DDK-9/2017

1 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l DDK - 61 - 2 /15 / LP/ EJ Warszawa, dn. 27 grudnia 201 7 r. wersja jawna – informacje prawnie chronione oznaczono [***] DECYZJA NR DOIK - 9 /2017 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsume ntów (tekst jedn . Dz. U. z 2015 r., poz. 184, z późn. zm.) w związku z art. 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów or az niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz.1634) – po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszającyc h zbiorowe intere sy konsumentów , w toku które go zostało uprawdopodobnione stosowanie przez Novum S.A. z siedzibą w Warszawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na: 1. wprowadzającym w błąd informowaniu o: a) tożsamości Novum S.A. z siedzibą w Warsza wie, na rzecz i w imieniu której osoby reprezentujące Novum S.A. z siedzibą w Warszawie składają wizyty konsumentom w miejscu ich zamieszkania celem oferowania zawarcia z Novum S.A. z siedzibą w Warszawie umowy sprzedaży energii elektrycznej oraz o charakt erze oferowanego produktu i rzeczywistym celu wizyty, poprzez twierdzenia osób reprezentujących Novum S.A. z siedzibą w Warszawie , że dokumenty podpisywane przez konsumentów podczas tych wizyt stanowią aktualizację dotychczasowych umów, bądź wymóg ich podp isania wynika ze zmiany przepisów prawnych lub też umożliwi uzyskanie korzyści w postaci płacenia niższych rachunków za energię elektryczną, podczas gdy w rzeczywistości ich podpisanie stanowi zawarcie nowej umowy sprzedaży energii elektrycznej i wiąże się ze zmianą sprzedawcy, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieu czciwym praktykom rynkowym (Dz. U. nr 171, poz. 1206, z późn. zm.) or az może godzić w zbiorowe interesy konsumentów; b) istnieniu szczególnej korzyści cenowej – uzyskania niższych cen za energię elektryczną w związku z zawarciem umowy sprzedaży energii elektrycznej z Novum S.A. z siedzibą w Warszawie , podczas gdy w rzeczywisto ści po zawarciu umowy z Novum S.A. z siedzibą w Warszawie rachunki konsumentów za energię elektryczną są wyższe niż rachunki wystawiane przez dotychczasowych dostawców energii elektrycznej, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Marek Niechciał 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l 2007 r. o przeciwdziałaniu nieu czciwym praktykom rynkowym (Dz. U. nr 171, poz. 1206, z późn. zm.) oraz może godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji może naruszać przepis art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jedn. Dz. U. 2015, poz. 184 , z późn. zm. ); 2. wprowadzającym w błąd zaniechaniu poinformowania o: a) obowiązku opłacania przez konsumentów dwóch fakt ur, oddzielnie za dystrybucję i sprzedaż energii elektrycznej, w przypadku zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej z Novum S.A. z siedzibą w Warszawie , co może stanowi ć nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 6 ust. 1 i 3 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciw ym praktykom rynkowym (Dz. U. nr 171, poz. 1206, z późn. zm.) oraz może godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów; b) przysługującym konsumentom ustawowym prawie odstąpienia od umowy, wynikaj ącym z przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną p rzez produkt niebezpieczny (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1225 ) – w przypadku umów zawartych przed dniem 25 grudnia 2014 r., bądź z przepisu art. 12 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 maja 20 14 r. o prawach konsumenta (Dz. U. z 2014 r. , poz. 827) - w przypadku umów zawartych od dnia 25 grudnia 2014 r., co może stanowi ć nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 6 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieu czciwym praktykom rynkowym (Dz. U. nr 171, poz. 1206, z późn. zm.) oraz godzi ć w zbiorowe interesy konsumentów , a w konsekwencji może narus zać przepis art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. , poz. 184 , z późn. zm. ); i po złożeniu przez Novum S.A. z siedzibą w Warszawie w toku postępowania zobowiązania do usunięcia skutków powyższych naruszeń poprzez: A. umorzenie lub zwrot wszelkich opłat stanowiących bezpośrednie koszty związane z rozwiązaniem umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa z Novum S.A. z siedzibą w Warszawie przed upływe m okresu, na jaki zo stała zawarta oraz przyznanie rekompensaty pieniężnej w wysokości 46,13 złotych w przypadku, gdy rozwiązanie umowy sprzedaży energii elektrycznej nastąpiło z inicjatywy konsumenta przed upływem okresu, na jaki została zawarta umowa sprz edaży energii elektrycznej, z wyłączeniem przypadków, w których nastąpiło skuteczne odstąpienie od umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (tek st jedn . Dz.U. z 2017 r., poz. 683) lub ustawie z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (tekst jedn . Dz.U. z 2012 r., poz. 1225), o ile : a) konsument złożył skargę p rzed wydaniem niniejszej decyzji, a przy zawarciu umowy nie złożył w formie pisemnej oświadczenia potwierdzającego prawidłowość procesu sprzedażowego, w tym m.in. potwierdzającego świadomość, że Novum S.A. z siedzibą w Warszawie jest podmiotem 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l konkurencyjn ym wobec innych sprzedawców energii elektrycznej, potwierdzającego otrzymanie informacji o konieczności opłacania dwóch faktur oraz potwierdzającego otrzymanie pouczenia o przysługującym konsumentowi uprawnieniu do odstąpienia od umowy zawartej poza lokale m przedsiębiorstwa, chyba że skarga została złożona w terminie do 4 miesięcy od daty zawarcia poza lokalem przedsiębiorstwa umowy sprzedaży energii elektrycznej ( wówczas warunek braku oświadczenia potwierdzającego prawidłowość procesu sprzedażowego nie będ zie stosowany; za dzień złożenia skargi Novum S.A. z siedzibą w Warszawie będzie uważała dzień, w którym skarga została nadana lub złożona bezpośrednio do Novum S.A. z siedzibą w Warszawie , Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , Urzędu Regulacji Energet yki lub innej instytucji, o której mowa w lit. b) tiret 2 poniżej; o dacie nadania decyduje data stempla pocztowego); b) p od pojęciem skargi, o której mowa w lit. a) powyżej, należy rozumieć:  pisma konsumentów skierowane do Novum S.A. z siedzibą w Warszawie ,  pisma konsumentów skierowane do instytucji posiadających kompetencje do występowania w imieniu konsumenta, np. miejskich (powiatowych) rzeczników konsumentów, organizacji konsumenckich, które to instytucje następnie wystąpiły do Novum S.A. z siedzibą w War szawie w interesie konsumentów składających przedmiotowe pisma w przedstawionych w nich sprawach,  pisma instytucji posiadających kompetencje do występowania w imieniu konsumenta, np. miejskich (powiatowych) rzeczników konsumentów, organizacji konsumenckich , występujących do Novum S.A. z siedzibą w Warszawie w interesie konsumentów,  skargi konsumentów znajdujące się w aktach niniejszego postępowania, dotyczące praktyk określonych w pkt I. 1 i I. 2 sentencji decyzji ; B. przyznanie rekompensaty pieniężnej w wysokoś ci 46,13 złotych w przypadku, gdy konsument skutecznie odstąpił od umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (tekst jedn . Dz. U. z 2017 r., poz. 6 83) lub ustawie z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt nieb ezpieczny (tekst jedn . Dz.U. z 2012 r., poz. 1225) lub gdy nastąpiło rozwiązanie umowy sprzedaży energii elektryczne j na skutek upływu okresu, na jaki została zawarta umowa sprzedaży energii elektrycznej , o ile: a) konsument złożył skargę przed wydaniem decyzji w ramach niniejszego postępowania, a przy zawarciu umowy nie złożył w formie pisemnej oświadczenia potwierdzające go prawidłowość procesu sprzedażowego, w tym m.in. potwierdzającego świadomość, że Novum S.A. z siedzibą w Warszawie jest podmiotem konkurencyjnym wobec innych sprzedawców energii elektrycznej, potwierdzającego otrzymanie informacji o konieczności opłacani a dwóch faktur oraz potwierdzającego otrzymanie pouczenia o przysługującym konsumentowi uprawnieniu do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, chyba że skarga została złożona w terminie do 4 miesięcy od daty zawarcia poza lokalem przed siębiorstwa umowy sprzedaży energii elektrycznej ( wówczas warunek braku oświadczenia potwierdzającego prawidłowość procesu sprzedażowego nie będzie stosowany; za dzień złożenia skargi Novum będzie uważała dzień, w którym skarga została nadana lub złożona b ezpośrednio do Novum, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , U rzędu R egulacji 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l E nergetyki lub innej instytucji, o której mowa w lit. b) tiret 2 poniżej; o dacie nadania decyduje data stempla pocztowego); b) p od pojęciem skargi, o której mowa w lit. a ) powyż ej, należy rozumieć:  pisma konsumentów skierowane do Novum S.A. z siedzibą w Warszawie ,  pisma konsumentów skierowane do instytucji posiadających kompetencje do występowania w imieniu konsumenta, np. miejskich (powiatowych) rzeczników konsumentów, organizac ji konsumenckich, które to instytucje następnie wystąpiły do Novum S.A. z siedzibą w Warszawie w interesie konsumentów składających przedmiotowe pisma w przedstawionych w nich sprawach,  pisma instytucji posiadających kompetencje do występowania w imieniu k onsumenta, np. miejskich (powiatowych) rzeczników konsumentów, organizacji konsumenckich, występujących do Novum S.A. z siedzibą w Warszawie w interesie konsumentów,  skargi konsumentów znajdujące się w aktach niniejszego postępowania, dotyczące praktyk okr eślonych w pkt I . 1 i 1. 2 sentencji decyzji ; C. z wyłączeniem przypadków opisanych w pkt I. D . poniżej, umożliwienie konsumentowi wypowiedzenia umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa z zachowaniem okresu wypowiedzenia przewi dzianego w art. 7 ust. 2 Regulaminu sprzedaży energii elektrycznej dla domu obowiązującego w umowach sprzedaży energii elektrycznej zawieranych przez Novum S.A. bez obowiązku uiszczenia z tego tytułu przewidzianego w art. 7 ust. 5 ww. Regulaminu odszkodowa nia (ani jakichkolwiek innych kosztów wynikających bezpośrednio z rozwiązania zawartej z Novum S.A. z siedzibą w Warszawie umowy sprzedaży energii elektrycznej przed upływem okresu na jaki została zawarta) oraz przyznanie rekompensaty pieniężnej w wysokośc i 46,13 złotych w przypadku braku rozwiązania umowy sprzedaży energii elektrycznej (dotyczy konsumentów pozostających stroną umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z Novum, której dotyczy skarga), o ile: a) konsument złożył skargę przed wydaniem decyzj i w ramach niniejszego postępowania, a przy zawarciu umowy nie złożył w formie pisemnej oświadczenia potwierdzającego prawidłowość procesu sprzedażowego, w tym m.in. potwierdzającego świadomość, że Novum S.A. z siedzibą w Warszawie jest podmiotem konkurenc yjnym wobec innych sprzedawców energii elektrycznej, potwierdzającego otrzymanie informacji o konieczności opłacania dwóch faktur oraz potwierdzającego otrzymanie pouczenia o przysługującym konsumentowi uprawnieniu do odstąpienia od umowy zawartej poza lok alem przedsiębiorstwa, chyba że skarga została złożona w terminie do 4 miesięcy od daty zawarcia poza lokalem przedsiębiorstwa umowy sprzedaży energii elektrycznej ( wówczas warunek braku oświadczenia potwierdzającego prawidłowość procesu sprzedażowego nie będzie stosowany; za dzień złożenia skargi Novum będzie uważała dzień, w którym skarga została nadana lub złożona bezpośrednio do Novum, U rzędu O chrony K onkurencji i K onsumentów , U rzędu R egulacji E nergetyki lub innej instytucji, o której mowa w lit. b) tir et 2 poniżej; o dacie nadania decyduje data stempla pocztowego); b) p od pojęciem skargi, o której mowa w lit. a) powyżej, należy rozumieć:  pisma konsumentów skierowane do Novum S.A. z siedzibą w Warszawie ,  pisma konsumentów skierowane do instytucji posiadając ych kompetencje do 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l występowania w imieniu konsumenta, np. miejskich (powiatowych) rzeczników konsumentów, organizacji konsumenckich, które to instytucje następnie wystąpiły do Novum S.A. z siedzibą w Warszawie w interesie konsumentów składających przedmiot owe pisma w przedstawionych w nich sprawach,  pisma instytucji posiadających kompetencje do występowania w imieniu konsumenta, np. miejskich (powiatowych) rzeczników konsumentów, organizacji konsumenckich, występujących do Novum S.A. z siedzibą w Warszawie w interesie konsumentów,  skargi konsumentów znajdujące się w aktach niniejszego postępowania, dotyczące praktyk określonych w pkt I . 1 i I. 2 sentencji decyzji ; D. przyznanie rekompensaty pieniężnej w wysokości 46,13 złotych w przypadku, gdy konsument po złożen iu skargi w rozumieniu lit. b) poniżej przedłużył okres obowiązywania umowy sprzedaży energii elektrycznej z Novum S.A. z siedzibą w Warszawie (dotyczy konsumentów pozostających stroną umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z Novum S.A. z siedzibą w Warszawie , której dotyczy skarga, której okres obowiązywania został przedłużony po złożeniu skargi), o ile: a) konsument złożył skargę przed wydaniem decyzji w ramach niniejszego postępowania, a przy zawarciu umowy nie złożył w formie pisemnej oświadczenia p otwierdzającego prawidłowość procesu sprzedażowego, w tym m.in. potwierdzającego świadomość, że Novum S.A. z siedzibą w Warszawie jest podmiotem konkurencyjnym wobec innych sprzedawców energii elektrycznej, potwierdzającego otrzymanie informacji o konieczn ości opłacania dwóch faktur oraz potwierdzającego otrzyma nie pouczenia o przysługującym k onsumentowi uprawnieniu do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, chyba że skarga została złożona w terminie do 4 miesięcy od daty zawarcia poza lokalem przedsiębiorstwa umowy sprzedaży energii elektrycznej ( wówczas warunek braku oświadczenia potwi erdzającego prawidłowość procesu sprzedażowego nie będzie stosowany; za dzień złożenia skargi Novum będzie uważała dzień, w którym skarga została nadana lub złożona bezpośrednio do Novum, U rzędu O chrony K onkurencji i K onsumentów , U rzędu R egulacji E nergetyki lub innej instytucji, o której mowa w lit. b) tiret 2 poniżej; o dacie nadania decyduje data stempla pocztowego); b) p od pojęciem skargi, o której mowa w lit. a) powyżej, należy rozumieć:  pisma konsumentów skierowane do Novum S.A. z siedzibą w Warszawie ,  pisma konsumentów skierowane do instytucji posiadających kompetencje do występowania w imieniu konsumenta, np. miejskich (powiatowych) rzeczników konsument ów, organizacji konsumenckich, które to instytucje następnie wystąpiły do Novum S.A. z siedzibą w Warszawie w interesie konsumentów składających przedmiotowe pisma w przedstawionych w nich sprawach,  pisma instytucji posiadających kompetencje do występowani a w imieniu konsumenta, np. miejskich (powiatowych) rzeczników konsumentów, organizacji konsumenckich, występujących do Novum S.A. z siedzibą w Warszawie w interesie konsumentów,  skargi konsumentów znajdujące się w aktach niniejszego postępowania, dotycząc e p raktyk określonych w pkt I. 1 i I. 2 sentencji decyzji; 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l E. poinformowanie każdego konsumenta objętego zobowiązaniem opisanym w pkt I.A. - I.D. o przysługującym mu uprawnieniu poprzez: a) skierowanie, listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, pisma o treści:  w przypadku wskazanym w pkt I.A.: Novum S.A. informuje, iż w związku z możliwymi nieprawidłowościami dotyczącymi procesu zawierania z Novum S.A. umowy sprzedaży energii elektrycznej, w związku ze spełnieniem warunków wynikających z decyzji Prezesa Urzędu Och rony Konkurencji i Konsumentów z dnia [***] o nr [***] przysługuje Pani/Panu:  zwrot lub umorzenie wszelkich opłat stanowiących bezpośrednie koszty związane z rozwiązaniem umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa z Novum S .A. przed upływem okresu, na jaki została zawarta oraz  jednorazowa rekompensata w wysokości 46,13 złotych. W celu uzyskania rekompensaty prosimy o przesłanie numeru rachunku bankowego, na który ma zostać dokonany przelew. W przypadku nieotrzymania numeru r achunku w terminie dwóch tygodni od daty otrzymania niniejszego pisma, rekompensata zostanie zrealizowana poprzez przekaz pocztowy. Warunkiem skutecznej realizacji przekazu pocztowego jest posiadanie przez Novum S.A. aktualnych danych adresowych. W przypad ku planowanej zmiany adresu zamieszkania prosimy o przekazanie stosownej informacji na adres [***] lub telefonicznie na wskazany niżej numer telefonu. W celu uzyskania zwrotu wszelkich opłat stanowiących bezpośrednie koszty związane z rozwiązaniem umowy sp rzedaży energii elektrycznej zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa z Novum S.A. przed upływem okresu, na jaki została zawarta prosimy o przesłanie numeru rachunku bankowego, na który ma zostać dokonany przelew. W przypadku nieotrzymania numeru rachunku w terminie dwóch tygodni od daty otrzymania niniejszego pisma, zwrot zostanie dokonany poprzez przekaz pocztowy. W przypadku ewentualnych pytań lub wątpliwości prosimy o kontakt telefoniczny pod nr [****];  w przypadku wskazanym w pkt I.B. i I.D.: Novum S.A. informuje, iż w związku z możliwymi nieprawidłowościami dotyczącymi procesu zawierania z Novum S.A. umowy sprzedaży energii elektrycznej, w związku ze spełnieniem warunków wynikających z decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [***] o nr [***] przysługuje Pani/Panu jednorazowa rekompensata w wysokości 46,13 złotych. W celu uzyskania rekompensaty prosimy o przesłanie numeru rachunku bankowego, na który ma zostać dokonany przelew. W przypadku nieotrzymania numeru rachunku w terminie dw óch tygodni od daty otrzymania niniejszego pisma, rekompensata zostanie zrealizowana poprzez przekaz pocztowy. Warunkiem skutecznej realizacji przekazu pocztowego jest posiadanie przez Novum S.A. aktualnych danych adresowych. W przypadku planowanej zmiany adresu zamieszkania prosimy o przekazanie stosownej informacji na adres [***] lub telefonicznie na wskazany niżej numer telefonu. W przypadku ewentualnych pytań lub wątpliwości prosimy o kontakt telefoniczny pod nr [****]; 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l  w przypadku wskazanym w pkt I.C.: Novum S.A. informuje, iż w związku z możliwymi nieprawidłowościami dotyczącymi procesu zawierania z Novum S.A. umowy sprzedaży energii elektrycznej, w związku ze spełnieniem warunków wynikających z decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [***] o nr [***] przysługuje Pani/Panu:  możliwość rozwiązania umowy sprzedaży energii elektrycznej z zachowaniem okresu wypowiedzenia przewidzianego w art. 7 ust. 2 Regulaminu sprzedaży energii elektrycznej dla domu obowiązującym w umowach sprzedaży energii elektrycznej zawieranych przez Novum S.A. (dalej „ Regulamin” ) bez obowiązku uiszczenia z tego tytułu przewidzianego w art. 7 ust. 5 odszkodowania (ani jakichkolwiek innych kosztów wynikających bezpośrednio z rozwiązania zawartej z Novum umowy sprz edaży energii elektrycznej przed upływem okresu na jaki została zawarta) oraz  jednorazowa rekompensata w wysokości 46,13 złotych. W celu skorzystania z możliwości rozwiązania umowy należy przesłać w formie pisemnej wypowiedzenie umowy na adres: Novum S.A., ul. Przemysłowa 1, 07 - 411 Rzekuń Zgodnie z art. 7 ust. 2 Regulaminu umowa ulegnie rozwiązaniu z upływem ostatniego dnia pierwszego miesiąca kalendarzowego przypadającego po dniu doręczenia wypowiedzenia Novum S.A., chyba że wskaże Pani/Pan w wypowiedzeniu inny, późniejszy termin rozwiązania umowy. Jednocześnie informujemy, że rozwiązanie umowy z Novum oznacza konieczność zawarcia umowy z nowym sprzedawcą. Brak zawarcia umowy z wybranym sprzedawcą prowadzić będzie do konieczności skorzystania z dostaw zapew nianych przez sprzedawcę rezerwowego, co oznaczać będzie istotny wzrost kosztów po Pani/Pana stronie. Z uwagi na fakt, iż dla obliczenia terminu rozwiązania umowy kluczowy jest moment doręczenia oświadczenia do Novum S.A., prosimy o ewentualne kierowanie o świadczenia za potwierdzeniem odbioru, aby możliwe było przez Panią/Pana ustalenie terminu rozwiązania umowy z Novum S.A. i w konsekwencji zawarcie umowy z nowym sprzedawcą od dnia następującego po dniu rozwiązania umowy z Novum S.A. W celu uzyskania reko mpensaty prosimy o przesłanie numeru rachunku bankowego, na który ma zostać dokonany przelew. W przypadku nieotrzymania numeru rachunku w terminie dwóch tygodni od daty otrzymania niniejszego pisma, rekompensata zostanie zrealizowana poprzez przekaz poczto wy. Warunkiem skutecznej realizacji przekazu pocztowego jest posiadanie przez Novum S.A. aktualnych danych adresowych. W przypadku planowanej zmiany adresu zamieszkania prosimy o przekazanie stosownej informacji na adres [***] lub telefonicznie na wskazany niżej numer telefonu. W przypadku ewentualnych pytani lub wątpliwości prosimy o kontakt telefoniczny pod nr [****]; b) w przypadku zwrotu pisma z adnotacją inną niż wskazującą na brak zasadności kierowania kolejnego pisma (np. adresat nieznany, niewłaściwy a dres, adresat nie żyje) podjęcie kolejnej próby poinformowania konsumenta poprzez list polecony za potwierdzeniem odbioru; 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l c) w przypadku zwrotu pierwszego pisma z adnotacją wskazującą na brak zasadności kierowania kolejnego pisma (np. adresat nieznany, niewł aściwy adres, adresat nie żyje) lub w przypadku braku możliwości doręczenia drugiego pisma niezależnie od przyczyny [krok lit. b)], przyjmuje się, że proces realizacji zobowiązań został bezskutecznie zakończony, z zastrzeżeniem lit. e) poniżej; d) w przypadk ach wskazanych w pkt I.A. - I.D. w sytuacji braku informacji zwrotnej od konsumenta w zakreślonym dwutygodniowym terminie, przy jednoczesnym braku zwrotu pisma [tj. po skutecznym doręczeniu pism, zgodnie z lit. a) - b)], ewentualny zwrot kary umownej lub rekom pensata pieniężna zostaną przekazane przekazem pocztowym; e) w przypadkach wskazanych w pkt I.C. i I.D. (dotyczących aktywnych klientów Novum S.A. z siedzibą w Warszawie ) niezależnie od przesłania pism listami poleconymi - zgodnie z lit. a) - b) rekompensata mo że zostać przyznana poprzez potrącenie, o ile będą istniały wzajemne wierzytelności z tytułu sprzedaży energii elektrycznej (przy czym nie dotyczy to w sposób oczywisty wierzytelności z tytułu kar umownych). Informacja o potrąceniu zostanie przekazana kons umentowi listem zwykłym; F. wprowadzenie do obligatoryjnego stosowania przez wszystkich przedstawicieli handlowych Novum S.A. z siedzibą w Warszawie , którzy zawierają z konsumentami w imieniu Novum S.A. z siedzibą w Warszawie poza lokalem przedsiębiorstwa umo wy sprzedaży energii elektrycznej, dokumentu pn. Informacja do umowy sprzedaży energii elektrycznej z dnia … zawartej z Novum S.A. , który: a) we wstępie zawierać będzie informację o treści: Oświadczam, że w imieniu Novum S.A. zawarłam/em umowę sprzedaży energ ii elektrycznej z Panią/Panem… , która w jednoznaczny sposób wskazywać będzie na tożsamość przedsiębiorcy, w imieniu i na rzecz którego działa osoba składająca wizytę, b) zawierać będzie informację o treści: Zawarcie umowy, o której mowa w punkcie 1 powyżej oz nacza zmianę dotychczasowego sprzedawcy energii Klienta … (nazwa sprzedawcy) na Novum S.A. , c) będzie wymieniać enumeratywnie dokumenty, które konsument otrzyma wraz z Informacją do umowy sprzedaży energii elektrycznej z dnia … zawartej z Novum S.A. , których wręczenie konsumentowi przedstawiciel handlowy będzie potwierdzał poprzez zaznaczenie odpowiedniego pola wyboru tak lub nie oraz sygnował własnoręcznym podpisem; d) będzie wręczany konsumentowi, z którym zawierana jest umowa sprzedaży energii elektrycznej; P rezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Novum S.A. z siedzibą w Warszawie , obowiązek wykonania ww. zobowiązania w następujących terminach:  zobowiązanie wskazane w pkt I.A. - I.E. – w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia niniejszej decyzji ;  zobowiązanie wskazane w pkt I. F. - w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszej decyzji. II. Na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn . Dz. U. z 2015 r., poz. 184, z późn. zm.) w związku z art. 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów or az niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz.1634) Prezes Urzędu Ochrony 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Konkurencji i Konsumentów nakłada na Novum S.A. z siedzibą w Warszawie, obowiązek p ublikacji wersji jawnej niniejszej decyzji w całości, na koszt Novum S.A. z siedzibą w Warszawie na oficjalnej stronie internetowej tego przedsiębiorcy tj. obecnie https:// t - novum.pl/ energia/ , w ciągu 7 (siedmiu) dni od daty doręcz e nia przedmiotowej decyzj i, przy czym treść decyzji powinna być dostępna za pomocą hiperłącza (linku) widocznego w górnej części strony głównej ww. strony i każdej z podstron, a tekst hiperłącza powinien wyglądać następująco: napis „Novum S.A. – DECYZJA UOKiK” w kolorze czerwonym, czcionką Times New Rom an, wielkości co najmniej 13 pt oraz utrzymywania jej na przedmiotowej stronie internetowej przez okres 4 (czterech) miesięcy od daty opubli kowania na stronie internetowej. III. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 184, z późn. zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Novum S.A. z siedzibą w Warszawie, obowiązek przedłożenia w terminie 5 miesięcy od daty doręczenia n iniejszej decyzji informacji o stopniu realizacji zobowiązania przyjętego w pkt I . A . - I. F . sentencji decyzji oraz dowodów potwierdzających jego wykonanie, według następującego harmonogramu: 1. przekazanie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ośw iadczenia Novum S.A. z siedzibą w Warszawie potwierdzającego wykonanie zobowiązania wraz z dowodami na okoliczność wykonania zobowiązania określonego w pkt I . A . sentencji decyzji oraz informacji o : (i) liczbie konsumentów, którym zwrócono wszelkie opłaty s tanowiące bezpoś rednie koszty związane z rozwiązaniem umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa przed upływem okre su, na jaki została ona zawarta i łącznej wysokości zwróconych opłat , (ii) liczbie konsumentów, w stosunku d o których umorzono wszelkie opłaty stanowiące bezpośrednie koszty związane z rozwiązaniem umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa przed upływem okresu, na jaki została ona zawarta i łącznej wysokości tych umorzeń oraz (i ii) liczbie konsumentów, którym przyznano i wypłacono rekompensatę w kwocie 46,13 zł; 2. przekazanie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oświadczenia Novum S.A. z siedzibą w Warszawie potwierdzającego wykonanie zobowiązania wraz z dowodami na o koliczność wykonania zobowiązania określonego w pkt I . B . i I. D . sentencji decyzji oraz informacji o liczbie konsumentów, którym przyznano i wypłacono rekompensatę w kwocie 46,13 zł ; 3. przekazanie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oświadczeni a Novum S.A. z siedzibą w Warszawie potwierdzającego wykonanie zobowiązania wraz z dowodami na okoliczność wykonania zobowiązania określonego w pkt I . C . sentencji decyzji oraz in formacji o liczbie konsumentów, którzy skorzystali z możliwości wypowiedzenia umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa z zachowaniem okresu wypowiedzenia przewidzianego w art. 7 ust. 2 Regulaminu sprzedaży energii elektrycznej dla domu obowiązującego w umowach sprzedaży energii elektrycznej zawiera nych przez Novum S.A. bez obowiązku uiszczenia z tego tytułu przewidzianego w art. 7 ust. 5 ww. Regulaminu odszkodowania (ani jakichkolwiek innych kosztów wynikających bezpośrednio z rozwiązania zawartej z Novum umowy sprzedaży energii elektrycznej przed u pływem okresu na jaki została zawarta) i liczbie konsumentów, którym przyznano i wypłacono rekompensatę w kwocie 46,13 zł; 4. przekazanie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oświadczenia Novum S.A. z siedzibą w Warszawie potwierdzającego wykon anie zobowiązania określonego w pkt I . E . sentencji decyzji oraz kopii trzydziestu kolejnych pism 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l skierowanych do konsumentów wraz z informacją, czy zostały one skutecznie doręczone; 5. przekazanie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oświadczen ia Novum S.A. z siedzibą w Warszawie potwierdzającego wykonanie zobowiązania określonego w pkt I . F . sentencji decyzji oraz kopii pięciu przykładowych dokumentów pn. Informacja do umowy sprzedaży energii elektrycznej z dnia ……. zawartej z Novum S.A. przekaz ywanych konsumentom podczas zawierania z Novum S.A. z siedzibą w Warszawie poza lokalem przedsiębiorstwa - po doręczeniu niniejszej decyzji – umów sprzedaży energii elektrycznej . U ZASADNIENIE Do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urzędu, Prezes UOKiK) wpłynęły liczne skargi i sygn ały od konsumentów, powiatowych ( miejskich ) rzeczników konsumentów oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: Prezes URE) mogące świadczyć o nieprawidłowości ach, jakich dopuszcza ła się Novum S .A. z siedzibą w Warszawie (dalej: Przedsiębiorca, Spółka, Novum) podczas składania konsumentom propozycji zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej poza lokalem przedsiębiorstwa. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 4 marca 2014 r. Prezes Urzę du wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy Spółka dopuściła się naruszenia przepisów uzasadniającego wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów lub naruszenia chronion ych prawem interesów konsumentów uzasadniającego podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach, w związku ze składaniem konsumentom propozycji zawarcia umów sprzedaży energii elektrycznej oraz zawieraniem tych umów poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość. Ustalenia dokonane w toku postępowania wyjaśniającego oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniały wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w związku z czym postanowieniem z dnia 7 lipca 2 015 r. sygn. akt DDK - 61 - 2/15/LP Prezes Urzędu wszczął wobec Novum postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na: 1. wprowadzającym w błąd informowaniu o: a) tożsamości Przedsiębiorcy, na rzecz i w imieniu którego osob y reprezentujące Przedsiębiorcę składają wizyty konsumentom w miejscu ich zamieszkania celem oferowania zawarcia z Przedsiębiorcą umowy sprzedaży energii elektrycznej oraz o charakterze oferowanego produktu i rzeczywistym celu wizyty, poprzez twierdzenia o sób reprezentujących Przedsiębiorcę, że dokumenty podpisywane przez konsumentów podczas tych wizyt stanowią aktualizację dotychczasowych umów, bądź wymóg ich podpisania wynika ze zmiany przepisów prawnych lub też umożliwi uzyskanie korzyści w postaci płace nia niższych rachunków za energię elektryczną, podczas gdy w rzeczywistości ich podpisanie stanowi zawarcie nowej umowy sprzedaży energii elektrycznej i wiąże się ze zmianą sprzedawcy, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 us t. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieu czciwym praktykom 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l rynkowym (Dz. U. nr 171, poz. 1206, z późn. zm. , dalej jako upnpr ) oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów; b) istnieniu szczególnej korzyści ce nowej – uzyskania niższych cen za energię elektryczną w związku z zawarciem umowy sprzedaży energii elektrycznej z Przedsiębiorcą, podczas gdy w rzeczywistości po zawarciu umowy z Przedsiębiorcą rachunki konsumentów za energię elektryczną są wyższe niż rac hunki wystawiane przez dotychczasowych dostawców energii elektrycznej, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w kon sekwencji naruszać przepis art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. , poz. 184 , dalej jako ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów lub uokik ). 2. wprowadzającym w błąd zaniechaniu poinformowania o: a) obowiązku opłacania przez konsumentów dwóch faktur, oddzielnie za dystrybucję i sprzedaż energii elektrycznej, w przypadku zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej z Przedsiębiorcą, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o kt órej mowa w art. 6 ust. 1 i 3 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów; b) przysługującym konsumentom ustawowym prawie odstąpienia od umowy, wynikającym z przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie nie których praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebez pieczny (tekst jedn. Dz.U. z 2012, poz. 1225 ) – w przypadku umów zawartych przed dniem 25 grudnia 2014 r., bądź z przepisu art. 12 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 30 maja 2 0 14 r. o prawach konsumenta (Dz. U. z 2014, poz. 827) – w przypadku umów zawartych od dnia 25 grudnia 2014 r., co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 6 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji naruszać przepis art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik . Ponadto, na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania adm inistracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm., dalej: kpa) w związku z art. 83 uokik, Prezes Urzędu ww. postanowieniem oraz postanowieniem z dnia 16 października 2017 r. zaliczył w poczet dowodów w przedmiotowym postępowaniu określone dokumenty zgromadzone w toku postępowania wyjaśniającego oraz skargi, które wpłynęły do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W celu dokonania ustaleń stanu faktycznego sprawy, Prezes Urzędu wzywał Spółkę w toku prowadzonych postępowań do przekazania informacji i dokumentów, a także do przekazania stanowiska w sprawie w pisma ch z 4 marca 2014 r., 27 sierpnia 2014 r., 17 października 2014 r., 18 listopada 2014 r., 1 kwietnia 2015 r. (postępowanie wyjaśniające o sygn. akt DDK - 405 - 13/14/LP ), 7 lipca 2015 r., 3 m arca 2016 r. , 9 marca 2016 r. , 29 listop ada 2016 r., 24 czerwca 2017 r. oraz 18 września 2017 r. (postępowanie w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów o sygn. akt. DDK - 61 - 2/15/LP/EJ ) . W toku prowadzonych postępowań Novum przekazała żądane informacje oraz dokumenty w pismach z dnia 20 marca 2 014 r., 19 września 2014 r., 30 września 2014 r., 4 listopada 2014 r., 5 grudnia 2014 r., 26 lutego 2015 r., 10 kwietnia 2015 r. (postępowanie wyjaśniające o sygn. akt DDK - 405 - 13/14/LP ), 24 lipca 2015 r., 11 marca 2016 r., 21 marca 2016 r. , 9 grudnia 2016 r. , 11 sierpnia 2017 r. oraz 28 września 2017 r. (postępowanie w 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów o sygn. akt DDK - 61 - 2/15/LP/EJ ). W piśmie z dnia 21 sierpnia 2015 r. Spółka odniosła się do zarzutów Prezesa Urzędu ( k.1 363 - 1377 ) . Na wstępie Spółka zaprzeczyła twier dzeniom konsumentów wynikającym z akt postępowania i wniosła o umorzenie postępowania. Spółka wskazała, że z e zgromadzonych w aktach skarg konsumentów, nie zidentyfikowała w swoim systemie 13 konsumentów, tj.:  [***] (ze względu na brak k onsumenta w systemie Novum - brak świadczenia usług przez Novum) - k. 612, 676;  [***] (ze względu na brak k onsumenta w systemie Novum - brak świadczenia usług przez Novum) - k. 675;  k onsumentk i z k. 687 (ze względu na brak k onsum enta w systemie Novum – brak świadczenia usług przez Novum; br ak możliwości ustalenia danych k onsumenta);  k onsumenta z k. 689 [***] (podpis Maciej) (ze względu na niemożliwość identyfikacji k onsumenta - anonim);  [***] (ze względu na br ak k onsumenta w syste mie Novum, brak świadczenia usług przez Novum) - k.729;  [***] (ze względu na brak k onsumenta w systemie Novum - brak świadczenia usług przez Novum) - k.757;  [***] (konsumentka występuje w imieniu ojca, jednak nie ma danych k lienta) - k. 787;  [***] (ze wzg lędu na brak k onsumenta w systemie Novum - brak świadczenia usług przez Novum) - k. 1084;  [***] (ze względu na brak k onsumenta w systemie Novum - brak świadczenia usług przez Novum) - k. 1118;  [***] (ze wzgl ędu na brak danych dotyczących k onsumen ta) - k. 1120;  [***] (wnuk w imieniu babci) (ze względu na brak k onsumenta w systemie Novum - brak świadczenia usług przez Novum) - k. 1313;  [***] (ze względu na brak k onsumenta w systemie Novum – brak świadczenia usług przez Novum) – k.1316 ;  [***] (ze względu na b rak k onsumenta w systemie Novum - brak świadczenia usług przez Novum) – k . 1294 . Spółka wniosła o usunięcie z materiału dowodowego skarg tych konsumentów ze względu na fakt, że w tych przypadkach nie doszło do zarzucanego (rzekomego) wprowadzenia w błąd, e wentualnie ze względu na brak możliwości identyfikacji k onsumentów Spółka nie jest w stanie odnieść się do zarzutów. Ponadto Spółka zaznaczyła, że w niektórych przypadkach przyjęła , że k onsument został zidentyfikowany [chodzi tu np. o [***] , gdzie adres (n umer lokalu) podany przez k onsumenta odbiega od adresu z umowy, ale z prawdopodobieństwem gra niczącym z pewnością chodzi o tę samą oso bę (ta sama miejscowość i ulica)] - k.636. Spółka wskazała, że w zdecydowanej większości konsumenci złożyli oświadczenia, które przecz ą zarzutom. Oświadczenia te w ocenie Spółki stanowią jedyny wiarygodny dowód, 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l który przemawia za bezzasadnością zarzutów (Spółka przekazała w załączeniu do pisma 179 oświadczeń konsumentów). Spółka wyjaśniła, iż treść oświadczeń konsumentów pot wierdza, że proces sprzedaży był przeprowadzony prawidłowo, w szczególności że konsumenci potwierdzili że:  Novum S.A. jest koncesjonowanym sprzedawcą energii elektrycznej, konkurencyjnym wobec mojego dotychczasowego sprzedawcy oraz pozostałych firm energet ycznych działających na rynku energetycznym i oferujących sprzedaż energii elekt rycznej dla odbiorców końcowych ;  zarówno przed, jak i w trakcie zawierania umowy przedstawiciele Novum S.A. informowali mnie w sposób rzetelny i wyczerpujący o warunkach świadc zenia usługi sprzedaży energii elektrycznej, w tym określonych w Umowie i Regulaminie Sprzedaż y Energii Elektrycznej Dla Domu ;  zostałem/am poinformowany, że po zakończeniu procedury zmiany sprzedawcy będę otrzymywał dwie faktury: od swojego nowego sprzedaw cy fakturę za zakupioną energię elektryczną oraz od swojego Operatora Systemu Dystrybucyjnego faktur ę za usługi dystrybucji energii;  zostałem/am poinformowany o prawie do odstąpienia od Umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa / na odległość, bez podaw ania przyczyn, w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia, zgodnie z Umową i Regulaminem Sprzedaży Energii Elektrycznej Dla Domu, oraz otrzymałem/am egzemplarz Oświadczenia Odbiorcy o Odstąpieniu od Umowy ;  Otrzymałem/am i zapoznałem/am się z Umową, Cennikiem i Regulaminem Promocji/Regulaminem Sprzedaży Energii Elektrycznej Dla Domu. W ocenie Novum w yżej w ymienione oświadczenia zaprzeczają treści pism kierowanych do organów, które stały się podstawą do sformułowania ww. zarzutów, co czyni twierdzenia zawarte w p ismach niewiarygodnymi. Spółka podkreśliła, że w praktyce spotkała się z brakiem wiarygodności skarg klientów. Jednocześnie Spółka wskazała, że Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej jako Prezes UKE) na podstawie skarg klientów prowadził postępowa nie pod sygn. akt DKE - WPP - 621 - 1/11 (135), które dotyczyło nałożenia na Novum kary pieniężnej w związku z naruszeniem obowiązków informacyjnych w stosunku do użytkowników końcowych, polegającym m.in. na wprowadzaniu osób podpisujących umowę o świadczenie us ług telekomunikacyjnych w błąd co do nazwy przedsięb iorcy, z którym zawierają umowę . Na skutek przeprowadzonego postępowania Prezes UKE w dniu 30 stycznia 2012 r. wydał decyzję, którą umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał m.in. , że: Prezes UKE, po wszechstronnym, kompleksowym rozpatrzeniu materiału dowodowego, w odniesieniu do przedmiotu niniejszego postępowania w ww. zakresie stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na postawienie Spółce zarzutu w zakr esie opisanym w omawianym punkcie w odniesieniu do włączonych do materiału dowodowego sprawy skarg i dokumentacji postępowania mediacyjnego łącznie w stosunku do 89 osób. Prezes UKE, dokonując ww. ustalenia, wziął pod uwagę następujące okoliczności wynikaj ące ze zgromadzonego materiału dowodowego: a) zarzuty dotyczące wprowadzania w błąd osób podpisujących umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych co do nazwy przedsiębiorcy, z którym zawierają umowę, zostały wyrażone wyłącznie w skargach i wystąpieniach do Prezesa UKE, kierowanych przez klientów lub abonentów Spółki. Abonenci stwierdzali w skargach, ze nie mieli świadomości (lub zostali wprowadzeni w błąd) co do tego, iż podpisują umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych z 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l przedsiębiorcą innym niż TP. Ze złożonych skarg wynikało także, że osoby podpisujące umowy nie miały świadomości co do rzeczywistej konsekwencji umowy, którą jest zmiana operatora, sądziły natomiast, że dokonują czynności, której rezultatem będzie obniżenie wysokości rachunku telefoni cznego; b) ww. okolicznościom, wynikającym z ww. skarg i wystąpień do Prezesa UKE, wprost zaprzeczają lub co najmniej ich nie potwierdzają:  fakt podpisania przez abonentów Novum, których skargi zostały włączone do materiału dowodowego sprawy dokumentu umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, na którym widnieje logo Novum oraz zgodne z rzeczywistym oznaczenie Spółki (Telekomunikacja Novum SA.), będącej strona zawieranej umowy (ustalenie dokonane w oparciu o treść stanowisk Novum oraz analizę kopii umów z awartych miedzy abonentami a Novum, które zostały załączone do skarg włączonych do materiału dowodowego niniejszej sprawy),  treść zeznań złożonych przez następujących świadków - handlowców Novum: (...), które potwierdziły, iż osoby podpisujące umowę o świa dczenie usług telekomunikacyjnych były prawidłowo informowane o nazwie przedsiębiorcy, z którym zawierają umowę,  treść 7 dodatkowych oświadczeń, w których następujący abonenci (...) bezpośrednio stwierdzili, ze Novum jest firmą telekomunikacyjną konkurency jną dla TP i innych dostawców telekomunikacyjnych oraz, że z chwilą podpisania umowy decydują się na usługi Novum i podpisana umowa spowoduje przeniesienie numeru,  nagrania 30 rozmów sprzedażowych i weryfikacyjnych między przedstawicielami (handlowcami, ko nsultantami) Novum, a następującymi abonentami (...), z których wynikało, że osoby podpisujące umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych były prawidłowo informowane o nazwie przedsiębiorcy, z którym zawierają umowę,  prezentacje ze szkoleń: skrypt rozmo wy sprzedażowej, skrypty rozmowy weryfikacyjnej, skrypt rozmowy „welcome call", z których wynika, iż Novum nie prowadziła działań mających na celu wprowadzanie osób podpisujących umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych w błąd co do nazwy przedsiębior cy, z którym zawierają umowę,  argumentacja przedstawiana w stanowiskach Spółki (zawartych w pismach Spółki składanych w toku postępowania), wskazująca na prawidłowość postepowania Spółki w zakresie sposobu informowania klientów o nazwie Novum przy dokonywa niu czynności zmierzających do zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Powyżej wyliczone w pkt b powyżej okoliczności, ustalone w toku niniejszego postępowania wskazują na istotne rozbieżności między twierdzeniami zawartymi w skargach i wys tąpieniach klientów/abonentów (wskazanych w pkt a powyżej), a treścią włączonych do akt sprawy dokumentów umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartych z Novum, oświadczeń abonentów, protokołów zeznań świadków, nagrań sprzedażowych, albo procedur wewnętrznych Spółki. Treść ww. dokumentów, o których mowa w pkt b powyżej, wskazuje w sposób jednoznaczny, że abonenci posiadali wiedzę, z jakim podmiotem zawierają umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Prezes UKE, z uwagi na spójność i wzajemne p otwierdzanie treści ww. dowodów, uznał wiarygodność przedłożonych przez Spółkę dokumentów, wyjaśnień Spółki oraz wyników przeprowadzonych dowodów z zeznań świadków w zakresie okoliczności informowania osób podpisujących umowę o świadczenie usług telekomuni kacyjnych, co do nazwy przedsiębiorcy, z którym zawierają umowę. 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Wobec powyższego Prezes UKE w zakresie ww. zarzutu uznał, ze na podstawie zgromadzone go materiału dowodowego nie stwierdzono naruszenia przez Novum obowiązków informacyjnych w stosunku do uż ytkowników końcowych, polegającego na wprowadzaniu osób podpisujących umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych w błąd co do nazwy przedsiębi orcy, z którym zawierają umowę. W ocenie Spółki w niniejszym postępowaniu zachodzi identyczny stan faktyczny wo bec czego wniosła ona o przeprowadzenie dowodu z decyzji Prezesa UKE z dnia 30 stycznia 2012 r. na okoliczność braku podstaw do uznania, iż Novum wprowadzała klientów w błąd co do Przedsiębiorcy, z którym klienci zawierali umowy o świadczenie usług telekom unikacyjnych . W przedmiocie zarzutów stawianych Novum w postępowaniu przed Prezesem Urzędu Spółka oświadczyła, że nie we wszystkich skargach włączonych do materiału dowodowego pojawiają się wszystkie zarzuty. W zawiadomieniu nie przyporządkowano materiału dowodowego do pos zczególnych zarzutów co s powodowało konieczność przygotowania takiego zestawienia przez Spółkę . Niezależnie od powyższego, Spółka ws kazała na bezzasadność zarzutów. Zarzut wprowadzania w błąd co do tożsamości przedsiębiorcy: W ty m zakresie Spółka powołała się na o świadczenia składane przez konsumentów . Jednym z elementów o świadczenia było stwierdzenie: Novum S.A. jest koncesjonowanym sprzedawcą energii elektrycznej, konkurencyjnym wobec mojego dotychczasowego sprzedawcy oraz pozostałych fir m energetycznych działających na rynku energetycznym i oferujących sprzedaż energii elekt rycznej dla odbiorców końcowych . Powyższe zdaniem Spółki , świadczy ło w sposób ocz ywisty o bezzasadności zarzutu. Ponadto, jak wskazała Spółka , konsumenci zawarli umowy z Novum, na których widn iało logo Novum . Logo było sporządzone dużą czcionką. Spółk a wskazała również, że w kilku skargach pojawia się fragment o posiadaniu przez przedstawicieli identyfikatorów. Za rzut wprowadzania w błąd co do istnienia szczególnej korz yści cenowe j : Spółka wskazała, że w aktach spra wy brak jest dowodów na to, że w rze czywistości po zawarciu umowy z P rzedsiębiorcą rachunki konsumentów za energię elektryczną są wyższe, niż rachunki wystawiane przez do tychczasowych dostawców energii . W tym zakresie Spółka poprzestała na zaprzeczeniu. Wskazała, że bez dostępu i analizy wysokości dotychczasowych rachunków konsumentów nie może ocenić tego twierdzenia. Co więcej, stałą zmienną jest również moc, z której korzystają konsumenci (i którą deklarują) . Powyższe prowadzi do wniosku, że udowodnienie zasadności zarzutu jest niemożliwe (a tym samym również obrona przed nim). Niemniej jednak Spółka wskazała, że oferta Novum była w sposób oczywisty konkurencyjna. Opiera ła się ona na stałych cenach przez cały okres trwania umowy. Spółka przy tym wskazała, że umowy Novum dotyczą sprzedaży energii elektrycznej, a nie usługi kompleksowej czy dystrybucyjnej, przy czym usługa dystrybucyjna jest neutralna (bowiem cena za nią jest uiszczania w stałej wysokości niezal eżnie od dostawcy energii elektrycznej). Zaniechanie poinformowania k onsumentów o płaceniu dwóch faktur: Również w tym zakresie Spółka wskazała na o świadczenia, których elementem było zapewnienie, że: zostałem/am poinformowany, że po zakończeniu procedury zmiany sprzedawcy będę otrzymywał dwie faktury: od swojego nowego sprzedawcy fakturę za zakupioną energię elektryczną oraz od swojego Operatora Systemu Dystrybucyjnego faktur ę za usługi dystrybucji energii . 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Powyższe, w opinii Spółki, samo w sobie świadc zy o niewiarygodności zarzutów. P onadto Spółka wskazała, że Prezes URE prowadził wiele kampanii informacyjnych dotyczących zmiany sprzedawców energii elektrycznej. Został również opracowany Zbiór praw konsumenta energii elektrycznej, któ ry dodatkowo był przek azywany k onsumentom. Powyższy dokument został włączony do akt sprawy (k. 732 - 736), co w ocenie Spółki świadczy o pozostawianiu go konsumentom. Zaniechanie poinformowania k onsumentów o przysługującym konsumentom ustawowym prawie odstąpienia od umowy: Spółka wskazała, że żadna ze skarg nie dotyczy okresu po 25 grudnia 2014 r., a zatem powoływanie się na ustawę z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta ( tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. , poz. 683 , dalej jako ustawa o prawach konsumenta lub upk), która weszła w życ ie 25 grudnia 2014 r., jest bezprzedmiotowe. W tym miejscu Spółka również powołała się na oświadczenia, których treścią jest stwierdzenie, zgodnie z którym: zostałem/am poinformowany o prawie do odstąpienia od Umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa / na odległość, bez podawania przyczyn, w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia, zgodnie z Umową i Regulaminem Sprzedaży Energii Elektrycznej Dla Domu, oraz otrzymałem/am egzemplarz Oświadczenia Odbiorcy o Odstąpieniu od Umowy. Powyższe zdaniem Spółki w spo sób oczywisty przeczy zarzutowi. [***] Powyższe w ocenie Spółki oznacza, że nie można postawić Novum m.in. zarzutu bezprawności działania. [***] Dnia 6 kwietnia 2016 r. odbyło się spotkanie przedstawicieli Spółki z przedstawicielami Urzędu Ochrony Konkuren cji i Konsumentów , podczas którego przedstawiciele Spółki zadeklarowali gotowość złożenia zobowiązania , o którym mowa w art. 28 ust. 1 uokik. Następnie w piśmie z dnia 13 kwietnia 2016 r. Spółka przedstawiła propozycję zobowiązania do podjęcia określonych działań zmierzających do usunięcia skutków zakwestionowanych przez Prezesa Urzędu zachowań mogących mieć charakter praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W reakcji na ww. pismo P rzedsiębiorcy Prezes Urzędu pismem z dnia 14 czerwca 2016 r. po informował Spółkę o konieczności modyfikacji powyższego zobowiązania. Dnia 11 lipca 2016 r. odbyło się kolejne spotkanie przedstawicieli Spółki z przedstawicielami Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , podczas którego omówiono istotne kwestie dotyczące propozycji zobowiązania. Następnie pismami z dnia 22 lipca 2016 r. oraz z dnia 13 marca 2017 r. P rzedsiębiorca zmodyfikował wcześniejszą treść zobowiązania. W piśmie z dnia 24 czerwca 2017 r. Prezes Urzędu wezwał Spółkę do doprecyzowania złożonej w dniu 1 3 marca 2017 r. propozycji zobowiązania . Spółka dokonała kolejnej modyfikacji zobowiązania w piśmie z dnia 11 sierpnia 201 7 r. Pismem z dnia 18 września 2017 r. Prezes Urzędu ponownie wezwał Spółkę do doprecyzowania prze kazanej propozycji zobowiązania . Kol ejną propozycję zobowiązania Spółka przedstawiła w piśmie z dnia 28 września 2017 r. Ostateczną treść zobowiązania Spółka przedstawiła w piśmie z 22 listopada 2017 r. W treści pisma zawierającego ostateczną propozycję zobowiązania Novum oświadczyła, że pr zedstawione zobowiązania nie stanowią przyznania okoliczności wskazywanych przez Prezesa Urzędu jako naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Jednocześnie Spółka zaznaczyła, że przyjmuje do wiadomości stanowisko Prezesa Urzędu wyrażone w postanowieniu z dnia 7 lipca 2015 r., zgodnie z którym w zakresie praktyki, o której mowa w pkt 1 lit. a) oraz pkt 2 lit. a) i b) ww. postanowienia, przesłanki wskazane w art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik można uznać za uprawdopodobnione. Prezes Urzędu poinformował Novum, na pod stawie art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 83 uokik, 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przedsiębiorca nie skorzystał z ww. uprawnienia. Prezes U rzę du ustalił następujący stan faktyczny Novum S.A. z siedzibą w Warszawie jest przedsiębiorcą wpisanym do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądo wego, pod numerem: 0000368094. Przedmiotem działalności Spółki jest m. in. handel energią elektryczną . Rozpoczęcie sprzedaży energii elektrycznej przez Novum nastąpiło z dniem 7 stycznia 2013 r. [dowód: pismo Spółki z 13 marca 2017 r. – k.1753] Spółka Nov um stosowała następujące modele sprzedaży energii elektrycznej: [***] [dowód: pismo Spółki z 20 marca 2014 r. – k. 6 - 7] [***] [dowód: pismo Spółki z 10 kwietnia 2015 r. – k. 563 , pismo Spółki z 21 sierpnia 2015 r. - k. 1375, 1607, pismo Spółki z 21 marca 201 6 r. – k. 1704 ] Spółka posług iwała się następującymi dokumentami wewnętrznymi dotyczącymi procesu sprzedaży energii elektrycznej:  P odręcznik iem O peracyjny m S przedaży U sług Novum w zakresie dotyczącym: (i) procedury zawierania umowy sprzedaży energii elektr ycznej dla domu; (ii) instrukcji komunikacji między zleceniodawcą , a przedstawicielem w zakresie przekazywania umów oraz dbałości o jakość sprzedaży; (iii) procedury rozmowy weryfikacyjnej; oraz (iv) procedury dystrybucji druków;  instrukcj ą - skrypt em rozm owy telefonicznej z klientem oraz przedstawicielem Novum w celu potw ierdzenia zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej;  Kodeks em Etyki Zawodowej dla Przedstawicieli Handlowych oferujących usługi Novum S.A . ;  dokumentem pt. Energia elektryczna opracowa ny m na potrzeby szkolenia partnerów Spółki;  dokumentem pt. Dokument y sprzedażow e dotycząc e energii - omówienie zmian opracowan ym na potrzeby szkolenia wewnętrznego w Spółce;  konspekt em szkolenia oraz informacj ami dla pracowników Novum dotycząc ymi dokumen tów, które należy zostawić konsumentowi, a które przekazać do Spółki w trakcie zawierania um owy sprzed aży energii elektrycznej. [***] [dowód: pismo Spółki z 20 marca 2014 r. – k. 8 - 9] Zgodnie z Kodeksem Etyki Zawodowej dla Przedstawicieli Handlowych oferuj ących usługi Novum S.A. , przedstawiciel handlowy, podczas wizyty u klienta, jak i k onsultant wykonując połączenie telefoniczne, na samym początku rozmowy zobowiązany był do przedstawienia się z imienia i nazwiska, podania pełnej nazwy firmy, a dodatkowo, p odczas wizyty u klienta, do okazania identyfikatora wraz z dokumentem tożsamości. 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Zgodnie z procedurą zawierania umowy sprzedaży energii elektrycznej dla domu, przedstawiciel Spółki był zobowiązany do przedstawienia klientowi dowodu osobistego oraz upoważn ienia do zawierania umów sprzedaży energii elektrycznej w imieniu i na rzecz Spółki . [dowód: pismo Spółki z 20 marca 2014 r. – k. 10 - 11, załączniki do pisma z 20 marca 2014 r. – Kodeks Etyki Zawodowej dla Przedstawicieli Handlowych oferujących usługi NOVUM S.A. – k. 86, Podręcznik Operacyjny Sprzedaży Usług Novum SA – k.74] Spółka w obrocie z konsumentami posług iwała się wzorcem umowy Dokument umowy sprzedaży energii elektrycznej dla domu . Integralną część umowy stanowi ły załączniki: Regulamin sprzedaży ener gii elektrycznej dla domu obowiązujący w umowach sprzedaży energii elektrycznej zawieranych przez N ovum S.A. z siedzibą w Warszawie od 22 listopada 2013 r. (dalej jako Regulamin) , Ce nnik dla Pakietu Energia Łączy - Taryfy Żółte XXL kWh dla O dbiorców indywi dualnych z grupy taryfowej G , Cennik dla Pakietu Energia Łączy - Taryfy Żółte XXL kWh dla Odbiorców indywidualnych z grupy taryfowej G , Cennik – Energia elektryczna dla Odbiorców indywidualnych z Grupy Taryfowej G11, Cennik – Energia elektryczna dla Odbi orców indywidualnych z Grup Taryfowych G12 oraz G13, Regulamin promocji „Kilowaty XXL pod kontrolą”, Pełnomocnictwo, Pouczenie o prawie Odbiorcy do odstąpienia od umowy zawieranej poza lokalem sprzedawcy lub za pomocą środków porozumiewania się na odległoś ć oraz wzór oświadczenia odbiorcy o odstąpieniu od umowy sprzedaży, D ane i oświadczenia dotyczące pozostałych miejsc dostarczania objętych umową sprzedaży energii elektrycznej oraz wzorzec oświadczenia konsumenta dotyczące go otrzymania w trakcie procesu za wierania umowy n a zakup energii elektrycznej określonych informacji (dalej jako oświadczenie konsumenta) . [dowód: załącznik do pisma Spółki z 20 marca 2014 r. – Wzór umowy sprzedaży energii elektrycznej stosowany w obrocie z konsumentami wraz z załącznikam i – k. 18 - 49] Regulamin zawiera ł postanowienie dotyczące prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość oraz poza lokalem przedsięb iorstwa (art. 7 ust. 12 - 13 w/w R egulaminu). [dowód: załącznik do pisma Spółki z 20 marca 2014 r. – Regulamin sprzedaży energii elektrycznej dla domu – k. 45] Również dokument umowy sprzedaży energii elektrycznej zawiera ł postanowienie wymagające podpisu konsumenta, że otrzymał on pisemną informację o prawie odstąpienia od umowy oraz że otrzymał regulamin oraz cennik i z apo znał się z ich treścią . [dowód: załącznik do pisma Spółki z 20 marca 2014 r. – Wzór umowy sprzedaży energii elektrycznej stosowany w obrocie z konsumentami wraz z załącznikami – k. 19] Ponadto, w treści wzorca oświadczenia konsumenta będącego integralną cz ęść umowy , znajdowały się m.in. następujące informacje i oświadczenia :  Novum S.A. jest koncesjonowanym sprzedawcą energii elektrycznej, konkurencyjnym wobec mojego dotychczasowego sprzedawcy oraz pozostałych firm energetycznych działających na rynku energ etycznym i oferujących sprzedaż energii elektrycznej dla odbiorców końcowych;  zarówno przed, jak i w trakcie zawierania umowy przedstawiciele Novum S.A. informowali mnie w sposób rzetelny i wyczerpujący o warunkach świadczenia usługi sprzedaży energii elek trycznej, w tym określonych w Umowie i Regulaminie Sprzedaży Energii Elektrycznej Dla Domu;  zostałem/am poinformowany, że po zakończeniu procedury zmiany sprzedawcy będę otrzymywał dwie faktury: od swojego nowego sprzedawcy fakturę za 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l zakupioną energię ele ktryczną oraz od swojego Operatora Systemu Dystrybucyjnego fakturę za usługi dystrybucji energii;  zostałem/am poinformowany o prawie do odstąpienia od Umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa / na odległość, bez podawania przyczyn, w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia, zgodnie z Umową i Regulaminem Sprzedaży Energii Elektrycznej Dla Domu, oraz otrzymałem/am egzemplarz Oświadczenia Odbiorcy o Odstąpieniu od Umowy”;  Otrzymałem/am i zapoznałem/am się z Umową, Cennikiem i Regulaminem Promocji/Regulaminem Sprzedaży Energii Elektrycznej Dla Domu. [dowód: załącznik do pisma Spółki z 20 marca 2014 r. – Wzór umowy sprzedaży energii elektrycznej stosowany w obrocie z konsumen tami wraz z załącznikami – k. 17 ] Do dnia 29 sierpnia 2014 r. Spółka zawarła z konsumen tami łącznie [***] umów sprzedaży energii elektrycznej, w tym [***] umów zawartych na odległość oraz [***] umów zawartych poza lokalem przedsiębiorstwa i [***] umów w lokalu przedsiębiorstwa. Do dnia 29 sierpnia 2014 roku, [***] osób odstąpiło od umów zawa rtych na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa bez konieczności ponoszenia kosztów z tego tytułu. Spośród osób, które rozwiązały umowy zawarte na odległość oraz poza lokalem przedsiębiorstwa, [***] osób zostało zobowiązanych do u iszczenia z tego tytułu kosztów: dla tych osób wystawiono [***] opłat wyrównawczych (niektóre osoby miały dwie i więcej umów). W stosunku do [***] spośród tych osób wystawiono [***] faktury korygujące należność konsumentów do zera. Tym samym, uwzględniając korektę, [***] osoby b yły zobowiązane do uiszczenia kosztów z tytułu rozwiązania umów. [dowód: pismo Spółki z 19 września 2014 r. – k. 289 - 290] Przedział wiekowy klientów Spółki był następujący (st an na dzień 19 września 2014 r.) : Przedział wiekowy Liczba Klientów do 30 [***] [***] 31 - 55 [***] [***] 56 i więcej [***] [***] [dowód: pismo Spółki z 19 września 2014 r. – k. 300] W przypadku umów zawieranych na czas oznaczony (równy tzw. Okresowi Gwarantowanej C eny ), o dbiorca zobowiązany był do zapłaty Przedsiębiorcy odszkod owania, jeśli rozwiązanie umowy nastąpi ło ze skutkiem wcześniejszym, niż moment zakończenia O kresu Gwarantowanej C eny na skutek wypowiedzenia dokonanego przez odbiorcę, jak również w przypadku rozwiązania umowy przez sprzedawcę z przyczyn leżących po stron ie odbiorcy w kwo cie zawartej w cenniku formuły O dszkodowa nie Płatne przy R ozwiązaniu (art. 7 ust. 5 Regulaminu ). [dowód: załącznik do pisma Spółki z 20 marca 2014 r. – Regulamin sprzedaży energii elektrycznej dla domu – k. 44] Do Spółki dociera ły sygnały konsumentów o następujących nieprawidłowościach w zachowaniach przedstawicieli handlowych w trakcie oferowania i zawierania umów sprzedaży energii elektrycznej : a) przedstawiciel nie poinformował, że w związku z zwarciem ze Spółką umowy sprzedaży energii ele ktrycznej nastąpi zmiana sprzedawcy; 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l b) przedstawiciel nie poinformował, że w związku z zwarciem ze Spółką umowy sprzedaży energii elektrycznej klient będzie otrzymywał dwie faktury; c) źle dobrana taryfa w umowie; d) przedstawiciel nie poinformował o prawie odstąp ienia od umowy w terminie 10 dni, nie wręczył wzoru odstąpienia od umowy ; e) podejrzenie sfałszowania podpisu k o nsumenta . Działania podejmowane przez Novum w związku z otrzymywaniem skarg od konsumentów różni ły się w zależności od treści danej skargi. W odnie sieniu do skarg dotyczących zachowań przedstawicieli handlowych, w tym do zachowań przedstawicieli handlowych określonych w punktach a) - e) powyżej, skargi takie przekazywane były do k ierowników o bszaru i k oordynatorów, którzy kontaktowali się bezpośredn io z przedstawicielami handl owymi. Natomiast w przypadku otrzymania przez Spółkę skargi konsumenta dotyczącej podejrzenia sfałszowania podpisu klienta przez przedstawiciela handlowego, Spółka w piśmie do klienta inform owała o trybie postępowania w takiej s ytuacji, w tym o tym, gdzie t aką okoliczność należy zgłosić . W przypadku, gdy by przedstawiciel handlowy dokona ł rażącego naruszenia standardów, Spółka mogła zakończyć z nim współpracę. [dowód: pismo Spółki z 4 listopada 2014 r. – k. 547, pi smo Spółki z 5 grudnia 2014 r. – k. 556 - 557 ] Z dniem 1 sierpnia 2015 r. Spółka wprowadziła procedurę weryfikacyjną całej sprzedaży , która polega na przeprowadzeniu telefonicznej rozmowy weryfikacyjnej w trakcie spotkani a z przedstawicielem handlowym. Wprowadzenie powyżs zego mechanizmu weryfikacyjnego skutkowało spadkiem ilości skarg konsumentów związanych z procesem sprzedażowym. I nne działania, które przyczyniły się do zmniejszenia liczby skarg to :  wprowadzenie dodatkowej weryfikacji zarejestrowanych, wybranych rozmów w eryfikacyjnych oraz sporządzanie raportów wskazujących na ewentualne błędy – wprowadzon o 1 sierpnia 2015 r.;  zmiana struktury sprzedażowej poprzez wprowadzenie stanowisk tzw. liderów, odpowiedzialnych za bieżący nadzór nad przedstawicielami handlowymi – wp rowadzono 1 sierpnia 2015 r. Spółka oświadczyła , że w skutek wprowadzonych zmian organizacyjnych zaprzestała stosowania zarzucanych praktyk. Należy zatem przyjąć, że Spółka zaprzestała stosowania kwestionowanych praktyk w sierpniu 2015 r. [dowód: pismo Spó łki z dnia 11 sierpnia 2017 r. – k. 1774 - 1775 , pismo Spółki z dnia 28 września 2017 r. – k. 1795 ] Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: Niniejsze postępowanie zostało wszczęte 7 lipca 2015 r. na podstawie przepis ów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dnia 17 kwietnia 2016 r. weszła w życie nowelizacja przepisów tej ustawy na podstawie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów or az niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz.1634; dalej jako ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 7 ustawy zmieniającej do spraw, w których postępowanie przed Prezesem Urzędu wszczęto przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy dotychczasowe. 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Interes public zny Podstawą do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publiczny. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konk urencji i konsumentów, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana przez Prezesa Urzędu prowadzona jest w interesie publicznym. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dot ykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. W opinii Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa d otyczy interesu publicznego , wiąże się bowiem z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy skorzystali lub mogli skorzystać z oferty Spółki dotyczącej zawarcia umowy sprzedaży energ ii elektrycznej. Objęte zarzutami działania P rzedsiębiorcy wymierzone był y w szeroki krą g uczestników rynku ponieważ były one skierowane do członków określonej zbiorowości tj. wszystkich rzeczywistych i potencjalnych odbiorców świadczonych przez Spółkę usług sprzedaży energii elektrycznej. W niniejszej sprawie uzasadnione z atem było podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Przesłanki wydania decyzji zobowiązującej Zgodnie z art. 24 ust. 1 uokik, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy kons umentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 uokik, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej i nformacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów (art. 24 ust. 3 uokik). W związku z powyższym, dla uznania, że działania przedsiębiorcy naruszają z awarty w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów należy wykazać, że spełnione zostały kumulatywnie trzy następujące przesłanki:  kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy ,  działanie to jest bezprawne,  działanie to godzi w zbiorowy interes konsumentów. Wskazać także należy, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy ko nsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1 uokik, lub będących podstawą wszczęcia postępowania - że został naruszony zakaz, o którym mowa w art. 24 uokik, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowiązać przedsiębiorc ę do wykonania tych zobowiązań. W przypadku gdy przedsiębiorca zaprzestał 22 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 24 uokik, i zobowiąże się do usunięcia skutków tego naruszenia, zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio. W doktrynie podkreśla się, że decyzja zobowiązująca stanowi jeden z najbardziej skutecznych mechanizmów będących w dyspozycji Prezesa Urzędu, których celem jest doprowadzenie działań przedsiębiorców do stanu zgodności z prawem ochrony konkurencji i konsumentów. Można wręcz twierdzić, iż jest to modelowy – bo koncyliacyjny, niesporny – sposób kształtowania przez regulatora zasad działania rynku sprzyjającego konsumentom. Przyczyną wysokiej skuteczności procedury zobowiązującej jest przede wszystkim proporcjonalne rozłożenie obciążeń i korzyści po obu stronach tej relacji administracyjno - prawnej. Każda ze stron, tj. organ administracyjny i przedsiębiorca, wnosi swoisty „ wkład ” w doprowadzenie do stanu zgodności z prawem, poświęcając z reguły pewne wartości, w zamian zyskując natomiast inne. Istot ne jest przede wszystkim to, iż ostatecznie zyskuje konsument, którego interes podlega szczególnej ochronie . 1 Analiza art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pozwala stwierdzić, że Prezes Urzędu może wydać decyzję zobowiązującą w sytuacj i łącznego spełnienia następujących przesłanek: uprawdopodobnienia w trakcie postępowania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, zobowiązania się przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakoń czenia naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz uznania przez Prezesa Urzędu za celowe nałożenie obowiązku wykonania przedłożonego przez przedsiębiorcę zobowiązania. W związku z powyższym, dla zastosowania art. 28 uokik w przedmiotowej sprawie zachodzi w pierwszej kolejności konieczność uprawdopodobnienia naruszenia przez Spółkę art. 24 uokik. Uprawdopodobnienie w omawianym przypadku oznacza, że Prezes Urzędu odstępuje od udowodnienia określonych faktów. Wydanie decyzji zobowiązującej nie wymaga bowiem u dowodnienia stosowania przez Spółkę zarzucanych jej praktyk. Wystarczające jest jedynie ustalenie z dużą dozą prawdopodobieństwa, iż zarzucane praktyki miały miejsce. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 uokik, przez przedsiębiorcę rozumie się m.i n. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1829, z późn. zm.) przedsiębiorcą jest m.in. os oba prawna – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Stroną prowadzonego postępowania jest Novum S.A. z siedzibą w Warszawie - przedsiębiorca wpisany do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Wars zawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego , pod numerem: 0000368094 . Przedmiotem działalności Spółki jest m.in. handel energią elektryczną . Działalność Spółki ma cechy działalności gospodarczej (jest wykonywana w celu zarobkowym, w sposób zorganizowany i ciągły). Nie ulega zatem wątpliwości, że Novum posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu powoływanego powyżej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym Spółka przy wykonywaniu działalności gospodarczej p odlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i jej działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. 1 J. Sroczyński, Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów: decyzja zobowiązująca (uwagi p raktyczne oraz de lege ferenda) , Internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regul acyjny 2012, nr 1(1), s. 99, https://ikar.wz.uw.edu.pl/numery/01/pdf/01.pdf. 23 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Uprawdopodobnienie bezprawności działań Należy wskaz ać, że bezprawność tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Źródłem tych zasad są normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Jako bezprawne zachowania przedsiębiorcy, które stanowią praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów ustawodawca wskazuje w art. 24 ust. 2 uokik w szczególności: naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z bezprawnością, która może polegać na sprzeczności kwestionowanych działań Spółki z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym . Na podstawie art. 3 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym stosowa nie nieuczciwych praktyk rynkowych jest zakazane. Stosownie do art. 4 ust. 2 upnpr za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd. Art. 5 ust. 1 upnpr za praktykę rynkową uznaje się działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawd ziwych informacji (art. 5 ust. 2 pkt 1 upnpr) . Wprowadzające w błąd działanie może dotyczyć: ceny, sposobu obliczania ceny lub istnienia szczególnej korzyści cenowej (art. 5 ust. 3 pkt 5 upnpr). Zgodnie z art. 6 ust. 1 upnpr praktykę rynkową uznaje się za zaniechanie wprowadzające w błąd, jeżeli pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inac zej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd zaniechaniem może być w szczególności zatajenie lub nieprzekazanie w sposób jasny, jednoznaczny lub we właściwym czasie istotnych informacji dotyczących produktu (art. 6 ust. 3 pkt 1 upnpr). W przypadku propozycji n abycia produktu, za istotne informacje, o których mowa w art. 6 ust. 1 upnpr, uznaje się w szczególności informacje o istnieniu prawa do odstąpienia od umowy lub rozwiązania umowy, jeżeli prawo takie wynika z ustawy lub umowy (art. 6 ust. 4 pkt 5 upnpr) . P rzez praktykę rynkową, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 4 upnpr, rozumie się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Stosownie do art. 2 pkt 3 upnpr, przez produkt rozumie się każdy towar lub usługę, w tym nieruchomości, prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych. Dokonanie oceny, czy dana praktyka ma charakter dzia łania bądź zaniechania wprowadzającego w błąd, wymaga odniesienia do jej adresata, którym jest przeciętny konsument. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 8 upnpr, przeciętny konsument jest to konsument dostatecznie poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny, zgodnie z brzmieniem ustawy, dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczeg ólnie 24 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. Definicja przeciętnego konsumenta zamieszczona w upnpr jest wynikiem dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedl iwości Unii Europejskiej (dalej jako TSUE). Stopniowy rozwój orzecznictwa TSUE doprowadził do utrwalenia modelu konsumenta jako konsumenta rozważnego, przeciętnie zorientowanego, mającego prawo do rzetelnej informa cji. Polski ustawoda wca przyjął wzorzec konsumenta świadomego oraz rozważnego z możliwością dokonania oceny danej praktyki ze względu na szczególne kategorie konsumentów, wprowadzając tym samym segmentację konsumentów. Dodatkowo przy rozstrzyganiu, jakimi cechami charakteryzuje się w danej sprawie przeciętny konsument ustawodawca zwrócił uwagę na konieczność każdorazowego uwzględniania czynników społecznych, kulturowych, językowych. W związku z powyższym, pomimo iż model przeciętnego konsumenta jest modelem normatywnym, nie może być definiowany w oderwaniu od ustalonych – odrębnie dla każdej sprawy – warunków obrotu i realiów życia gospodarczego. 2 Dlatego przy dokonywaniu rekonstrukcji modelu przeciętnego konsumenta należy wziąć pod uwagę rodzaj oferowanych towarów/usług, a także warunki rynkowe wprowadzania tego towaru/usługi do obrotu oraz krąg odbiorców oferty. Podkreślenia również wymaga, iż test przeciętnego konsumenta nie jest przy tym testem statystycznym. Prawodawca unijny w punkcie 18 preambuły dyrek tywy 2005/29/WE z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniająca dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Eur opejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.Urz. UE z 11 czerwca 2015 r., L 149/22) wskazał, iż w celu ustalenia typowej reakcji przeciętnego konsumenta w danym przypadku krajowe sądy i organy administracyjne obowiązane są polegać na własnej umiejętności oceny, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE . Zauważyć należy, że oferta Novum – sprzedaż energii elektrycznej - skierowana była teoretycznie do wszystkich konsumentów [***] u kończyły 56 rok życia . [***] skargi , które dotarły do Prezesa Urzędu pochodzą przede wszystkim od osób starszych. Wyjaśnienia wymaga, iż osoby star s ze z reguły charakteryzują się cechami, które sprawiają, iż są one szczególnie podatne na praktykę stosowaną przez Spółkę. W tej grupie konsument ów dominują osoby z wykształceniem podstawowym lub zasadniczym, tym samym mają one dosyć niską świadomość zmieniającego się otoczenia prawno - gospodarczego. Są to również często osoby w trudnej sytuacji materialnej, która może ograniczać racjonalne podejści e przy podejmowaniu decyzji finansowych. Jednocześnie osoby starsze charakteryzują się zwykle wyższym poziomem zaufania i łatw owiernością wobec osób trzecich . Osoby te z reguły nie posiadają także wystarczającej wiedzy o przysługujących im uprawnieniach wy nikających z odpowiednich aktów prawnych oraz nie są przyzwyczajone i tym samym przygotowane do takich form sprzedaży towarów i usług jak akwizycja. Ze względu na wiek mogą również stanowić grupę konsumentów bardzi ej podatną na niektóre praktyki . Osoby sta rsze często zmagają się z różnego rodzaju chorobami i dolegliwościami utrudniającymi im codzienne funkcjonowanie, jak również właściwą ocenę kierowanych do nich komunikatów marketingowych, czy też przedstawianych im do podpisania umów. 2 Por. wyrok SN z dnia 11 kwietnia 2011 r., III SK 45/10 25 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l W skargach zgromadzo nych w niniejszym postępowaniu konsumenci sami wskazywali na swoje liczne schorzenia , cyt.: Jestem emerytem w podeszłym wieku 76 lat , ponadto jestem w trakcie leczenia choroby nowotworu i serca – dla mnie każdy grosik się liczy, muszę wykupywać leki. (k. 6 08) Jestem osobą w podeszłym wieku, niesprawną fizycznie. L eczę się na wiele chorób jak: nadciśnienie tętnicze, serce, stawy (kolanowe, kręgosłup), tarczycę, astmę. (k. 620) Chciałem podkreślić, że jestem osobą w podeszłym wieku a ponadto jestem w trakcie leczenia po udarze. Dodatkowo jestem leczony na palpitację serca. (k. 626) Jestem osobą w podeszłym wieku. Ponadto jestem chora na cukrzycę. (k. 638) Jestem osobą w podeszłym wieku. Ponadto jestem po operacji oka – zaćma, jest uszkodzona siatkówka. (k. 640 ) Przedstawiciel wykorzystując fakt, że ma do czynienia z osobą wiekową i schorowaną (oczekuję na operację urologiczną i okulistyczną) nie zapoznał mnie dokładnie z istotnymi warunkami umowy. (k. 641) Jestem osobą starszą schorowaną, mam problemy z porusza niem się (…) . (k. 692) Mam 74 lata, jestem po zawale (k. 714) Jestem osobą starszą bardzo schorowaną mam usuniętą lewą nerkę i prawe płuco (…) . W obecnej chwili ciężko chore nogi wysokie nadciśnienie mam 78 lat l edwie żyję, jeszcze ta firma mnie dobija. (… ) Proszę sobie wyobrazić jaka jest napaść na starych ludzi. Zaznaczam że nie podawałem firmie Novum swojej komórki, w jakiś sposób złodziejski też zdobyli mój numer, ja mam zły słuch i pomyślałem, że to dzwoni przedstawiciel T AURON . (k. 716) Jestem osobą s amotną w podeszłym wieku chorą na nowotwór. Ponadto jestem w trakcie leczenia i z tego powodu często przebywam w szpitalu. Przy podpisywaniu umowy kilka dni wcześniej wróciłam ze szpitala po operacji guza płuc (…). (k. 868) Jestem osobą mającą 93 lata , oso bą słabo widzącą i niepełnosprawną ruchowo. (k. 724) Jestem osobą w podeszłym wieku (79 lat), ponadto po wylewie i dwóch zawałach. (k. 750) Informuję, że mój ojciec jest już w podeszłym wieku. Jednocześnie jest już po zawale z zatrzymaniem akcji serca, ma problemy z pamięcią oraz słuchem. (k. 754) Jestem starszym człowiekiem (mam 82 lata) schorowanym, inwalidą i słabo widzącym (do czytania muszę mieć okulary) . (k. 756) Jestem osobą w podeszłym wieku z diagnozą: F04 (organiczny zespół amnestyczny). (k. 764) Aktualnie jestem leczony farmakologicznie i przygotowywany do zabiegu – kardiowersji serca. (k. 765) Jestem osobą starszą, po dwóch zawałach, wymagam stałego zażywania leków i kontroli lekarskiej. (k. 766) Jestem osobą w zaawansowanym wieku, po operacji z aćmy prawego oka i czekam na drugi zabieg, tym razem oka lewego. (k. 797) Jestem człowiekiem w podeszłym wieku 77 lat i po trzech utratach przytomności. (k. 879) Jesteśmy osobami o ograniczonej niepełnosprawności, dołączamy dokumenty potwierdzające nasze c horoby (…) . (k. 898) 26 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Nadmieniam ponadto, że j estem o sobą niepełnosprawną. Przyczyną niepełnosprawności są zaburzenia psychiczne, które leczone są okresowo w specjalistycznych placówkach szpitalnych. (k. 1261) Jestem osobą w podeszłym wieku. Ponadto cierpię na zaawansowaną demencję starczą, która utrudnia mi analizowanie faktów. (k. 1042) Jestem osobą już niemłodą 1958 r., chorą, styraną życiem. Zarabiam najniższą krajową. Mam ciężko chorą córkę i swoich problemów dość. (k. 1043) Jestem osobą w podeszłym wie ku, słabo widzącą, leczącą się na jaskrę (…) . (k. 1081) W niektórych przypadkach osoby te załączały do skarg również zaświadczenia lekarskie o chorobach (k. 631, k. 634, k. 643, k. 708, k. 752, k. 870 - 872, k. 906 - 909, k. 1054 - 1057, k. 1263 - 1264, k. 1062). W niniejszej sprawie nie moż na również zignorować specyfiki rynku, na którym działa Przedsiębiorca. Zwrócić również należy uwagę, iż w świadomości wielu osób, nie tylko starszych, energię elektryczną dostarcza firma energetyczna lub zakład energetyczny , k tóry jest jedynym podmiotem działającym w tym zakresie na rynku. Cyt.: (…) zostałam wprowadzona w błąd przez Państwa przedstawicielkę handlową, która przedstawiła się jako pracownik energetyki (…) . (k.592) (…) do drzwi mojego mieszkania zapukał młody człow iek, który oświadczył, że jest z energetyki z Torunia i żebym mu otworzył, bo przyszedł do licznika . (k. 781) (…) Wcześniej przedstawił się, iż jest pracownikiem elektrowni więc doszłam do wniosku, ze moje podpisy to dopełnienie formalności . (k. 787) (…) w lipcu przyszli do domu, pod naszą nieobecność, w godzinach naszej pracy, młodzi ludzie, którzy powiedzieli mu, że są z zakładu energetycznego i prowadzą akcję zmiany umów, bowiem zmieniły się przepisy prawne i należy zmienić umowy z płatnością powyżej j ednego miesiąca na takie gdzie rozliczenie następuje co miesiąc. (k. 1237) Tymczasem liberaliz acja rynku energii elektrycznej w Polsce w 2007 r. doprowadziła do rozdzielenia sprzedaży energii elektrycznej od świadczenia usługi dystrybucji. Operator systemu dystrybucyjnego oraz sprzedawca energii elektrycznej to dwa różne podmioty działające na rynku energii elektrycznej . Jednak wiele osób nie jest świadomych tej kwestii, nie dysponując wiedzą o powstałym na rynku podziale przedsiębiorstw energetycznych, m. in. na sprzedawców i dystrybutorów energii elektrycznej. Do 2007 r. w ich świadomości funkcjonował bowiem jeden podmiot dostarczający energię elektryczną, który miał ugruntowaną pozycję na rynku, a dla wielu konsumentów był znany jako przedsiębiorstwo pańs twowe – zakład energetyczny . Z atem nawet świadomy i wyedukowany konsument może mieć problem z rozróżnieniem podmiotów działających na rynku energii elektrycznej. Tym bardziej problem ten dotyczy ć będzie osób starszych, które w praktyce mają bardzo niską św iadomość zmieniającego się otoczenia prawno – gospodarczego i nie orientują się w funkcjonowaniu rynku energii elektrycznej , zaś zakład energetyczny w ich świadomości to zarówno dystrybutor, jak i sprzedawca energii elektrycznej. Konsumenci na rynku energii elektrycznej, ze względu na skalę i tempo zmian, będących efektem dokonującego się postępu, nie mają odpowiedniej wiedzy specjalistycznej. Podkreślenia wymaga, iż poza zagadnieniami dotyczącymi struktury rynku energetycznego i jego segmentacji z podziałem na różne przedsiębiorstwa, dla przeciętnego konsum enta problematyczną kwestię sta nowi sama analiza dokumentów dotyczących sprzedaży energii elekt rycznej. Wskazać należy, że sto sowane przez sprzedawców energii wzorce umowne 27 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l (wzorce umowy sprzedaży energii e lektrycznej czy Ogólne Warunki Umowy) charakteryzuje niski stopień przejrzystości, ze względu na formę graficzną, w jakiej wzorzec przedkładany jest konsumentowi, tj. nieczytelny układ graficzny teks tu, mała czcionka, liczne wyjąt ki, czy odesłania. Co więc ej, sama treść wzorca, z uwagi na zawiłą terminologię (techniczną, prawniczą) i szeroką siatkę pojęć, nie jest łatwa do zrozumienia dla przeciętnego konsumenta. Ponadto dla konsumentów szczególnie złożoną i skomplikowaną problematykę stanowi kwestia ustala nia kosztów za energię elektryczną. Powyższe dotyczy również samych taryf i zawartych w nich stawek opłat za zużycie energii elektrycznej, których analiza może przysporzyć problemów przeciętnemu konsumentowi, a w szczególności osobie starsz ej. W związku z powyższym przedsiębiorca energetyczny składając konsumentom swo ją ofertę winien dołożyć należy tej staranności w przekazywaniu informacji na temat warunków umowy. Pokłosiem uwolnienia – wskutek liberalizacji - rynku sprzedaży energii elektrycznej było pojaw ienie się bardzo wielu podmiotów świadczących usługi sprzedaży energii elektrycznej, rozpoczęcie przez nie gry konkurencyjnej na rynku i rywalizacji o klientów. Powyższe doprowadziło do sytuacji, w której przedsiębiorcy energe tyczni zaczęli wykorzystywać c ałkiem nowe kanały dystrybucji swojej oferty wśród konsumentów. Ponieważ domokrążna sprzedaż energii elektrycznej była dla konsumentów czymś zupełnie nieznanym, wizyty przedstawicieli przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie sprzedaży energii el ektrycznej mogą stanowić dla nich zaskoczenie. Co więcej konsumenci w trakcie powyższych wizyt najczęściej nie posiadają szczegółowej wiedzy dotyczącej obecnej sytuacji, jaka panuje na rynku energii elektrycznej. Konsumenci korzystający z usług tzw. sprzed awców z urzędu z reguły nie spotykali się z większymi nieprawidłowościami w związku z zawartą z nim umową. W konsekwencji trudno oczekiwać, aby wykazywali wzmożoną czujność i podejrzliwość w odniesieniu do działań odwiedzających ich domy przedstawicieli pr zedsiębiorców energetycznych. W związku z powyższym jakiekolwiek nieuczciwe działanie ze strony komercyjnych sprzedawców energii elektrycznej, w tym brak transparentności w przekazywaniu konsumentom informacji w trakcie wizyt w ich domach, może prowadzić d o podejmowania przez nich decyzji o transakcjach z tymi przedsiębiorcami, jakich by w innych okolicznościach nie podjęli . Ponadto, wielu konsumentów nie zawsze wie, jak może dochodzić ewentualnych roszczeń, gdy ich interes jest naruszany, gdyż nie mają ta kiej wiedzy technicznej, ekonomicznej, prawnej oraz doświadczenia rynkowego, jakim dysponują dostawcy energii elektrycznej na rynku energii . 3 Na marginesie należy zauważyć, że liberalizacja rynku energii elektrycznej w innych krajach europejskich również z większyła różnicę w poziomie wiedzy między konsumentami i przedsiębiorcami, a sytuację tę wykorzystywali nieuczciw i s przedawcy energii elektrycznej. Tytułem przykładu należy wskazać decyzję włoskiego organu ochrony konkurencji i konsumentów (AGCM) - sprawa Tribunale Amministrativo Regionale del Lazio, Sezione I, Sentenza del 25 Marzo 2009 caso Enel S.p.A. contro Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato . Sprawa ta dotyczyła wprowadzających w błąd i agresywnych praktyk handlowych w zakresie promocji i dostawy energii elektrycznej we Włoszech po liberalizacji rynku i została rozpatrzona przez trybunał administracyjny, który uznał, że na rynku energii elektrycznej przejście z monopolu na rynek zliberalizowany nie tylko zmieniło relacje między ofertą a po pytem, ale również zwiększyło różnicę w poziomie wiedzy między konsumentami a przedsiębiorcami. Trybunał uznał, że w takim kontekście nie można oczekiwać, że przeciętny konsument (tj. osoba, która z reguły jest dostatecznie dobrze poinformowana, jeżeli cho dzi o warunki rynkowe) ma lub uzyska niezbędną wiedzę lub informacje pozwalające na zlikwidowanie tej różnicy. 3 S. Smyczek, Edukacja rynkowa konsumentów na rynku energii elektrycznej ( w:) Konsumen t na rynku energii elektrycznej pod red. M. Czarneckiej, wyd. C.H. Beck 2013, s. 2 - 3. 28 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Zasadniczo trybunał wziął pod uwagę fakt, że na detalicznym rynku energii elektrycznej przeciętny konsument nie przystosował się jeszcze do nowej sytuacji rynkowej i że należy odpowiednio ustalić rozsądny poziom wiedzy, jakiej można oczekiwać od przeciętnego konsumenta. Trybunał wskazał, że poziomu wiedzy przeciętnego konsumenta nie można ocenić w kategoriach jedynie statystycznych (…) należy uwzgl ędnić czynniki społeczne, kulturowe i gospodarcze, w tym kontekst gospodarczy i warunki rynkowe, w których działa konsument (…) nie można ignorować znaczenia cech towarów lub usług wraz ze specyfi ką odpowiedniego sektora rynku . 4 Mając na uwadze powyższe, P rezes Urzędu konstruując wzorzec przeciętego konsumenta na potrzeby przedmiotowego postępowania, musi wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, tj.: specyfikę rynku energii elektrycznej oraz poziom wiedzy konsumentów na temat zachodzących n a nim zmian, a także okoliczność, że osobami szczególnie podatnymi na praktyki Novum, są osoby starsze (powyżej 56 roku życia). Uprawdopodobnienie bezprawności działania, o którym mowa w pkt I.1 .a W pkt I.1.a. sentencji decyzji Prezes Urzędu przypisał Sp ółce stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej określonej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr. Opisana w zarzucie praktyka polega na wprowadzeniu konsumentów w błąd co do tożsamości Przedsiębiorcy, na rzecz i w imieniu którego osoby r eprezentujące Przedsiębiorcę składają wizyty konsumentom w miejscu ich zamieszkania celem oferowania zawarcia z Przedsiębiorcą umowy sprzedaży energii elektrycznej oraz co do charakteru oferowanego pr oduktu i rzeczywistego celu wizyty. Uprawdopodobniają c z arzucaną praktykę należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 upnpr praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Artykuł 5 ust. 2 pkt 1 upnpr przewiduje, że wprowadzającym w błąd działaniem może być rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji. Jednym ze sposobów pozyskania nowych klientów przez osoby reprezentujące P rzedsiębiorcę było odwiedzanie ich w domach celem nakłonienia do podpisania umowy sprzedaży energii elektrycznej ze spółką Novum. Podczas tych wizyt konsumenci mogli nie mieć jednakże świadomości, że mają do czynienia z przedstawicielami Novum. Jak wskazywali skarżący , przedstawiciele Novum informowali ich , że reprezentują zakład energetyczny , elektrownię , bądź informowali , że reprezentują dotychczasowego dostawcę energii elektrycznej (np. Tauron), zaś podpisanie przez konsumentów przedstawionych im dokumentów wiązać si ę będzie z otrzymaniem niższej ceny za energię elektryczną u dotychczasowego dostawcy (np. k. 585 - 612, k. 618 - 622, k. 624 - 631, k. 633 - 644, k. 673 - 679, k. 692 - 727, k. 748 - 779, k. 796, k. 801 - 811, k. 1037, k. 1042, k.1043, k. 1045 - 1075, k. 1081, k. 1086, k. 1095, k.1097, k. 1112, k.1136, k. 1222 - 1234, k. 1261, k. 1303, k. 1322, k.1315 - 1317, k. 1322). Mechanizm działania osób reprezentujących Spółkę został opisany w licznych skargach przez poszkodowanych konsumentów, np. cyt. : (…) zostałam wprowadzona w błąd p rzez Pa ństwa przedstawicielkę handlową która przedstawiła się j ako pracownik energetyki z nową tanią ofertą energii elektrycznej, sądziłam że mam do czynienia z przedstawicielem TAURON , gdzie należałam od lat. Pani 4 Dokument roboczy Komisji Europej skiej z dnia 3 grudnia 2009 r. Wytyczne w sprawie wdrożenia /wykonania dyrektywy 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych , s. 28. 29 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l cały czas twierdziła, że to się nie zmien ia, cały czas będę należała do TAURON (…) . Wykorzystano, że jestem osobą starą, źle słyszącą, źle widzącą, chorą i biedną (…) . Czuję się podwójnie oszukana, w związku z tym domagam się natychmiastowego rozwiązania umowy bez ponoszenia kosztów finansowyc h, mam niską emeryturę 1200 zł. (k.592) W dniu 17 października 2014 r. w godzinach popołudniowych pojawiła się u mnie osoba podająca się za pracownika firmy T AURON (…). Młody Pan trzymający pod ręką druk z widocznym napisem „TAURON” oznajmił, że spisują nowe umowy korzystne dla klienta Tauron, gdzie będzie rozliczana energia elektryczna w okresach miesięcznych według rzeczywistych wskazań licznika (…). Nic nie podejrzewając, w przekonaniu że jest to Pan z Tauronu i że zmiana dotyczy tylko okresu rozliczenia po dpisałam kilka dokumentów, które Pan dał mi do podpisania . (k.692) Osoba, która pojawiła się u mnie w mieszkaniu z gotową do podpisania umową stanowczo twierdziła, że jest to tylko zmiana spowo dowana bardziej korzystną opłatą za energię elektryczną (likwid acja prognoz) nie powodująca zmiany dotychczasowej firmy i kilkukrotnie pytana czy jest to PGE nie zaprzeczała wręcz mnie zapewniała ż e nic się nie zmienia. (k.694) Osoba, przedstawiciel w/w Spółki, która pojawiła się u mnie z gotową do podpisania umową st anowczo twierdziła, że jest to tylko kontynuacja świadczeń firmy Tauron na korzystniejszych warunkach i kilkukrotnie pytana czy jest reprezentantem przedsiębi orstwa Tauron nie zaprzeczyła. (k. 1322) Wtedy przedstawiciel zapewnił mnie, że współpracuje z „T AURONEM” i podpisanie tej umowy w żadnym wypadku nie ma nic wspólnego ze zmianą dostawcy energ ii, tylko obniżeniem rachunków. (k. 1315) Proszę o anulowanie umowy zawartej przez panią (…) na dostarczanie przez Państwa firmę energii elektrycznej. Jest to pan i wiekowa, licząca sobie obecnie 93 lata i zupełnie nieświadoma zaistniałej sytuacji. Osoba ta zamieszkuje samodzielnie, choć nie jest w dobrym stanie fizycznym i umysłowym oraz niedosłysząca. Twierdzi, że przyszło do niej trzech panów z medalami/czytaj pl akietk i służbowe/ i zaproponowali jej ż e będzie miała tańszy prąd, po czym spisali stan licznika. Pani (…) zupełnie nie była świadoma że są przedstawiciele innej firmy niż ta z której dotychczas korzystała czyli Tauronu. Twierdzi, że podpisała jakieś dokum enty tym panom, ale oni nie zostawili jej żadnego pisemka. Podpisanie tych dokumentów przez tę panią było problemem nie mówiąc już o ich przeczytaniu i zrozumieniu. (k.703) Osoba, która się ze mną kontaktowała zasugerowała mi, że jest przedstawicielem firm y T AURON Polska Energia S.A., która aktualnie świadczy mi usługi dostarczania energii, posiadała również identyfikator świadczący o t ym, że reprezentuje właśnie takową firmę. (k. 1058). Jak wynika ze skarg konsumentów p rzedstawiciele Novum rozpowszechniali również inne mogące wprowadzić w błąd informacje dotyczące rzeczywistego celu ich wizyty, mające na celu nakłonienie konsumentów do podpisania przedstawionych im dokumentów. Wska zywali przykładowo, że należy z aktualizować umowy z dotychczasowym sprzedawcą (nastąpiły zmiany organizacyjne, zmiana nazwy, zmiana przepisów prawa), wykorzystując przy tym często presję psychiczną związaną z groźbą ewentualnego odcięcia dostaw energii, ponaglając konsumentów do szybkiego podpisania dokumentów. Jak opisywali skarżą cy, cyt: (…) do drzwi mojego mieszkania zapukał młody człowiek, który oświadczył, że jest z energetyki z Torunia i żebym mu otworzył, bo przyszedł do licznika. Oczywiście co jakiś czas inkasenci tej firmy (Energ i a – Operator Oddział w Toruniu) przychodzą spisać licznik 30 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l więc otworzyłem drzwi. Po sprawdzeniu licznika człowiek ten oznajmił, że w związku ze zmianami organizacyjnymi i powołaniem nowej spółki, zajmującej się sprzedażą energii elektrycznej muszę mu podpisać nową umowę, której druk ma przy sobie. Oświadczyłem, że jestem osobą niedowidzącą, mieszkającą samotnie i nie jestem w stanie sam przeczytać podsuniętej mi umowy i w związku z tym jej nie podpiszę. Popros iłem o pozostawienie dokumentów , które po przeczytaniu mi przez kogoś z rodziny będę mógł p odpisać i odesłać. Mężczyzna ten stwierdził jednak, że jest to standardowa procedura i jeśli jej teraz nie podpiszę, to będę musiał udać się z dowodem osobistym do Biura O bsługi K lienta w Toruniu, bo inaczej prąd od stycznia zostanie mi odcięty (…). Po kró tkiej dyskusji, której dokładnego przebiegu nie pamiętam, będąc pod psychiczną presją wywieraną na moją osobę, zgodziłem się podpisać w miejscu wskazanym przez „ przedstawiciela energetyki ” . Ów człowiek oświadczył jeszcze, że żadnych dokumentów mi w chwili obecnej nie zostawi, a wszystko dostanę pocztą do domu po podpisaniu przez upoważnionego przedstawiciela energetyki. (k.781) W listopadzie przyszła do domu pani przedstawiciel handlowy powołując się, że jest z TAURON - Polska - Energia i zawierają nowe umo wy przychodzą do domu aby umożliwić ludziom przychodzenie do biur. Kilka razy zapytałam czy naprawdę jest z TAURONU – odpowiedź była twierdząca. Zapewnił a mnie, ze niczego nie powinnam się bać bo nic się nie zmienia, wszystko zostaje jak było. Nie było wię c zastrzeżeń – umowę zawarłam. Nagłówek NOVUM widziałam, ale pani twierdziła, że oni razem współpracują. Gdy kilka dni temu otrzyma łam od nich rachunek do zapłaty - zorientowałam się że coś jest nie tak - ponieważ już jeden rachunek opłaciłam. Poszłam dziś do TAURO - nu i dowiedziałam s ię, że byłam 30 osobą oszukaną. (k.623) (…) p rzyszła do mojego mieszkania i wprowadziła mnie w błąd twierdząc, iż dotychczasowy dostawca energii elektrycznej firma Energa nie będzie już świadczyć usług i poinformowała, że należ y podpisać aneks do umowy. Zaznaczyła również, że dotyczy to wszystkich mieszkańców budynku. Pani (…) bardzo się spieszyła i nie dała mi możliwości dokładnego zapoznania się z treścią umowy. Nie poinformowano mnie również o możliwości odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od jej zawarcia i nie otrzymałam wzoru oświadczenia o odstąpieniu. (k.632) (…) do naszego mieszkania w Pieniężnie przyszedł mężczyzna (jak się później dowiedzieliśmy z dokumentu przedstawiciel firmy Novum), którego pamiętaliśmy jako praco wnika spisującego liczniki i do tej pory wszystko było w porządku. Nie przedstawił się jakoby reprezentował inną firmę energetyczną, powiedział jedy nie, że chodzi o zmianę dostawcy prądu, że ta czynność będzie przeprowadzana u wszystkich. Podał do podpisan ia tylko jeden dokument, którego nie kazał czytać, bo powiedział, że to j est zwykła formalność. (k.645) (…) osoba, która podpisała ze mną umowę podała się za pracownika Rejonu Energetycznego PGE Obrót S A i przy każdym moim zastrzeżen iu że nie chcę rezygnow ać z Rejonu Energetycznego zapewniała mnie, że tak będzie i że PGE Obrót zmienia tylko nazwę. Po kilku d niach poszłam do Biura Obsługi K lienta i okazało się, że nic takiego nie ma miejsca. Pracownik firmy Novum świadomie okłamał mnie i celowo zapewniał, że chodzi tylko o zmianę nazwy i muszę podpisać, bo tamta nazwa będzie już nieaktualna. (k. 662) (…) przyszedł do mnie Pan w sprawie światła, zapytał na kogo u mnie jest prąd, odpowiedziałam : że na mojego męża ale mąż nie żyje. Powiedział więc, że muszę ureg ulować sprawy związane z energetyką, bo w przeciwnym razie odetną mi światło. Pan kazał podać wszystkie dane mojego męża i że na niego ma być spisana ta umowa. Czując zagrożenie życia bez światła, podpisałam dokumenty, które Pan dał mi do podpisania. (k. 6 71) 31 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Czuję się wprowadzona w błąd oraz zastraszana przez konsultantów, którzy w pierwszej kolejności nie poinformowali mnie z jakiej są firmy, znali moje dane osobowe, nie przedstawili warunków umowy, cen oraz nie pozostawili żadnego dokumentu np. umowy (…) , a na domiar zastraszali, że umowa musi być podpisana koniecznie „ dziś ” (…). Umowa została zawarta podstępnie i wbrew mojej woli. O tym, że taka umowa została zawarta dowiedziałam się z pisma od PGE Obrót S.A. (…) Do tej pory byłam przekonana, że to byli ludzie z PGE. ” (k. 687) (…) utwierdził mnie w rozmowie, że z powodu drożejącego prądu będę płacić rachunki za jego zużycie w trybie miesięcznym, a nie jak dotychczas co dwa miesiące. Będąc przekonana o zachodzącej zmianie w tym celu podpisałam formularze podsunięte mi przez (…). Odbyło się to w ten sposób, że wysunął z teczki tylko część formularzy, gdzie należało podpisać. Wcześniej przedstawił się, iż jest pracownikiem elektrowni więc doszłam do wniosku, ze moje podpisy to dopełnienie formalności. Nie uj awnił faktu, że reprezentuje firmę Novum S.A., w rzeczywistości chodzi o podpisanie umowy na sprzedaż energii prądu, a tym samym o zmianę sprzedawcy, czego nie zamierzałam robić. Przy podpisywaniu formularzy logo firmy było niewidoczne, po czym Pan (…) ods zedł, nie pozostawił mi żadnych kopii, formularzy, jak też druków lub broszur. (k. 787) (…) odwiedziło nas dwóch przedstawicieli z firmy N OWUM (…) w sprawie podpisania umowy Tauron + NOVUM bo tak będzie się nazywać pod nową nazwą Tauron + Novum i dlatego p odpisałem umowę nieświadomy, że jest to kłamliwe naciąganie o podpisanie nowej umowy. (k. 1085) Zwracam się z prośbą o rozwiązanie mej umowy o sprzedaży energii elektrycznej przez firmę Novum. Ponieważ przeds tawiciel tej firmy mnie oszukał ze teraz ich fir ma przejęła firmę Energa i dla tego podpisać należy nową umowę bo teraz oni będą zarządzać prądem. A jeżeli pan umowy nie zawrze, to nastąpi wyłączenie prądu. (k. 1095) Informuję o popełnionym wobec mnie oszustwie, poprzez wymuszenie podpisania przeze mnie umowy sprzedaży energii elektrycznej przez Novum S.A. Wykorzystano mój podeszły wiek (lat 85), brak orientacji w zawiłych procedurach oraz zapewniono o konieczności podpisania nowej umowy w związku ze zmianami unijnymi. (k. 1098) (…) odwiedziła mnie przeds tawicielka firmy energetycznej nie informując mnie, że reprezentuje inną firmę, niż ta, z którą dotychczas miałam podpisaną umowę. Powiedziała, że w związku ze zmianami przepisów prawa zachodzi konieczność aktualizacji umów, w wyniku czego podpisałam umowę z nowym sprzedawcą będąc przekonana, że jest to umowa z dotychczasowym sprzedawcą . (k. 1112) Osoba, która pojawiła się u mnie z gotową do podpisania umową stanowczo twierdziła, że jest to tylko zmiana spowodowana przekształceniem się PGE Obrót S.A. w spół kę Novum. (k. 1118) (…) przedstawicielki informowały mnie, że są pracownicami Tauronu i że jeżeli nie podpiszę umowy to zostanie zdjęty zegar ( licznik ) (…). Zaufałam tym przedstaw icielkom i przestraszyłam się, ż e jak nie podpiszę umowy to odetną mi prąd. ( k. 1170) Przedstawiciel handlowy poinformował mnie, że nadal będę otrzymywała prąd z firmy Tauron, ponieważ firma Novum będzie pozyskiwała prąd z ekologicznych źródeł i dostarczała go do Tauronu, nic dla mnie się nie zmieni, poza tym, że będę płaciła mniej za energię. (k. 1235) (…) w lipcu przyszli do domu, pod naszą nieobecność, w godzinach naszej pracy, młodzi ludzie, którzy powiedzieli mu, że są z zakładu energetycznego i prowadzą akcję zmiany umów, bowiem zmieniły się przepisy prawne i należy zmienić umowy z płatnością powyżej jednego miesiąca na takie gdzie rozliczenie następuje co miesiąc. W zamian za to, miała 32 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l ulec zmianie na korzystniejszą cena energii elektrycznej. Jednak, jak się potem okazało, nie ma żadnych zmian przepisów, które wymuszałyby zm iany terminów rozliczeń za energię elektryczną . (k. 1237) Pracownik Novum – podał się za pracownika TAURON - u, tylko jakby innej sekcji TAURON - u, ujmując mnie informacją o tańszej sprzedaży energii. W trakcie rozmowy z W aszym pracownikiem (w moim mieszkaniu ) zostałam tak psychologicznie zmanipulowana, że podpisałam umowę. Gdybym wiedziała, że jest to całkowicie inna firma sprzedażowa, a nie dotychczasowy mój sprzedawca T AURON , nigdy nie podpisałbym tej umowy. (k. 600) (…) z ostałem wprowadzony w błąd przez Pa ństwa przedstawiciela handlowego, który poinformował mnie o konieczności zmiany rozliczeń przez dotychczasowego sprzedawcę Tauron na N OVUM , z którym Novum kooperuje i nie ma to jakichkolwiek konsekwencji, ani formalnych ani finansowych. Dlatego też podjąłe m decyzję o podpisaniu umowy. Pan (…) poinformował, że jest to konieczność zapobiegająca praktykom monop olistycznym, co jest nieprawdą. (k. 602) Należy z wrócić uwagę, iż na etapie przedkontraktowym profesjonalista ma obowiązek dostarczenia konsumentowi jas nej informacji, umożliwiającej mu podjęcie świadomej decyzji dotyczącej umowy. Tylko bowiem czytelna, prawdziwa informacja pozwala mu na podjęcie świadomej decyzji dotyczącej umowy. Jak zauważa się w doktrynie, najczęściej do wprowadzenia w błąd dochodzi p rzy stosowaniu komunikacji handlowej, która jest przecież formą komunikacji służącej przedsiębiorcom do wspierania sprzedaży swoich produktów, do której należy m. in. marketing bezpośredni. Należy zauważyć, że oprócz wskazanej powyżej roli przekazu (pozyty wnej), którą jest promowanie produktu przez zachęcanie do jego zakupu, posiada ona również negatywne cechy. Należą do nich wykorzystanie komunikacji do nierzetelnego i niezgodnego z prawdą informowania o produkcie, co tym samym wprowadza lub może wprowadzi ć przeciętnego konsumenta w błąd. Poprzez wykorzystanie różnorodnych form komunikacji handlowej dochodzi do wprowadzenia konsumenta w błąd, jeśli występuje stworzenie fałszywego wyobrażenia o produkcie. Fałszywe informacje prowadzą do wywołania mylnego (ni ezgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy) wyobrażenia o nabywanym produkcie, co w konsekwencji prowadzi do upośledzenia wyboru rynkowego konsumenta (podjęcia decyzji). Decydujące znaczenie dla oceny rozpowszechniania nieprawdziwych informacji, jako praktyki rynkowej wprowadzającej w błąd będzie miał jej skutek w postaci podjęcia (lub możliwości) przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której nie podjąłby, gdyby niedoszło do wprowadzenia w błąd . 5 Z powyższych skarg wynika, że osoby reprezentu jące Przedsiębiorcę ukrywały rzeczywisty cel wizyty jakim , było przedstawienie oferty, a następnie zawarcie umowy sprzedaży energii elektrycznej ze spółką Novum, poprzez przekazywanie konsumentom niepełnej informacji. Przedstawiciele handlo wi twierdzili, ż e reprezentują zakład energetyczny , elektrownię , e nergetykę . Przeciętny konsument, a w szczególności osoba starsza , utożsamia pojęcie zakład energetyczny z jednym przedsiębiorcą , który dostarcza mu energię elektryczną przez wiele (często kilkadziesiąt) lat . Taki konsument nie ma świadomości, że przedsiębiorstwa zajmujące się sprzedażą energii elektrycznej to inne podmioty niż przedsiębiorstwa świadczące usługi dystrybucji. Tym sam ym twierdzenia przedstawicieli zakładu energetycznego o potrzebie aktualizacj i umów, złożenia podpisów na przedstawionych formularzach, itp. m ogły nie spotyka ć się ze sprzeciwem ze strony konsumentów. 5 M. Sieradzka, Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym , Komentarz , Wolters Kluwers, Warszawa 2008 , s. 98 33 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Co więcej, ze skarg konsumentów wynika, że w wielu przypadkach agenci handlowi Novum podszywali się wręcz pod inne podmioty działaj ące na rynku energii elektrycznej, np. z grupy Tauron, PGE, Energa, itp. oferujące nowe, rzekomo korzystniejsze zasady rozliczeń . Również i w tych przypadkach konsumenci podpisywali przedstawione im dokumenty, mogąc nie mieć świadomości, że zawierają umowy sprzedaży energii elektrycznej z nowym sprzedawcą. Jak wskazują skarżący, o soby reprezentujące Przedsiębiorcę dopuszczały się nawet takich działań jak zakrywanie logo firmy czy też posługiwanie się identyfikatorami innych przedsiębiorstw energetycznych. W przypadku natomiast, gdy konsumentom udawało się zwrócić uwagę na logo firmy Novum, byli oni wówczas przekonywani, że spółka Novum jest podmiotem współpracującym z dotychczasowym dostawcą energii. Takie zachowanie przedstawicieli Spółki mogło wprowadzać k onsumentów w błąd co do jej tożsamości , co do charakteru oferowanego produktu i rzeczywistego celu wizyty składanej konsumentom przez osoby reprezentujące Przedsiębiorcę . Informacja o tożsamości przedsiębiorcy, z którą wiąże się posiadane przez niego dobre imię, a w konsekwencji renoma na rynku usług energetycznych (lub a contario jej brak), jest jednym z podstawowych czynników wpływających na podjęcie przez konsumenta decyzji o związaniu się daną umową. Gdyby konsument został przez przedstawicieli Novum rz etelnie i wyczerpująco poinformowany o jej tożsamości , charakterze oferowanego produktu i celu składanej wizyty, mógłby on nie przyjąć propozycji zawarcia umowy lub co najmniej zapoznałby się z jej warunkami w sposób bardziej szczegółowy. Zatem powyższe dz iałania Spółki mogą nosić przesłanki uzasadniające uznanie ich za nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 4 ust. 2 upnpr, a tym samym za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik. Uprawdopodobnienie bezprawności działania, o którym mowa w pkt I.1.b W pkt I.1.b. sentencji decyzji Prezes Urzędu przypisał Spółce stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej określonej w art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 2 upn p r. Opisana w zarzucie praktyka polega na wprowadzeniu konsumentów w błąd co do szczególnej atrakcyjności cenowej oferty Przedsiębiorcy. Według twierdzeń Spółki zawartych w piśmie z dnia 21 sierpnia 2015 r. , w aktach spra wy brak j est dowodów na to, że w rzeczywistości po zawarciu umowy z Przedsiębiorcą rachunki konsumentów za energię elektryczną są wyższe niż rachunki wystawiane przez dotychczasowych dostawców energii . Spółka w skazała, że bez dostępu i ana lizy wysokości dotychczaso wych rachunków konsumentów nie może ocenić tego twierdzenia. Tymczasem ze skarg konsumentów wynika , że przedstawiciele handlowi przedstawiali konsumentom informację o niższej niż u dotychczasowego dostawcy cenie za kWh energii, pomijając przy tym wiele inn ych, istotnych informacji. Zauważyć bowiem należy, że na ostateczną cenę energii oferowaną przez Novum, składa ła się nie tylko cena za kWh, ale również inne opłaty, takie jak opłata handlowa czy też aktywacyjna . (k.20 - k.49) Spółka wskazała również, że umow y zawarte z Novum dotyczą sprzedaży energii elektrycznej, a nie usługi kompleksowej czy dystrybucyjnej, przy czym usługa dystrybucyjna jest neutralna (bowiem jest uiszczan i a w stałej wysokości niezależnie od dostawcy energii elektrycznej) . Zwrócić należy j ednak uwagę, że jak wynika ze skarg konsumentów , przedstawiciele handlowi, podkreślając atrakcyjność oferty Novum, pomijali właśnie informacje o obowiązku płacenia oddzielnie opłat na rzecz dystrybutora, niezależnie od uiszczania należności za sprzedaż ene rgii elektrycznej. Na cenę energii 34 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l składa się bowiem nie tylko opłata za zużycie energii elektrycznej, ale również opłaty za transport energii sieciami dystrybucyjnymi. Skarżący wskazywali również , że po zmianie sprzedawcy energii elektrycznej, rachunki, k tóre uiszczali były wyższe, niż te od dotychczasowego dostawcy . (k. 822, k. 823, k. 829, k. 836, k. 837, k.839 - k.951, k. 997, k. 1077, k.1089, k.1100, k.1321) Jak wynika ze skarg konsumentów , cyt. : Dopiero po otrzymaniu od p aństwa rachunku do zapłaty z rozumiałam że mam płacić więcej niż dotychczas płaciłam w TAURONIE (…) . (k. 868) Przedstawiciel firmy wykorzystał późną porę dnia godz. 19 00 , moją chorobę, podeszły wiek, moją samotność obiecując niższe opłaty za ene rgię elektryczną. Kiedy spytałam na czym ta obniżka będzie polegać, poprosił mnie o ostatnią fakturę za energię elektryczną i wskazał palcem, które pozycje będą o połowę niższe bez zaznaczenia, że co miesiąc będą dwie faktur y za energię elektryczną. (k.836) Przedstawiciel „NOVUM” legitymujący si ę identyfikatorem wprowadzał ludzi w błąd of erując niższe opłaty. Twierdził że z chwilą wejścia na rynek opłata z TAURONU będzie odsunięta a będziemy płacić tylko za rachunki z NOVUM od 1 marca 2014 r. Rachunki te mimo zapewnień są o 30 % większe niż z Tau ronu. Rachunki które już mamy z Tauronu z dniem 1 marca nie zostały odsunięte co okazał o się nieprawdą, nadal jesteśmy zobowiązani je opłacać. W tej chwili płacimy podwójne rachunki za zużytą energię do Tauronu i dla Now um (…) . (k.837) Powyższe działanie ś wiadczy o niedozwolonych działaniach przedstawiciela firmy Novum Spółka Akcyjna, polegających na celowym wprowadzeniu w błąd konsumenta poprzez zapewnienia o korzyściach płynących ze zmiany kontrahenta, gdy tymczasem opłaty związane z pozyskiwaniem energii ele ktrycznej zdecydowanie wzrosły. (k.839) Przedstawicielka Waszej firmy złożyła mi ofertę sprzedaży energii elektrycznej twierdząc, że będzie dla mnie korzystna. Miała dostęp do moich dokumentów z których wynikało, że miesięczna opłata w TAURON wynosi śr ednio 38 zł. Tymczasem po otrzymaniu od Was faktury okazało się, że zostałam wprowadzona w błąd (…). Rachunek opiewał na kwotę 60 zł, a do tego dochodzą jeszcze koszty za dystrybucję w wysokości 21 zł razem 81 zł x 36 miesięcy (okres trwania umowy), co sta nowi 2916 zł, tymczasem w TAURON zapłaciłabym analogicznie w takim samym okresie 1368 zł, tj. o 1548 zł mniej. Jestem wdową na emeryturze i taka kwota jest dla mnie niebagatelna, często zastanawiam się czy mam wykupić le karstwa czy z nich zrezygnować . (k. 873) (…) zostałem w prowadzony w błąd przez przedstawicieli firmy Novum, którzy informowali mnie, że firma Novum produkuje energię przez wiatraki, która jest tańsza od energii produkowanej przez TAURON dlatego, że nie płaci za emisję CO 2 do atmosfery i że t ę energię sprzedaję odbiorcom, którzy podpisują umowy z firmą NOVUM . (k.877) (…) a ktywizatorka błędnie wyliczała nam niekorzystne stawki za energię elektryczną niż w aktualnej cenie Tauronu. Po otrzymaniu rachunków do zapłaty zobaczyliśmy, że są większe pr awie 100 procent . (k. 897) W rezultacie od kilku miesięcy rachunki za energię i jej przesyłanie są wyższe niż były popr zednio o około 40% - 50%. (k. 696) W Novum są jakieś kosmiczne ceny, miało być taniej, a jest 100% drożej. Do tej pory rachunki za prąd był y w wysokości około 50 do 70 zł miesięcznie, a te z Novum są po ponad 100 zł. (k. 766) Przedstawiciel handlowy zachęcił mnie do zmiany operatora, obiecując obniżenie opłat za energię elektryczną o ok. 160 zł rocznie, co dla mnie jest dość dużą kwotą (…). K ilka dni 35 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l temu otrzymałam od Państwa rachunek za energię, na którym jest również okres za luty br., co bardzo mnie zdziwiło, ponieważ już za ten miesiąc zapłaciłam. Co gorsza, jest on wyższy od poprzedniego o 20,15 zł, więc gdzie tu są moje obiecane oszczęd ności. (k. 797) Decyzję swą motywuję faktem, że zostałem podstępnie wprowadzony w błąd przez waszego przedstawiciela pozornie korzystną ofertą rozliczenia kosztów energii elektrycznej, o wiele niższych niż dotychczas dostarczanej energii przez Tauron Polsk a Energia. Tymczasem, przesyłane są wysokie, podwójne rachunki z Novum S.A. i Tauronu, co jest nie do przyjęcia. Czuję się niedoinformowany i oszukany. (k. 822) Rachunek opiewał na 60 zł, do tego dochodzą jeszcze koszty za dystrybucję w wysokości ok. 21 zł , razem 81 zł x 36 miesięcy co stanowi 2916 zł, tymczasem w Tauron zapłaciłabym analogicznie w takim sa mym okresie 1188 zł, tj. o 1728 zł mniej (…). Jak bez żadnych skrupułów wasza przedstawicielka mogła twierdzić, że jest to dla mnie opłacalna oferta . (k . 885) Bardzo przekonująco przedstawiła walory firmy i zachęciła mnie do zmiany dostawcy energii, ponieważ energia dostarczana przez firmę Novum S.A. jest tania i rachunki będą o kilkanaście procent niższe od tych, które płacę. (…). Wszystko prysnęło, gdy otrzymałem pierwsze faktury, dwie faktury, jedną za energię od Novum S.A., drugą od dotychczasowego dystrybutora Tauron. W tym momencie cena łączna za energię wzrosła do 40 % w stosunku do ceny, którą płaciłem dotychczas. (k. 1089) Spółka, wykazując bezpo dstawność zarzutu Prezesa Urzędu, podkreśliła, że stałą zmienną jest również moc, z której korzystają konsumenci (i którą deklarują). Powyższe prowadzi w jej ocenie do wniosku, że udowodnienie zarzutu wprowadzenia w błąd co do szczególnej korzyści cenowej jest niemożliwe (a tym samym również obrona przed nim). Ze skarg konsumentów wynika jednakże, że osoby reprezentujące Przedsiębiorcę zawyżały miesięczne zużycie energii w nowych umowach sprzedaży energii elektrycznej w stosunku do dotychczasowego, co skutk owało wyższymi rachunkami za energię, cyt . : Decyzja moja podyktowana jest fakte m, iż w umowie zdeklarowano mi Wariant R ozliczeń „Żółta 160” tj. taryfę 160 kWh/M iesiąc, gdy tymczasem w dostarczanych mi rachunkach obciążany j estem opłatą w taryfie 240 kWh/M iesiąc. Ponadto w chwili zawierania umowy obiecywano mi, że opłaty za energię będą niższe od tych jakie ponosiłem dotychczas w TAURON , co też nie podlegało na prawdzie. (k. 829) Pragnę zaznaczyć, że średnie zużycie energii wykazywane przez TAURON wynosiło ok. 60 kWh miesięcznie, a opłata średnio 42 ,00 zł. Tymczasem po otrzymaniu faktur z NOVUM S.A. za okres 1.03 - 30.06.2014 r. okazało się, że miesięcznie mam płacić prawie 60 ,00 zł, a do tego dochodzą jeszcze koszty TAURON za dystrybucję w wysokości ok. 22 ,00 zł, razem 82 zł miesięcznie. Przez okres 36 miesięcy trwania umowy z N OVUM S.A. zapłacić będę musiała, co najmniej 2952 ,00 zł, tymczasem w TAURON zapłaciłabym analogicznie w takim samym okresie 1 512 zł, tj. o 1440 zł mniej. (…) W umowie tej, zawyżono mi p rzewidywane zużycie energii aż dwukrotnie, tj. na poziomie 160 kWh miesięcznie. (k. 823 - 824) Do tej pory średnio opłaty za energię, ze wszystkimi składnikami w tym opłatą dystrybucyjną wynosiły nas 80 - 90 zł przy zużyciu 100 - 140 kWh. W związku z tym, na jak iej podstawie Państwa przedstawiciel, który podkreślam widział rachunki z TAURON Sp. z o.o. spisał umowę w taryfie żółta 240 – abonament za zużycie 240 kWh/m - c, podrażając jednocześnie moje rachunki praw ie dwukrotnie. Mam świadomość, ż e podpisałem umowę do browolnie, lecz stanowczo podkreślam, według mojej oceny zostałe m świadomie wprowadzony w błąd . (k.815) W czasie rozmowy zapewniała, że moje rachunki za energię ulegną obniżeniu. Dla mnie każda złotówka się liczy. Wszystkie opłaty reguluje w całości i na c zas, nie bacząc na to, 36 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l że czasami brakuje na jedzenie. Za energię do tej pory płaciłam ok. 44 - 55 zł miesięcznie i jakie było moje zdziwienie, gdy przyszedł rachunek od Novum za maj na kwotę 59 zł gdy ja już zapłaciłam do Taurona 52 zł. Po rozmowie syna, w moim imieniu i za moją zgodą, z Biurem Obsługi Klienta dowiedziałam się, że będę płaciła stały abonament, a nie za faktyczne zużycie prądu. Owszem cena za kilowat jest niższa, ale co z tego jak opłaty za prąd wyjdą 2 x wyższe niż dotychczas. W swoim mies zkaniu oszczędzam, zużywając jak najmniej wody, gazu i prądu i nie jest mi potrzebne abym mogła świecić światło na okrągło. Dotychczas wykorzystywałam ok. 80 kWh miesięcznie, a tu Novum n alicza mi abonament na 160 kWH. (k. 882) (…) przez 12 miesięcy w okre sie od 26.10.2012 do 25.10.2013 – co wasza przedstawicielka handlowa widziała – zużyłem za cały rok 264 kWh, natomiast mnie miesięcznie założo no zużycie w wysokości 160 kWh. (k.1321) W tym miejscu zwrócić należy również uwagę, iż niewykorzystana w danym mi esiącu energia nie mogła zostać wykorzystana w następnych miesiącach (regulaminy i cenniki Novum, k. 20 - 48), co w takiej sytuacji było dodatkowo niekorzystne dla konsumentów. Cytowane powyżej skargi wskazują zatem , że osoby reprezentujące Novum mogły wprow adzać konsumentów w błąd poprzez informowanie ich o istnieniu szczególnej korzyści cenowej - uzyskania niższych cen za energię elektryczną w związku z zawarciem umowy sprzedaży energii elektrycznej z Przedsiębiorcą, podczas gdy w rzeczywistości po zawarciu umowy z Przedsiębiorcą rachunki konsumentów za energię elektryczną były wyższe niż rachunki wystawiane przez dotychczasowych dostawców energii elektrycznej. Cena lub szczególna korzyść cenowa jest jednym z najważniejszym czynnikó w decydujących o wyborze o ferty . Należy podkreślić, że Spółka winna dochować szczególnej staranności prezentując swoją ofertę i rzekome korzyści cenowe z niej płynące. Powyższe jest szczególnie istotne, jeśli konsument jest dodatkowo zaskoczony prezentacją oferty w miejscu jego zam ieszkania, jest zdezorientowany i nie ma możliwości racjonalnego porównania ofert różnych przedsiębiorców. Przedsiębiorca winien był dochować zatem szczególnej staranności i rzetelnie przedstawić swoją ofertę – zwłaszcza, że wzorce umów którymi posługuje s ię prze dsiębiorca, cenniki, regulaminy mogą być trudne do zrozumienia dla przeciętnego konsumenta , a w szczególności dla osoby starszej . Przykładowo cennik dla Pakietu Energia Łączy – Taryfy Żółte XXL kWh zawiera ł pięć stron tekstu oraz liczne tabele porów nawcze cen, stawek i opłat stosowanych w poszczególnych wariantach rozliczeń, w tym opłat dodatkowych, wyrównawczych, rodzajów przyznawanych ulg (k. 20 - 24). K olejnym dokumentem oprócz cennika był regulamin promocji, również z licznymi tabelkami (k. 25 - 28, k. 46 - 49). Powyższe d okumenty mog ły sprawić trudność każdemu konsumentowi, nie tylko osobie starszej. Tymczasem , jak wynika ze skarg konsumentów, działanie przedstawicieli handlowych ograniczało się do wybiórczego przedstawiania konsumentom informacji o rz ekomo niższych rachunkach za energię elektryczną, uniemożliwiając tym samym konsumentom podjęcie racjonalnej i świadomej decyzji. W tym miejscu należy odnie ść się do twierdzeń Spółki, iż oferta Novum jest w sposób oczywisty konkurencyjna - opiera się ona n a stałych cenach przez okres trwania umowy . To, że oferta Spółki zakłada stałe ceny przez okr es np. trzech lat, nie oznacza, że ceny te będą niższe niż ceny innych sprzedawców. Ponadto gwarancja ceny obejmuje tylko stawki kWh energii, natomiast opłaty dys trybucyjne mogą wzrosnąć. Konsument winien być świadomy tych wszystkich kwestii zanim podejmie decyzję dotyczącą umowy, motywowaną czynnikami cenowymi. W ocenie Prezesa Urzędu wprowadzające w błąd informowanie konsumenta o istnieniu szczególnej korzyści ce nowej, mogło umożliwić Spółce kontynuowanie rozmowy sprzedażowej, na co w innych okolicznościach konsument mógłby nie wyrazić zgody. W konsekwencji działanie takie mogło doprowadzić do zawarcia przez konsumenta umowy, 37 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l której - w sytuacji gdyby nie został w prowadzony w błąd co do wysokości całkowitej ceny sprzedaży energii elektr ycznej - nie zawarłby. Takie za chowania Spółki mogą spełniać przesłanki uzasadniające uznanie ich za nieuczciwe praktyki rynkowe, o których mowa w art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr, a w konsekwencji praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik. Uprawdopodobnienie bezprawności działania, o którym mowa w pkt I. 2.a W pkt I.2.a sentencji decyzji Preze s Urzędu przypisał Spółce stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej określonej w art. 6 ust. 1 i 3 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr. Opisana w zarzucie praktyka polega na zaniechaniu poinformowania o obowiązku opłacania przez konsumentów dwóch faktur, oddz ielnie za dystrybucję i sprzedaż energii elektrycznej, w przypadku zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej z Przedsiębiorcą . W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż konsument, który jest stroną umowy kompleksowej, opłaca jedną fakturę za sprz edaż i dystrybucję energii elektrycznej. W przypadku natomiast posiadania dwóch odrębnych umów : dystrybucji i sprzedaży energii elektrycznej, konsument jest obowiązany opłacać dwie oddzielne faktury, jedną na rzecz dystrybutora, drugą zaś sprzedawcy energi i elektrycznej. W niniejszej sprawie liczne skargi konsumentów wskazują, że mogli oni nie otrzymywać informacji o w/w obowiązku , z uwagi na okoliczności w jakich Spółka zawierała z nimi umowy sprzedaży energii elektrycznej (opisane w uprawdopodobnieniu be zprawności działania, o którym mowa w pkt I.1.a sentencji decyzji). Powyższe okoliczności sprawiały, że osoby reprezentujące Spółkę, nie tylko mogły wprowadzać konsumentów w błąd co do tożsamości Przedsiębiorcy, którego reprezentują , charakteru oferowaneg o produktu i rzeczywistego celu wizyty (tj. nakłonienia konsumentów do zawarcia nowej umowy sprzedaży energii elektrycznej i zmiany sprzedawcy), ale również w konsekwencji powyższego, mogły pomijać informację o obowiązku zapłaty dwóch faktur na rzec z dwóch różnych podmiotów (k. 585 - 612, k. 618 - 621 , k. 624 - 631, k. 633 - 644, k. 673 - 679, k. 692 - 727, k. 748 - 779, k. 796, k. 801 - 811, k. 1037, k. 1042, k.1043, k. 1045 - 1075, k. 1081, k. 1086, k. 1095, k.1097, k. 1112, k.1136, k. 1222 - 1234, k. 1261, k. 1303, k. 1322, k.1315 - 1317, k. 1322, k.818, k. 1312). Jak wynika ze skarg konsumentów , w innych przypadkach osob y reprezentujące Przedsiębiorcę informowały co prawda, że reprezentują Novum, ale przedstawiały ofertę Przedsiębiorcy jako szczególnie atrakcyjną cenowo, pomi jając informację dotyczącą obowiązku zapłaty dwóch faktur w przypadku zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej z Novum (k.815, k.818, k.822, k.823, k. 829, k.836, k.837, k.838 - 841, k. 873, k.876, k. 877 - 879, k. 890, k.894, k. 951, k.1089, k. 1100). Ko nsumenci w swoich skargach wskazywali : (…) nie poinformowa ł i jednocześnie zataił przede mną to z e będę płacić podwójne rachunki za sprzedaż osobno i za dystrybucję osobno. (k. 1100) W konsekwencji opłaty za energię są wyższe, otrzymuje 2 różne rachunki w różnych terminach za t ą samą energię elektryczną. Z usług Tauron Polska Energia, który był moim dotychczasowym dostawcą byłem zadowolony. Stwierdzam, że zostałem wprowadzony w błąd i oszukany, ponoszę koszty formalne i finansowe związane z niekorzystną dla mnie umową . (k. 602) 38 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l W czasie podpisywania umowy (…) pracownik Novum nie poinformował mnie o dodatkowych opłatach za dystrybucję prądu. (k. 890) Zostałem oszukany przez firmę Novum poprzez nieujawnienie faktu pobierania opłat za usługi dystrybucyjne pr zez Tauron. (k. 879) (…) nie poinformował mnie także o fakcie, że będę otrzymywał dwie faktury, z Tauron i Novum. (k. 876) Twierdził, że z chwilą wejścia na rynek opłata z Tauron będzie odsunięta, a będziemy płac ić tylko za rachunki z Novum od marca 2014 r . Rachunki te pomimo zapewnień są o 30% większe niż z Tauronu. (k. 837) Kiedy zapytałam, na czym ta obniżka będzie polegać, poprosił mnie o ostatnią fakturę za energię elektryczną i wskazał palcem, które pozycje będą o połowę niższe, bez zaznaczenia, że co miesiąc będą dwie faktury za energię elektryczną. (k. 836) Nie tylko, że rachunki od Państwa są mocno zawyżone, to jeszcze dochodzą do tego dodatkowe opłaty dystrybucyjne z firmy Tauron Sp. z o.o., o czym Państwa pracownik nie wspomniał ani słowa. (k. 815 ) Dotychczas byłem odbiorcą energii od jednego dostawcy i dystrybutora Tauron. O tym, że będę opłacał dwie faktury, pani przedstawicielka Novum S.A. nie wspomniała ani słowem. (k.1089) Jestem osobą w podeszłym wieku, słabo widzącą i słyszącą, o zaawansowan ej chorobie alzheimera (…). Przed stawicielka wykorzystał ten fakt, nie informując mnie o wielu istotnych aspektach zawartych w umowie, jak choćby faktu, iż w wyni ku jej podpisania będę ponosiłem oddzielne koszty zarówno za zużycie energii elektrycznej i od dzielnie za jej dystrybucję (…) w związku z czym nowe koszty ponoszone przeze mnie będą znacznie wyższe, na co z kolei przy mojej trudnej sytuacji finansowej nie mogę sobie pozwolić . (k. 633) Niedoinformowanie mnie w chwili zawarcia umowy spowodowały takie konsekwencje, że będę otrzymywał dwie faktury: jedną od firmy NOVUM S.A., a drugą od firmy TAURON , co zdecydowanie podroży opłatę za energię elektryczną. (k. 641) Twierdzą, że połączyli się z firmą „TAURON” i że rachunki za energię będą mniejsze. Jest to kłamstwo, albowiem dostałam informację z Tauronu, że nie połączyli się z taką firmą, a rachunki będę płacić większe, bo będę dostawała dwie faktury. (k. 673) (…) d o mojej babci zapukał przedstawiciel firmy NOVUM , jak twierdzi babcia był bardzo nachalny i nie chciał opuścić mieszkania. Babcia (83 l at ), by pozbyć się przedstawiciela podpisała umowę na sprzedaż energii elektrycznej z firmą NOVUM . Babcia nie została nawet poinformowana, że będzie otrzymywać teraz dwie faktury – od Novum za sprzedaż i od Tauron a za dystrybucję. (k. 680) Jednakże n ie przedstawił kluczowego warunku, umowy, mówiącego o tym, iż moje rachunki będą rozliczane w formie odrębnych faktur (…) . (k. 721) (…) niepoinformowaniu o s kutkach ż e będę otrzymywał dwie faktury za przesył i za energi ę (…) . (k. 722) Nie poinformował o tym fakcie , że będę otrzymywa ł dwie faktury jedną za przesył a drugą za zużytą energię. Gdybym o tym wiedział na pewno nie zdecydowałbym się na podpisanie umowy. (k. 750) Ponadto mówiła, że już żadnych faktur dodatkowych nie będę otrzymywał. A tymczasem płacę więcej niż dotychczas. Pani twierdziła, że NOVUM jest częścią TAURONU , wobec czego myślałem że jest to aneks do umowy. (k. 756). 39 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Nie zostałem doinformowany, że przesył doliczany jest dodatkowo. W obecnej chwili płacę o 100 % więcej za energię elektryczną. (k. 759) (…) p rzedstawiciel handlowy nie przekazał mi jednak wielu informacji, tak ważących o podpisaniu umowy, jak fakt, ż e tylko jedne n składnik kWh będzie przeniesiony do firmy Novum, a pozostałe będą opłacane w f irmie Tauron, przez co będę zmuszony płacić dwa rachunki . (k. 763) Nie poinformowano też, ze będę otrzymywał 2 faktury . (k. 765) Ponadto przedstawiciel zapewnił mnie, z e będzie przychodziła jedna zmniejszona faktura, a tymczasem przychodzą dwie, z Taurona i z Novum . (k. 766) Ta P ani , nie powiedziała, że będę płacił 2 rachunki za prąd, byłem przekonany, że Tauron obniża mi rachunki za prąd . (k. 1073) Cytowane powyżej skargi wskazują zatem, że osoby reprezentujące Przedsiębiorcę mogły wprowadzać konsumentó w w błąd poprzez zaniechanie poinformowania o obowiązku opłacania przez konsumentów dwóch faktur, oddzielnie za dystrybucję i sprzedaż energii elektrycznej, w przypadku zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej z Przedsiębiorcą. Konsument, po skorzysta niu z prawa do zmiany sprzedawcy energii elektrycznej zobowiązany jest do opłacania dwóch faktur: faktury za sprzedaną mu energię elektryczną i faktury za świadczone na jego rzecz przez operatora sieci dystrybucyjnej usługi dystrybucji energii elektrycznej . Obowiązek opłacania dwóch faktur oddzielnie za dystrybucję i oddzielnie za sprzedaż energii elektrycznej może wiązać się z koniecznością ponoszenia przez niego wyższych kosztów wy nikających z dodatkowych należności za ich opłacenie np. na poczcie lub w i nnym punkcie realizującym tego t ypu usługi. Z informacji przeka zywanych przez konsumentów wynika, iż możliwość ponoszenia niższych opłat za energię elektryczną była jedną z najistotniejszych przyczyn, dla których konsumen ci podejmowali decyzję o podpisaniu umowy sprze daży energii elektrycznej przed łożonej im przez osoby reprezentujące Spółkę i działające na jej rzecz. Z tych względów informację o obowiązku opłacania prze z konsumenta , w przypadku skorzy stania przez niego z prawa do zmiany sprzedawcy energii elektryczne j , dwóch faktur - za sprze daną energię elektryczną i za usługi dystrybucji energii elektrycznej - należy uznać za istotną przy podejmowaniu przez niego decyzji w powyższym zakresie. Nieudzielanie przez Spółkę konsumentom wskazanych powyżej infor macji może zostać uzna ne za zachowanie noszące przesłanki nieuczciwej prak tyki rynkowej , o której mowa w art. 6 ust. 1 i 3 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr , a w konsekwencji może być uznane za praktykę naruszając ą zbiorowe interesy konsumentów o której mo wa w art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik. Uprawdopodobnienie bezprawności działania, o którym mowa w pkt I.2.b W pkt I.2.b sentencji decyzji Prezes Urzędu przypisał Spółce stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej określonej w art. 6 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 5 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr. Opisana w zarzucie praktyka polega na zaniechaniu poinformowania o przysługującym konsumentom ustawowym prawie odstąpienia od umowy . Uprawnienie do odstąpienia od umowy stanowi podstawowe prawo konsumenta, który zawarł um owę poza lokalem przedsiębiorstwa. Przed dniem 25 grudnia 2014 r., kwestię odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa regulowały przepisy ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez pro d ukt niebezpieczny (Dz. U. z 2012, poz. 1225, tekst jedn., dalej również uonpk). 40 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Zgodnie z art. 3 ust. 1 uonpk, w przypadku zawierania umowy poza lokalem przedsiębiorstwa, przedsiębiorca miał obowiązek przed zawarciem umowy poinformować konsumenta na piśmi e o prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni od jej zawarcia oraz wręczyć mu wzór oświadczenia o odstąpieniu z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem zamieszkania (siedziby). W dniu 25 grudnia 2014 r. weszła w życie ustawa o prawach konsumenta, która uchyliła w/w ustawę o ochronie niektórych praw konsume ntów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 12 ust. 1 pkt 9 upk, najpóźniej w chwili wyrażenia przez ko nsumenta woli związania się umową na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, przedsiębiorca ma obowiązek poinformować konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o sposobie i terminie wykonania prawa odstąpienia od umowy na podstawie art. 27 u pk , a także w zorze formularza odstąpienia od umowy, zawartym w załączniku nr 2 do tej ustawy. Prawo do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa wynika zatem wprost z przepisów prawa i ma fundamentalne znaczenie dla ochrony praw konsumenta. To na P rze dsiębiorcy spoczywa obowiązek informowania konsumenta o przysługujących mu prawach, zwłaszcza o prawie do odstąpienia od umowy. Wprowadzenie konsumenta w błąd, co do przysługujących mu uprawnień, jak również co do możliwości i sposobu ich realizacji, może prowadzić do zniekształceń jego zachowań rynkowych. Z ustaleń Prezesa Urzędu wynika, że Spółka w obrocie z konsumentami posług iwała się wzorcem umowy Dokument umowy sprzedaży energii elektrycznej dla domu . (k.18 - 19) Integr alną część umowy stanowiły załąc zniki, m. in. pisemn a informacj a o prawie odstąpienia od umowy. (k.20 - 49) Regulamin , którym posługiwała się Spółka (k.42 - 45) zawiera ł postanowienie dotyczące prawa do odstąpienia od umowy zawartej na odległość oraz poza lokalem przedsięb iorstwa (art. 7 ust . 12 - 13 w/w R egulaminu). Również dokument umowy sprzedaży energii elektrycznej zawiera ł wymagające podpisu konsumenta postanowienie , że otrzymał on pisemną informację o prawie odstąpi enia od umowy oraz że otrzymał R egulamin oraz cennik i za poznał się z ich treścią. (k.19) Z formalnego punktu widzenia, w w/w dokumentach Spółka dochow ała obowiązków informacyjnych o przysługującym konsumentom prawie odstąpienia od umowy, nałożonych na nią stosownymi przepisami prawa. Zauważyć jednak należy, że okoliczności w j akich Spółka zawiera ła umowy sprzedaży energii elektrycznej ( opisane w uprawdopodobnieniu bezprawności działania, o którym mowa w pkt I.1.a sentencji decyzji – możliwość wprowadzenia w błąd co do tożsamości przedsiębiorcy , charakteru oferowanego produktu i rzeczywistego celu wizyty), sprawia ły , że osoby reprezentujące Spółkę, mogły pomijać informację o prawie do odstąpienia od umowy . (k. 585 - 612, k. 618 - 622, k. 624 - 631, k. 633 - 644, k. 673 - 679, k. 692 - 727, k. 748 - 779, k. 796, k. 801 - 811, k. 1037, k. 1042, k .1043, k. 1045 - 1075, k. 1081, k. 1085 - 1086, k. 1095, k.1097, k. 1112, k.1136, k. 1222 - 1234, k. 1261, k. 1303, k. 1322, k.1315 - 1317, k. 1322, k.818, k. 1312) Jak wynika z licznych skarg konsumentów , cyt.: Dodatkowo chciałbym zaznaczyć, że kopia umowy była przesłana w terminie późniejszym i nie miałem 10 dni na rezygnację z powyższej, a jeszcze inne dokumenty związane z umową dostałem pod koniec stycznia i w połowie lutego. (k. 633) 41 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Uważam, że zostałam wprowadzona w błąd, ponieważ akwizytor będący Państwa p rzedstawicielem wielokrotnie wprowadził mnie w błąd, począwszy od zaprezentowania własnej osoby jako przedstawiciela spółki Tauron, poprzez przekazywanie informacji niemającyc h odzwierciedlenia w U mowie, a skończywszy na podstępnym skłonieniu mnie do zawar cia umowy oraz utrudnieniu mi prawa do odstąpienia od tej umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia, poprzez całkowite przemilczenie tej kwestii i niepozostawienie wzorca odpowiedniego formularza umożliwiającego odstąpienie od umowy . (k. 658) (…) ani d ruku od odstąpieniu od umowy nie dał . (k. 1095) Jestem osobą starszą, bardzo schorowaną, żyjąca ze skromnej renty, która nie wystarcza mi na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych takich jak: lekarstwa, artykuły żywnościowe, podstawowe opłaty nie mó wiąc o ubraniach i nawet opale na zimę. Nic nie podejrzewając , w przekonaniu że muszę uregulować sprawy energetyczne po śmierci męża podpisałam kilka dokumentów, które Pan mi po dstawił . Po podpisaniu dokumentów, Pan pozostawił jeden, pozostałe zabrał i pos zedł. Umowa podpisana w takich okolicznościach, bez żadnego wyjaśnienia na czym to wszystko polega i w jakim celu jest podpisana, zawarta jest podstępnie i wbrew mojej woli. (…) NOVUM nie poinformowała mnie w sposób jasny i nie budzący wątpliwości o prawie odstąpienia od umowy . (k. 671) Nie zostałam poinformowana o możliwości odstąpienia od umowy w ustawowy m terminie (kazano mi podpisać jakieś „ papiery ” i nie pozostawiono żadnego egzemplarza ) . (k. 687) (…) NOVUM nie poinformowała mnie w sposób jasny i nie b udzący wątpliwości o prawie odstąpienia od umowy (…) . (k. 692) Nie zostałam poinformowana o możliwości odstąpienia od umowy w ustawowym terminie . (k. 694) Kopia U mowy na piśmie dotarła do mnie po kilku miesiącach, tak, że nie mogłem w terminie od niej odst ąpić . (k. 696) (…) p o podpisaniu umowy nie zostałam poinformowana ani słownie ani na piśmie o prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni od zawarcia umowy . (k. 723) Mam zaćmę i słabo widzę i nie byłem w stanie przeczytać całej umowy w obecności przedstawiciela. Nie zostałem poinformowany, że w ciągu 10 dni mogę zrezygnować z umowy a jest to moja pierwsza umowa zawierana w domu . (k. 750) Nie zostałam poinformowana o prawie do odstąpienia od U mowy zawartej na odległość bez podania przyczyny . (k. 78 7) N ie poinformował mnie również o tym, że przysługuje mi prawo do odstąpienia od umowy . (k. 1058) Nie zostałam również poinformowana o prawie do rozwiązania umowy, ani nie dostałam blankietu do rezygnacji z niej . (k. 1061) Nie poinformowano mnie o 10 - dnio wym prawie do odstąpienia od umowy (…) . (k. 1112) Nie zostałem poinformowany o możliwości odstąpienia od umowy w ustawowym terminie . (k. 1118) Przyjmując , że konsumenci nie mieli świadomości, że zawierają umowy sprzedaży energii elektrycznej oraz zmieniają sprzedawcę, nie można uznać, że byli oni w sposób należyty informowani o prawie do odstąpienia od umowy. Jak wynika ze skarg konsumentów, podpisywane przez nich dokumenty były zabierane przez przedstawicieli handlowych, a zapoznanie się z nimi było możliw e już po ustawowym terminie przewidzianym na odstąpienie od umowy. Na skutek działań osób reprezentujących Przedsiębiorcę, 42 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l konsumenci mogli nieświadomie podpisywać podsuwane im dokumenty, w tym oświadczenia, że zapoznali się z przysługującym im prawem odst ąpienia od umowy. W przypadku umów zawieranych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa prawo odstąpienia od umowy jest podstawowym uprawnieniem przywracającym równowagę stron w stosunku przedsiębiorca - konsument. W przypadku składania propozycji za warcia umowy poza lokalem przedsię biorstwa lub na odległość konsu ment może być zaskoczony złożoną ofertą oraz znajdować się pod presją jej p rzyję cia. Możliwość skorzystania z prawa odstąpienia od umowy daje konsumentowi szansę na przemyślenie swojej decyzj i oraz zweryfikowanie przedstawio nej oferty. Stąd też szczególnie istotne jest, aby konsument został o tym prawie w sposób należyty i we właściwym czasie poinformowany, a także aby wydano mu wzór oświadczenia lub formularz o odstąpieniu od umowy. Zaniechan ia Spółki w tym zakresie – polegające na nieinformo waniu konsumentów o przysługują cym im prawie do odstąpien ia od umowy oraz na niewydawaniu im wzoru oświadczenia lub formularza o odstąpieniu od umowy - mogą utrudniać konsumentom sko rzystanie z wynikająceg o z art. 27 upk uprawnienia. Takie działania Spółki mogą nosić przesłanki uzasadniające uznanie ich za nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 6 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 pkt 5 w związku z art. 4 ust. 2 upnpr, a w konsekwencji za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik. W tym miejscu należy odnieść się do stanowiska Przedsiębiorcy, zgodnie z którym twierdzenia konsumentów w niniejszej sprawie nie są wiarygodne, ponieważ podpisali oni następujące oświadczenia:  Novum S.A. jest koncesjonowanym sprzedawcą energii elektrycznej, konkurencyjnym wobec mojego dotychczasowego sprzedawcy oraz pozostałych firm energetycznych działających na rynku energetycznym i oferujących sprzedaż energii elektr ycznej dla odbiorców końcowych;  zostałem/am poinformowany, że po zakończeniu procedury zmiany sprzedawcy będę otrzymywał dwie faktury: od swojego nowego sprzedawcy fakturę za zakupioną energię elektryczną oraz od swojego Operatora Systemu Dystrybucyjnego f akturę za usługi dystrybucji energii,  zostałem/am poinformowany o prawie do odstąpienia od Umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa / na odległość, bez podawania przyczyn, w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia, zgodnie z Umową i Regulaminem Sprzedaży Energii Elektrycznej Dla Domu, oraz otrzymałem/am egzemplarz Oświadczenia Odbiorcy o Odstąpieniu od Umowy. W ocenie Prezesa Urzędu, podpisy konsumentów pod powyższymi oświadczeniami nie stanowią jednoznacznego dowodu, że Przedsiębiorca nie dopuścił się zar zucanych mu nieuczciwych praktyk rynkowych. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na model sprzedaży energii elektrycznej prowadzony przez Przedsiębiorcę, tj. marketing bezpośredni. Ta forma promocji może być wykorzystywana w walce o odbiorcę na rynk u energii elektrycznej i pozytywnie wpływać na rozwój konkurencji na tym rynku. Jednakże, w komunikacji bezpośredniej przedstawiciela handlowego z konsumentem, może dochodzić również do licznych nadużyć ze strony przedsiębiorców. Przykładem takich nadużyć mogą być właśnie zachowania osób reprezentuj ących Przedsiębiorcę, opisane w uprawdopodobnieniu bezprawności działań, o których mowa w pkt I.1 i I.2 sentencji niniejszej decyzji . Poprzez odpowiednie techniki sprzedaży, zaskoczenie, presję czasu, nacisk, wyb iórcze przedstawianie informacji, przedstawiciele handlowi mogli uzyskać podpisy nieświadomych konsumentów zarówno na umowach sprzedaży energii elektrycznej, jak i pod w/w oświadczeniami. 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Opis mechanizmu takich działań znalazł się w skargach konsumentów, cyt . : Ponadto perfidnie wykorzystał moją ufność, co do jego dobrych intencji, co poskutkowało uzyskaniem mojej aprobaty w wielu niekorzystnych dla mnie kwestiach np. uzyskaniem podpisu pod oświadczeniem: „ - o rzetelnym zapoznaniu mnie w sposób wyczerpując y o warunkach świadczenia usługi sprzedaży energii elektrycznej, - o obowiązku opłaty dwóch oddzielnych faktur, tj. osobno za zakupioną energię elektryczną i osobno za jej dostawę, - o możliwości odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od jej zawarcia oraz przekazaniu mi egzemplarza Oświadczenia Odbiorcy o odstąpieniu od Umowy, - o zapoznaniu mnie z zawieran ą umową, cennikiem, regulaminem,” p omimo, iż w rzeczywistości nie miało to miejsca, tym bardziej, że zawarcie umowy nastąpiło z zaskoczenia, podczas jedn ej i tej samej dość krótkotrwałej wizyty Państwa przedstawiciela w miejscu mojego zamieszkania, w trakcie której nie było faktycznej możliwości, abym miała realną sposobność zaznajomienia się z powyższym. Jednocześnie dodać należy, że Państwa przedstawicie l działał w dużym pośpiechu, nie dając mi czasu do namysłu, ani możliwości przeczytania kolejnych dokumentów przed ich podpisaniem, lecz podsuwał tylko do podpisu kolejne druki, formularze i oświadczenia, przy czym cały czas zapewniał mnie, że działa w imi eniu Tauron i jego zadaniem jest sporządzenie nowej umowy w celu obniżenia moich wydatków na energię elektryczną . (k. 658) Czuj ę się wprowadzona w błąd oraz zastraszana przez konsultantów, którzy w pierwszej kolejności nie poinformowali mnie z jakiej są fi rmy, znali moje dane osobowe, nie przedstawili warunków umowy, cen oraz nie pozostawili żadnego dokumentu np. umowy (dlatego nie mogę przedstawić jej numeru), a na domiar zastraszali, że umowa musi być podpisana koniecznie „dziś” (…) . (k. 687) Nic nie pod ejrzewając, w przekonaniu że jest to Pan z Tauronu i że zmiana dotyczy tylko okresu rozliczania podpisałam kilka dokumentów, które Pan dał mi do podpisania. Wszystkie podpisane dokumenty Pan zabrał, a zostawił tylko jeden NOVUM DOKUMENT UMOWY SPRZEDAŻY ENE RGII ELEKTRYCZNEJ i poszedł. (…) Umowa została zawart a podstępnie i wbrew moje woli . (k.692) Oświadczam, iż osoba niedowidząca nie wypełniałem druku umowy – wypełnił go Państwa przedstawiciel, dokonałem jedynie podpisu na umowie. Pan (…) zapoznał mnie słow nie z regulaminem, ponieważ regulamin w formie papierowej był dla mnie nie do przeczytania ze względu na wielkość druku – nie przekazał mi jednak informacji z jaką firmą podpisuję umowę i na jakiej zasadzie będzie rozliczana energia elektryczna, przekazał mi jedynie, że rachunki będą przesyłane co miesiąc i będą niższe niż dotychczasowe. (k. 726) (…) b ędąc pod psychiczną presją wywieraną na moją osobę, zgodziłem się podpisać w miejscu wskazanym przez „przedstawiciela energetyki”. Ów człowiek oświadczył jesz cze, że żadnych dokumentów w chwili obecnej mi nie zostawi, a wszystko dostanę pocztą do domu po podpisaniu przez upoważnionego przedstawiciela energetyki .(…). Fakt, że oświadczyłem mu, iż jestem osobą słabo widzącą i nie jestem w stanie przeczytać prezent owanej mi umowy, „ dodał mu tylko skrzydeł ” i sprawił, że bez żadnych skrupułów posłużył się jeszcze większą ilością kłamstw, aby tylko uzyskać mój podpis. (k. 781 - 782) Przy podpisywaniu formularzy logo firmy było nie widoczne, po czym Pan (…) odszedł, nie p ozostawił mi żadnych kopii, formular zy, jak też druków lub broszur . (k. 787) 44 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Jak wynika z powyższych skarg , osoby podpisujące się pod w/w oświadczeniami mogły nie zdawać sobie sprawy, jaki rodzaj dokumentu po d pisywały. Powyższe jest konsekwencją faktu, że konsumenci na skutek działań przedstawicieli handlowych mogli nie mieć świadomości, że zawierają nowe umowy sprzedaży energii elektrycznej, a ich podpis zarówno pod umowami, jak i oświadczeniami mógł zostać uzyskany na skutek nieuczciwych zabiegów przedsta wicieli handlowych, między innymi takich jak opisane w skargach powyżej. Należy podkreślić, że zdobycie takich podpisów od osób starszych [***] klientów Spółki nie jest trudnym zadaniem. Taki konsument, jak już wskazano w niniejszej decyzji, cechuje się do ść dużą łatwowiernością i mniej krytycznym odbiorem przekazywanych informacji . W świadomości osoby starszej przedstawiciel zakładu energetycznego , elektrowni jest osobą wiarygodną i godną zaufania, stąd też konieczność złożenia podpisów pod przedstawianymi przez nich dokumentami nie była weryfikowana w jakikolwiek sposób przez osoby starsze, ani też nie budziła ich podejrzeń. Ponadto, jak wynika ze skarg konsumentów , przedstawiciele handlowi wymuszali na konsumentach pośpieszne składanie podpisów, wykorzyst ując przy tym ich zdezorientowanie i niedołężność. Co więcej, to Spółka wychodziła do konsumentów z intencją przedstawienia swojej oferty, odwiedzając ich w domach. Konsumenci nie szukali kontaktu z Przedsiębiorcą, nie zamierzali zawierać umów sprzedaży en ergii elektrycznej, dlatego mogli być dodatkowo zdezorientowani i zaskoczeni wizytą przedstawicieli Novum. Ze skarg konsumentów wynika , że informacje zawart e w załączonych przez Spółkę oświadczeniach, nie zostały przekazan e im w sposób transparentny i nieb udzący wątpliwości. Konsumenci orientowali się jaki rodzaj dokumentów podpisali, dopiero po otrzymaniu faktur od spółki Novum, bądź na skutek interwencji krewnych. Dyferencjacja wzorca konsumenta wymaga, aby profesjonaliści byli szczególnie staranni przy k ierowaniu komunikatów handlowych np. do osób starszych. Jak wskazuje się w doktrynie, dyferencjacja modelu osoby chronionej relatywizuje funkcje i treść klauzul słusznościowych, ponieważ będą one pomocne przy ocenie staranności zawodowej przedsiębiorcy. W świetle obowiązującego porządku prawnego nie ma uniwersalnej dla każdego i w każdych warunkach koncepcji transparentności. Przy czym zakłócenie odbioru komunikatu może mieć różne przyczyny zewnętrzne, na które składają się m. in. warunki, miejsce i czas, w jakich przekazywana jest informacja konsumentowi . 6 W ocenie Prezesa Urzędu oświadczenia konsumentów , na które powołuje się Spółka nie mogą jednoznacznie świadczyć o rzetelności i staranności działań podejmowanych przez Przedsiębiorcę . W ydaje się, że mogł y one zosta ć przygotowane po to tylko , by chronić interes Spółki, nie zaś konsumenta. Zdobycie podpisu pod takim oświadczeniem m iało w intencji Spółki zabezpieczyć ją przed ewentualnymi roszczeniami konsumentów i stanowić dowód, że dochowała wszelkich niez będnych obowiązków informacyjnych wobec konsumentów . Tymczasem w rzeczywistości konsument mógł nie zdawać sobie sprawy z tego, jaki dokument podpisuje . Skargi konsumentów, świadczą o możliwych nadużyciach i nieetycznych zachowaniach osób reprezentujących s półkę Novum. W ocenie Prezesa Urzędu tego typu oświadczeni a konsumentów mo gą służyć ochronie zarówno interesów przedsiębiorcy , jak i konsumentów tylko wówczas, gdy w chwili ich podpisywania konsument ma pełną świadomość tego, jaki dokument podpisuje, a je go treść jest konsumentowi znana i zrozumiała. Przy czym to na Przedsiębiorcy spoczywa obowiązek przekazania konsumentowi w sposób transparentny i niebudzący wątpliwości informacji zawartych w oświadczeniu przed jego podpisaniem oraz wyjaśnienia ewentualny ch wątpliwości. 6 R. Stefanicki, Komentarz do ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, LexisNexis 2009 , s. 296. 45 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l [***] Podkreślić w tym miejscu należy, iż problematyka odpowiedzialności zleceniodawcy za naruszenia prawa konkurencji przez pośrednika handlowego była przedmiotem rozważań TSUE w wyroku z dnia 15 lipca 2015 r. w sprawie T - 418/10, voestalpi ne AG oraz voestalpine Wire Rod Austria GmbH przeciwko Komisji Europejskiej. TSUE w powyższym wyroku ustalił bowiem, iż sam fakt ustanowienia pośrednika handlowego nie będzie zwalniać zleceniodawcy z odpowiedzialności za przedmiotowe naruszenia dokonane pr zez tego pośrednika, w zakresie, w jakim pośrednik wykonuje określone czynności w imieniu i na rachunek zleceniodawcy, bez ponoszenia ryzyka gospodarczego względem kontrahentów zleceniodawcy. W konsekwencji pośrednik, jako działający na rachunek i w imieni u producentów, nie mógł określać swobodnie swojej strategii handlowej; czynił to jedynie w ramach działalności zintegrowanej z działalnością producentów. W świetle zawartych pomiędzy producentami oraz pośrednikiem handlowym umów, pośrednik handlowy winien być w ocenie TSUE traktowany jako organ pomocniczy zintegrowany z producentami w ramach jednej jednostki gospodarczej. Podstawą powyższych ustaleń było uznanie, że w kontekście relacji pomiędzy producentami i pośrednikiem całość ryzyka gospodarczego związa nego ze sprzedażą produktów kontrahentom producentów lub z zawartymi umowami ponoszą producenci. [***] Należy również wskazać , że z uwagi na złoże n ie przez Spółkę zobowiązania , przeprowadzenie dowodu z decyzji Prezesa UKE z dnia 30 stycznia 2012 r. na okol iczność braku podstaw do uznania, iż Novum wprowadza klientów w błąd co do przedsiębiorcy, z którym klienci zawierali umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych , o które wnosiła Spółka w piśmie z dnia 21 sierpnia 2015 r. należy uznać za bezprzedmiotowe. Zbiorowy interes konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera definicji zbiorowego interesu konsumentów, wskazując jednak w art. 24 ust. 3 uokik , że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Godzenie w zbiorowe intere sy konsumentów oznacza zatem narażenie na uszczerbek interesów pewnej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowaną przez p rzedsiębiorcę praktykę. Ponadto godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagro żeniu ich naruszenia. Konieczność ochrony zbiorowych interesów konsumentów zachodzi wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne w tym znaczeniu, że mogą dotknąć każdego konsumenta będącego lub mogącego być potencjalnie kontrahentem przedsiębiorcy. Nie ulega wątpliwości, że działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów wtedy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. Natomiast przez interes zbiorowy należy rozumieć interes dotyczący konsumentów jako określonej zbiorowości . Dla stwierdzenia godzenia w zbiorowe interesy konsumentów istotne jest ustalenie, że konkretne działanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Oceniając działanie przedsiębiorcy p rzez pryzmat definicji zawartej w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, należy ustalić, czy jego działania mogą naruszać interesy nieoznaczonego kręgu potencjalnych klientów. Tego typu naruszenie wystąpi wówczas, gdy działania przedsi ębiorcy dotyczą zbiorowości i mogą dotknąć każdego potencjalnego klienta, czyli gdy są powszechne. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, zgodnie z którym naruszenie zbiorowych interesów konsumentów ma miejsce wówczas, gdy potencjalnie daną praktyką przeds iębiorcy może być dotknięty każdy konsument w analogicznych okolicznościach. 46 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Zdaniem Prezesa Urzędu w rozpatrywanej sprawie możemy mieć do czynienia z naruszeniem praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów. Praktyki zarzucane Spółce, mogły dotyc zyć jej aktualnych i przyszłych usługobiorców, tj. odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych. Oferta handlowa Spółki kierowana była do wszystkich konsumentów potencjalnie zainteresowanych zawarciem umowy sprzedaży energii elektrycznej. Inter es konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę na zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów powiązane jest z naruszaniem interesów gospodarczych konsumentów. P od tym pojęciem należy rozumieć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak również prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych. W przedmiotowej sprawie praktyki Spółki mogły zagrażać zarówno interesom niemajątkowym konsumentów, poprzez ograniczenie ich prawa do rzetelnej i pełnej informacji na temat istotnych informacji dotyczących umowy, jak i interesom ekonomicznym, bowiem mogły powodować wyłączenie bąd ź ogr aniczenie przyznanego konsumentom prawa do odstąpienia od zawartej umowy, z którą wiązały się określone ekonomiczne obciążenia po stronie konsumenta. Z tego względu, w ocenie Prezesa Urzędu, interes konsumentów, który mógł zostać naruszony w wyniku dz iałań podejmowanych przez Spółkę nie stanowi sumy indywidualnych interesów poszczególnych klientów, lecz ma charakter zbiorowy, co przesądza o możliwości uznania, iż działania te mogą godzić w zbiorowy interes konsumentów. Mając powyższe na względzie należ y uznać za uprawdopodobnione , że praktyki Spółki opisane w p unktach: I.1 .a , I.1.b, I.2 .a i I. 2.b rozstrzygnięcia niniejszej decyzji , godzą w zbiorowe interesy konsumentów. Z łożenie z obowiązani a przez przedsiębiorc ę i nałożenie przez Prezesa Urzędu obowią zku wykonania tego zobowiązania Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej na podstawie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Uwzględniając uwagi Prezesa Urzędu Spółka zmodyfikowała i doprecyzowała złożon y wniosek o wydanie decy zji zobowiązującej . Z uwagi na fakt, że Spółka zaniechała stosowania zarzucanych praktyk w sierpniu 2015 r. przedmiotowy wniosek obejmuje wyłącznie zobowiązanie Przedsiębiorcy do podjęcia działań zmierzających do usunięcia skutków wskazanych naruszeń. Treś ć zobowiązania Novum została przedstawiona w sentencji niniejszej decyzji (tj. w pkt I . A . - I. F .) . Treść zobowiązania jest jedno znaczna i precyzyjna oraz umożliwia skontrolowanie jego wykonania. Przedmiot zobowiązania pozostaje w bezpośrednim związku z zarz ucanymi przez Prezesa Urzędu praktykami. Obejmuje on zobowiązanie Spółki do podjęcia działań zmierzających do usunięcia skutków naruszeń. Należy podkreślić, że u sunięcie negatywnych skutków praktyki obejmuje również przyznanie rekompensaty pieniężnej w wys okości 43,16 zł konsumentom, którzy złożyli zdefiniowaną w sentencji decyzji skargę przed jej wydaniem , a przy zawarciu umowy nie złożyli w formie pisemnej oświadczenia potwierdzającego prawidłowość procesu sprzedażowego, w tym m.in. potwierdzającego świad omość, że Novum jest podmiotem konkurencyjnym wobec innych sprzedawców energii elektrycznej, potwierdzającego otrzymanie informacji o konieczności opłacania dwóch faktur oraz potwierdzającego otrzymanie pouczenia o przysługującym konsumentowi uprawnieniu d o odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, chyba że skarga została złożona w terminie do 4 miesięcy od daty zawarcia poza lokalem przedsiębiorstwa umowy sprzedaży energii elektrycznej . 47 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Re kompensata ta prowadzi w konsekwencji do uzyskani a realnego zadośćuczynienia przez tych konsumentów. Wskazać należy, iż wdrożenie zaproponowanych przez Novum działań spowoduje usunięcie skutków stosowanej praktyki w możliwie największym stopniu, a jednocześnie pozwoli na uniknięcie czasochłonnego prowadz enia postępowania administracyjnego, a następnie ewentualnego postępowania sądowego w procesie odwoławczym . Wypełnienie wnioskowanego przez Spółkę zobowiązania pozwoli osiągnąć podstawowe cele decyzji zobowiązującej, a mianowicie szybkość i efektywność zał atwienia sprawy dla dobra interesu publicznego. Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu uznał za celowe nałożenie na Novum obowiązku wykonania przedłożonego zobowiązania. Tym samym spełnione zostały warunki niezbędne do wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 uokik . Spółka Novum zaproponowała wykonanie zobowią zań, o których mowa w pkt. I.A . - I.E . decyzji w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia decyzji , natomiast zobowiązania przewidzianego w pkt I.F . decyzji w terminie 30 dni od daty jej doręczenia . Bio rąc pod uwagę wymagania czasowe i organizacyjne związane z realizacją złożonych zobowiązań, Prezes Urzędu uznał proponowane terminy wykonania zobowiązania za wystarczające i zapewniające jego skuteczną realizację . Wobec powyższego Prezes Urzędu orzekł jak w p un k cie I sentencji decyzji . Obowiązek publikacji decyzji Zgodnie z ww. art. 28 ust. 2 uokik , w decyzji, o której mowa w art. 28 ust. 1 uokik , Prezes Urzędu może określić termin wykonania zobowiązań lub zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotne go lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji lub do publikacji decyzji w całości lub w części na koszt przedsiębiorcy. Mając na uwadze powyższe, w pkt II sentencji Prezes Urzędu nałożył na Novum obowiązek publikacji wersji jaw nej niniejszej decyzji w całości, na koszt Novum na oficjalnej stronie internetowej tego przedsiębiorcy tj. obecnie https://t - novum.pl/energia/ , w ciągu 7 (siedmiu) dni od daty wydania przedmiotowej decyzji, przy czym treść decyzji powinna być dostępna za pomocą hiperłącza (linku) widocznego w górnej części strony głównej ww. strony i każdej z podstron, a tekst hiperłącza powinien wyglądać następująco: napis „Novum S.A. – DECYZJA UOKiK” w kolorze czerwonym, czcionką Times New Rom an, wielkości co najmniej 13 pt oraz utrzymywania jej na przedmiotowej stronie internetowej przez okres 4 (czterech) miesięcy od daty opublikowania na stronie internetowej. W ocenie Prezesa Urzędu nałożony na Spółkę obowiązek publikacyjny zmierza do przekazania możliwie najszerszemu kręgowi odbiorców informacji o zobowiązaniu złożonym przez Spółkę (konsument om – również t ym niebędącym stroną umowy zawartej ze Spółką, jak i in nym profesjonalnym uczestnikom rynku) . Obowiązek ten spełni przede wszystkim funkcję edukacyjną. Tym samym , Prezes Urzędu nie podziela opinii Spółki wyrażonej w piśmie z 28 września 2017 r. , zawierającym propozycję zobowiązania jakoby nałożenie przedmiotowego obowiązku było niecelowe i mogło prowadzić do dezinformacji konsumentów, a w konsekwencji do zaangażowa nia ich w zbędne czynności. Jak bowiem wskazała Spółka propozycja zobowiązania zakłada zamknięty katalog konsumentów (propozycja jest kierowana do konsumentów, którzy złożyli, w określonym terminie, skargi związane z działaniami Novum), którzy mogą skorzys tać z propozycji zobowiązania. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. 48 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 55 60 424 < fax: 22 55 60 458 ddk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.p l Nałożenie przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę obowiąz k u składania informacji o stopniu realizacji zobowiązania Stosownie do art. 28 ust. 3 uokik elementem obligatoryjnym decyzji zobowiązującej jest nałożenie przez Prezesa Urzędu obowiązku składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązania . Na podstawie tego przepisu Spółka została zobowi ązana do złożenia – w terminie wskazany m w punkcie I I I sentencji niniejszej decyzji (tj. 5 miesięcy od daty doręczenia niniejszej decyzji) – informacji o stopniu realizacji ww. zobowiązania i dowodów potwierdzających jego wykonanie. W ocenie Prezesa Urzędu termin 5 miesięcy jest odpowiedni do tego, aby Prezes Urzędu uzyskał wyczerpujące informacje o stopniu realizacji zobowiązania, które Spółka zobligowana jest wykonać . Wyznaczony termin dotycząc y przekazania informacji o stopniu realizacji zobowiązania jest racjonalny z punk tu widzenia możliwości wykonani a przez Spółkę obowiązku sprawozdawczego. Jednocześnie termin te n umożliwi Prezesowi Urzędu odpowiednią weryfikację realizacji zobowiązania przez Novum . Wobec powyższego Prezes Urzędu orzekł jak w p unkcie I I I sentencji decyz ji . Pouczenie Na podstawie art. 81 ust. 1 uokik w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępow ania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1822, z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Są du Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, które wnosi się za pośrednictwem Prezesa Urzędu Och rony Konkurencji i Konsumentów. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Ochrony Inte resów Konsumentów Łukasz Wroński Otrzymuje: 1. [***] 2. a/a