. 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k.; 3. stosowaniu opłaty przygotowawczej, której wysokość nie odpowiada wartości świadczeń realizowanych w ramach tej opłaty , co może stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej: „u.z.n.k.” ), a w konsekwencji naruszać przepis art. 24 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k.; 4. stosowaniu opłaty za obsługę w domu, której wysokość nie odpowiada wartości świadczeń realizowanych w ramach tej opłaty , co może stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 u.z.n.k., a w konsekwencji naruszać przepis art. 24 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k.; Prezes Urzędu na podstawie art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania adm inistracyjnego (dalej: „k .p.a. ” ) w związku z art. 83 u.o.k.i.k., ww. postanowieniem zaliczył w poczet dowodów w przedmiotowym postępowaniu materiał dowodowy zebrany w trakcie ww. postępowania wyjaśniającego wszczętego postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r. (sygn. akt DDK-405-67/12/BK). Pismem z dnia 21 czerwca 2013 r. Prezes Urzędu zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowanie w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Spółka odniosła się do poszczególnych zarzutów w następując y sposób. Ad 1. Spółka wskazała, iż literalne przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, jak i dyrektywy europejskiej dotyczącej kredytów konsumenckich nie dają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o właściwy sposób informowania o kredytowanych kosztach kred ytu (pożyczki). Niemniej jed n ak w celu uniknięcia wątpliwości, Spółka zobowiązała się 6 do przeredagowania wzorca umowy pożyczki gotówkowej oraz informacji podawanych w arkuszu informacyjnym, aby pozycja „całkowita kwota kredytu ” nie obejmow ała kosztów pożyczki gotówkowej kredytowanych przez Spółkę. Spółka wskazała, iż kredytowane koszty p ożyczki będą nadal prezentowane w pozycji „całkowity koszt kredytu” . Spółka wprowadziła zmiany do wzorca umowy z dniem 1 września 2013 r. Ad 2. Spółka wyjaśniła, iż na pods tawie zakwestionowanego punktu 22 wzorca umowy pożyczki gotówkowej, w rzeczywistości wysyła do klientów, którzy opóźniają się ze spłatą zadłużenia w stosunku do harmonogramu spłat określonego w umowie, upomnienia z częstotliwością raz na kwartał kalendarzowy. Upomnienie takie jest kierowane do klientów, których zaległość w spłacie zadłużenia przekracza […] % kwoty, jaką powinni uiścić zgodnie z umową. Obciążanie klientów dodatkową opłatą z a udokumentowaną wizytę przedstawiciela poza terminami określonymi w u mowie (na podstawie punktu 23 umowy) ma charakter incydentalny. W okresie od stycznia 2011 roku do dnia 12 lipca 2013 r., średnio w miesiącu tą opłatą zostało obciążonych […] klientów. Ponadto, Spółka wskazała, iż w celu uniknięcia sporu i potencjalnych wątpliwości postanowiła zmienić treść punktu 22 w taki sposób, iż otrzyma on następujące brzmienie: „W przypadku opóźnienia w spłacie rat pożyczki lub zaprzestania spłaty zadłużenia wynikającego z Umowy, Pożyczkodawca wysyła do Pożyczkobiorcy korespondencję zaległościową – upomnienie, wezwanie do zapłaty, wypowiedzenie umowy. Upomnienie związane z niewywiązywaniem się Pożyczkobiorcy z terminowej spłaty zobowiązań może być wysłane do Pożyczkobiorcy raz na kwartał w sytuacji, jeśli jego zaległość w spłacie zad łużenia przekracza […] % kwoty, jaką powinien uiścić zgodnie z Umową, a opóźnienie wynosi co najmniej dwa tygodnie. Wezwanie do zapłaty zostanie wysłane do Pożyczkobiorcy jednorazowo w sytuacji braku zapłaty dwóch kolejnych rat pożyczki. Pożyczkodawca ponow nie uprawniony będzie do wysłania kolejnego wezwania do zapłaty, wyłącznie w sytuacji, jeśli po wysłaniu wezwania do zapłaty Pożyczkobiorca spłaci zadłużenie, a następnie ponownie powstanie u niego zadłużenie, które uprawniać będzie Pożyczkodawcę do wysłania wezwania do zapłaty. Upomnienie wysyłane jest listem poleconym, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Pożyczkobiorca zobowiązuje się do pokrycia kosztów wysłania korespondencji zaległościowej w wysokości (…) za każde wysłane pismo.” Jednocześnie, Spółka postanowiła wykreślić zapis punktu 23 z wzorca umownego. Spółka wprowadziła stosowne zmiany z dniem 1 stycznia 2014 r. Ad 3. i 4. Spółka wskazała, iż w jej ocenie stanowisko Prezesa Urzędu w zakresie uznania, iż opłata przygotowawcza oraz opłata za obsługę w domu stanowią czyny nieuczciwej konkurencji, o których mowa w art. 3 ust. 1 u.z.n.k. , jest całkowicie błędne i nieuprawnione, a podejmow ane przez Prezesa Urzędu działania, mające na celu ingerowanie w wysokość 7 ponoszonych przez klientów opłat, stano wi ą w istocie obejście przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez niedopuszczalne obejmowanie swoją kognicją badania treści stosunku prawnego w zakresie ceny oferowanej usługi. Ponadto Spółka podniosła, iż w żaden sposób nie można uznać, że stosowane przez nią praktyki (tj. praktyki , w których wysokość opłaty przygotowawczej lub opłaty za obsługę pożyczki w domu jest uzależniona od wysokości udzielanej pożyczki) mogą być traktowane za uchybienie dobrym obyczajom. Spółka wskazała, iż w każdej umowie klient ma pełną świadomość w jakiej wysokości będzie ponosił opłaty, co powoduje iż nie może być mowy o jakimkolwiek niedoinformowaniu, dezorientacji, czy wywoływaniu błędnego przekonania u konsumenta lub też wykorzystywaniu jego niewiedzy lub n aiwności. Spółka stwierdziła, że konsument jest zainteresowany wyłącznie wysokością opłaty, którą poniesie on, a nie jakaś inna hipotetyczna osoba, która zaciągnie pożyczkę na inną kwotę. W każdej umowie obie kwestionowane opłaty są wyraźnie określone i konsument decydując się na zawarcie umowy pożyczki ma pełną świadomość warunków na jakich ma to nastąpić. Ponadto, Spółka zaznaczyła, iż nie wskazano na czym miałby polegać dobry obyczaj, który zabraniałby stosowania opłaty przygotowawczej oraz opłaty za obsługę pożyczki w domu obliczanej proporcjonalnie do kwoty zaciągniętego zobowiązania. Spółka podniosła, iż w jej ocenie nie istnieje żaden dobry obyczaj, który sprzeciwiałby się takiej powszechnie stosowanej przez innych kredytodawców praktyce, a działania Spółki nie są czynem nieuczciwej konkurencji, ponieważ jej zachowanie nie jest niezgodne z prawem, nie jest niezgodne z dobrymi obyczajami, ani nie narusza interesu klienta. Ponadto, Pożyczkodawca wskazał, iż w jego ocenie w zasadzie wszystkie instytucje finansowe, również te nadzorowane przez Komisję Nadzoru Finansowego (tj. banki i SKOK - i) stosują procentowe wyliczenie poza odsetkowych należności. Spółka wskazała, iż kalkuluje poziom opłaty przygotowawczej oraz opłaty za obsługę pożyczki w domu w skali całego portfela pożyczkobiorców, w sposób ryczałtowy, jako odpowiedni procent kwoty pożyczki udzielanej klientowi. Kalkulacja wysokości tych opłat opiera się na zasadzie ujęcia w wyliczeniach wszystkich kosztów jakie ponosi Spółka w związku z oferowaniem pożyczek gotówkowych obsługiwanych w domach klientów. Na koszty te składają się zarówno koszty stałe (tj. niezależne od liczby klientów korzyst ających z usług Spółki) oraz koszty zmienne (tj. zależne od liczby klientów). Z uwagi na taki charakter kosztów, a także konieczność obliczenia wynagr o dzenia za usługi z odpowiednim wyprzedzeniem , wyliczenie wysokości opłat, jakie zobowiązany jest ponieść pożyczkobiorca, dokonywane jest dla całego portfela pożyczkobiorców, z uwzględnieniem liczby klientów (aktywnych i pozyskiwanych w okresie, którego dotyczy szacowany koszt). Specyficzny charakter usługi, jaką jest obsługa pożyczki w domu klienta polega na tym, że nie da się przy kalkulacjach dotyczących poziomu tej opłaty dla poszczególnego klienta ustalić ją na takim poziomie, aby odwzorowywała rzeczywisty, ponoszony w danym przypadku wkład i koszty związane z oferowaniem usługi. Klienci spłacający zadłużenie wynikające z umowy pożyczki z obsługą tej pożyczki w domu, spłacają bardzo często zadłużenie niezgodnie z waru nkami umowy. […] Ponadto, Spółka wskazała, iż zarzut dotyczący opłaty przygotowawczej i opłaty za obsługę w domu powinien być oparty o ocenę stanu faktycznego z uwzględnieniem aspektu finansowego funkcjonowania przedsiębiorstw zajmujących się udzielaniem pożyczek 8 – analizy i zasadności kosztów ponoszonych przez pożyczkodawcę w związku z oferowaniem danej usługi i obciążaniem klientów wspomnianymi opłatami. W piśmie z dnia 18 listopada 2013 r. Spółka wskazała, iż z dniem 1 września 2013 r. wprowadziła stoso wne zmiany do wzorców umowy pożyczki gotówkowej zgodnie z zaleceniami Prezesa Urzędu. Spółka załączyła do pisma wzorce umów oraz wskazała, iż z dniem 1 września 2013 r. wprowadziła nowe wzorce formularzy informacyjnych, doprecyzowujące pozycję „Całkowita kwota kredytu” , które również zostały przedłożone Prezesowi Urzędu. Spółka wskazała również, iż ponosi koszty związane z wysyłaniem do klientów korespondencji „zaległościowej” na które to koszty składają się koszty przesyłek zwykłych i poleconych, koszty analizy portfela pożyczek niespłacanych w terminach określonych w umowie, koszty współpracy z kancelarią obsługującą w zakresie prawnym proces egzekwowania należności przeterminowanych, koszty przygotowania korespondencji (materiały biurowe, wynagrodzenia pr acownicze, koszty stałe, koszty zmienne związane z am ortyzacją sprzętu komputerowego oraz oprogramowania). Spółka, poza wysyłaniem korespondencji zawierającej wezwanie do zapłaty i wypowiedzenie umowy za zwrotnym potwierdzeniem odbioru , wysyła równolegle do klientów tę samą korespondencję listem zwykłym. Wynika to z fakt u , iż wielu dłużników nie odbiera korespondencji awizowanej pozbawiając się możliwości uzyskania precyzyjnej informacji o konsekwencjach finansowych niewykonywania umowy. Spółka wskazała, iż zdecydowała się zmienić punkt 22 wzorca umowy pożyczki gotówkowej z okresem spłaty 12 i 24 miesiące w taki sposób, iż nadane mu zostało brzmienie: „W przypadku opóźnienia w spłacie rat pożyczki lub zaprzestania spłaty zadłużenia wynikającego z Umowy, Pożyczkodawca wysyła do Pożyczkobiorcy korespondencję zaległościową – upomnienie, wezwanie do zapłaty, wypowiedzenie umowy. Upomnienie związane z niewywiązywaniem się Pożyczkobiorcy z terminowej spłaty zobowiązań może być wysłane do Pożyczkobiorcy raz na kwartał w sytuacji, jeśli jego zaległość w spłacie zadłużenia przekracza […] % kwoty, jaką powinien uiścić zgodnie z Umową, a opóźnienie wynosi co najmniej dwa tygodnie. Wezwanie do zapłaty zostanie wysłane do Pożyczkobiorcy jednorazowo w sytuacji braku zapłaty dwóch kolejnych rat pożyczki. Pożyczkodawca ponownie uprawniony będzie do wysłania kolejnego wezwania do zapłaty, wyłącznie w sytuacji, jeśli po wysłaniu wezwania do zapłaty Pożyczkobiorca spłaci zadłużenie, a następnie ponownie powstanie u niego zadłużenie, które uprawniać będzie Pożyczkodawcę do wysłania wezwania do zapłaty. Upomnienie wysyłane jest listem zwykłym, wezwanie do zapłaty i wypowiedzenie umowy listem poleconym, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Pożyczkobiorca zobowiązuje się do pokrycia kosztów wysłania korespondencji zaległościowej w wysokości ( …) za każde wysłane pismo stanowiące upomnienie oraz (…) za każde wysłane pismo stanowiące wezwanie do zapłaty lub wypowiedzenie umowy. ” Spółka wskazała, iż ww. zmiany zostaną wprowadzone i będą miały zastosowanie do umów pożyczek gotówkowych podpisywanych z klientami od dnia 1 stycznia 2014 r. 9 Ponadto, p ismem z dnia 8 lipca 2014 r. Spółka poinformowała, iż dostosowała stosowane przez siebie wzorce umów do zaleceń Prezesa Urzędu zawartych w piśmie z dnia 20 czerwca 2014 r. Ww. wzorce umów zostały wprowadzone od dnia 1 stycznia 2014 r. Ponadto Spółka przedłożyła żądane dokumenty i wyjaśnienia. Pismem z dnia 28 kwietnia 2015 r. Spółka przedłożyła żądane wyjaśnienia oraz przekazała kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy 2014. Pismami z dnia 28 maja 2015 r. oraz z dnia 8 lipca 2015 r. Spółka złożyła wniosek o wydanie przez Prezesa Urzędu decyzji:  w trybie art. 27 ust. 1 u.o.k.i .k., w stosunku do zarzutów, o których mowa w punktach I i II sentencji niniejszej D ecyzji, w związku z zaniechaniem stosowania praktyk opisanych w ww. zarzutach,  w trybie art. 28 ust. 1 u.o.k.i.k., w stosunku do zarzutów, o których mowa w punktach III i IV sentencji niniejszej D ecyzji, w związku ze złożonym przez Spółkę zobowiązaniem dotyczącym wprowadzenia zryczałtowanej opłaty przygotowawcze j oraz opłaty za obsługę w domu. Jedn ocześnie, Spółka zobowiązała się do:  przekazania wszystkim konsumentom, z którymi Spółka będzie miała zawarte umowy pożyczki w sierpniu 2015 r. informacji o nowych zasadach zawierania umów obowiązujących od dnia 1 września 2015 r.,  zamieszczenia na swoich stronach internetowych decyzji Prezesa Urzędu wydanej w stosunku do Spółki. Pi smem z dnia 8 września 2015 r. Spółka poinformowała o wprowadzeniu z dniem 1 września 2015 r. zryczałtowanej opłaty przygotowawczej oraz zryczałtowanej opłaty za obsługę pożyczki w domu oraz o zaprzestaniu udzielania pożyczek gotówkowych z okresem spłaty 1 miesiąca. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 k .p.a. , Pożyczkodawca został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem D ecyzji co do zebranych dowodów i materiałów. Pismem z dnia 30 listopada 2015 r. Prezes Urzędu zawiadomił Spółkę o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie został wyznaczony 5- dniowy termin na zapoznanie się strony z aktami niniejszej sprawy. Spółka nie skorzystała z przysługującej jej uprawnienia. Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Profinet S.A. z siedzibą w Tychach jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000320642 . Przedmiotem jej działalności jest m. in. udzielanie kredytów konsumenckich. Umowy z konsumentami Spółka zawiera w oparciu o postanowienia wzorca umów o nazwi e „ Umowa p ożyczki gotówkowej” . 10 Spółka udziela pożyczek gotówkowych na okres 12 miesięcy oraz 24 miesięcy. Do dnia 1 września 2015 r. Spółka udzielała również pożyczek na okres 1 miesiąca. Spółka udziela pożyczek z okresem spłaty:  12 miesięcy, w wysokości kwoty do wypłaty od 400 zł do 5.000 zł,  24 miesięcy, w wysokości kwoty do wypłaty od 1.000 zł do 5.000 zł. Do dnia 1 września 2015 r. klienci, któr zy po raz pierwszy stara li się o pożyczkę, mogli otrzymać pożyczkę w wysokości od 300 zł do 3.000 zł. Umowy p ożyczek gotówkowych są obsługiwane przez umocowanych przedstawicieli Spółki. Wszystkie formalności związane z procedurą udzielania pożyczek gotówkowych, jak również wypłata środków pieniężnych wynikających z tych umów, są do konywane przez przedstawicieli S półki w domach klientów, na ręce przedstawicieli, którzy odwiedzają klientów Spółki. Spółka obsługuje klientów, których miejsce zamieszkania znajduje się w wybranych miastach na Górnym Śląsku oraz na terenie miasta Wrocław ia . […] Przy zawieraniu umów o pożyczkę z klientami, będącymi konsumentami w rozumieniu art. 22 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), tj. osobami fizycznymi dokonującymi z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z ich działalnością gospodarczą lub zawodową , Spółka posługuje się wzorcami umów zatytułowanymi:  wniosek o udzielenia pożyczki gotówkowej,  umowa po życzki gotówkowej (formularz niebieski),  umowa pożyczki gotówkowej (formularz zielony),  umowa pożyczki gotówkowej (formularz beżowy),  umowa pożyczki główkowej (formularz żółty),  regulamin udzielania pożyczek gotówkowych przez Profinet S.A.,  formularz informacyjny ( „formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w kolorze niebieskim” ),  formularz informacyjny ( „formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w kolorze beżowy m ” )  umowa ubezpieczenia grupowego na życie pożyczkobiorców Profinet S.A. Ad I Prezes Urzędu odnośnie do zarzutu I ustalił, że Spółka w stosowanych przez siebie od dnia 18 grudnia 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2013 r. wzorcach umów prezentowała informacje o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że kwota ta zawiera kredytowane koszty kredytu, tj. opłatę przygotowawczą (w przypadku umów pożyczki gotówkowej z okresem spłaty 1 miesiąca, 12 miesięcy oraz 24 miesięcy ) i składkę ubezpieczeniową (w przypadku umów z okresem spłaty 12 miesięcy i 24 miesiące) . 11 Wzorzec umowy pożyczki gotówkowej z okresem spłaty 12 i 24 miesiące (formularz niebieski) zawierał następujące postanowieni e: „1. Na podstawie niniejszej umowy Profinet S.A. udziela Pożyczkobiorcy pożyczki gotówkowej na następujących warunkach: A. Pożyczka w wysokości zł …………… w tym B. składka ubezpieczeniowa …………… C. opłata przygotowawcza …………… […] I. Kwot a do wypłaty ……………. słownie złotych ………………………………...... […] 2. Zobowiązanie z tytułu niniejszej Umowy P ożyczkobiorca zobowiązuje się spłacić w następujący sposób: 2.1 Składkę ubezpieczeniową (poz. B) oraz opłatę przygotowawczą (poz. C) Pożyczkobiorca spłaca w chwili zawarcia niniejszej umowy i wyraża zgodę na pomniejszenie kwoty do wypłaty o składkę ubezpieczeniową i opłatę przygotowawczą. […] 3. Po życzkodawca przekazuje Pożyczkobiorcy, poprzez swojego P rzedstawiciela kwotę pożyczki pomniejszoną o opłatę przygotowawczą oraz składkę ubezpieczeniową (kwota do wypłaty określona w Poz. I) jednorazowo , w miejscu zamieszkania Pożyczkobiorcy, przy podpisaniu niniejszej U mowy. Pożyczkobiorca podpisując Umowę potwierdza otrzymanie tej kwoty w gotówce.” Wzorzec umo wy pożyczki gotówkowej z okresem spłaty 1 miesiąca (formularz żółty) zawierał następujące postanowienia: „1. Na podstawie niniejszej umowy Profinet S.A. udziela Pożyczkobiorcy pożyczki gotówkowej na następujących warunkach: A. Pożyczka w wysokości zł …………… w tym B. opłata przygotowawcza …………… […] H . Kwota do wypłaty ……………. słownie złotych ………………………………...... […] 2. Zobowiązanie z tytułu niniejszej Umowy P ożyczkobiorca zobowiązuje się spłacić w następujący sposób: 12 2.1 Opłatę przygotowawczą (poz. B) Pożyczkobiorca spłaca w chwili zawarcia niniejszej umowy i wyraża zgodę na pomniejszenie kwoty do wypłaty o opłatę przygotowawczą. […] 3 . Pożyczkodawca przekazuje P ożyczkobiorcy, poprzez swojego P rzedstawiciela kwotę pożyczki pomniejszoną o opłatę przygotowawczą (kwota do wypłaty określona w Poz. H) jednorazowo, w miejscu zamieszkania Pożyczkobiorcy, przy podpisa niu niniejszej Umowy. Pożyczkobiorca podpisując Umowę potwierdza otrzymanie tej kwoty w gotówce.” dowód: oświadczenie Spółki, wzorce umów załączo ne do pisma z dnia 28 lutego 2013 r. Z dniem 1 września 2013 r. Spółka wprowadziła wzorce umów, które wdrożyły następujące zmiany:  we wzorcu umowy pożyczki gotówkowej z okresem spłaty 12 i 24 miesiące (formularz niebieski) oraz z okresem spłaty 1 miesiąca (formularz żółty) zmieniono punkt 1.A poprzez wprowadzenie terminu „Pożyczka brutto w wysokości” ,  we wzorcu umowy pożyczki gotówkowej z okresem spłaty 12 i 24 miesiące (formularz niebieski) zmieniono punkt 1.I oraz z okresem spłaty 1 miesiąca (formularz żółty) zmieniono punkt 1.H poprzez dodanie do pozycji „Kwota do wypłaty” terminu „całkowita kwota pożyczki” .  we wzorcu pożyczki gotówkowej z okresem spłaty 12 i 24 miesiące (formularz niebieski) punkty 2 i 3 otrzymały następujące brzmienie: „2. Zobowiązanie z tytułu niniejszej Umowy pożyczkobiorca zobowiązuje się spłacić w następujący sposób: 2.1 Składkę ubezpieczeniową (poz. B) oraz opłatę przygotowawczą (poz. C) Pożyczkobiorca spłaca w chwili zawarcia niniejszej umowy i wyraża zgodę na pomniejszenie Pożyc zki brutto (poz. A) o składkę ubezpieczeniową i opłatę przygotowawczą i wypłatę Kwoty do wypłaty (poz. I) […] 3. Po życzkodawca przekazuje Pożyczkobiorcy, poprzez swojego P rzedstawiciela kwotę Pożyczki brutto, pomniejszoną o opłatę przygotowawczą oraz składkę ubezpieczeniową (Kwota do wypłaty określona w Poz. I) jednorazowo, w miejscu zamieszkania Pożyczkobiorcy, przy podpisaniu niniejszej U mowy. Pożyczkobiorca podpisując Umowę potwierdza otrzymanie tej kwoty w gotówce.”  we wzorcu umowy pożyczki gotówkowej z okresem spłaty 1 miesiąca (formularz żółty) punkty 2 i 3 otrzymały następujące brzmienie: 13 „2. Zobowiązanie z tytułu niniejszej Umowy pożyczkobiorca zobowiązuje się spłacić w następujący sposób: 2.1 Opłatę przygotowawczą (poz. B) Pożyczkobiorca spłaca w ch wili zawarcia niniejszej umowy i wyraża zgodę na pomniejszenie Pożyczki brutto (poz. A) o opłatę przygotowawczą i wypłatę Kwoty do wypłaty (poz. H) . […] 3 . Pożyczkodawca przekazuje P ożyczkobiorcy, poprzez swojego P rzedstawiciela kwotę pożyczki brutto, pomn iejszoną o opłatę przygotowawczą (kwota do wypłaty określona w Poz. H) jednorazowo, w miejscu zamieszkania Pożyczkobiorcy, przy podpisa niu niniejszej U mowy. Pożyczkobiorca podpisując Umowę potwierdza otrzymanie tej kwoty w gotówce.” dow ód: oświadczenie Spółki, wzorce umów załączone do pisma z dnia 18 listopada 2013 r. Ponadto, z dniem 1 września 2013 r. Spółka wprowadziła nowe formularze informacyjne, które w punkcie 2, w pozycji „Całkowita kwota kredytu” zostały poszerzone o informację, iż kwota do wypłaty, jaką otrzymuje klient w związku z zawartą umową pożyczki gotówkowej, odpowiada całkowitej kwocie pożyczki. dowód: oświadczenie Spółki, formularz informacyjny załączony do pi sma z dnia 18 listopada 2013 r. Z dniem 1 stycznia 2014 r. Spółka wprowadziła nowe zunifikowane wzorce umów. W zorzec umowy pożyczki gotówkowej z okresem spłaty 12 i 24 miesiące (formularz niebieski) zawierał następujące postanowienie: „1. Na podstawie niniejszej umowy Profinet S.A. udziela Pożyczkobiorcy pożyczki gotówkowej na następujących warunkach: A. Pożyczka brutto w wysokości zł …………… w tym B. składka ubezpieczeniowa …………… C. opłata przygotowawcza …………… […] I. Kwota do wypłaty (całkowita kwota pożyczki) ……………. słownie złotych ………………………………...... […] 2. Zobowiązanie z tytułu niniejszej Umowy P ożyczkobiorca zobowiązuje się spłacić w następujący sposób: 2.1 Składkę ubezpieczeniową (poz. B) oraz opłatę przygotowawczą (poz. C) Pożyczkobiorca spłaca w chwili zawarcia niniejszej umowy i wyraża zgodę na pomniejszenie 14 Po życzki brutto (poz. A) o składkę ubezpieczeniową i opłatę przygotowawczą i wypłatę Kwoty do wypłaty (poz. I) […] 3. Po życzkodawca przekazuje Pożyczkobiorcy, poprzez swojego P rzedstawiciela kwotę Pożyczki brutto, pomniejszoną o opłatę przygotowawczą oraz składkę ubezpieczeniową (K wota do wypłaty określona w Poz. I) jednorazowo , w miejscu zamieszkania Pożyczkobiorcy, przy podpisaniu niniejszej U mowy. Pożyczkobiorca podpisując Umowę potwierdza otrzymanie tej kwoty w gotówce.” Natomiast w zorzec umowy pożyczki gotówkowej z okresem spłaty 1 miesiąca (formularz żółty) zawierał następujące postanowienia: „1. Na podstawie niniejszej umowy Profinet S.A. udziela Pożyczkobiorcy pożyczki gotówkowej na następujących warunkach: A. Pożyczka brutto w wysokości zł …………… w tym B. opłata przygotowawcza …………… […] H . Kwota do wypłaty (całkowita kwota pożyczki) ……………. słownie złotych ………………………………...... […] 2. Zobowiązanie z tytułu niniejszej Umowy pożyczkobiorca zobowiązuje się spłacić w następujący sposób: 2.1 Opłatę przygotowawczą (poz. B) Pożyczkobiorca spłaca w chwili zawarcia niniejszej umowy i wyraża zgodę na p omniejszenie Pożyczki brutto (poz. A) o opłatę przygotowawczą i wypłatę Kwoty do wypłaty (poz. H) […] 3 . Pożyczkodawca przekazuje P ożyczkobiorcy, poprzez swojego P rzedstawiciela kwotę pożyczki brutto, pomniejszoną o opłatę przygotowawczą (kwota do wypłaty określona w Poz. H) jednorazowo, w miejscu zamieszkania Pożyczkobiorcy, przy podpisa niu niniejszej U mowy. Pożyczkobiorca podpisując Umowę potwierdza otrzymanie tej kwoty w gotówce.” dowód: oświadczenie Spółki, wzorce umów załączone do pisma z dnia 8 lipca 2014 r. Z dniem 1 września 2015 r. Spółka zaprzestała udzielania pożyczek gotówkowych z okresem spłaty 1 miesiąca. dowód: oświadczenie Spółki zawarte w piśmie z dnia 8 września 2015 r. 15 Ad II Prezes Urzędu odnośnie do zarzutu II ustalił, że Spółka we wzorcu umowy, stosowanym od dnia 18 grudnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., pod nazwą „Umowa pożyczki gotówkowej” (formularz niebieski), obowiązującym do dnia 31 grudnia 2013 r., stosowała postanowienie o treści: „22. W przypadku opóźnienia w spłacie rat pożyczki lub zaprzestania spłaty zadłużenia wynikającego z Umowy, Pożyczkodawca wysyła do Pożyczkobiorcy korespondencję zaległościową - upomnienie, wezwani e do zapłaty, wypowiedzenie umowy. Pożyczkobiorca zobowiązuje się do pokrycia kosztów wysłania tej korespondencji w wysokości 20 zł (dwadzieścia złotych) za każde wysłane pismo. 23. W przypadku, kiedy Pożyczkobiorca nie dokonuje płatności w terminach okreś lonych w Umowie Pożyczkodawca może naliczyć dodatkową opłatę w wysokości 20 zł (dwadzieścia złotych) za każdą udokumentowaną wizytę Przedstawiciela u Pożyczkobiorcy, dokonaną poza terminami określonymi w Umowie . ” W rejestrze klauzul niedozwolonych pod numerem 1796 zostało wpisane postanowienie o następującej treści: „ W przypadku niewyko nania zobowiązań wynikających z niniejszej umowy Kredytobiorca poniesie koszty związane z monitorowaniem Kredytobiorcy: 1) telefoniczne upomnienie Kredytobiorcy związane z nieterminową spłatą kredytu – 13 PLN; 2) korespondencja kierowana do Kredytobiorcy związana z nieterminową spłatą kredytu (zawiadomienie, upomnienie, prośba o dopłatę, wystawienie Bankowego Tytułu Egzekucyjnego), za każde pismo. Opłata za korespondencję kierowaną do poręczycieli Bank obciąża dodatkowo Kredytobiorców według tych samych stawek - 15 PLN; 3) wyjazd interwencyjny do Kredytobiorcy - 50 PLN .” Od dnia 1 stycznia 2 014 r. Spółka zmieniła stosowany przez siebie wzorzec umowy (formularz niebieski), w taki sposób, iż nadane mu zostało brzmienie: „W przypadku opóźnienia w spłacie rat pożyczki lub zaprzestania spłaty zadłużenia wynikającego z Umowy, Pożyczkodawca wysyła do Pożyczkobiorcy korespondencję zaległościową – upomnienie, wezwanie do zapłaty, wyp owiedzenie umowy. Upomnienie związane z niewywiązywaniem się Pożyczkobiorcy z terminowej spłaty zobowiązań może być wysłane do Pożyczkobiorcy raz na kwartał w sytuacji, jeśli jego zaległość w spłacie zadłużenia przekracza […] % kwoty, jaką powinien uiścić zgodnie z Umową, a opóźnienie wynosi co najmniej dwa tygodnie. Wezwanie do zapłaty zostanie wysłane do Pożyczkobiorcy jednorazowo w sytuacji braku zapłaty dwóch kolejnych rat pożyczki. Pożyczkodawca ponownie uprawniony będzie do wysłania kolejnego wezwania do zapłaty, wyłącznie w sytuacji, jeśli po wysłaniu wezwania do zapłaty Pożyczkobiorca spłaci zadłużenie, a następnie ponownie powstanie u niego zadłużenie, które uprawniać będzie Pożyczkodawcę do wysłania wezwania do zapłaty. Upomnienie wysyłane jest listem zwykłym, wezwanie do zapłaty i wypowiedzenie umowy listem poleconym, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Pożyczkobiorca zobowiązuje się do pokrycia kosztów wysłania korespondencji zaległościowej w wysokości (…) za każde wysłane pismo stanowiące upomnien ie oraz ( …) za każde wysłane pismo stanowiące wezwanie do zapłaty lub wypowiedzenie umowy.” 16 Ponadto, od dnia 1 stycznia 2014 r. Spółka wykreśliła punkt 23 wzorca umowy pożyczki gotówkowej z okresem spłaty 12 i 24 miesiące. dowód: wzorzec umowy (formularz niebieski) załączony do pisma z dnia 8 lipca 2014 r. Ad III i IV Prezes Urzędu odnośnie do zarzutów III i IV ustalił, że Spółka od dnia 18 grudnia 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r. stosowała we wzorcach umów opłatę przygotowawczą oraz opłatę za obsługę w domu ustalaną proporcjonalnie w zależności od kwoty kredytu . dowód: oświadczenie Spółki zawarte w piśmie z dnia 28 lutego 2013 r., oświadczenie Spółki zawarte w piśmie z dnia 8 września 2015 r. Opłata przygotowawcza stanowiła :  w przypadku pożyczek z okresem spłaty 1 miesiąca – ok. 5,5% kwoty do wypłaty ,  w przypadku pożyczek z okresem spłaty 12 miesięcy – ok. 6,4% kwoty do wypłaty,  w przypadku pożyczek z okresem spłaty 24 miesiące – ok. 6,8% kwoty do wypłaty . Natomiast opłata za obsługę pożyczki w domu stanowiła:  w przypadku pożyczek z okresem spłaty 1 miesiąca – ok. 14,5% kwoty do wypłaty ,  w przypadku pożyczek z okresem spłaty 12 miesięcy – ok. 26% kwoty do wypłaty,  w przypadku pożyczek z okresem spłaty 24 miesiące – ok. 52% kwoty do wypłaty . dowód: pismo z dnia 29 kwietnia 2013 r. (tabele zawierające szczegółowe zestawienie kosztów pożyczek udzielanych przez Spółkę) . O płata przygotowawcza pobierana od pożyczkobiorcy w dacie podpisania umowy pożyczki gotówkowej, zdaniem Spółki, związana była z koniec znością pokrycia kosztów związanych z oceną sytuacji finansowej klienta i jego dochodów oraz weryfikacją dokumentów stanowiących podstawę decyzji o udzieleniu pożyczki. Natomiast o bsługa pożyczki w domu polega na tym, iż przedstawiciel Spółki dokonuje szer egu czynności związanych z procedurą udzielenia pożyczki oraz jej spłaty przez pożyczkobiorcę w miejscu zamieszkania pożyczkobiorcy. Do czynności tych należy:  przedstawienie oferty pożyczek gotówkowych oferowanych przez Spółkę,  przedstawienie i wyjaśnienie warunków umowy pożyczki gotówkowej w zakresie jej zawarcia i późniejszego wykonania zobowiązań z niej wynikających,  skompletowania dokumentów będących podstawą decyzji o udzieleniu pożyczki gotówkowej i ich przesłania do biura Spółki, celem weryfikacji da nych zawartych w tych dokumentach, 17  podpisanie umowy pożyczki gotówkowej, przekazanie pożyczkobiorcy wszystkich wymaganych dokumentów związanych z pożyczką oraz wypłata środków pieniężnych wynikających z umowy,  odwiedzanie pożyczkobiorcy, w terminach określ onych w umowie, jak i w innych terminach (w przypadku nie wywiązywania się pożyczkobiorcy z warunków umowy) w celu odebrania od niego, za po kwitowaniem, spłat rat pożyczki. Zarówno opłata przygotowawcza jak i opłata za obsługę pożyczki w domu kalkulowana była w skali całego portfela pożyczkobiorców , jako odpowiedni procent kwoty pożyczki udzielanej klientowi. […] Z dniem 1 września 2015 r. Spółka wprowadziła zryczałtowaną op łatę prz ygotowawczej oraz zryczałtowaną opłatę za obsługę pożyczki w domu, a także zaprzestała ud zielania pożyczek gotówkowych z okresem spłaty 1 miesiąca. dowód: oświadczenie Spółki zawarte w piśmie z dnia 8 września 2015 r. Przykład zróżnicowania opłaty przygotowawczej naliczanej proporcjonalnie (stoso wanej przez Spółkę do dnia 31 sier pnia 2015 r.) oraz zryczałtowanej (stosowanej od dnia 1 września 2015 r. ), w zależności od kwoty kredytu i okresu spłaty, przedstawia poniższa tabela: Kwota do wypłaty Kwota pożyczki Opłata przygotowawcza obowiązująca do dnia 3 1 sierpnia 2015 r. Opłata prz ygotowawcza obowiązująca od dnia 1 września 2015 r. Okres spłaty 12 miesięcy […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł 18 […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł Okres spłaty 24 miesięcy […] zł […] zł […] zł […] zł [ …] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł Przykład zróżnicowania opłaty za obsługę w domu naliczanej proporcjonalnie ( stosowanej przez Spółkę d o dnia 31 sierpnia 2015 r.) oraz zryczałtowanej (stosowanej od dnia 1 września 2015 r. ) , w zależności od kwoty kredytu i okresu spłaty, przedstawia poniższa tabela: Kwota do wypłaty Kwota pożyczki Opłata za obsługę w domu obowiązująca do dnia 3 1 sierpnia 2015 r. Opłata za obsługę w domu obowiązująca od dnia 1 września 2015 r. Okres spłaty 12 miesięcy […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł 19 […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł Okres spłaty 24 miesięcy […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł [ …] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł Przykład zróżnicowania opłaty przygotowawczej oraz opłaty za obsługę w domu, stosowanej przez Spółkę , w przypadku pożyczek z okresem spłaty 1 miesiąca (udzielanych do dnia 31 sierpnia 2015 r.) przedstawia po niższa tabela: 20 Kwota do wypłaty Kwota pożyczki Opłata przygotowawcza Opłata za obsługę w domu […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł […] zł dowód: pismo z dnia 29 kwietnia 2013 r. (tabele zawierające szczegółowe zestawienie kosztów pożyczek udzielanych przez Spółkę), pismo z dnia 8 września 2015 r. Oceniając przedstawiony stan faktyczny Prezes Urzędu zważył, co następuje: Naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 u.o.k.i.k. , ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Naruszenie interesu publicznego stanowi podstawę do rozstrzygnięcia przez Prezesa Urzędu sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Interes publiczny zostaje naruszony w szczególności wówczas, gdy określonymi działaniami przedsiębiorcy dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, względnie, gdy wywołują one na rynku niekorzystne zjawis ka, powodując zaburzenia w jego prawidłowym funkcjonowaniu (por. wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 24 października 1991 r., sygn. akt XVII Amr 8/90). W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publiczny, gdyż wiąże się z ochroną praw potenc jalnie nieograniczonej liczby konsumentów, którzy mogli być narażeni na negatywne skutki praktyk stosowanych przez Spółkę. Interes publiczny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie ma miejsce naruszenie przez Spółkę interesu publicznego, możliwe jest poddanie kwestionowanych działań Spółki ocenie w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, pod kątem stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k. , zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Natomiast art. 24 ust. 2 u .o.k.i.k. stanowi między innymi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegającymi na sprzecznych z prawem działaniach przedsiębiorców. W związku z powyższym, dla uznania działania przedsiębio rcy za niezgodnego z zawartym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów należy wykazać, że spełnione zostały kumulatywnie trzy następujące przesłanki: 1. kwestionowane działanie je st działaniem przedsiębiorcy, 21 2. działanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów , 3. działanie to jest bezprawne. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.o.k.i.k. , pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), tj. osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą i jednostk ę organizacyjn ą niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1 ww. ustawy). D ziałalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa ora z poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągł y (art. 2 ww. ustawy). Profinet S.A. z siedzibą w Tychach jest spółką prawa handlowego wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Przedsiębiorców pod numerem KRS 0000320642 , prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą. Nie ulega zatem wątpliwości, że posiada status przedsiębiorcy w rozum ieniu powoływanego powyżej art. 4 pkt 1 u.o.k.i.k. Tym samym Spółka przy wykonywaniu działalności gospodar czej podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i jej działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawność działań Bezprawność tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązując ym porządkiem prawnym. Bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Źródłem tych zasad są normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Jako zachowania przedsiębiorcy, które stanowią praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca wskazuje w szczególności nieuczciwe praktyki rynkowe (art. 24 ust. 2 pkt 3 u.o.k.i.k. ). Oznacza to, że jeśli mamy do czynienia z nieuczciwą praktyką rynkową w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, która jednocześnie godzi w zbiorowe interesy konsumentów, takie działanie w świetle prawa może zostać uznane się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Ad 1 Bezprawność praktyki opisanej w pkt I sentencji niniejszej De cyzji Prezes Urzędu wywodzi z naruszenia art. 24 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k. Oceniana praktyka dotyczy naruszenia polegającego na przekazywaniu konsumentom informacji o całkowit ej kwocie kredytu, obliczonej z uwzględnieniem kredytowanych kosztów kredytu, co może wprowadzać konsumentów w błąd, co do proporcji całkowitego 22 kosztu kredytu do całkowitej kwoty kredytu, a tym samym stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r. i art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 u.p.n.p.r. Spółka udzielając kredytu konsumenckiego kredytował a opłatę przygotowawczą (w przypadku pożyczek z okresem kredytowania 1 miesiąca, 12 miesięcy oraz 24 miesięcy ) oraz składkę na ubezpieczenie (w przypadku pożyczek z okresem kredytowania 12 miesięcy oraz 2 4 miesięcy ) , uwzględniając kredytowane koszty kredytu zarówno w całkowitej kwo cie kredytu, jak i w całkowitym koszcie kredytu. Tymczasem, kredytowane koszty kredytu powinny być uwzględniane jedynie po stro nie całkowitego kosztu kredytu, w przeciwnym bowiem razie przedstawione konsumentowi informacje powodują błędne ukazanie proporcj i kosztów kredytu do kwoty którą dysponuje konsument – np. w przypadku p orównywania oferty z kredytowaną prowizją i bez niej. Uwzględnienie kredytowanej prowizji zarówno w całkow itym koszcie kredytu, jak i całkowitej kwocie kredytu sprawia, że p roporcje kwoty do kosztów wydają się korzystniejsze w przypadku oferty z kredytowanymi kosztami. Powyższe wynika z wykładni celowościowej przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.U. L 133 z 22.5.2008 r., s. 66-92) oraz wniosków płynących z analizy praktyki państw członkowskich i wydanych przez Komisję Europejską wytycznych, których celem jest ujednolicenie interpretacji przepisów dyrektywy we wszystkich państwach członkowskich. Komisja dokonała interpretacji definicji całkowitej kwoty kredytu, zgodnie z którą nie obejmuje ona kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu. Pomimo, że wytyczne zostały opracowane na potrzeby obliczania RRSO, to nie ulega wątpliwości, że interpretacja wykorzystanych w przepisach pojęć powinna być jednolita na gruncie całej regulacji, a nie tylko na potrzeby obliczania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. Stanowisko w zakresie sposobu prezentowania całkowitej kwoty i całkowitego kosztu kredytu Komisja Europejska potwierdziła również w piśmie kierowanym do Prezesa Urzędu, w którym stwierdziła, że całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta zdefiniowana została jako suma całkowitej kwoty kredytu i całkowitego kosztu kredytu. Tym samym elementy zawarte w całkowitym koszcie kredytu nie mogą zawierać się równocześnie w całkowitej kwocie kredytu, gdyż w przeciwnym przypadku konsument musiałby zapłacić je dwukrotnie. W związku z tym koszty finansowane przez kredytodawcę nie stanowią elementu całkowitej kwoty kredytu i nie powinny być podawane w ramach informacji o całkowitej kwocie kredytu. Ponadto koszty te nie są do dyspozycji kredytobiorcy, a więc nie spełniają warunków definicji całkowitej kwoty kredytu. Koszty te powinny być podane kredytobiorcy jako elem ent całkowitego kosztu kredytu. Kredytodawca po winien zatem wskazywać finansowane koszty jedynie w całkowitym koszcie kredytu, a nie w całkowitej kwocie kredytu. Każde inne rozwiązanie prowadzi bowiem do zafałszowania proporcji kosztów i udostępnionej konsumentowi kwoty i w konsekwencji uniemożliwia konsumentom rzetelne porównanie ofert różnych przedsiębiorców. Bezprawn ość wyżej opisanych działań Spółki Prezes Urzędu wywodzi z naruszenia przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Art. 3 tej ustawy zakazuje stosowania nieuczciwyc h praktyk rynkowych. Przez praktykę rynkowa rozumie się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informacje 23 handlową, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Poj ę cie produktu ma znacze nie szerokie i obejmuje także usługi (art. 2 pkt 3 i 4 u.p.n.p.r.). Niewątpliwie działania Spółki polegające na oferowaniu konsumentom kredytów konsumenckich i prezentowaniu ich warunków mieszczą się w przedstawionym powyżej pojęciu praktyki rynkowej. Przepisy ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym posługują się pojęciem przeciętnego konsumenta, w odniesieniu, do którego powinna być dokonana ocena każdej praktyki rynkowej. Art. 2 pkt 8 u.p.n.p.r. za przeciętnego uznaje konsumenta, który je st dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Wymaga zarazem dokonania oceny tych cech z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczną lub umysłową. Adresatem działań Spółki, polegających na udzielaniu kredytów konsumenckich jest ogół konsumentów. Charakter oferowanej usługi finansowej nie wskazuje na to, by Spółka kierował a swoją ofertę do szczególnej grupy konsumentów, która mogłaby zostać wyodrębniona na podstawie określonej i wspólnej im cechy. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie za przeciętnego uznano konsumenta dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego przy uwzględnieniu czynników społecznych, kulturowych i językowych charakterystycznych dla polskiego konsumenta. Należy przy tym podkreślić, że wskazanie na takie cechy jak dostateczne poinformowanie, uwaga i ostrożność określa pewien zespół cech mentalnych konsumenta (jego przeciętność) znajdujących wyraz w tym, że z jednej strony możemy wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, a z drugiej - nie możemy uznać, że jego wiedza jest kompletna i profesjonalna i że konsument nie ma prawa pewnych rzeczy nie wiedzieć. Przeciętny konsument nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w danej dziedzinie. Taki konsument nie jest naiwny, ale nie potrafi też ocenić sytuacji tak jak profesjonalista. Przeciętny konsument ma prawo zakładać, że przedsiębiorca przekazuje mu informacje w sposób dostatecznie jasny, jednozn aczny i niewprowadzający w błąd. W art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r. określono dwie przesłanki, których łączne spełnienie pozwala na zakwalifikowanie praktyki przedsiębiorcy jako nieuczciwej, a mianowicie: sprzeczność z dobrymi obyczajami oraz rzeczywiste lub poten cjalne zniekształcenie w istotny sposób zachowań rynkowych przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Art. 4 ust. 2 u.p.n.p.r. zawiera otwarty katalog nieuczciwych praktyk rynkowych, wyr óżnia m.in. praktyki rynkowe wprowadzające w błąd. Praktyki te mogą polegać zarówno na działaniu (art. 5 u.p.n.p.r.) jak i zaniechaniu (art. 6 u.p.n.p.r.), przy czym są one zakazane w każdych okolicznościach (art. 7 u.p.n.p.r.). Oznacza to, że przypisanie przedsiębiorcy stosowania praktyk rynkowych wprowadzających w błąd wymaga odniesienia zarówno do ogólnej definicji nieuczciwej praktyki rynkowej zawartej w art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r. , jak również definicji praktyki wprowadzającej w błąd zawartej w art. 5 u.p.n.p.r. lub art. 6 u.p.n.p.r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.n.p.r. praktykę rynkowa uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. 24 Przekładając te teoretyczne rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że w ocenie Prezesa Urzędu działania Spółki polegające na błędnym prezentowaniu informacji o całkowitej kwocie kredytu oraz o całkowitym k oszcie kredytu, wprowadzały konsumentów w błąd i mogły doprowadzić tym samym do wyboru mniej korzystnej oferty kredytowej (czyli do podjęcia decyzji, której w niezakłóconych warunkach konsument nie podjąłby). Takie działanie przedsiębiorcy naruszało dobre obyczaje, polegające na obowiązku rzetelnego informowania słabszej strony stosunku zobowiązaniowego, czyli konsumenta o istotnych cechach usługi, w tym przede wszystkim o jej cenie. Biorąc pod uwagę stopień sko mplikowania całego zagadnienia, nawet uważny, ostrożny i należy cie poinformowany konsument mógł zostać narażony na podjęcie błędnej decyzji pod wpływem działań Spółki . Zdaniem Prezesa Urzędu, w tym przypadku zagrożone są przede wszystkim interesy niemajątkowe konsumentów, poprzez ograniczenie ich praw a do rzeteln ej i pełnej informacji dotyczącej całkowitego kosztu kredytu i całkowitej kwoty kredytu. Bezspornym jest, że błędna informacja co do proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu, poprzez prezentowanie informacji całk owitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu stanowi dla konsumenta informację istotną. Istotne jest również, aby konsument otrzymał tę informację we właściwym czasie, a więc w dniu zawarcia umowy . Spółka wprowadziła zmiany do stosowanych przez siebie wzorców umów w dniu 1 września 2013 r. poprzez doprecyzowanie pojęcia „Kwota do wypłaty” jako całkowitej kwoty pożyczki oraz wprowadzenie pojęcia „Kwota pożyczki brutto” , a tym samym zaniechała stosowa nia przedmiotowej praktyki z dniem 1 września 2013 r. W świetle powyższego uznać należy, że działanie Spółki stanowiło nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 u.p.n.p.r. Ad 2 Zarzut , o którym mowa w pkt II sentencji niniejszej Decyzji związany jest ze stosowaniem przez Spółkę praktyki polegającej na stosowaniu postanowienia wzorca umowy , które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, po przez zawarcie we wzorcu umowy wykorzystywanym przy zawieraniu umów o kredyt konsumencki postanowienia o treści : „22. W przypadku opóźnienia w spłacie rat pożyczki lub zaprzestania spłaty zadłużenia wynikającego z Umowy, Pożyczkodawca wysyła do Pożyczkobiorcy korespondencję zaległościową – upomnienie, wezwanie do zapłaty, wypowiedzenie umowy. Pożyczkobiorca zobowiązuje się do pokrycia kosztów wysłania tej korespondencji w wysokości 20 zł (dwadzieścia złotych) za każde wysłane pismo. 23. W przypadku, kiedy Pożyczkobiorca nie dokonuje płatności w terminach określonych w Umowie Pożyczkodawca może naliczyć dodatkową opłatę w wysokości 20 zł (dwadzieścia złotych) za każdą udokumentowaną wizytę Przedstawici ela u Pożyczkobiorcy, dokonaną poza terminami określonymi w Umowie .” 25 W ocenie Prezesa Urzędu takie działania Spółki stanowią naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k. W myśl art. 24 ust. 2 pkt 1 u .o.k.i.k. przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. W art. 479 43 k.p.c. stwierdza się, że wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru. Uchwałą z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. III SZP 3/2006 Sąd Najwyższy uznał, i ż praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (…) stosowanie identycznej klauzuli, jak klauzula wpisana do rejestru niedozwolonych postanowień umownych (…). Praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów obejmuje również przypadki wprowadze nia jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu szyku wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli żonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru, która wywołuje takie same skutki, godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej co wpisana do rejestru. Klauzula wpisana do rejestru i klauzula z nią porównywana nie muszą więc być identyczne literalnie, a niedozwolone będą także takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną wykładnię klauzuli. Prezes Urzędu zakwestionował postanowienie stosowanego przez Spółkę wzorca umowy pod nazwą „Umowa pożyczki gotówkowej” (niebieski formularz) o treści: „22. W przypadku opóźnienia w spłacie rat pożyczki lub zaprzestania spłaty zadłużenia wynikającego z Umowy, Pożyczkodawca wysyła do Pożyczkobiorcy korespondencję zaległościową - upomnienie, wezwanie do zapłaty, wypowiedzenie umowy. Pożyczkobiorca zobowiązuje się do pokrycia kosztów wysłania tej korespondencji w wysokości 20 zł (dwadzieścia złotych) za każde wysłane pismo. 23. W przypadku, kiedy Pożyczkobiorca nie dokonuje płatności w terminach określonych w Umowie Pożyczkodawca może naliczyć dodatkową opłatę w wysokości 20 zł (dwadzieścia złotych) za każdą udokumentowaną wizytę Przedstawiciela u Pożyczkobiorcy, dokonaną poza terminami określonym i w Umowie . ” W ocenie Prezesa Urzędu zakwestionowane postanowienie mieści się w hipotezie klauzuli zamieszczonej w rejestrze pod numerem 1796 o treści: „ W przypadku niewyko nania zobowiązań wynikających z niniejszej umowy Kredytobiorca poniesie koszty zwią zane z monitorowaniem Kredytobiorcy: 1) telefoniczne upomnienie Kredytobiorcy związane z nieterminową spłatą kredytu – 13 PLN; 2) korespondencja kierowana do Kredytobiorcy związana z nieterminową spłatą kredytu (zawiadomienie, upomnienie, prośba o dopłatę, wystawienie Bankowego 26 Tytułu Egzekucyjnego), za każde pismo. Opłata za korespondencję kierowaną do poręczycieli Bank obciąża dodatkowo Kredytobiorców według tych samych stawek - 15 PLN; 3) wyjazd interwencyjny do Kredytobiorcy - 50 PLN .” W uzasadnieniu wy roku Sądu Okręgowego w Warszawie ( sygn. XVII AmC 624/09) z dnia 6 sierpnia 2009 roku, na podstawie którego klauzula numer 1796 została wpisana do rejestru, wskazano iż „uznanie, że zakwestionowane postanowienie wzorca umownego jest niedozwolone wymagało zatem oceny, że jest ono sprzeczne z dobrymi obyczajami rażąco narusza interesy konsumenta. Przyjmuje się, że istotą dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka (tak np. wyrok SN z 8 czerwca 2004 r., I CK 635/03). Z dobrymi obyczaj ami kłóci się zatem takie postępowanie, którego celem jest zdezorientowanie, wykorzystanie niewiedzy konsumenta przy kształtowaniu stosunku prawnego. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.” Ponadto Sąd wskazał, iż sytuacja, w której konsument nie będzie w stanie ustalić, jakie działania podejmie kredytodawca w przypadku opóźnień w zapłacie, z jaką częstotliwością i w jakiej kolejności będzie je podejmował, może wywołać u niego błędne przekonanie co do praw i obowiązków wynikających z zawart ej umowy. N ależy zauważyć, iż kwestionowane postanowienie, poprzez brak określenia procedur jakimi Spółka kierowała się przy podejmowaniu czynności związanych z dochodzeniem swoich należności, prowadziło do dowolności działania pozwanego w zakresie zasad, terminów czy częstotliwości korzystania z tych środków i w związku z tym znacznego zwiększania zadłużenia konsumenta. Brak regulacji w tym zakresie powodował, iż Spółka mia ła możliwości podejmowania działań, a tym samym naliczania ww. opłat według własnego uznania, bez zachowania określonej kolejności i terminów. Na podstawie przedmiotowego postanowienia Spółka mogła wielokrotnie , w krótkich odstępach czasu podejmować czynności windykacyjne i w związku z tym pobierać opłaty związane z dochodzeniem za ległyc h r at, co w szczególności, w przypadku, gdy opła ty te nie odzwiercie dlały nakładów rzeczywiście poniesionych przez Spółkę, w sposób rażący naruszało interesy ekonomiczne ko nsumenta i przynosiło Spółce nieuzasadnione przychody. Zdaniem Prezesa Urzędu, w prz edmiotowym przypadku naruszone zostały przede wszystkim interesy majątkowe konsumentów. Pożyczkodawca na mocy przedmiotowego postanowienia mógł bowiem ustalać wysokości opłat windykacyjnych według własnego uznania. Prezes Urzędu uważa, że postanowienia określające sposób przeprowadzania czynności windykacyjnych powinny być tak formułowane, aby klient na ich podstawie wiedział jakie czynności mogą zostać podjęte, po upływie jakiego czasu i w jakich odstępach, i aby miał pewność, że nie zostanie obciążony opłatą z tytułu różnych czynności windykacyjnych podejmowanych w tym samym czasie. Ponadto czynności przedsiębiorcy muszą realnie umożliwiać konsumentowi spłatę jego zadłużenia wymagalnego, które konsument powin ien spłacić bez zbędnej zwłoki. Tymczasem postanowienie stosowane przez Spółkę do dnia 31 grudnia 2013 r. nie d awało takich gwarancji. Spółka z dniem 1 stycznia 2014 r. zmodyfikowała stosowane przez siebie wzorce umowy nadając im następujące brzmienie: 27 „W przypadku opóźnienia w spłacie rat pożyczki lub zaprzestania spłaty zadłużenia wynikającego z Umowy, Pożyczkodawca wysyła do Pożyczkobiorcy korespondencję zaległościową – upomnienie, wezwanie do zapłaty, wypowiedzenie umowy. Upomnienie związane z niewywiązywaniem się Pożyczkobiorcy z terminowej spłaty zobowiązań może być wysłane do Pożyczkobiorcy raz na kwartał w sytuacji, jeśli jego zaległość w spłacie zadłużenia przekracza […] % kwoty, jaką powinien uiścić zgodnie z Umową, a opóźnienie wynosi co najmniej dwa tygodnie. Wezwanie do zapłaty zostanie wysłane do Pożyczkobiorcy jednorazowo w sytuacji braku zapłaty dwóch kolejnych rat pożyczki. Pożyczkodawca ponownie uprawniony będzie do wysłania kolejnego wezwania do zapłaty, wyłącznie w sytuacji, jeśli po wysłaniu wezwania do zapłaty Pożyczkobiorca spłaci zadłużenie, a następnie ponownie powstanie u niego zadłużenie, które uprawniać będzie Pożyczkodawcę do wysłania wezwania do zapłaty. Upomnienie wysyłane jest listem zwykłym, wezwanie do zapłaty i wypowiedzenie umowy listem poleconym, za zwrotnym potwierdze niem odbioru. Pożyczkobiorca zobowiązuje się do pokrycia kosztów wysłania korespondencji zaległościowej w wysokości (…) za każde wysłane pismo stanowiące upomnienie oraz (…) za każde wysłane pismo stanowiące wezwanie do zapłaty lub wypowiedzenie umowy.” W związku z powyższym Spółka zaniechała stosowania przedmiotowej praktyki z dniem 1 stycznia 2014 r. W ocenie Prezesa Urzędu, opisane działanie Spółki, polegające na stosowaniu postanowienia wzorca umownego, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. narusza art. 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k. godząc tym samym w zbiorowe interesy konsumentów. Ad 3 i 4 Zarzuty , o których mowa w punktach III i IV sentencji niniejszej Decyzji związane są z pobieraniem przez Spółkę, w ramach udzielanych pożyczek, opłat, których wysokość – poprzez sposób ich naliczania – może nie odpowiadać wartości świadczeń reali zowanych w ramach tych opłat. W ocenie Prezesa Urzędu takie działania Sp ółki mogą naruszać art. 3 ust. 1 u.z.n.k. Czynem nieuczciwej konkurencji jest – zgodnie z art. 3 ust. 1 u.z.n.k. – działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Przepis art. 3 ust. 1 u.z.n.k . stanowi klauzulę generalną, niemniej w doktrynie i orzecznictwie zaakceptowany jest pogląd, iż może on stanowić samodzielną podstawę do uznania praktyki za czyn nieuczciwej konkurencji, pomimo iż nie można go odnieść do któregokolwiek ze stypizowanych czynów wyraźnie zaka zanych wymienionych w rozdziale II ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji 1 . Aby działanie przedsiębiorcy 1 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 31 lipca 1995, sygn. akt I A Cr 308/95 – Jeżeli określone działanie nie mieści się w katalogu czynów wyraźnie zakazanych przez ustawę należy na podstawie przewidzianej w art. 3 ustawy klauzuli generalnej, jako uniwersalnego zakazu nieuczciwej konkurencji, ocenić charakter tego działan ia z uwzględnieniem przesłanek zawartych w tym przepisie . 28 mogło być w kontekście przedmiotowego postępowania uznane za czyn nieuczciwej konkurencji, powinno spełniać przesłankę sprzeczności z prawem lub dobrymi obyczajami i jednocześnie zagrażać lub naruszać interes klienta 2 . Klauzula generalna dobrych obyczajów podlega konkretyzacji na okoliczność danego stanu faktycznego. Zgodnie z poglądem doktryny, sprzeczne z dobrymi obycz ajami są działania, które zmierzają do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u klienta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności, czyli takie działania, które potocznie określone są jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania 3 . W stosunkach z konsumentami „dobry obyczaj” powinien wyrażać się we właściwym informowaniu o przysługujących uprawnieniach, niewykorzystywaniu pozycji profesjonalisty i rzetelnym traktowaniu partnerów umów. W stosunkach z konsumentami szczególne znaczenie mają te oceny zachowań podmiotów w świetle dobrych obyczajów, które odwołują się do takich wartości jak: szacunek wobec partnera, uczciwość, szczerość, zaufanie, lojalność, rzetelność i fachowość 4 . Ponadto, mi mo, że pojęcie dobrych obyczajów nie jest w prawie zdefiniowane, to, podobnie jak klauzula zasad współżycia społecznego, jest przedmiotem wielu orzeczeń sądowych oraz opracowań doktryny 5 . Wskazuje się, że dobre obyczaje to uczciwe zasady postępowania i ustalone zwyczaje w ujęciu etyczno - moralnym, a na ich treść składają się elementy etyczne i socjologiczne kształtowane przez oceny moralne i społeczne stanowiące uzupełnienie porządku prawnego. W zakresie określenia istoty poszanowania dobrych obyczajów orze cznictwo odwołuje się m.in. do istoty dobrego obyczaju jako szeroko rozumianego szacunku dla drugiego człowieka. Przy takim założeniu sprzeczne z dobrym obyczajem jest np. nierzetelne udzielanie informacji konsumentom 6 . Obowiązek informowania partnera o is totnych (z jego punktu widzenia) okolicznościach dotyczących m.in. przedmiotu świadczenia, a także powinność czynienia tego w sposób prawdziwy, rzeczowy i kompletny – jest cechą generalną prawa umów i wypływa z obowiązku lojalnego kontraktowania 7 . Najczęściej akceptuje się nową tendencję w odczytywaniu pojęcia dobrych obyczajów w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.z.n.k. , którą charakteryzuje podejście ekonomiczno -funkcjonalne. Jego istotą jest przywiązywanie wagi nie do przestrzegania dobrych obyczajów „w ogóle” , ale do zachowania przedsiębiorców w działalności gospodarczej. Syntetyczne ujęcie tych pog lądów wyraża się w stwierdzeniu, że dobre obyczaje to normy moralne i zwyczajowe stosowane w działalności gospodarczej. Odchodzi się tu zatem od ujęcia tradycyjnego, zgodnie z którym dobre obyczaje były oceniane z punktu widzenia ogólnych zasad etyczno – 2 M. Sieradzka, Komentarz do art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów [w:] K. Kohutek, M. Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , pkt 4.3.1, LEX 2008. 3 K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz , Warszawa 2002 r., str. 804. 4 A. Olejniczak, Komentarz do art. 385 (1) Kodeksu cywilnego, pkt 10 [w:] A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania – część ogólna , LEX, 2010. 5 Por. wyrok SA we Wrocławiu z 13 listopada 1991 r., sygn. akt I ACr 411/91, Wokanda 1992/4, J. Szwaja [w:] Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz , Warszawa 2000, str. 122-133, R. Stefanicki, Dobre obyczaje w prawie polskim , Przegląd Prawa Handlowego, 200 2/5. 6 wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2005 r. , sygn. akt VI ACa 774/2004. 7 Ewa Łętowska, Prawo umów konsumenckich , Wydanie 2. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2002, str. 215- 216. 29 moralnych, a istotne kryterium stanowiło poczucie godności ogółu ludzi, myślących sprawiedliwie i słusznie 8 . Z uwagi na to, iż normy postępowania będące „dobrymi obyczajami” mają z reguły charakter moralny i zwyczajowy, nie da się określić zamkniętego ich katalogu. Dopiero zatem w konkretnej sytuacji możliwe jest przypisanie im określonej treści, poprzez ocenę konkretnego postępowania z punktu widzenia ukształtowanej, uczciwej postawy przedsiębiorców – przyjmując za miernik uczciwości ocenę zorientowaną na zapewnienie niezakłóconego funkcjonowania konkurencji przez rzetelne i niezafałszowane współzawodnictwo pod względem jakości, ceny i innych pożądanych przez klientów cech oferowanych towarów i usług oraz poszanowanie pozycji konsumentów. W wyroku z dnia 4 listopada 2011 r. (I CSK 796/10, LEX nr 1095811) Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na dobry obyczaj odnoszenia się do każdego człowieka z powagą i szacunkiem, natomiast tr aktowanie konsumentów przedmiotowo uznał za przekroczenie granic działania przyzwoitego i godziwego. Z kolei Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie wskazał w wyroku z dnia 25 lipca 2013 r. (sygn. akt XVII AmC 9145/12, niepubl.), i ż dobre obyczaje to w szczególności „ normy postępowania polegające na nienadużywaniu w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej . ” Z kolei w cytowanym już wyroku z dnia 26 września 2002 r. Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż dokonując wykładni prawa (w przedmiocie dobrych obyczajów) należy mieć na względzie także jej znaczenie na przyszłość. Określone rozumienie konkretnego zachowania jako zgodnego z dobrymi obyczajami lub z nimi sprzecznego może wpływać na kształtowanie właściwych wzorców postępowania i zapobiegać upowszechnieniu praktyk niezasługujących na aprobatę. Stanowisko to koresponduje z funkcją prewencyjną decyzji Prezesa Urzędu . W doktrynie przeważa pogląd, że sprzeczność z dobrymi obyczajami podlega ocenie obiektywnej. Z tego zaś wynika, iż w zasadzie jest obojętne, czy sprawca czynu miał świadomość, że jego zachowanie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz czy niewiedza ta była usprawiedliwiona lub nie. Jest to stanowisko akceptowane również przez judykaturę 9 . Preze s Urzędu w punktach III i IV sentencji niniejszej Decyzji zakwestionował stosowanie przez Spółkę dwóch opłat: opłaty przygotowawczej oraz opłaty za obsługę w domu, stawiając zarzut, że ich wysokość nie odpowiada wartości świadczeń rea lizowanych w ramach ty ch opłat. I. Opłata przygotowawcza Spółka w ramach zawieranych z konsumentami umów pożyczki pobiera ła o płatę przygotowawczą ustalaną proporcjonalnie w zależności od kwoty kredytu. Okres spłaty , dla podejmowanych czynności przygotowawczych do zawarcia umo wy pożyczki, w ocenie Prezesa Urzędu , pozostaje – co do zasady – bez znaczenia. P rzygotowanie przez Spółkę 8 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2002 r. , sygn. akt III CKN 213/01, LEX nr 75249. 9 Por. J. Szwaja, komentarz do art. 3 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji [w:] J. Szwaja (red.) Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz , wyd. 2, Warszawa 2006, str. 165, pkt 69 i n. oraz przytoczone tam źródła i orzecznictwo. 30 umowy pożyczki następować powinno w każdym przypadku – co do zasady – na tych samych zasadach. Spółka posługiwała się gotowym wzorcem umowy, który każdorazowo uzupełniała o zindywidualizowane dane konkretnego konsumenta zawierającego umowę pożyczki. Proces oceny ryzyka kredytowego również jest ustandaryzowany, w szczególności dla zbliżonych kwot pożyczki. Proces przygotowania umów pożyczki dotyczących różnych kwot, w ocenie Prezesa Urzędu , przebiega ł w ten sam sposób, wymagając od Spółki podjęcia tych samych czynności. Zdaniem Prezesa Urzędu, w świetle zaprezentowanych okoliczności, przyjęty przez Spółkę sposób naliczania opłaty przygotowawczej powodował brak ekwiwalentności względem wartości usługi świadczonej w ramach tej opłaty. Powyższe działanie zagrażało ekonomicznym interesom konsumentów i stanowiło przy tym działanie sprzeczne z dobrymi obyczajami. Spółka z dniem 1 września 2015 r.:  zaprzestała udzielania pożyczek z okresem spłaty jednego miesiąca,  wprowadziła zryczałtowaną opłatę przygotowawczą , w wysokości […] zł, pobieraną jednorazowo, określoną w tabeli opłat, na podstawie której będą zawierane umowy pożyczki dla konsumentów, niezależną od w ysokości przyznanej pożyczki . W związku z powyższym Spółka zaniechała stosowania przedmiotowej praktyki z dniem 1 września 2015 r. W ocenie Prezesa Urzędu, opisane działanie Spółki , jako niezgodne z dobrymi obyczajami oraz zagrażające interesom klienta, s tanowiło naruszenie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. N ależy uznać, iż działanie Spółki opisane w pkt III sentencji niniejszej D ecyzji wypełnia znamiona praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k. II. Opłata za obsługę pożyczki w domu Prezes Urzędu ustalił, iż Spółka w ramach umowy pożyczki pobiera ła od konsumentów opłatę za obsługę pożyczki w domu ustalaną proporcjonalnie w zależności od kwoty kredytu. O płata za obsługę w domu pobierana jest w zamian za odbiór rat pożyczki w miejscu zamieszkania konsumenta przez przedstawiciela Spółki – wierzyciel stawia się w miejscu zamieszkania konsumenta w celu odbioru świadczenia. Prezes Urzędu ustalił, iż dla pożyczek o takiej samej liczbie rat, opłata za obsługę pożyczki w miejscu zamieszkania ustalana była na różnym poziomie. W ysokość opłaty za obsługę w domu była zależna wyłącznie od kwoty pożyczki . W ocenie Prezesa Urzędu odbiór pożyczki w domu to konkretne świadczenie, związane z podejmowaniem przez Spółkę określonych czynności. Należy zauważyć, iż obsługa w domu pożyczki zaciąganej na różne kwoty na ten sam okres do spłaty, powinna następować, w ocenie Prezesa Urzędu , na podobnych zasadach. 31 W ocenie Prezesa Urzędu, w świetle zaprezentowanych okoliczności, przyjęty przez Spółkę sposób naliczania opłaty za obsługę w domu powodował brak ekwiwalentności świadczenia względem wartości usługi świadczonej przez Spółkę w ramach tej opłaty. Powyższe działanie zagrażało ekonomicznym interesom konsumentów i stanowiło przy tym działanie sprzeczne z dobrymi obyczajami. Należy zatem uznać, iż działanie Spółki opisane w pkt IV sentencji niniejszej Decyzji wypełnia znamiona praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k. Spółka z dniem 1 września 2015 r. :  zaprzestała udzielania pożyczek z okresem spłaty jednego miesiąca ,  w prowadziła zryczałtowaną opłatę za obsługę pożyczki w domu w wysokości […] zł , pobieraną co miesiąc, określoną w tabeli opłat, na podstawie której będą zawierane umowy pożyczki dla konsumentów, niezależną od wysokości przyznanej pożyczki, co w skutkuje tym, iż opłata za obsługę pożyczki w domu kształtuje się na poziomie:  […] zł, w przypadku pożyczek z terminem spłaty 12 miesięcy,  […] zł, w przypadku pożyczek z terminem spłaty 24 miesięcy. Wobec powyższego należy stwierdził, iż Spółka zaniechała stosowania przedmiotowej praktyki z dniem 1 września 2015 r. W ocenie Prezesa Urzędu, opisane działanie Spółki , jako niezgodne z dobrymi obyczajami oraz zagrażające interesom klienta, stanowiło naruszenie art. 3 ust. 1 u.z.n.k. Należy uznać, iż działanie Spółki opisane w pkt IV sentencji niniejszej D ecyzji wypełnia znamiona praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o które j mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje definicji „ zbiorowego interesu konsumentów” , wskazując jednak w przepisie art. 24 ust. 3 u.o.k.i.k. , że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów oznacza zatem narażenie na uszczerbek interesów pewnej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowaną przez przedsiębiorcę praktykę, obejmującą tak działania, jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Ochrona zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są p owszechne w tym znaczeniu, że mogą dotknąć każdego konsumenta będącego lub mogącego być potencjalnie kontrahentem przedsiębiorcy. Przedmiotem ochrony są zatem interesy wszystkich aktualnych lub potencjalnych klientów – traktowanych jako grupa uczestników r ynku zasługująca na szczególną ochronę (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt VI ACa 306/08). 32 Stanowisko to zostało potwierdzone również w orzecznictwie SN, który w uzasadnieniu jednego z wyroków stwierdził, iż „ nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów można wszcząć tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów” ( wyrok SN z dnia 12 września 2003 r., I CKN 504/01). W innym orzeczeniu SN podkreślił, że „praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest bowiem takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy” (wyrok SN z dnia 10 września 2008 r., III SK 27/07; por. również wyrok Sądu Apela cyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2013 r., VI ACa 67/13). Nie ulega wątpliwości, że działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów wtedy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Natomiast przez interes zbiorowy należy rozumieć interes dotyczący konsumentów jako określonej zbiorowości. Dla stwierdzenia godzenia w zbiorowe interesy konsumentów istotne jest ustalenie, że konkretne działanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Jak podnosi się w doktrynie, w pojęciu praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów mieści się także działanie przedsiębiorcy skierowane wprawdzie do oznaczonych (zindywidualizowanych) konsumentów, o ile przy tym konsumentów tych łączy jakaś wspólna cecha rodzajowa. Wówczas bowiem poszkodowana zostaje pewna grupa konsumentów, nie będąca jedynie – z punktu widzenia przedsiębiorcy stosującego daną praktykę – zbiorowością przypadkowych jednostek, lecz stanowiącą określoną i odrębną kategorię konsumentów, reprezentującą w znacznym stopniu wspólne interesy (zob. M. Szydło, Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów , Monitor Prawniczy 2004/17/791). Należy zatem przyjąć, że zbiorowy interes konsumentów nie musi odnosić się do nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywidualizować, gdyż indywidualizacj a konsumentów nie sprzeciwia się możliwości wyodrębnienia kategorii bądź zbioru konsumentów o pewnych cechach. Oznacza to, że nie ilość faktycznych, potwierdzonych naruszeń, ale przede wszystkim ich charakter, a w związku z tym możliwość (chociażby tylko potencjalna) wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości przesądza o naruszeniu zbiorowego interesu. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów. Prezes Urzędu podejmując rozstrzygnięcie zawarte w niniejszej decyzji nie opierał się zatem na indywidualnych przypadkach przedstawianych przez konsumentów, a wziął pod uwagę działanie Spółki odnoszące się do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, a więc pewnej, potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, biorąc za podstawę ustaleń i rozważań materiał dowodowy dostarczony przez Spółkę , zawierający m.in. wzorce umów k redytu konsumenckiego wraz z wnioskami o udzielenie tych kredytów stosowane przez Spółkę . Podkreślić przy tym należy, że działanie Spółki było podejmowane w stosunku 33 do potencjalnie nieoznaczonego z góry i licznego kręgu podmiotów. Oferta handlowa Spółki k ierowana była bowiem do wszystkich potencjalnych klientów. Tym samym kwestionowane przez Prezesa Urzędu działania Spółki, dotykało tych kontrahentów Spółki, którzy zawarli umowy na podstawie wykorzystywanych przez Spółkę w obrocie wzorców umów (wymienionyc h wyżej w części ustalającej decyzji). Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę na zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów powiązane jest z naruszaniem interesów gospodarczych konsumentów. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak również prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę w arunkach rynkowych. W przedmiotowej sprawie praktyka Spółki z agrażała zarówno interesom niemajątkowym konsumentów, poprzez ograniczenie ich prawa do rzetelnej i pełnej informacji na temat istotnych informacji dotyczących umowy, jak i interesom ekonomicznym , bowiem powodowała wyłączenie bądź ograniczenie przyznanego kredytobiorcom prawa do zrezygnowania z zawartej umowy, z którą wiązały się określone ekonomiczne obciążenia po stronie konsumenta. Wniosek Spółki o wydanie decyzji zobowiązującej Pismami z dnia 28 maja 2015 r. oraz z dnia 8 lipca 2015 r. Spółka złożyła wniosek o wydanie przez Prezesa Urzędu decyzji w trybie art. 27 ust. 1 u.o.k.i.k., w stosunku do zarzutów, o których mowa w punktach I i II sentencji niniejszej D ecyzji, w związku z zaniechaniem stosowania praktyk opisanych w ww. zarzutach oraz w trybie art. 28 ust. 1 u.o.k.i.k., w stosunku do zarzutów, o których mo wa w punktach III i IV sentencji niniejszej D ecyzji, w związku ze złożonym przez Spółkę zobowiązaniem dotyczącym wprowadzenia zryczałtowanej opłaty przygotowawczej oraz opłaty za obsługę w domu. Pismem z dnia 8 września 2015 r. Spółka poinformowała o wprowadzeniu z dniem 1 września 2015 r. zryczałtowanej opłaty przygotowawczej oraz zryczałtowanej opłaty za obsługę pożyczki w domu oraz o zaprzestaniu udzielania pożyczek gotówkowych z okresem spłaty 1 miesiąca. Prezes Urzędu stwierdził, iż Spółka w z dniem 1 września 2015 r. zaniechała stosowania przedmiotowych praktyk. Jak to zostało wskazane powyżej, przyjęte przez Spółkę rozwiązanie jest równoznaczne z zaniechaniem stosow ania praktyki, o której mowa w punktach III i IV sentencji niniejszej Decyzji i podjęciem działań zmierzających do zakończenia naruszeń art. 24 u.o.k.i.k . Z uwagi na powyższe nie istnieje możliwość skorzystania z instrumen tu prawnego przewidzianego art. 28 ust. 1 u.o.k.i.k.. Niezależnie od dokonanych dotychczas przez Spółkę zmian, Prezes Urzędu wskazuje, iż na Spółce ciąży obowiązek dostosowywania swoich działań w obrocie konsumenckim do aktualnego stanu prawnego. Zatem każda zmiana w aktach prawnych regulujących działalność prowadzoną przez Spółkę , powinna powodować dostosowanie się przez Spółkę do nowego otoczenia prawnego. Prezes Urzędu wskazuje iż materia dotycząca tzw. pozaodsetkowych kosztów kredytu została uregulowani a w ustawie z dnia 5 sierpnia 34 2015 r. o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 10 września 2015 r. poz. 1357). Rozstrzygnięcie w pkt V sentencji niniejszej Decyzji. Kary Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 u.o.k.i.k. w zw iązku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego Prezes Urzędu ma kompetencje do ukarania przedsiębiorcy poprzez nałożenie na niego kary pienię żnej w wysokości do 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeśli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Jak zatem wynika z tego przep isu, aby kara w ogóle mogła być nałożona należy określić czy naruszenie dokonane było co najmniej nieumyślnie. W ocenie Prezesa Urzędu w niniejszej sprawie praktyka stosowana przez Spółkę wynikała z braku dołożenia przez niego należytej staranności przy fo rmułowaniu treści wzorców umów, w szczególności zaś przez prezentowanie informacji o całkowitej kwocie kredytu obliczonej przy założeniu, że powinna ona uwzględniać kredytowane koszty kredytu. Jednocześnie wzięto pod uwagę, że Spółka prowadzi profesjonalną działalność na rynku usług kredytu konsumenckiego . Obowiązują ją zatem podwyższone standardy należytej staranności, w konsekwencji czego nie sposób uznać, że nie miał a ona możliwości przewidzenia, że podejmowane przez ni ą działania mają charakter bezprawn y. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić , że działanie Spółki miało charakter nieumyślny. Mając na względzie stan faktyczny oraz prawny w ystępujący w niniejszej sprawie, organ ochrony konsumentów postanowił skorzystać z uprawnienia do nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ponadto, o rgan ochrony konsumentów podejmując decyzję o nałożeniu sankcji finansowej na Spółkę miał na względzie fakt , iż nie występują szczególne okolicz ności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary. W 2014 roku Spółka osiągnęła przychód w wysokości […] zł. Maksymalny wymiar kary, jaki można nałożyć na przedsiębiorcę wynosi […] zł, tj. 10% osiągniętego przychodu w roku 2014. Ustawa o ochronie konkure ncji i konsumentów nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzależniona jest wysokość kar nakładanych na przedsiębiorców. W art. 111 u.o.k.i.k. w zw iązku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i kon sumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego w katalogu niewy czerpującym wskazano, iż Prezes Urzędu winien wziąć pod uwagę okres, stopień, okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Ponadto orzecznictwo wskazuje, że w przypadku kar przesłankami, które należy brać pod uwagę, są m.in.: potencjał ekonomiczny przedsiębiorcy, dopuszczalny poziom kary wynikający z przepisów ustawy oraz cele, jakie kara ma osiągnąć. Podkreślić nadto należy, iż nakła dana przez organ ochrony konsumentów kara finansowa pełni trojaką funkcję: represyjną, prewencyjną i edukacyjną. Ustalając wymiar kary należy wziąć przede wszystkim pod uwagę jej funkcję prewencyjną, w tym prewencję ogólną. Kara bowiem winna być ustalona t ak, aby powstrzymywać przedsiębiorcę 35 stosującego praktykę oraz innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Ustalając wymiar kary pieniężnej organ ochrony konsumentów w pierwszej kolejności dokonał ocen y wagi stwierdzonego naruszenia, wynikiem którego jest określona kwota bazowa. Przedmiotowe naruszenie miało miejsce na etapie przedkontraktowym , al e jego skutki występowały także na etapie zawierania kontraktu . Jednocześnie wzięto pod uwagę, że szkodliwoś ć tej praktyki dotyczyła przede wszystkim interesom niemajątkowym konsumentów, poprzez ograniczenie ich prawa do rzetelnej i pełnej informacji dotyczących proporcji pomiędzy całkowitym kosztem kredytu a całkowitą kwotą kredytu. Oceniając wagę naruszenia Pr ezes Urzędu wziął pod uwagę także to, że stwierdzona praktyka miała charakter długotrwały (trwała przynajmniej od 1 8 grudnia 2011 r. do 31 sierpnia 2013 r.). D owód: - pismo z dnia 28 lutego 2013 r., pismo z dnia 8 września 2015 r. W związku z powyższym Prezes Urzędu uznał, że natura naruszeń polegających na stosowaniu nieuczciwej prak tyki rynkowej wskazanej w pkt I sentencji niniejszej D ecyzji uzasadnia ustalenie wyjściowego poziomu wymiaru kary pieniężnej na poziomie […] % przychodu uzyskanego przez prze dsiębiorcę w 2014 r., co jest równe kwocie […] zł. W dalszej kolejności Prezes Urzędu rozważył, czy w sprawie występują okoliczności obciążające i łagodzące oraz jaki powinny mieć wpływ na wysokość kary. Za okoliczności łagodzące w niniejszej sprawie uznan o fakt zaniechania stosowania przez Spółkę przypisanej jej praktyki, z uwagi na co obniżono kwotę bazową kary o […] %. Okoliczności obciążających zaś nie dostrzeżono. Wobec powyższego ustalono, iż kara nałożona na Spółkę odpowiadać będzie […] % przychodu S pó łki za rok 2014 r., czyli […] % kary jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona, tj. wyniesie (po zaokrągleniu do pełnego złotego) 8.642 zł (słownie: osiem tysięcy sześćset czterdzieści dwa złote ). Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno ro lę represyjną jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający dla innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem słusznych interesów konsumentów. Przyjmując wspomniane powyżej okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jak również fakt, iż kara winna być orzek ana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej jak w punkcie V sentencji niniejszej Decyzji . 36 Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.o.k.i.k. w zw iązku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej Decyzji na kon to Urzędu Ochrony Ko nkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Rozs trzygnięcie w pkt VI sentencji Decyzji. Koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 u.o.k.i.k., w zw iązku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 u.o.k.i.k., w zw iązku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego , jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz te rmin i sposób ich uiszczenia. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu ze Spółką. W związku z powyższym postanowiono obciążyć Spółkę kosztami postępowania w wysokości 22,80 zł (słownie: dwadzieś cia dwa złote osiemdziesiąt groszy ). Koszty niniejszego postępowania należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej Decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3 100 0000. Wobec powyższego, Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie VI sentencji niniejszej Decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 u.o.k.i.k. w zw iązku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r . Kodeks postępowania cywilnego od niniejszej D ecyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w te rminie mies iąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów .