DIH-76/2021

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Warszawa, 19 maja 2021 r. DIH-2.707.24.2021.CS DECYZJA DIH-2 NR 76/2021 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735), art. 35 a pkt 9 lit. b, art. 35 c ust. 5 pkt 1, ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 133), w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (j.t. Dz. U. z 2020 r. poz. 1706) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez – przedsiębiorcę Pana Ryszarda Luchowskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą FIRMA HANDLOWO – USŁUGOWA „LUMAR” Ryszard Luchowski w Kobyłce – od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 30 marca 2021 r. nr PO.31.PS.2.2021.PC, wymierzającej Przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 10 000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), z tytułu wprowadzania do obrotu w składzie opału przy (...) w Kobyłce, paliwa stałego węgla kamiennego orzech Ziemowit (luz) w ilości 58t, w cenie 900 zł/t, nabytego na podstawie faktury VAT 46/12/20 z dnia 16 grudnia 2020 r., dla którego wystawiono świadectwo jakości nr 54/2021 z dnia 21 stycznia 2021 r., w którym wartości parametrów paliwa stałego są niezgodne ze stanem faktycznym p o s t a n a w i a utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy 2 UZASADNIENIE Przy piśmie z 19 kwietnia 2021 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odwołanie przedsiębiorcy (…) (dalej także: „Przedsiębiorca” lub „Strona”) wraz z aktami sprawy. W trakcie kontroli przeprowadzonej 28 stycznia 2021 r. w należącym do Przedsiębiorcy składzie opału przy (...), upoważnieni pracownicy akredytowanego laboratorium SGS Polska Sp. z o.o. w obecności inspektorów reprezentujących Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali do badań ze zwału o wielkości 58 ton próbki węgla kamiennego orzech Ziemowit (luz), tj. próbkę paliwa stałego nr 0040/21/8594 i próbkę kontrolną paliwa stałego nr 9904/21/8594 w ilości 93,30 kg próbka paliwa stałego i 93,10 kg próbka kontrolna paliwa stałego orzech Ziemowit, na podstawie protokołu pobrania próbek paliwa stałego nr 4/W/2021. Dla pobranego do badań paliwa stałego orzech Ziemowit (luz) Przedsiębiorca przedstawił świadectwo jakości nr 54/2021 z 21 stycznia 2021 r. Następnie inspektorzy reprezentujący Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, przekazali próbkę węgla kamiennego nr 0040/21/8594 i próbkę kontrolną nr 9904/21/8594 do niezależnego akredytowanego laboratorium tj. SGS Polska Sp. z o.o. w Warszawie, według protokołu przyjęcia próbek paliw stałych do badania nr 20/2006419/036-021B z 28 stycznia 2021 r. wraz ze świadectwem jakości paliwa stałego nr 54/2021 z 21 stycznia 2021 r. Badanie laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium tj. SGS Polska Sp. z o.o. w Warszawie (protokół z badań Nr 20/2006419/036-021B z 5 lutego 2021 r.) wykazało, że oferowany w dniu kontroli tj. 28 stycznia 2021 r. węgiel kamienny orzech Ziemowit (luz) (o nr próbki 0040/21/8594) po uwzględnieniu odchylenia, które zostało określone w § 2 rozporządzenia Ministra Energii z 27 września 2018 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1890), zwanego dalej: ,,rozporządzeniem” nie spełniał wymagań jakościowych określonych w świadectwie jakości paliw stałych wystawionym przez Stronę (nr 54/2021 z 21 stycznia 2021 r.) z uwagi na:  zawyżony parametr zawartość popiołu, którego wynik badania wyniósł 8,0%, przy wymaganiach jakościowych zadeklarowanych przez Stronę w świadectwie jakości paliw stałych dla zawartości popiołu 6,86%;  zawyżony parametr zawartość wilgoci całkowitej, którego wynik badania wyniósł 12,2%, przy wymaganiach jakościowych zadeklarowanych przez Stronę w świadectwie jakości paliw stałych dla zawartości wilgoci całkowitej 11,3%; 3  zaniżony parametr zawartość części lotnych, którego wynik badania wyniósł 31,94%, przy wymaganiach jakościowych zadeklarowanych przez Stronę w świadectwie jakości paliw stałych dla zawartości części lotnych 40,59%. Ponieważ badanie ww. próbki paliwa stałego nr 0040/21/8594 wykazało niezgodność z parametrami wskazanymi w świadectwie jakości wystawionym przez Przedsiębiorcę, badanie próbki kontrolnej paliwa stałego pobranej 28 stycznia 2021 r., o nr 9904/21/8594 zostało przeprowadzone z urzędu, zgodnie z art. 22 ust. 7a pkt 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw przez akredytowane, niezależne laboratorium tj. SGS Polska Sp. z o.o. w Warszawie. Badanie próbki kontrolnej nr 9904/21/8594, po uwzględnieniu odchylenia które zostało określone w § 2 rozporządzenia, potwierdziło niespełnienie wymagań jakościowych określonych w wystawionym przez Stronę świadectwie jakości badanego paliwa stałego (protokół z badań Nr 20/2006419/036-021B/K z 5 lutego 2021 r.) w zakresie:  zawyżonego parametru zawartość popiołu, którego wynik badania wyniósł 7,8%, przy wymaganiach jakościowych zadeklarowanych przez Stronę w świadectwie jakości paliw stałych dla zawartości popiołu 6,86%;  zawyżonego parametru zawartość wilgoci całkowitej, którego wynik badania wyniósł 12,5%, przy wymaganiach jakościowych zadeklarowanych przez Stronę w świadectwie jakości paliw stałych dla zawartości wilgoci całkowitej 11,3%;  zaniżonego parametru zawartość części lotnych, którego wynik badania wyniósł 32,29%, przy wymaganiach jakościowych zadeklarowanych przez Stronę w świadectwie jakości paliw stałych dla zawartości części lotnych 40,59%. W związku z wynikami badań laboratoryjnych Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej stwierdził, że badany węgiel kamienny orzech Ziemowit (luz) jest niezgodny z parametrami wskazanymi w wystawionym przez Stronę świadectwie jakości paliwa stałego nr 54/2021 z 21 stycznia 2021 r. Pismem z 17 lutego 2021 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej poinformował Przedsiębiorcę o wynikach badań laboratoryjnych próbek węgla kamiennego orzech Ziemowit (luz) oraz przekazał Stronie egzemplarze protokołu z badań Nr 20/2006419/036-021B z 5 lutego 2021 r. dla próbki nr 0040/21/8594 oraz protokołu z badań Nr 20/2006419/036-021B/K z 5 lutego 2021 r. dla próbki kontrolnej nr 9904/21/8594. 4 Pismem z 3 marca 2021 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zawiadomił Przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej określonej w art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz poinformował, że na podstawie art. 10 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735), dalej: „Kodeks postępowania administracyjnego” - ma prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania w szczególności do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszonych w trakcie postępowania, a także do składania wniosków dowodowych. Ponadto Strona została wezwana do przekazania informacji o wielkości obrotów dotyczących paliw stałych lub wartości paliw stałych wprowadzonych do obrotu w roku poprzedzającym rok przeprowadzenia kontroli. W piśmie z 17 marca 2021 r. Strona ustosunkowała się do zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, wnosząc o poprzestanie na pouczeniu i przekazała informacje dotyczące wartości paliw stałych wprowadzonych do obrotu w roku poprzedzającym rok przeprowadzenia kontroli. Decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 30 marca 2021 r. nr PO.31.PS.2.2021.PC, wymierzono Przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 10 000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), z tytułu wprowadzania do obrotu w składzie opału przy (...), paliwa stałego węgla kamiennego orzech Ziemowit w ilości 58t, w cenie 900 zł/t, nabytego na podstawie faktury VAT 46/12/20 z dnia 16 grudnia 2020 r., dla którego wystawiono świadectwo jakości nr 54/2021 z dnia 21 stycznia 2021 r., w którym wartości parametrów paliwa stałego są niezgodne ze stanem faktycznym. Pismem z 13 kwietnia 2021 r. Przedsiębiorca odwołał się od ww. decyzji i wniósł o cofnięcie wymierzonej kary, którą uznał za cyt. „drakońską w stosunku do wartości obecnie sprzedawanego węgla”. Strona wyjaśniła, że wydając świadectwa jakości, opiera się na danych zawartych w świadectwach wystawianych prze dostawców i nie jest zobligowana do każdorazowej analizy dostarczanego węgla. Zwróciła także uwagę na fakt, iż węgiel jest wytworem natury i jego parametry są zmienne. Zdaniem Przedsiębiorcy w niniejszej sprawie powinna znaleźć zastosowanie zasada „in dubio pro reo”. Pismem z 23 kwietnia 2021 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poinformował Stronę o prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz żądań zgłoszonych w trakcie postępowania, składania wniosków dowodowych, a także do zapoznania się 5 ze zgromadzonymi aktami sprawy w siedzibie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Rozpoznając odwołanie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Po przeanalizowaniu akt sprawy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz zapoznał się z dowodami służącymi ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, dokonując przy tym wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, przedsiębiorca w momencie wprowadzania do obrotu paliwa stałego przeznaczonego dla gospodarstw domowych oraz do spalania w instalacjach o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1MW, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a i b, wystawia dokument potwierdzający spełnienie przez paliwo stałe wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3a ust. 2 ww. ustawy, zwany „świadectwem jakości”. Za paliwa stałe w myśl art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a, b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw uznaje się m.in.: węgiel kamienny, brykiety lub pelety zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego oraz produkty w postaci stałej otrzymywane w procesie przeróbki termicznej węgla kamiennego lub węgla brunatnego przeznaczone do spalania. Zakres przedmiotowy świadectwa jakości zdefiniowany jest w art. 6d ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Zgodnie z art. 6d pkt 6 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw świadectwo jakości zawiera wskazanie wartości parametrów paliwa stałego, dla którego jest wystawiane, określonych w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych. Z powołanych wyżej przepisów, wynika iż przedsiębiorcy są obowiązani do wystawiania dokumentu potwierdzającego spełnienie przez paliwo stałe wymagań jakościowych określonych w przepisach szczególnych, zwanego świadectwem jakości – wprowadzając je do obrotu oraz wskazać w nim wartości parametrów paliwa stałego, dla którego jest 6 wystawiane. Wystawienie świadectwa jakości, w którym wartości parametrów jakościowych są niezgodne ze stanem faktycznym podlega karze pieniężnej na podstawie art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. W niniejszym postępowaniu, badanie laboratoryjne przez akredytowane, niezależne laboratorium tj. SGS Polska Sp. z o.o. w Warszawie (protokół z badań Nr 20/2006419/036- 021B z 5 lutego 2021 r.) wykazało, że oferowany w dniu kontroli tj. 28 stycznia 2021 r. węgiel kamienny orzech Ziemowit (luz) (o nr próbki 0040/21/8594) po uwzględnieniu odchylenia, które zostało określone w § 2 rozporządzenia Ministra Energii z 27 września 2018 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1890), zwanego dalej: ,,rozporządzeniem” nie spełniał wymagań jakościowych określonych w świadectwie jakości paliw stałych wystawionym przez Stronę (nr 54/2021 z 21 stycznia 2021 r.) z uwagi na:  zawyżony parametr zawartość popiołu, którego wynik badania wyniósł 8,0%, przy wymaganiach jakościowych zadeklarowanych przez Stronę w świadectwie jakości paliw stałych dla zawartości popiołu 6,86%;  zawyżony parametr zawartość wilgoci całkowitej, którego wynik badania wyniósł 12,2%, przy wymaganiach jakościowych zadeklarowanych przez Stronę w świadectwie jakości paliw stałych dla zawartości wilgoci całkowitej 11,3%;  zaniżony parametr zawartość części lotnych, którego wynik badania wyniósł 31,94%, przy wymaganiach jakościowych zadeklarowanych przez Stronę w świadectwie jakości paliw stałych dla zawartości części lotnych 40,59%. Ponieważ badanie ww. próbki paliwa stałego nr 0040/21/8594 wykazało niezgodność z parametrami wskazanymi w świadectwie jakości wystawionym przez Przedsiębiorcę, badanie próbki kontrolnej paliwa stałego pobranej 28 stycznia 2021 r., o nr 9904/21/8594 zostało przeprowadzone z urzędu, zgodnie z art. 22 ust. 7a pkt 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw przez akredytowane, niezależne laboratorium tj. SGS Polska Sp. z o.o. w Warszawie. Badanie próbki kontrolnej nr 9904/21/8594, po uwzględnieniu odchylenia które zostało określone w § 2 rozporządzenia, potwierdziło niespełnienie wymagań jakościowych określonych w wystawionym przez Stronę świadectwie jakości badanego paliwa stałego (protokół z badań Nr 20/2006419/036-021B/K z 5 lutego 2021 r.) w zakresie: 7  zawyżonego parametru zawartość popiołu, którego wynik badania wyniósł 7,8%, przy wymaganiach jakościowych zadeklarowanych przez Stronę w świadectwie jakości paliw stałych dla zawartości popiołu 6,86%;  zawyżonego parametru zawartość wilgoci całkowitej, którego wynik badania wyniósł 12,5%, przy wymaganiach jakościowych zadeklarowanych przez Stronę w świadectwie jakości paliw stałych dla zawartości wilgoci całkowitej 11,3%;  zaniżonego parametru zawartość części lotnych, którego wynik badania wyniósł 32,29%, przy wymaganiach jakościowych zadeklarowanych przez Stronę w świadectwie jakości paliw stałych dla zawartości części lotnych 40,59%. W związku z wynikami badań laboratoryjnych Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej słusznie stwierdził, że badany węgiel kamienny orzech Ziemowit (luz) jest niezgodny z parametrami wskazanymi w wystawionym przez Stronę świadectwie jakości paliwa stałego nr 54/2021 z 21 stycznia 2021 r. Z treści art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw wynika, że podmiot wprowadzający do obrotu paliwo stałe, który wystawia świadectwo jakości, w którym wartości parametrów są niezgodne ze stanem faktycznym podlega karze pieniężnej. Zamierzonym efektem wprowadzenia obowiązku wystawiania świadectw jakości ma być uporządkowanie rynku paliw stałych i umożliwienie konsumentom zakupu paliw stałych spełniających wymagania jakościowe dla paliw przeznaczonych do sektora komunalno-bytowego oraz umożliwienie kupującemu uzyskania rzetelnej i wyczerpującej informacji na temat nabywanego produktu. Dlatego też ustawodawca w art. 6c ust. 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw na przedsiębiorcę wprowadzającego do obrotu paliwa stałe nałożył obowiązek wystawiania w momencie wprowadzania do obrotu paliwa stałego dokumentu potwierdzającego spełnienie przez paliwo stałe wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3a ust. 2 ww. ustawy, zwany „świadectwem jakości” oraz wskazania w nim wartości parametrów paliwa stałego, dla którego jest wystawiane. Zakres przedmiotowy świadectwa jakości zdefiniowany został w art. 6d ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Zgodnie z art. 6d pkt 6 przedsiębiorca wprowadzający paliwa stałe do obrotu ma obowiązek w świadectwie jakości wskazać wartości parametrów paliwa stałego, dla którego jest wystawiane świadectwo jakości, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3a ust. 2, czyli te zgodne ze stanem faktycznym. Istota zatem omawianych tu regulacji ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw sprowadza się do ochrony konsumenta, przed zakupem paliwa stałego, którego 8 parametry jakościowe są gorsze, niźli deklarowane przez sprzedawcę w świadectwie jakości, a zatem odbiegające w sposób niekorzystny dla tego konsumenta od parametrów wskazanych przez sprzedawcę w świadectwie jakości. Celem Ustawodawcy jest doprowadzenie do stanu, w którym przedsiębiorcy wprowadzający do obrotu paliwa węglowe będą wprowadzali do sektora komunalno-bytowego produkty o jak najwyższej jakości. Jedną z najważniejszych części systemu monitorowania i kontroli jakości paliw jest rozporządzenie w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych, ponieważ określa wymagania jakościowe dla paliw stałych przeznaczonych do użycia w gospodarstwach domowych lub w instalacjach spalania o nominalnej mocy cieplnej poniżej 1 MW, czyli przez podmioty tworzące sektor komunalno- bytowy. Świadectwa jakości paliw stałych są dodatkowym elementem systemu monitorowania i kontrolowania, który ma na celu zwiększenie świadomości zarówno klientów jak i podmiotów wprowadzających do obrotu paliwa stałe w kwestii jakości tych paliw. Świadectwo jakości paliw stałych obrazuje stosunek jakości do ceny, dzięki czemu nabywca może dokonać wyboru pomiędzy paliwem stałym dopuszczonym do użycia w gospodarstwach domowych lub w instalacjach spalania o nominalnej mocy cieplnej poniżej 1 MW, tj. spełniającym podstawowe wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych, a paliwem lepszym jakościowo, co przeważnie wiąże się z wyższą ceną. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że ustalenie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, że w tej sprawie ziściła się przesłanka, o której mowa w art. 35a pkt 9 lit. b znajduje potwierdzenie w ustalonym stanie faktycznym. W ocenie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wysokość nałożonej kary pieniężnej jest zgodna z treścią art. 35c ust. 5 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, który stanowi, że wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa w art. 35a pkt 9 i 10, wynosi: 1) od 10.000 zł do 25.000 zł – w przypadku gdy wartość wprowadzanego do obrotu paliwa stałego nie przekracza kwoty 200.000 zł, 2) od 25.001 zł do 100.000 zł – w przypadku gdy wartość wprowadzanego do obrotu paliwa stałego przekracza kwotę 200.000 zł. Zgodnie z art. 35d ust. 4 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw organ I instancji ustalając wysokość kar pieniężnych uwzględnia dotychczasową działalność przedsiębiorcy dokonującego naruszenia, wielkość obrotu z tej działalności lub wartość paliw stałych wprowadzonych do obrotu przez tego przedsiębiorcę w roku poprzedzającym rok przeprowadzenia kontroli. Ponieważ ustalona wartość wprowadzanych do obrotu 9 w momencie rozpoczęcia kontroli paliw stałych nie przekroczyła kwoty 200 000,00 zł, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, że zasadnym było nałożenie na stronę kary w wysokości 10 000, 00 zł, która zawiera się w przedziale wskazanym w art. 35c ust. 5 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę uznał, że Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej słusznie uwzględnił dotychczasową działalność przedsiębiorcy tj. fakt, że była to pierwsza kontrola dotycząca przestrzegania przepisów ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadzając ponownie postępowanie uznał wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 10 000,00 zł czyli w dolnej granicy zakresu przewidzianego przez ustawę za słuszne i zgodne z prawem. W konsekwencji, zarzut Strony, iż wymierzona kara jest drakońska w stosunku do wartości sprzedawanego obecnie przez Przedsiębiorcę węgla, należy uznać za niezasadny. Wysokość kary administracyjnej wynika bowiem wprost z cytowanych przepisów. W trakcie kontroli przeprowadzonej 28 stycznia 2021 r. w należącym do Przedsiębiorcy składzie opału, inspektorzy reprezentujący Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali do badań ze zwału o wielkości 58 ton próbki węgla kamiennego orzech Ziemowit (luz), tj. próbkę paliwa stałego nr 0040/21/8594 i próbkę kontrolną paliwa stałego nr 9904/21/8594 w ilości 93,30 kg próbka paliwa stałego i 93,10 kg próbka kontrolna paliwa stałego orzech Ziemowit (luz), na podstawie protokołu pobrania próbek paliwa stałego nr 4/W/2021. W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić, iż zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw stałych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1891) – sposób pobierania próbek paliw stałych określa załącznik do rozporządzenia. Załącznik ten w ust. 2 wskazuje miejsca, z których dokonuje się poboru próbek paliw stałych (w pkt 6 ust. 2 wskazano – zwały). Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, iż w toku kontroli 28 stycznia 2021 r., węgiel kamienny w sortymencie orzech Ziemowit (luz) składowany na zwale oferowano do sprzedaży konsumentom i z tego zwału, zgodnie z ww. rozporządzeniem pobrano próbki do badań. Poboru próbek dokonywali doświadczeni i przeszkoleni pracownicy - próbobiorcy niezależnego laboratorium SGS Polska Sp. z o. o. oraz Jednostki Inspekcyjnej SGS Polska Sp. z o.o. posiadających akredytacje nr AB 313 i nr AK 013 wydane przez Polskie Centrum Akredytacji w Warszawie, z którym Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jako Zarządzający systemem monitorowania i kontrolowania jakości paliw, zawarł umowę na 10 wykonywanie usług poboru i badania próbek paliw stałych. Z tego też względu nie ma podstaw do kwestionowania poboru próbek. Pobranie próbki przeznaczonej do badań i próbki kontrolnej zostało przeprowadzone w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw stałych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1891). Na okoliczność pobrania próbek sporządzono w dwóch egzemplarzach protokół pobrania próbek paliwa stałego 4/W/2021, z których jeden przekazano Stronie. W toku kontroli odnotowano także, iż pobrania dokonano zgodnie z wymaganiami normy PN-G- 04502:2014-11, co potwierdzono protokołem pobrania próbek paliwa stałego nr 4/W/2021, podpisanym przez Stronę bez zastrzeżeń. Badania laboratoryjne zostały wykonane zgodnie z procedurami zawartymi w dokumentach normalizacyjnych wskazanych w załączniku do rozporządzeniu Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie metod badania jakości paliw stałych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1893, z późn. zm.). Procedury badawcze wskazane w powyższym rozporządzeniu zawierają dane dotyczące niepewności pomiarów oraz sposób obliczenia i przedstawienia wyników. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Energii z dnia 27 września 2018 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1890) oceny spełniania wymagań jakościowych przez paliwo stałe dokonuje akredytowane laboratorium wykonujące badania, z uwzględnieniem dopuszczalnych odchyleń określonych w § 2. W związku z powyższym Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, że pobór próbek i badanie próbek było przeprowadzone prawidłowo, a próbki reprezentują pobrane paliwo stałe węgiel kamienny orzech Ziemowit (luz), znajdujące się na składzie opału u Przedsiębiorcy, które było oferowane konsumentom. Odnosząc się do uwag Strony, iż węgiel kamienny jest wytworem natury i jego parametry są zmienne, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zauważa że węgiel kamienny jako niejednorodna naturalna kopalina mineralna jest podatny na działanie czynników atmosferycznych, tak podczas transportu jak i składowania, które w wyniku zachodzących procesów wpływają na zmienność poszczególnych parametrów. Jest to fakt powszechnie znany. W dniu 28 stycznia 2021 r. inspektorzy reprezentujący Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali próbkę przeznaczoną do badań i próbkę kontrolną ze zwału o masie 58 ton, tak jak była oferowana potencjalnym klientom. Zdaniem organu Strona jako profesjonalista kierując się lojalnością wobec klientów winna zabezpieczyć wprowadzane do obrotu paliwo stałe przed wpływem czynników atmosferycznych, aby zapobiec lub zmniejszyć ich wpływ na parametry jakościowe bądź 11 uwzględnić wpływ tych czynników w przekazywanym z zakupionym paliwem stałym świadectwie jakości. Z powyższych przyczyn organ nie uwzględnił argumentacji Strony odnoszącej się do właściwości fizycznych i chemicznych paliwa stałego podnoszonych w odwołaniu. Mając na względzie wyjaśnienia Przedsiębiorcy, iż wystawiając świadectwa opiera się na świadectwach wystawianych przez dostawców i nie jest zobligowany do każdorazowej analizy dostarczonego węgla, należy stwierdzić, iż faktycznie żadne przepisy nie obligują Strony do poddawania badaniom dostarczanych przez dostawców partii węgla. Jednakże to samo można powiedzieć o wystawianiu świadectw na podstawie świadectw jakości otrzymanych od dostawców. Żadne bowiem przepisy nie obligują Przedsiębiorcy do posługiwania się wartościami parametrów określonymi w świadectwach otrzymanych od dostawców. Strona wystawiając świadectwo jakości może posługiwać się wartościami parametrów wskazanymi w rozporządzeniu. Jak już podniesiono powyżej, świadectwa jakości paliw stałych są dodatkowym elementem systemu monitorowania i kontrolowania, który ma na celu zwiększenie świadomości zarówno klientów jak i podmiotów wprowadzających do obrotu paliwa stałe w kwestii jakości tych paliw. Świadectwo jakości paliw stałych obrazuje stosunek jakości do ceny, dzięki czemu nabywca może dokonać wyboru pomiędzy paliwem stałym dopuszczonym do użycia w gospodarstwach domowych lub w instalacjach spalania o nominalnej mocy cieplnej poniżej 1 MW, tj. spełniającym podstawowe wymagania określone w rozporządzeniu w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych, a paliwem lepszym jakościowo, co przeważnie wiąże się z wyższą ceną. Innymi słowy, wyłącznie od Przedsiębiorcy zależy, czy wystawiając świadectwo jakości posłuży się podstawowymi wartościami parametrów z rozporządzenia, czy też wartościami parametrów wskazującymi na lepszą jakość paliwa stałego, wynikającymi ze świadectw otrzymanych od dostawców. W przypadku dokonania wyboru, drugiej z możliwości, co ma miejsce w niniejszej sprawie, Strona musi liczyć się z ewentualną odpowiedzialnością na zasadach określonych w art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, gdy badania laboratoryjne wykażą, że badany węgiel kamienny jest niezgodny z parametrami wskazanymi w wystawionym przez Przedsiębiorcę świadectwie jakości paliwa stałego. Wypada także wyjaśnić, iż zasada „in dubio pro reo”, do której odnosi się Strona w odwołaniu, wyrażona jest w art. 5 § 2 Kodeksu postępowania karnego i jest ściśle powiązana z zasadą domniemania niewinności. Istotą tej zasady jest to, iż wątpliwości nie dające się usunąć w drodze czynności dowodowych sąd musi rozstrzygać na korzyść oskarżonego. Zasada ta ma zastosowanie w postępowaniu karnym, nie zaś administracyjnym, 12 a w konsekwencji nie można jej odnieść do administracyjnej kary pieniężnej, którą wymierzono Przedsiębiorcy. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazuje, że konsekwencją faktu stwierdzania na podstawie art. 35a pkt 9 lit. b ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, czyli w ramach decyzji związanej jest obowiązek zastosowania reguły kolizyjnej. Reguła ta została ustanowiona w art. 189a § 2 pkt 1 Kpa, który stanowi, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów Działu IVa Administracyjne kary pieniężne Kodeksu postępowania administracyjnego w tym zakresie nie stosuje się. Dyrektywy wymiaru kar administracyjnych przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania w przypadku kar nakładanych decyzjami związanymi, czyli takimi, w stosunku do których ustawodawca nakazuje stosować pewien jednoznaczny mechanizm – sankcji pieniężnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lipca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 2015/18). Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozpatrując odwołanie Strony, przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pod kątem możliwości zastosowania art. 189f § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten wskazuje wprost, jakie podstawowe przesłanki muszą zostać łącznie spełnione, aby organ mógł odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu. Są to: - waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub - za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Organ odwoławczy stwierdził, że zamierzonym efektem wprowadzenia obowiązku wystawiania świadectw jakości ma być uporządkowanie rynku paliw stałych i umożliwienie konsumentom zakupu paliw stałych spełniających wymagania jakościowe dla paliw przeznaczonych do sektora komunalno-bytowego oraz umożliwienie kupującemu uzyskania rzetelnej i wyczerpującej informacji na temat nabywanego produktu. Z powyższych względów w sytuacji, gdy wymagane prawem świadectwo jakości paliw stałych nie było zgodne ze stanem faktycznym nie można mówić, o znikomej wadze naruszenia. Na gruncie rozpatrywanej sprawy oznacza to, że nie spełniła się przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa. Nie można też stwierdzić, że Strona zaprzestała naruszenia prawa, ponieważ 13 czynności w tym celu zostały podjęte w następstwie kontroli, która ujawniła naruszenie stanowiące podstawę nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Dalsza analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że na Stronę za to samo zachowanie tj. wystawienie wymaganych prawem świadectw jakości paliwa stałego, w których wartość parametrów jakościowych była niezgodna ze stanem faktycznym nie została uprzednio nałożona przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocną decyzją administracyjna kara pieniężna lub, że została ona prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów rozpatrując odwołanie Strony uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 189f ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i zastosowania pouczenia. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeanalizował również możliwość zastosowania art. 189 f § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przypadku decyzji związanych, gdzie w przepisach prawa wskazany jest termin wykonania konkretnego obowiązku, zaprzestanie naruszenia prawa po wskazanym w ustawie terminie nie może być kwalifikowane jako zaprzestanie naruszenia prawa, o którym mowa w art. 189f § 2 Kpa. Na podstawie art. 6c ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw Strona była zobowiązana do wystawienia i przekazania kopii świadectwa jakości paliwa stałego zawierającego parametry paliwa stałego zgodne z rzeczywistymi w momencie wprowadzania go do obrotu i jak wynika z materiału dowodowego obowiązkowi temu uchybiła. Przywołany przepis jasno określa, że wykonanie obowiązku powinno nastąpić w momencie wprowadzania paliwa stałego do obrotu. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Kontrolowany nie dopełnił bowiem obowiązków nałożonych na niego w art. 6c ww. ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. W związku z powyższym, wymierzoną karę pieniężną należy wpłacić na rachunek Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie nr konta: 59 1010 1010 0006 0622 3100 0000, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stała się ostateczna. 14 Zważywszy na przedstawione okoliczności należało postanowić, jak w sentencji. Decyzja niniejsza jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. 4. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Działu IVa ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735). 5. Zgodnie z art. 189k § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735), na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez: 15 1) odroczenie terminu wykonania administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty; 2) odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty; 3) umorzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części; 4) umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub części. Podstawa prawna pouczenia: art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/