DIH-15/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-74-139( 9 )/11/CS Warszawa, dnia 15 lutego 2012 r. DECYZJA DIH-2 NR 15/2012 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 2 i art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 ze zm.) oraz w związku z art. 46 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) i art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (j.t. Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania z dnia 30 listopada 2011 r., przedsiębiorców Wioletty Małachowskiej i Mikołaja Małachowskiego wspólników spółki cywilnej „DUET” z siedzibą w Słupsku, od decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 23 listopada 2011 r., nr NR.8361.466.201.D.21.2011 zarządzającej wstrzymanie przez przedsiębiorców Wiolettę Małachowską i Mikołaja Małachowskiego wspólników spółki cywilnej „DUET” z siedzibą w Słupsku, świadczenia usług polegających na sprzedaży paliw ciekłych, do czasu uzyskania koncesji na obrót takimi paliwami, u t r z y m u j e w m o c y z a s k a r ż o n ą d e c y z j ę . 2 UZASADNIENIE Inspektorzy reprezentujący Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, w dniu 14 listopada 2011 r., działając na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli NR-470/11, przeprowadzili kontrolę (oznaczoną numerem NR.8361.466.2011), dotyczącą legalności działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorców Wiolettę Małachowską i Mikołaja Małachowskiego wspólników spółki cywilnej „DUET” z siedzibą w Słupsku (dalej także: „Strony” lub „Przedsiębiorcy”). W toku kontroli stwierdzono, że Przedsiębiorcy prowadzą na stacji paliw w Słupsku, przy ul. Zielonej 10, sprzedaż paliw ciekłych z naruszeniem przepisów art. 46 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.), dalej zwaną: „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej” oraz art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (j.t. Dz.U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.), dalej zwaną: „Prawem energetycznym”, tj. nie posiadają koncesji na obrót paliwami. Mając na względzie powyższe ustalenia, Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej decyzją z dnia 23 listopada 2011 r., nr NR.8361.466.201.D.21.2011 zarządził wstrzymanie przez przedsiębiorców Wiolettę Małachowską i Mikołaja Małachowskiego wspólników spółki cywilnej „DUET” z siedzibą w Słupsku, świadczenia usług polegających na sprzedaży paliw ciekłych, do czasu uzyskania koncesji na obrót takimi paliwami. Pismem z dnia 30 listopada 2011 r., Przedsiębiorcy, złożyli odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i wstrzymanie jej wykonania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji. W odwołaniu podniesiono, że decyzja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o cofnięciu koncesji została zaskarżona i uchylona wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14 maja 2007 r. (sygn. akt XVII AmE 233/06). W ocenie Stron, decyzja o cofnięciu koncesji „nie była oczywista”. Ponadto Przedsiębiorcy nie zgodzili się z tezami uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie braku gwarancji sprzedaży paliwa właściwej jakości i ochrony interesów konsumentów nabywających te paliwa. Podniesiono również fakt, iż sprzedaż paliw stanowi główne źródło utrzymania Stron. Do wniosku Stron o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlegającej natychmiastowemu wykonaniu z mocy prawa, odniesiono się w odrębnym rozstrzygnięciu. 3 Pismem z dnia 20 grudnia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), poinformował Strony o prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszonych w trakcie postępowania, składania wniosków dowodowych, a także do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy w siedzibie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W piśmie z dnia 12 stycznia 2012 r. Przedsiębiorcy poinformowali, iż podtrzymują wszystkie wnioski i uwagi zgłoszone w toku dotychczasowego postępowania. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przedłużył termin zakończenia postępowania, z uwagi na konieczność wnikliwej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie . Rozpoznając odwołanie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, iż stosownie do postanowień art. 46 ust. 1 pkt 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 32 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo energetyczne uzyskania koncesji wymaga prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż zarówno w dacie kontroli, jak i wydania decyzji przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 23 listopada 2011 r., nr NR.8361.466.201.D.21.2011, którą zarządził wstrzymanie przez przedsiębiorców Wiolettę Małachowską i Mikołaja Małachowskiego wspólników spółki cywilnej „DUET” z siedzibą w Słupsku, świadczenia usług polegających na sprzedaży paliw ciekłych, do czasu uzyskania koncesji na obrót takimi paliwami, Przedsiębiorcy nie posiadali wymaganej koncesji. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu prowadzonym przez Prezesa UOKiK w sprawie o sygnaturze DIH-023-2/11/CS, decyzją z dnia 8 listopada 2006 r. (sygn. OPC/3822A/7613/W/1/2006/IW) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki postanowił cofnąć Przedsiębiorcom koncesję na obrót paliwami udzieloną decyzją z dnia 17 sierpnia 2006 r. (sygn. OPC/3822/7613/W/1/2004/IW) z powodu rażącego naruszenia jej warunków, w szczególności z uwagi na niezachowanie wymagań jakościowych dostarczanych odbiorcom paliw. Przedmiotowa decyzja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki 4 została wprawdzie uchylona wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14 maja 2007 r. (sygn. akt XVII AmE 233/06), niemniej jednak na skutek apelacji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lutego 2008 r. (sygn. akt A Ca 965/07) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił odwołanie przedsiębiorców. Z kolei Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 5 listopada 2008 r. (sygn. akt III SK 22/08) odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej. Reasumując należy stwierdzić, iż w toku postępowania przed sądami powszechnymi, odwołanie Stron zostało oddalone, zaś decyzja z dnia 8 listopada 2006 r. (sygn. OPC/3822A/7613/W/1/2006/IW) którą Prezes Urzędu Regulacji Energetyki postanowił cofnąć Przedsiębiorcom koncesję na obrót paliwami jest prawomocna i obowiązująca. Tym samym twierdzenie Stron zawarte w odwołaniu, iż decyzja o cofnięciu koncesji „nie była oczywista” należy uznać za bezzasadne. Mając powyższe na względzie, należy zauważyć, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (j.t. Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 ze zm.) stanowi, iż wojewódzki inspektor w drodze decyzji może zarządzić w toku kontroli wstrzymanie świadczenia usług, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa. Decyzja taka, zgodnie z art. 18 ust. 4 ww. ustawy o Inspekcji Handlowej, podlega natychmiastowemu wykonaniu. Nie ulega wątpliwości, że prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami bez wymaganej koncesji stanowi nieprawidłowość wymagającą usunięcia. Samo prowadzenie obrotu paliwami bez wymaganej koncesji eliminuje nadzór państwa nad tym rodzajem działalności gospodarczej mając wpływ na bezpieczeństwo energetyczne państwa, oszczędne i racjonalne użytkowanie paliw oraz rozwój konkurencji, a tym samym godząc w interes gospodarczy państwa. Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z dnia 17.10.2006 r., sygn. Akt VI SA/WA 1541/06), stwierdzając, że brak koncesji na obrót paliwami ciekłymi narusza bezpieczeństwo i interes konsumentów, co w konsekwencji upoważnia organ do wydania decyzji zarządzającej wstrzymanie świadczenia usług. W kontekście powyższego należy odnieść się do podniesionych w odwołaniu kwestii dotyczących sprzedaży paliwa niewłaściwej jakości oraz ochrony interesów konsumentów. Jak wynika z powołanego orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sam fakt 5 prowadzenia działalności w zakresie obrotu paliwami, bez wymaganej koncesji, narusza interesy konsumentów. Niemniej jednak, mając na względzie twierdzenie Przedsiębiorców, iż nie badano aktualnej jakości paliwa, ani też nie odnotowano skarg na jego jakość, wypada podkreślić, iż przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była legalność prowadzonej działalności związanej ze sprzedażą paliw, nie zaś kontrola jakości oferowanych w sprzedaży paliw. Innymi słowy jakość oferowanych paliw nie ma żadnego znaczenia dla przedmiotowego postępowania. Kontrola nie była bowiem prowadzona w oparciu o przepisy ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. nr 169, poz. 1200 ze zm.). Odnosząc się do poruszonej w odwołaniu kwestii „aspektu społecznego”, tj. pozbawienia Przedsiębiorców źródła utrzymania, należy na wstępie wyraźnie podkreślić, iż decyzja, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o Inspekcji Handlowej, obowiązuje wyłącznie do czasu doprowadzenia do zgodności działalności Przedsiębiorcy z przepisami ustawy Prawo energetyczne, a więc do czasu usunięcia stwierdzonych w czasie kontroli nieprawidłowości. Zaskarżona decyzja stanowi następstwo decyzji o cofnięciu Przedsiębiorcom koncesji, które to rozstrzygnięcie jest prawomocne, co podkreślano już powyżej. Wydanie zaskarżonej decyzji stanowi więc przerwanie stanu niezgodnego z obowiązującym prawem, który istniał od momentu uprawomocnienia się decyzji o cofnięciu koncesji, do momentu wydania zaskarżonej decyzji. Negatywny aspekt społeczny wstrzymania świadczenia usług sprzedaży paliw ciekłych, objawiający się po stronie Przedsiębiorców utratą dochodów z tytułu takiej sprzedaży, nie może stanowić uzasadnienia dla bezprawności działania jakim jest bez wątpienia sprzedaż paliw bez wymaganej koncesji. Akceptacja takiego stanu rzeczy naruszałaby wspomniany przez Strony aspekt społeczny, poprzez naruszenie równości podmiotów wobec obowiązującego prawa oraz poszanowania obowiązującego porządku prawnego. Także deklarowany przez Przedsiębiorców zamiar przekazania stacji innemu podmiotowi gospodarczemu, nie może mieć wpływu na zapadłe tu rozstrzygnięcie. Biorąc powyższe pod uwagę, należy uznać, iż Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zasadnie zarządził wstrzymanie sprzedaży paliw przez Przedsiębiorców, do czasu uzyskania koncesji. 6 Zważywszy na przedstawione okoliczności należało postanowić, jak w sentencji. Decyzja niniejsza jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję, zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu niniejszej decyzji. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Wiceprezes Małgorzata Kozak Otrzymują: 1/ Wioletta Małachowska „DUET” s.c., ul. Zielona 10, 76-200 Słupsk. 2/ Mikołaj Małachowski „DUET” s.c., ul. Zielona 10, 76-200 Słupsk. 3/ Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej. 7 4/ a/a