DKK-322/2024

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 19 grudnia 202 4 r. DKK - 2 .430. 1. 202 3 . RAW DECYZJA nr DKK - 322 /202 4 I. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r . o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 202 4 r. poz. 1616 ) po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania antymonopolowego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Crestyl Holding PL s.r.o. z siedzibą w Pradze, Czechy (dawniej: Crestyl Holding PL Limited z siedzibą w Qormi, Malt a) karę pieniężną w wysokości 120 000 zł (słownie: sto dwadzieścia tysięcy złotych ) , płatną do budżetu państwa , z tytułu dokonania koncentracji, polegającej na przejęciu przez Crestyl Holding PL s.r.o. z siedzibą w Pradze, Czechy , kontroli nad CP Developer S.à r.l. z siedzibą w Luksemburgu, Wielkie Księstwo Luksemburga , bez uzyskania zgody Prezesa Urzędu, tj. z naruszeniem art. 13 ust. 1 i 2 pkt 2 w związku z art. 94 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . II. Na podstawie art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 202 4 r. poz. 1616 ) oraz na podstawie art. 263 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ) w zwi ązku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża Crestyl Holding PL s.r.o. z siedzibą w Pradze, Czechy kosztami postępowania antymonopolowego w kwocie 51,80 zł ( słownie: pięćdziesiąt jeden złotych i osiemdziesiąt groszy ) i zobowiązuje do uiszczenia tych kosztów na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 2 UZASADNIENIE 5 października 2022 r. Prezes Urzędu został p owiadomiony przez Vulgaris S.a.r.l. z siedzibą w Luksemburgu, Wielkie Księstwo Luksemburga („ Vulgaris ”) o przejęciu przez Crestyl Holding PL s.r.o. z siedzibą w Pradze, Czechy („ Crestyl ”) wyłącznej – dotychczas sprawowanej wspólnie z Vulgaris (na mocy decy zji Prezesa Urzędu z 25 marca 2021 r. , decyzja nr DKK - 74/2021 1 ) – kontroli nad CP Developer S.à r.l. z siedzibą w Luksemburgu, Wielkie Księstwo Luksemburga („ CP Developer ”, „ Spółka Przejmowana ”) (k. 210 – 215) . W związku z powyższym, postanowieniem nr DKK - 1 74/2022 z dnia 22 grudnia 2022 r. (k. 216) zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające, mające na celu wstępne ustalenie istnienia obowiązku zgłoszenia zamiaru koncentracji z udziałem Crestyl . W toku postępowania ustalono, że CP Developer był współkontrolow any przez Crestyl oraz Vulgaris ( na mocy decyzj i Prezesa Urzędu nr DKK - 74/2021 z 25 marca 2021 r. , wyrażającej zgodę na przejęci e przez Vulgaris oraz Crestyl , wspólnej kontroli nad CP Developer ) . Współkontrola ta wynikała z faktu, iż Crestyl oraz Vulgaris posiadały w Spółce Przejmowanej po 50% udziałów i miały prawo do [Informacja prawnie chroniona] . U stalono także , że przejęcie wyłącznej kontroli przez Crestyl nad CP Developer nastąpiło 16 września 2022 r , kiedy to [Informacja prawnie chroniona] . W dniu 19 września 2022 r. – Crestyl dokonał stosownego wpisu w Registre de Commerce et des Sociétés (luksemburskim organie rejestrowym), zatwierdzającego zmianę składu Rady CP Developer. Crestyl 18 listopada 2023 r. dokonał zgłoszenia zamiaru koncentracji, polegaj ącej na przejęciu przez Crestyl wyłącznej kontroli nad CP Developer . Zgłoszenie to zostało zwrócone przez Prezesa Urzędu pismem z dnia 25 stycznia 2023 r. (k. 1 – 2) , albowiem w ocenie Prezesa Urzędu dotoczyło ono koncentracji już dokonanej. Łączny obrót ucz estników koncentracji przekroczył w roku obrotowym poprzedzającym rok, w którym powstał obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji, tj. w roku trwającym od 1 stycznia 20 21 r. do 31 grudnia 20 21 r. próg 50 mln euro, wynosząc [Informacja prawnie chroniona] eu ro. Jednocześnie nie m iało zastosowania wyłączenie przewidziane w art. 14 ustawy o ochronie konkurencji , albowiem obrót osiągnięty przez Spółkę Przejmowaną na terytorium Polski przekroczył 10 mln euro – wynosząc [Informacja prawnie chroniona] euro. 1 https://decyzje.uokik.gov.pl/bp/dec_prez.nsf/ 43104c28a7a1be23c1257eac006d8dd4/920789983f3052f1c12587a 5003ee1fb/$FILE/DKK - 74 - 2021.pdf Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 3 W zais tniałej sytuacji, zgodnie z art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r. poz. 594 – dalej „ ustawa o ochronie konkurencji ”), na Crestyl spoczywał obowiązek notyfikacji koncentracji polegającej na prze jęciu przez Crestyl kontroli nad CP Developer. W związku z powyższym postanowieniem nr DKK 58/2023 z 17 maja 2023 r., organ antymonopolowy wszczął na podstawie art. 49 ust. 1 w związku z art. 106 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji , postępowanie w s prawie nałożenia na Crestyl, kary pieniężnej z tytułu dokonania koncentracji, polegającej na przejęciu przez Crestyl , kontroli nad CP Developer, bez uzyskania uprzedniej zgody Prezesa Urzędu, tj. z naruszeniem art. 13 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 94 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji (k. 3). Wskazane zawiadomienie zostało doręczone Crestyl 19 maja 2023 r. (k. 31). Pismem z 21 października 2024 r. organ antymonopolowy przedstawił Crestyl Szczegółowe Uzasadnienie Zarzutów oraz poinformował o zakończ eniu postępowania dowodowego i prawie zapoznania się z całością akt zgromadzonych w sprawie, a także o uprawnieniu do przedstawienia swojego stanowiska odnośnie do zgromadzonego materiału dowodowego – wyznaczając 14 dniowy termin na skorzystanie z tych pra w (k. 234 - 240). W dniu 6 listopada 2024 r. Crestyl skorzystał z uprawnienia do przejrzenia całości akt sprawy przed zakończeniem postępowania (k. 233). Pismem z 18 listopada 2024 (k. 243 - 264) Crestyl odpowiedział na doręczone 4 listopada 2024 r. Szczegółow e Uzasadnienie Zarzutów w którym podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W dniu 20 maja 2023 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z o ochronie konkurencji dokonana ustawą o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw z dn ia 9 marca 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 852). Zgodnie z art. 13 ustawy nowelizującej, do spraw, w których postępowanie przed Prezesem Urzędu wszczęto przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W trakcie postępowa nia organ antymonopolowy ustalił, co następuje: Stron a postępowania i uczestnik koncentracji Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 4 Crestyl – spółka holdingowa należąca do grupy spółek ostatecznie kontrolowanych przez Cali Global Investments Limited z siedzibą na Malcie („ Grupa Cali Global ”). Grupa Cali Global prowadzi działalność przede wszystkim jako deweloper nieruchomości mieszkaniowych, biurowych oraz handlowych w różnych miastach położonych na terytorium Czech. Obrót wygenerowany przez Crestyl w roku poprzedzającym rok, w którym powstał obowiązek notyfikacyjny – tj. w 2021 r. – wyniósł [Informacja prawnie chroniona] euro . CP Developer – spółka holdingowa sprawuj ąca kontrolę nad Spravia sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (poprzednio Budimex Nieruchomości sp. z o.o.), która prowadzi działaln ość deweloperską na rynku nieruchomości w Polsce. Obrót wygenerowany przez CP Developer w roku poprzedzającym rok, w którym powstał obowiązek notyfikacyjny – tj. w 2021 r. – wyniósł [Informacja prawnie chroniona] euro , zaś w 2020 r. – [Informacja prawnie c hroniona] euro . Stanowisko Stron y Crestyl stoi na stanowisku, że [Informacja prawnie chroniona] . Ponadto Crestyl podnosi, iż struktura udziałowa w CP Developer nie uległa zmianie w efekcie czego Vulgaris zachował pełnię przysługujących mu praw ekonomicz n ych , zaś Prezes Urzędu w prowadzonym postępowaniu skoncentrował się wyłącznie na ostatecznym (i tymczasowym) skutku zmian dokonanych w Zarządzie CP Developer we wrześniu 2022 r., bez przeanalizowania przyczyny tych zmian, ich wpływu na prawa wspólników, fu nkcjonowanie spółki oraz relacje w zakresie kontroli w ramach CP Developer . Dodatkowo Crestyl uważa, że Prezes Urzędu nie uwzględnił okoliczności łagodzących występujących w sprawie, takich jak: b rak wcześniejszego naruszenia ustawy o ochronie konkurencji przez Crestyl, b rak negatywnego wpływu działań Crestyl na rynek , ich nieumyślność, krótki okres trwania, oraz pełn ej współprac y z Prezesem Urzędu w toku prowadzonego postępowania. [Informacja prawnie chroniona] . Crestyl zarzuca również Prezesowi Urzędu zbyt długi czas trwania postępowania , który doprowadził do tego, że górna granica możliwej do nałożenia kary, zost ała wyznaczona na podstawie obrotów osiągniętych przez spółkę w 2023 r., [Informacja prawnie chroniona] . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 5 Ponadto Crestyl stoi na stanowisku, że obrót ten powinien zostać pomniejszony o transakcje wewnątrzgrupowe. W oparciu o powyższe ustalenia organ antym onopolowy zważył, co następuje: Przepisy art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji w zw. z art. 4 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców ( Dz. U. z 2024 r. poz. 236) dalej: „ Prawo przedsiębiorców ”) definiują przedsiębiorcę jako osobę fizycz ną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą – czyli zgodnie z art. 3 Prawo przedsiębiorców zorganizowaną działalność zarobkową, w ykonywaną we własnym imieniu i w sposób ciągły. Pojęcie przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji jest jeszcze szersze, aniżeli w rozumieniu prawa przedsiębiorców . Za przedsiębiorców ustawa o ochronie konkurencji uznaje m.in. także: - osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu; - osobę fizyczną, która posiada kontrolę nad co najmniej jednym przedsiębiorcą, choćby nie prowadziła działalności gospodarcz ej w rozumieniu przepisów Praw a przedsiębiorców, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13 ustawy o ochronie konkurencji . Jakkolwiek fakt ten na żadnym etapie postępowania nie był przez Crestyl kwestionowa ny, a wręcz kilkukrotnie potwierdzany – choćby w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji nr DKK - 74/2021, jak i zwróconym zgłoszeniem z 18 listopada 2022 r., tak jednak należy jednoznacznie podkreślić, że zarówno Crestyl – będący czeską spółką z ograniczo ną odpowiedzialnością (k. 114 – 124), jak i CP Developer, które jest luksemburską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (k. 12 – 16) – są przedsiębiorcami w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji . Wobec powyższego należy uznać, iż Crestyl oraz CP Developer spełnia ją przesłanki, jakich powołane przepisy ustawy antymonopolowej wymagają do uznania podmiotu za przedsiębiorcę. W konsekwencji je go działania mogą być poddane ocenie w toku postępowania przed Prezesem Urzędu. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 6 Obowiązek zgłoszenia Preze sowi Urzędu zamiaru koncentracji Obowiązek notyfikacji zamiaru koncentracji został określony w art. 13 ustawy o ochronie konkurencji . Zgodnie z tym przepisem zamiar koncentracji podlega zgłoszeniu Prezesowi Urzędu, jeżeli: 1) łączny światowy obrót przedsię biorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekracza równowartość 1 000 000 000 euro , lub 2) łączny obrót na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym po przedzającym rok zgłoszenia przekracza równowartość 50 000 000 euro. Obowiązek ten dotyczy m.in. koncentracji polegającej na przejęciu kontroli, (art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji ) , w tym również w sytuacji, w której dochodzi do przejęcia przez przedsiębiorcę wyłącznej kontroli na innym przedsiębiorcą sprawowanej do tej pory wspólnie z innym przedsiębiorcą . Jednocześnie ustawa o ochronie konkurencji w art. 14 pkt 1 określa, że nie podlega zgłoszeniu zamiar koncentracji jeżeli obrót przedsi ębiorcy, nad którym ma nastąpić przejęcie kontroli, zgodnie z art. 13 ust. 2 pkt 2, nie przekroczył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w żadnym z dwóch lat obrotowych poprzedzających zgłoszenie równowartości 10 000 000 euro . Stan faktyczny w kwestii o siągnięcia progów obrotowych, jak również braku wyłączenia, o którym wspomina art. 14 pkt 1 ustaw y o ochronie konkurencji jest bezsporny , albowiem Crestyl w dniu 18 listopada 2022 r. – świadom powyższego – dokonał zgłoszenia zamiaru koncentracji 2 , zaś speł nienie progów obrotowych zostało potwierdzone przez Crestyl w rozdziale III zgłoszenia zamiaru koncentracji z 18 listopada 2022 r. (k. 23a) Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji przez przejęcie kontroli rozumie się wszelkie formy bezpośredn iego lub pośredniego uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców; uprawnie nia takie tworzą w szczególności: - dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego), także na podstawie porozumień z innymi osobami, 2 Z głoszenie koncentracji dokonanej – zwrot zgłoszenia pismem z dnia 25 stycznia 2023 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 7 - członkowie jego zarządu lub rady nadzorczej stanowią więcej niż połowę członków zarządu innego przedsiębiorcy (przedsiębiorcy zależnego) . Należy przy tym zauważyć, że o bowiązkowi zgłoszenia Prezesowi Urzędu podlega nie tylko samo przejęcie wyłącznej lub wspólnej kontroli, ale także zmiana z kontroli wspólnej na kontrolę wyłączną, z kontroli wyłącznej na kontrolę wspólną oraz w przypadku zmiany przedsiębiorców sprawujących wspólną kontrolę (zmiana jakości spr awowanej kontroli). Podmiot dysponujący kontrolą wyłączną ma bowiem większy zakres uprawnień niż ten dysponujący kontrolą wspólnie z innym lub innymi podmiotami. W niniejszej sprawie doszło do zmiany jakości sprawowanej kontroli ze współkontroli na kontrol ę sprawowaną wyłącznie przez Crestyl. Do dnia 16 września 2022 r. kontrola nad CP Developer była bowiem sprawowana wspólnie przez Crestyl oraz Vulgaris zarówno Crestyl, jak i Vulgaris posiadały po 50% udziałów w Spółce Przejmowanej, [Informacja prawnie chr oniona] . Jednakże Crestyl – uznając, że [Informacja prawnie chroniona] . W dniu 19 września 2022 r. – Crestyl dokonał stosownego wpisu w Registre de Commerce et des Sociétés (luksemburskim organie rejestrowym), zatwierdzającego zmianę składu Rady CP Develop er. W ocenie Prezesa Urzędu czynności podjęte przez Crestyl umożliwiły spółce wywieranie decydującego wpływu na CP Developer, albowiem w ich wyniku w dniu 1 6 września 202 2 r. [Informacja prawnie chroniona] . Zgłoszenie zamiaru dokonania koncentracji zaś po winno zostać zgłoszone Prezesowi Urzędu przed podjęciem tych czynności. Za takie zgłoszenie z całą pewnością nie można uznać zgłoszenia zamiaru koncentracji 18 listopada 2022 r., [Informacja prawnie chroniona] . Notyfikacji koncentracji należy dokonać na et apie jej zamiaru , zaś zamiar występuje przed dokonaniem. W świetle powyższych informacji należy uznać, że Crestyl przejął wyłączną kontrolę nad CP Developer 1 6 września 202 2 r. bez wymaganej uprzedniej zgody Prezesa Urzędu. Zasadność nałożenia kary pie niężnej Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 8 Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji przewiduje się możliwość nałożenia w drodze decyzji kary pieniężnej, jeżeli przedsiębiorca, choćby nieumyślnie, dokonał koncentracji bez uzyskania zgody Prezesa Urzędu. Dokonane ustalen ia faktyczne pozwalają na przyjęcie, że Crestyl dokonał koncentracji bez zgody Prezesa Urzędu. Crestyl przeprowadzi ł koncentrację, której zamiar podlegał obowiązkowi notyfikacji Prezesowi Urzędu i zaniechał zgłoszenia jej zamiaru organowi antymonopolowemu, co stanowi naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji . Zasadne jest zatem nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji . Podkreślenia wymaga, iż kontrola Prezesa Urzędu w aspekcie koncen tracji przedsiębiorców nie jest kontrolą ex post , lecz kontrolą ex ante . Ma ona charakter prewencyjny – jej celem jest umożliwienie Prezesowi Urzędu oddziaływanie na takie koncentracje między przedsiębiorcami, które mogą wywołać negatywny skutek dla konkur encji na rynku. Świadczy o tym treść art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji , zgodnie z którym zgłoszeniu Prezesowi Urzędu podlega zamiar koncentracji, nie zaś zrealizowana już transakcja. Dokonanie koncentracji bez uzyskania zgody Prezesa Urzędu stan owi jeden z najgroźniejszych deliktów antymonopolowych wymierzony w istotę antymonopolowej kontroli koncentracji, a więc godzący wprost w interes publiczny. Stąd też wynika potrzeba jego sankcjonowania, która w okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi z daniem Prezesa UOKiK najmniejszej wątpliwości. Ustalenie wysokości kary pieniężnej 1. Przesłanka choćby nieumyślnego naruszenia ustawy Nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej za dokonanie koncentracji bez zgody Prezesa Urzędu ma charakter uznaniowy i nie jest uzależnione od oceny skutków wpływu łączenia przedsiębiorców na konkurencję, co potwierdza ugruntowana linia orzecznicza Sądu Najwyższego, w tym postanowienie SN z dnia 7 lipca 1999 r., I CKN 184/99 oraz postanowienie SN z dnia 22 marca 2001 r. I CKN 1127/98. Brak wpływu na konkurencję ma jednak znaczenie dla wymiaru kary (wyrok SN z dnia 20 czerwca 2001 r., I CKN 1150/98). Ponadto, jak zaznaczył Sąd Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 9 Antymonopolowy w wyroku z dnia 4 lutego 1998 r. (XVII Ama 66/97), kara pieniężna powinna być na t yle dolegliwa, aby czyniła nieopłacalne ewentualne próby przedsiębiorców uchylania się w przyszłości od poddania się antymonopolowej kontroli połączeń z ich udziałem. Przytoczone orzeczenia, wydane na podstawie nieobowiązującej ustawy z dnia 24 lutego 1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz. U. z 1999 r. Nr 52, poz. 547 ze zm.), pozostają aktualne w świetle obowiązujących przepisów ustawy o ochronie konkurencji . W piśmiennictwie antymonopolowym zwraca się również uwagę, że Prezes Urzędu nakłada karę pieniężną określoną m.in. w art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji w razie spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek zawartych w tym przepisie, włącznie z przesłankami podmiotowymi, tj. w przypadku stwi erdzenia, że określone w tym przepisie naruszenie obejmowało co najmniej nieumyślność (M. Król - Bogomilska: Kary pieniężne w prawie antymonopolowym, Warszawa 2001, s. 88). W ocenie Prezesa Urzędu, na gruncie przedstawionego wyżej stanu faktycznego sprawy, C restyl dopuści ł się umyślnego naruszenia przepisów ustawy. Podmioty profesjonalnie działające na rynku powinny przewidywać, [Informacja prawnie chroniona] bez wymaganej uprzedniej zgody organu antymonopolowego, mogą spotkać się z reakcją ze strony organu a ntymonopolowego w postaci nałożenia sankcji finansowej za zachowanie niezgodne z przepisami ustawy o ochronie konkurencji . Crestyl – będąc działającym na rynku od lat profesjonalistą, zaś przede wszystkim będąc podmiotem, który dokonał uprzednio (w dniu 24 lutego 2021 r.) zgłoszenia zamiaru koncentracji polegającego na przejęciu wspólnej (wraz z Vulgaris) kontroli nad CP Developer (wówczas Budimex Nieruchomości sp. z o.o.), musiał mieć świadomość, że [Informacja prawnie chroniona] , a następnie rejestrując d okonane zmiany we właściwym rejestrze, nabył wyłączną kontrolę nad Spółką Przejmowaną. W odniesieniu do przesłanki " choćby nieumyślnego " naruszenia zakazu dokonywania koncentracji bez zgody Prezesa Urzędu, Sąd Najwyższy zauważył, że: „ T rudno wyobrazić sobi e , by w przypadku zachowań przedsiębiorców wypełniających hipotezy norm definiujących koncentracje doszło do połączenia, przejęcia kontroli, utworzenia wspólnego przedsiębiorcy, nabycia części mienia w warunkach odpowiadających pojęciu nieumyślności, skoro wszystkie wymienione w art. 13 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji formy koncentracji wymagają dla ich ziszczenia podjęcia szeregu działań ujawniających na zewnątrz wolę konkretnego przedsiębiorcy i jego stosunek do czynu jakim jego dokonanie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 10 koncentracj i. Innymi słowy, do dokonania koncentracji konieczne jest ukierunkowanie zachowania przedsiębiorcy na osiągnięcie określonego celu (zrealizowanie skutku) i sterowanie tym zachowaniem. Wszystkie te działania podejmowane są przez przedsiębiorcę świadomie. To jest zaś charakterystyczne dla zamiaru popełnienia czynu zabronionego (zamiast wielu zob. A. Zoll, Komentarz do art. 9 k.k., LEX 2016, nb. 5), skoro przedsiębiorca ma orientacją tego co robi: ze świadomością i wolą realizuje istotę czynu zabronionego (dok onanie koncentracji). 2. Obrót brany pod uwagę przy ustalaniu wysokości kary Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji organ antymonopolowy może przedsiębiorcy wymierzyć karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osią gniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary. W roku poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w roku obrotowym trwającym od 1 stycznia do 31 grudnia 202 3 r. Crestyl osiągnął obrót w wysokości [Informacja prawnie chroniona] zł . W związku z powy ższym , wysokość kary , jaka może być nałożona na Crestyl nie przekroczy kwoty [Informacja prawnie chroniona] zł . 3. Przesłanki wymiaru kary Zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji, wysokość nakładanej kary pieniężnej w przypadku dokonania koncentracji bez zgody Prezesa Urzędu uwzględnia w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy i jest ustalana z uwzględnieniem okresu, stopnia oraz skutków rynkowych naruszenia przepisów ustawy, przy c zym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia, działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia a także w przypadku kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 3 ustawy o och ronie konkurencji specyfiki rynku, na którym doszło do naruszenia. W postępowaniach z zakresu kontroli koncentracji cały system jej kontroli opiera się na obowiązku uprzedniej notyfikacji zamiaru koncentracji, zaś na przedsiębiorc y ciąży bezwzględny obowi ązek zgłoszenia zamiaru dokonania koncentracji oraz powstrzymania się Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 11 z jej przeprowadzeniem do czasu uzyskania decyzji Prezesa Urzędu. W związku z powyższym dokonanie koncentracji bez uprzedniej zgody Prezesa Urzędu stanowi największy gatunkowo delikt, ja ki można popełnić na tym polu. Nie budzi wątpliwości w okolicznościach sprawy, że Crestyl dokonał koncentracji bez uprzedniej zgody Prezesa Urzędu, dokonując zgłoszenia 18 listopada 2022 r. , podczas gdy do koncentracji doszło 16 września 2022 r. Crestyl, j ako profesjonalny uczestnik obrotu rynkowego miał świadomość istnienia przepisów o antymonopolowej kontroli koncentracji, o czym świadczy chociażby fakt , że stosował się do nich wcześniej , notyfikując zamiar koncentracji Prezesowi Urzędu 3 . Ponadto Crestyl – nawet stojąc na stanowisku, że [Informacja prawnie chroniona] – jako profesjonalny podmiot winien był co najmniej dopuścić możliwość, która finalnie w opisanym stanie faktycznym się ziściła i przynajmniej poinformować Prezesa Urzędu o zaistniałej sytuacj i i podjętych przez Crestyl w związku z tym działaniach, czego Crestyl bynajmniej nie uczynił. Oceniając stopień naruszenia przepisów ustawy , należy uznać, że był on znaczny. Crestyl mając obowiązek przestrzegania przepisów prawa powszechnie obowiązująceg o , zaniechał dokonania obowiązkowej notyfikacji. Co więcej, powody braku notyfikacji leżą całkowicie po stronie Crestyl, albowiem to wyłącznie na tym podmiocie ciążył obowiązek notyfikacji i tylko odeń zależało jego wypełnienie. Crestyl mógł dokonać zgłosz enia zamiaru koncentracji, ale samodzielnie i bez udziału osób trzecich zaniechał wypełnienia tego obowiązku. Brak notyfikacji zamiaru koncentracji przez Crestyl godził także w podstawy systemu antymonopolowej kontroli koncentracji i uniemożliwił Prezesowi Urzędu wykonanie jego ustawowego obowiązku w postaci oceny zamierzonej koncentracji z przepisami ustawy o ochronie konkurencji . Bez znaczenia dla faktu dokonania koncentracji jest przesłanka, na którą powołuje się Crestyl, a mianowicie fakt, że [Informacj a prawnie chroniona] . Podobnie podnoszony w odpowiedzi na szczegółowe uzasadnienie zarzutów argument, iż [Informacja prawnie chroniona] , wydaje się nie być zasadny w kontekście faktu, iż stan ten trwa po dziś dzień. W końcu b łędną jest również podnoszona p rzez Crestyl argumentacja, że [Informacja prawnie chroniona] , albowiem opiera się ona o przekonanie, iż zgłoszenie zamiaru koncentracji już dokonanej sprawia, że naruszenie przesta je istnieć . 3 Zgłoszenie zakończone wydaniem przez Prezesa Urzędu decyzji nr DKK - 74/2021 . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 12 W toku postępowania nie stwierdzono, aby dokonana koncentracja d oprowadziła do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku, na którym działalność prowadził Crestyl oraz Spółka Przejmowana . 4. Przesłanki łagodzące i obciążające Ponadto organ antymonopolowy bierze pod uwagę okoliczności łagodzące, którymi zgodnie z art . 111 ust. 3 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji w przypadku niezgłoszenia zamiaru koncentracji są: poinformowanie Prezesa Urzędu o dokonaniu koncentracji oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Jednocześnie organ antymonopolowy bierze pod uwagę okoliczności obciążające, którymi zgodnie z art. 111 ust. 4 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji w przypadku niezgłoszenia zamiaru koncentracji jest dokonanie uprz ednio podobnego naruszenia i umyślność naruszenia. W przedmiotowej sprawie Prezes Urzędu zidentyfikował okoliczność obciążającą tj. umyślność działania Crestyl . W analizowanej sprawie brak jest przesłanek łagodzących, albowiem nie można uznać zgłoszenia zamiaru koncentracji dwa miesiące po dokonaniu czynności, jakie w ocenie Prezesa Urzędu doprowadziły do przejęcia kontroli, a przy tym dopiero po zawiadomieniu o tym fakcie organu antymonopolowego przez drugiego z dotychczas współkontrolujących, za okolic zność łagodzącą w postaci poinformowani a Prezesa Urzędu o dokonaniu koncentracji . Również nie można uznać za okoliczność łagodzącą współpracy z organem ochrony konkurencji w toku niniejszego postępowania antymonopolowego, z uwagi na fakt, że aktywność Cres tyl ograniczała się jedynie do udzielania odpowiedzi na pytania Prezesa Urzędu , kierowan e na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji . Udzielanie tego rodzaju odpowiedzi stanowi obowiązek przedsiębiorcy, a jego wypełnienie nie może zostać uzn ane za rodzaj współpracy z organem ochrony konkurencji, który uzasadniałby zmniejszenie wymiaru kary pieniężnej. Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z 30 stycznia 2019 r. (I NSK 7/18) – „ Współpraca z Prezesem UOKiK w toku postępowania może być uzn ana za okoliczność łagodzącą. Jednak tylko wówczas, jeżeli wykracza poza obowiązki ustawowe ” oraz „ Wykonywanie obowiązków nałożonych na przedsiębiorcę przez ustawę nie może być poczytywane za okoliczność łagodzącą, rzutującą na obniżenie kary ”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 13 Jednocześni e należy wskazać, że Crestyl nie był uprzednio karany za tożsamy rodzajowo delikt antymonopolowy , aczkolwiek – zgodnie z orzecznictwem – okoliczność ta nie powinna wpływać na obniżenie kary . Jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 7 maja 2015 r. (VI ACa 722/14) – „ Z faktu dotychczasowego przestrzegania obowiązku nie sposób wyprowadzić dla powoda pozytywnych dla niego skutków w postaci zmniejszenia wysokości kary pieniężnej, w szczególności zaś takiej, która została ustalona na niewysokim poziom ie " . 5. Wymiar kar y Kara pieniężna za brak notyfikacji zamiaru koncentracji, określona w art. 106 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji , ma charakter: • represyjny – nakładana jest za naruszenie ustawowego obowiązku notyfikacji koncentracji Prezesowi Urzędu, ale także niedopełnienie obowiązku związanego z notyfikacją, czyli oczekiwania na wydanie przez Prezesa Urzędu decyzji; • prewencyjny – ma zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa; • dyscyplinujący – zagrożenie nią, czyli potencjalna możliwość nałożenia kary pieniężnej przez Prezesa Urzędu, ma skłaniać przedsiębiorców do notyfikacji koncentracji oraz do oczekiwania na wydanie rozstrzygnięcia. Podobne stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2 004 r. (III SK 31/04), w którym stwierdził, odnosząc się do podobnej w charakterze kary za niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy o ochronie konkurencji , iż kara pieniężna za antymonopolowe delikty formalne jest sankcją za niedopełnienie obowiązku i ma ona na celu zniechęcenie przedsiębiorców do nieprzestrzegania ich obowiązków. Wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej organ antymonopolowy kieruje się zasadą równości i proporcjonalności. Rozważając kwestię nałożenia kary organ antymonopolowy mus i wziąć pod uwagę, czy w danych okolicznościach sprawy konieczne albo celowe jest jej nałożenie, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości kara spełni założone funkcje. Crestyl w roku poprzedzającym rok wydania decyzji o nałożeniu kary osiągnął obrót w wysoko ści [Informacja prawnie chroniona] zł. W związku z powyższym, wysokość kary, jaka może być nałożona na Crestyl wynosi równowartoś ć 10 % obrotu osiągniętego w 2023 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 14 i nie przekroczy kwoty [Informacja prawnie chroniona] zł. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej o koliczności Prezes Urzędu zdecydował nałożyć na Crestyl karę pieniężną w wysokości 120 000 zł ( słownie: sto dwadzieścia tysięcy złotych ) . W ocenie Prezesa Urzędu, zasadnym jest w niniejszej sprawie wymierzenie kary pieniężnej we wskazanej wysokości z uwagi na cele prewencji indywidualnej i ogólnej, jak również cel represyjny. Maksymalna wysokość kary, jaka może zostać nałożona na Crestyl wynosi [Informacja prawnie chroniona] zł ( słownie : [Informacja prawnie chroniona] ) . Oznacza to, że nałożona na Crestyl kara stanowić będzie ok. [Informacja prawnie chroniona] % kary maksymalnej. Podkreślić także należy, iż od wniosku o wszczęcie postępowania antymonopolowego w sprawie koncentracji przedsiębiorcy uiszczają opłatę (art. 94 ust. 4 ustawy o ochronie konkurenc ji ), których wysokość, zgodnie z ust. 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r. poz. 367), wynosiła 15 000 zł. Ponadto przedsiębiorcy ponoszą koszty obsługi prawnej ze strony kancelarii prawniczych związane z przeprowadzeniem postępowania przed Prezesem Urzędu. W ocenie organu antymonopolowego sankcja za niedopełnienie obowiązku notyfikacji powinna być zatem odpowiednio wyższa niż ww. koszty. W przeciwnym razie przed siębiorcy mogliby celowo nie zgłaszać zamiaru koncentracji, gdyż byłoby to dla nich bardziej opłacalne. W ocenie Prezesa Urzędu wymierzona kara pieniężna jest adekwatna do stopnia zawinienia, zaś jej wysokość będzie skutecznie zapobiegała naruszeniom ust awy o ochronie konkurencji przez Wspólników w przyszłości. Nałożona kara spełnia równocześnie funkcję prewencji ogólnej, zniechęcając do naruszania prawa również przez innych przedsiębiorców. Mając na uwadze powyższe Prezes Urzędu orzekł, jak w sentencj i decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji, na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. K oszty postępowania Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 15 Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji , jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Nat omiast zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji , Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Z przepisów ustawy o ochronie konkurencji nie wynika wprost, co składa się na koszty postępowania, o których mowa w art. 77 ustawy o ochronie konkurencji . Jednocześnie jednak art. 83 ustawy o ochronie konkurencji zawiera generalne odesłanie w sprawach nieuregulowanych do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2024 r. poz. 572 , dalej: „k.p.a.”). W konsekwencji należy przyjąć, że zakres tych kosztów wyznacza art. 263 k.p.a. i uznać za nie: ( I ) koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron; ( II ) koszty doręczania stro nom pism urzędowych; ( III ) inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. W punkcie I sentencji niniejszej decyzji stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez Crestyl . Na koszty postępowania składały s ię wydatki związane z doręczaniem stron ie , w odniesieniu do któr ej stwierdzono naruszenie, pism urzędowych, które wyniosły 51,80 zł ( słownie: pięćdziesiąt jeden złotych i osiemdziesiąt groszy ). Prezes Urzędu postanowił o obciążeniu strony postępowania tymi kosztami. Koszty postępowania należy uiścić w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 Przy dokonywaniu wpłaty należy dopisać nume r decyzji Prezesa Urzędu stanowiącej podstawę jej dokonania. POUCZENIE : Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. 2024 r. poz. 1616 ) w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 16 Konkurencji i Konsumentów – za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w t erminie miesiąca od dnia jej doręczenia. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach postępowania, na podstawie art. 264 § 2 k .p.a., w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji , jak również stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochr onie konkurencji , w związku z art. 479 32 §1 oraz 2 k.p.c., stronie przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji z postanowieniem. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 959), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony K onkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Opłatę od odwołania należy uiścić na rachunek bankowy Sądu Okręgowego w Warszawie albo w kasie tego sądu lub w inny sposób, zgodnie z informacjami podanymi przez Sąd. Na stronie internetowej Sądu Okręgowego w Warszawie oraz na tablicy ogłoszeń w budynku Sądu dostępne informacje o: 1) funkcjonujących kasach sądu, w których można uiścić opłatę sądową; 2) możliwych sposobach uiszczania opłat sądowych w formie bezgotówkowej; 3) numerach rachunków bieżących dochodów sądu, na które można dokonywać wpłat. Zgodnie z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, k tórej ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie, spółka handlowa powinna wykazać także, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielen ie spółce pożyczki. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy . Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 Kodeksu postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 55 60 12 2 < faks +48 22 826 61 25 dkk @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 17 Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, któ rej ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wn iosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Oc hrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Kontroli Koncentracji Robert Kamiński Otrzymuj e : Crestyl Holding PL s.r.o., Czechy za pośrednictwem pełnomocnika [Informacja prawnie chroniona]