DKK-34/2020

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY DKK - 2 . 421 . 80 .2019. DL Warszawa, 28 stycznia 20 20 r . DECYZJA nr DKK - 34 /20 20 Na podstawie art. 18 w związku z art. 13 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. z 201 9 r., poz. 369 ze zm. ), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek DaVita sp. z o.o. z siedzibą w e Wr ocławiu wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na przejęciu przez DaVita sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu kontroli nad Dravis sp. z o.o. z siedzibą w Nowym Tomyślu . Uzasadnienie W dniu 6 grudnia 201 9 r. do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „Prezesem Urzędu” lub „organem antymonopolow ym”, wpłynęło zgłoszenie zamiaru koncentracji, polegającej na przejęciu przez DaVita sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu (zwaną dalej „DaVita” , „Wnioskodawca” lub „Zgłaszający”) kontroli nad Dravis sp. z o.o. z siedzibą w Nowym Tomyślu (zwaną dalej „Dravis” lub „Spółka Przejmowana”), tj. koncentracji określonej w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. z 201 9 r., poz. 369 ze zm. - zwanej dalej „usta wą o ochronie konkurencji”). W związku z faktem, iż: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 2 1) spełnione zostały niezbędne przesłanki uzasadniające obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji, bowiem: − łączny światowy obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji - w roku obrotowym poprzedz ającym rok zgłoszenia zamiaru koncentracji - przekroczył równowartość 1 mld euro, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji , − łączny obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji - w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia zamiaru koncentracji – przekroczył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej równowartość 50 mln euro, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 2 ust awy o ochronie konkurencji , − przejęcie przez przedsiębiorcę bezpośredniej lub pośredniej kontroli nad innym przedsiębiorcą jest sposobem koncentracji, określonym w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji , 2) nie występuje w tej sprawie żadna okoliczność z katalogu przesłanek wymienionych w art. 14 ustawy o ochronie konkurencji , wyłączająca obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji, zostało wszczęte, na podstawie art. 49 ust. 2 w związku z art. 13 ust. 1 i ust . 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji , postępowanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 201 8 r., poz. 2096 ze zm. ), Prezes Urzędu zawi adomił Wnioskodawcę pismem z 11 grudnia 201 9 r. Ponadto pismem z dnia 16 grudnia 2019 r. Prezes Urzędu zwrócił się do Narodowego Funduszu Zdrowia z prośbą o przedstawienie oceny tej koncentracji i jej wpływu na konkurencję i konsumentów. W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Uczestnicy koncentracji DaVita (aktywny uczestnik koncentracji) – spółka prawa handlowego , będąca podmiotem leczniczym w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2190 ze zm. – zwanej dalej „ustawą o działalności leczniczej”) , zarejestrowanym w Rejestrze Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 3 (zwan ym „RPWDL”) prowadzonym przez Wojewodę Dolnośląskiego pod nume rem księgi rejestrowej : 165102 , prowadząca działalność leczniczą w zakresie dializoterapii i nefrologii. DaVita jest spółką należącą do grupy kapitałowej DaVita (zwana "Grupa DaVita") - światowego operatora w zakresie świadczenia usług medycznych , na czele której stoi DaVita HealthCare Partners Inc. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki . Grupa Da V ita świadczy w skali międzynarodowej szereg usług opieki zdrowotnej w zakresie dializoterapii, leczenia nefrologicznego oraz op ieki ambulatoryjnej w wielu obszarach ochrony zdrowia. W Polsce Grupa DaVita prowadzi działalność i realizuje obrót wyłącznie poprzez Zgłaszającego , który posiada : − 50 stacji dializ zlokalizowanych w 14 województwach (tj. dolnośląskim, kujawsko - pomorskim, lubelskim, łódzkim, małopolskim, mazowieckim, warmińsko - mazurskim, wielkopolskim, opolskim, śląskim, zachodniopomorskim, pomorskim, świętokrzyskim i podlaskim) . Niemal wszystkie stacje dializ Zgłaszającego działają na podstawie umów z N FZ ( świadczenia udzielane są pacjentom w całości nieodpłatnie 1 ). Jedynie stacja dializ w Krakowie nie ma kontraktu z NFZ, jednak mimo to jest aktywna i świadczy usługi pacjentom nieodpłatnie; − 39 poradni nefrologicznych zlokalizowanych w 12 województwach (t j. dolnośląskim, lubelskim, łódzkim, mazowieckim, opolskim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko - mazurskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim). Tylko część poradni nefrologicznych świadczy usługi w zakresie nefrologii na podstawie umów zawartych z NFZ ( świadczenia udzielane są pacjentom w całości bezpłatnie). Pozostałe poradnie nefrologiczne pomimo, że są zarejestrowanie w RPWDL świadczą usługi doraźnie tylko w nagłych, koniecznych przypadkach dla pacjentów zgłaszających się do ośrodka. Ich działalność jest bardzo ograniczona liczbowo i terytorialnie z uwagi na brak umowy z NFZ; − 1 oddział nefrologiczny zlokalizowany w Siedlcach w województwie mazowieckim , świadczący usługi hospitalizacji w zakresie nefrologii na podstawie umowy zawartej z NFZ ( świadczenia udzielane są pacjentom w całości bezpłatnie). 1 DaVita jedynie wyjątkowo i w marginalnym zakresie świadczy usługi płatne - na rzecz pacjentów, którzy nie są objęci ubezpieczeniem w Polsce ani w Unii Europejskiej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 4 Dravis (pasywny uczestnik koncentracji) – jest wehikułem korporacyjnym wykorzystanym na potrzeby niniejszej koncentracji, który do dnia dokonania zgłoszenia zamiaru koncentracji nie prowadzi ł żadnej działalności operacyjnej i nie generował przychodu w latach 2018 - 2019. Docelowo Spółka Przejmowan a po przejęciu stacji dializ, poradni nefrologicznych i oddziału nefrologicznego (zwana " Działalność Przejmowana "), w wyniku wydzielenia ze spółki BBraun Avitum Poland sp. z o.o. z siedzibą w Nowym Tomyślu, będzie prowadzić działalność w zakresie usług dia lizacyjnych i nefrologicznych. W ramach Działalności Przejmowanej funkcjonuje: − 19 stacji dializ zlokalizowanych w 9 województwach (tj. dolnośląskim, kujawsko - pomorskim, lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, mazowieckim, warmińsko - mazurskim i wielkopo lskim). Stacje dializ świadczą usługi w zakresie hemodializy, dializy otrzewnowej oraz hemodiali zo filtracji 2 . Wszystkie stacje dializ w ramach Działalności Przejmowanej świadczą usługi na podstawie umów zawartych z NFZ (świadczenia są udzielane pacjentom w całości bezpłatnie 3 ); − 2 poradnie nefrologiczne zlokalizowane w 2 województwach (tj. kujawsko - pomorskim i warmi ńsko - mazurskim). Poradnie nefrologiczne świadczą usługi w zakresie nefrologii, w tym diagnostyki onkologicznej oraz świadczeń pierwszorazowych na podstawie umów zawartych z NFZ ( świadczenia udzielane są pacjentom w całości bezpłatnie); − 1 oddział nefrologiczny , będący częścią oddziału chorób wewnętrznych, zlokalizowany w Elblągu w województwie warmińsko - mazurskim. Oddział nefrologiczny świadczy usłu gi leczenia szpitalnego na oddziale nefrologicznym będącym częścią oddziału chorób wewnętrznych oraz pomocy medycznej udzielanej na izbie przyjęć w zakresie chorób wewnętrznych oraz nefrologii na podstawie umowy z NFZ (świadczenia udzielane są pacjentom w całości bezpłatnie). 2 Hemodializofiltracja (HDF) jest zmodyfikowaną formą hemodializy (HD). Strona świadczy usługę HDF jedynie w niewielkim zakresie. 3 Usługi płatne są wykonywane w bardzo ograniczonych przypadkach: jedynie na podstawie skierowań od innych podmiotów leczniczych bądź w przypadkach zagrożenia życia, gdy pacjent nie jest ubezpieczony (ilość usług świadc zonych odpłatnie jest marginalna w skali kraju). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 5 Działalność Przejmowana należy w dniu dokonania zgłoszenia do BBraun Avitum Poland sp. z o.o. (zwana " Spółka Dzielona "), spółki z Grupy BBraun. Grupa BBraun z centralą w Melsungen (Niemcy) prowadzi działalność w zakresie ochrony zdrowia w 60 - ciu krajach świata. Kontrolę nad Spółką Przejmowaną i Spółką Dzieloną sprawują spółki z Grupy BBraun. Podział Spółki Dzielonej nastąpi poprzez wydzielenie obszaru biznesowego świadczenia usług dializoterapii do innego podmiotu z Grupy BBraun, tj. Spółki Przejmowanej. Po dokonaniu reorganizacji świadczenia usług dializoterapii Spółka Dzielona i Spółka Przejmowana będą kontynuowały działalność w zakresie, odpowiednio , działalności dystrybucyjnej (Spółka Dzielona) oraz świadczenia usług dializoterapii (Spółka Przejmowana). W wyniku dokonania zgłoszonej koncentracji Działalność Przejmowana będzie prowadzona w ramach Spółki Przejmowanej przez Zgłaszającego, natomiast Spó łka Dzielona pozostanie w Grupie BBraun. Podstawa prawna i cel gospodarczy koncentracji Koncentracja, której podstawę zgłoszenia stanowi art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji , polega na przejęciu przez DaVita kontroli nad Spółką Przejmowaną. Podstawę zgłoszonej transakcji stanowi „Przedwstępna umowa sprzedaży udziałów z 4 grudnia 2019 r.” zawarta pomiędzy B.Braun Avitum AG z siedzibą w Melsungen (Niemcy) i Aesculap Chifa sp. z o.o. z siedzibą w Nowym Tomyślu, jako sprzedającymi o raz DaVita, jako kupującym. Przejęcie kontroli nad Spółką Przejmowaną nastąpi pod warunkiem uzyskania zgody Prezesa U rzędu na dokonanie koncentracji oraz zgłoszenia wydzielenia Spółki Przejmowanej do KRS. Zgodnie z Planem Podziału 4 , Spółka Przejmowana przejmie wszystkie prawa i obowiązki związane z Działalnością Przejmowaną od Spółki Dzielonej , a następnie z godnie z „ Przedwstępną u mową sprzedaży u działów ” , w dniu jej zawarcia Aesculap Chifa sp. z o.o. będzie jedynym udziałowcem Spółki Przejmowanej. Następnie Zgłaszający nabędzie 100% udziałów w Spółce Przejmowanej od Aesculap Chifa sp. z o.o. i w ten sposób przejmie kontrolę nad Spółką Przejmowaną, a w konsekwencji nad Działalnością Przejmowaną . 4 Plan Podziału B.Braun Avitum Poland sp. z o.o. z siedzibą w Nowym Tomyślu uzgodniony dnia 8 października 2019 r. pomiędzy Spółką Dzieloną oraz Spółką Przejmowaną udostępniono na stronie internetowej Spółk i Dzielonej pod adresem: https://avitum.com.pl/aktualnosci/lista - aktualnosci/_files/Plan_podzia_u_Spolki_BBraun_Avitum.pdf Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 6 Jak informuje Wniosk odawca , c elem Grupy DaVita jest rozwinięcie działalności w zakresie usług dializacyjnych i nefrologicznych w Polsce i udostępnienie wysokiej jakości zabiegów i usług w większej niż dotychczas liczbie lokalizacji i dla większej liczby pacjentów. Rynki właściwe, na które koncentracja wywiera wpływ W myśl art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za s ubstytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznacz ają zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Mając na uwadze powyższą definicję oraz kryteria wyznaczania rynków właściwych, na które koncentracja wywiera wpływ, zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 2 3 grudnia 20 14 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców ( t.j. Dz. U. z 201 8 r., poz. 367 ), organ antymonopolowy uznał, iż: a) koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym na: − krajowy rynek świadczenia usług dializacyjnych w P olsce (rynek z perspektywy relacji między dostawcami tych usług i płatnikiem, tj. NFZ ) , − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa dolnośląskiego, − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa kujawsko - pomorskiego, − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa lubelskiego, − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa łódzkiego, − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmując y obszar województwa małopolskiego, − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa mazowieckiego, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 7 − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa warmińsko - mazurskiego , − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa wielkopolskiego – ( rynki z perspektywy relacji między dostawcami tych usług a pacjentami ) oraz alternatywnie − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych w aglomeracji poznańskiej (rynek w wąskim ujęciu geograficznym z perspektywy relacji między dostawcami tych usług a pacjentami ) , a także − lokalny rynek świadczenia usług nefrologicznych w poradniach nefrologicznych obejmujący obszar województwa warmi ńsko - mazurskiego. Działalność uczestników koncentracji na terenie Polski pokrywa się w zakresie świadczenia usług dializacyjnych oraz usług nefrologicznych świadczonych w poradniach nefrologicznych . Powyższe rodzaje działalności prowadzą zarówno aktywny uczestnik koncentracji, tj. DaVita, jak i Spółka Przejmowana . 1. Usługi dializacyjne 1.1. Uzasadnienie określenia rynku w aspekcie produktowym Usługi dializacyjne świadczone są przez stacje dializ (kliniki) i szpitale (wyposażone w odpowiednie urządzenia) pacjentom z niewydolnością nerek. Uczestnicy koncentracji prowadzą działalność leczniczą na zasadach określonych w ustawie o działalności leczniczej, w której wyróżnione są następujące rodzaje działalności leczniczej: (i) stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, w tym: szpitalne i inne niż szpitalne oraz (ii) ambulatoryjne świadczenia zdrowotne. Uczestnicy koncentracji wykonują działalność leczniczą w trybie ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych w zakr esie leczenia nerkozastępczego poprzez prowadzenie zabiegów dializoterapii dla pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek. Dializa jest niezbędnym procesem oczyszczania krwi, zastępującym pracę nerek u pacjentów z ich niewydolnością. Usługi di alizacyjne nie mają substytutów i w związku z tym również w dotychczasowej praktyce decyzyjnej Prezesa Urzędu uznawano, że ich świadczenie stanowi odrębny rynek w aspekcie produktowym. W edłu g Prezesa Urzędu rynek świadczenia Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 8 usług dializacyjnych powinien obejmować łącznie wszystkie usługi w zakresie zabiegów dializacyjnych dla pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek 5 . Można wyodrębnić dwa główne rodzaje dializy: hemodializa (HD) i dializa otrzewnowa (DO), których celem jest usuwanie z organiz mu toksyn i nadmiaru wody, które u ludzi zdrowych są wydalane z moczem. HD wiąże się z poddaniem pacjentów stałemu leczeniu w klinikach lub szpitalach dysponujących dializatorami, natomiast pacjenci poddawani DO najczęściej przechodzą dializę w warunkach domowych, przy czym wymagają również, tak jak w przypadku HD, kontroli stanu zdrowia i wizyt u nefrologa. Najczęściej stosowaną metodą leczenia nerkozastępczego w Polsce jest obecnie hemodializa - odsetek chorych dializowanych za pomocą HD wynosi ok. 95%, podczas gdy dializowanych za pomocą DO ok. 5% 6 . Zgłaszający i Spółka Przejmowana w zakresie dializoterapii świadczą zabiegi hemodializy i hemodializofiltracji (HDF) 7 , przy czym zabiegi HDF świadczone są w marginalnym zakresie. D odatkowo Spółka P rzejmowana świadczy także usługi w zakresie dializy otrzewnowej. Z punktu widzenia relacji między dostawcami usług dializacyjnych a pacjenta mi , HD i DO są , co do zasady , zamienne, gdyż spełniają ten sam cel. Oba zabiegi są zlecane i kontrolowane przez lekarzy nefrologów oraz personel medyczny przeszkolony w opiece nad pacjentami z niewydolnością nerek. Stacje dializ i szpitale oferują najczęściej usługi w zakresie obu rodzajów dializ. Usługi dializacyjne w Polsce są świadczeniami zdrowotnymi gwarantowanymi, tj. świadczone są pacjentom w całości bezpłatnie i finansowane są wyłącznie ze środków publicznych, zarządzanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia („NFZ”), poprzez jego poszczególne oddziały wojewódzkie. Ponadto założeniem funkcjonowania stacji dializ jest umożliwienie pacjentowi otrzymania zabiegu dializy w każdym miejscu w Polsce, w którym się znajduje i wymaga dializowania. Pacjent może korzystać ze stacji dializ w innym województwie niż wskazywałby ad res zamieszkania . Oddziały NFZ rozliczają się pomiędzy sobą za wykonywane usługi. Jednocześnie, wobec faktu, iż zabieg dializy jest zabiegiem ratującym życie, pacjenci wymagający dializy muszą być przyjęci przez lekarzy w stacji dializ 5 Decyzja z dnia 2 8 czerwca 2011 r., DKK - 70/11. 6 Opracowanie Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji "Hemodializ a" nr AOTMiT - WT - 553 - 20/2015 (na podstawie danych Konsultanta Kraj owego w dziedzinie nefrologii) 7 Hemodializofiltracja (HDF) jest zmodyfikowaną formą hemodializy (HD). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 9 i musi być im udziel ona pomoc, a w przypadkach braku możliwości przyjęcia pacjenta przez stację dializ informowany jest o tym NFZ, który odpowiada za wskazanie pacjentowi najbliższej stacji dializ, która dysponuje wolnymi miejscami, gdzie pacjent może zostać leczony. Z godnie z ustawą z dnia 12 czerwca 2019 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. , poz. 1373 ze zm.) NFZ jest jedynym podmiotem w Polsce powołanym do zarządzania publicznymi środkami finansowymi pr zekazywanymi na ten cel oraz organizowania świadczeń zdrowotnych, tj. do przeprowadzania konkursów ofert, rokowań i zawierania umów ze świadczeniodawcami o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na terenie kraju, a także monitorowania ich realizacji i roz liczania. Podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez NFZ jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą (np. podmiotem świadczącym usługi dializacyjne) a dyrektorem Odd ziału NFZ. Zawieranie przez NFZ umów odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert albo rokowań. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem organu antymonopolowego na potrzeby niniejszej koncentracji rynek świadczenia usług dializacyjnych pow inien obejmować łącznie wszystkie usługi medyczne w zakresie zabiegów HD , HDF i DO. 1.2. Uzasadnienie określenia rynku w aspekcie geograficznym W ocenie Zgłaszającego, który powołał się na dotychczasowe orzecznictwo Prezesa Urzędu, rynek świadczenia usług dializacyjnych w aspekcie geograficznym należałoby określić z perspektywy relacji między dostawcami tych usług i płatnikiem (NFZ) , jako rynek og ólnokrajowy , a ryn e k z perspektywy relacji między dostawcami tych usług a pacjentami , jako rynek obejmujący obszar jednego województwa 8 . Wnioskodawca wskazał, iż z punktu widzenia relacji między dostawcami usług dializacyjnych i płatnikiem (NFZ) , określenie rynku usług dializacyjnych, jako 8 Decyzja z dnia 28 czerwca 2011 r., DKK - 70/11; Decyzja z dnia 30 czerwca 2005 r., DOK - 65/05. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 10 ogólnokrajowego wynika m.in. z jednolitego w całym kraju sposobu kontraktowania i finansowania tych usług, a zwłaszcza stosowania przez NFZ jednolitej na terenie całego kraju staw ki refundacyjnej za dializy. Z punktu widzenia relacji między dostawcami tych usług a pacjentami , rynek usług dializacyjnych w ocenie Wnioskodawcy należy ograniczyć do obszaru województwa z uwagi m. in. na charakter świadczonych usług (pacjent podda wany jest leczeniu długotrwale, przeciętnie 3 razy w tygodniu), ich dostępność dla klientów oraz koszty transportu. Ponadto n a takie przyjęcie rynku ma wpływ również sposób kontraktowania tych usług przez NFZ, który zawiera umowy na świadczenie usług dializoterapii poprzez swoje oddziały wojewódzkie (16 oddziałów). Ponadto , jak wynika z informacji przekazanych przez Wnioskodawcę w toku postępowania dotyczących określenia ww. rynku w aspekcie geograficznym od strony relacji międz y dostawcami tych usług a pacjentami : - każdy pacjent ma prawo do samodzielnego wyboru stacji dializ w której będzie się leczył, niedozwolone jest bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami wskazywanie na skierowaniu na leczenie konkretnej stacji dializ ; - pacjent ma prawo do zmiany stacji dializ w której się leczy w każdym czasie i może to być jego decyzja bez podawania przyczyny ; - w pływ na konkretny moment lub powód zmiany miejsca leczenia mogą mieć m.in. względy medyczne, dostępność wolnych miejsc w innych ośrodkach odpowiadająca co do czasu leczenia (godzina rozpoczęcia zabiegu – "zmiana dializacyjna"), inne zależne od indywidualnych preferencji pacjenta. O takich możliwościach chory jest informowany; - wpływ na wybór stacji dializ przez pacjenta m ają oprócz odległości od miejsca zamieszkania do stacji dializ, przede wszystkim dostępność wolnych miejsc w stacji (dzień, zmiana dializacyjna). Stacje dializ pracują na 3 zmiany, w przedziale godzinowym 6:30 – 22:30, w związku z czym np. pacjenci aktyw ni zawodowo preferują dializy odbywane podczas zmian popołudniowych stacji. Ponadto dla pacjentów aktywnych zawodowo istotne jest zlokalizowanie stacji blisko miejsca pracy. Na wybór stacji ma wpływ także (w mniejszym zakresie), u jakiego lekarza prowadząc ego leczą się pacjenci . Uwzględniając powyższe , zdaniem organu antymonopolowego , rozpatrując rynek świadczenia usług dializacyjnych w Polsce w aspekcie geograficznym odnośnie relacji między Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 11 dostawcami usług dializacyjnych i płatnikiem (NFZ) , tj. z punktu widzenia sposobu kontraktowania i finansowania tych usług, a zwłaszcza stosowania przez NFZ jednolitej na terenie całego kraju stawki refundacyjnej za dializy – rynek ten ma zakres ogólnokrajowy. Podkreślenia wymaga bowiem fakt, iż ustalana przez NFZ stawk a refundacyjna nie uwzględnia zróżnicowania kosztów ponoszonych przez poszczególne stacje dializ w różnych częściach kraju oraz w zależności od poziomu i jakości świadczonych usług w różnych jednostkach – stacjach dializ. Z punktu widze nia natomiast pacjentów poddawanych dializom, będących odbiorcami usług dializacyjnych, czyli z perspektywy relacji między dostawcami tych usług a pacjentami – ze względu m.in. na odległość konieczną do przebycia do stacji dializ – rynek ten powinien być określony jako obszar jednego województwa lub alternatywnie węziej , z uwzględnieniem odległości, jaką pacjenci stacji dializ rzeczywiście pokonują. Prezes UOKiK, na podstawie przedstawionych przez uczestników postępowania danych za 2018 r. , przeanali zował odległości między miejscem zamieszkania a siedzibą stacji dializ dla wszystkich pacjentów stacji dializ należących do uczestników koncentracji i znajdujących się w województwach, w których ich działalność się pokrywa. Jako miarę odzwierciedlającą zas ięg rynku geograficznego organ antymonopolowy przyjął ósmy decyl odległości . W odległości od stacji dializ o tej wartości lub mniejszej zamieszkuje 80% pacjentów danej stacji . Miara ta dla analizowanych stacji charakteryzuje się bardzo dużym zróżnicowaniem , przyjmując wartości od nieco poniżej 10 km do nieco powyżej 40 km , co może być wynikiem różnic w charakterystyce rynków lokalnych ( np. z uwagi na zróżnicowaną gęstość zaludnienia i związaną z nią dostępność alternatywnych stacji dializ , czy też jakość sieci transportowej ) . Jednak niezależnie od przyjętej ze wspomnianego zbioru odległości wyznaczającej zasięg rynku geograficznego , działalność uczestników koncentracji pokrywa się jedynie na terenie P oznania – dla wszystkich pozostałych par stacji dializ należących do uczestników koncentracji odległość między nimi przekracza 40 km. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie organu antymonopolowego rynek świadczenia usług dializacyjnych należy oceniać w t rzech płaszczyznach, tj. zarówno krajowej, wojewódzkiej, jak i węższej , obejmującej obszar miasta w którym znajduje się stacja dializ oraz jego okolic. Jak zostało wskazane powyżej działalność uczestników koncentracji w zakresie świadczenia usług dializa cyjnych w odniesieniu do rynków lokalnych obejmujących obszar Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 12 województwa (rynek w szerszym ujęciu z perspektywy relacji między dostawcami tych usług a pacjentami ) pokrywa się na obszarze następujących województw: dolnośląskiego, kujawsko - pomorskiego, lubelskiego, łódzkiego, małopolskiego, mazowieckiego oraz warmińsko - mazurskiego . Natomiast w odniesieniu do alternatywnego wąskiego rynku z perspektywy relacji między dostawcami tych usług a pacjentami działalność uczestników koncentracji pokrywa się jedyn ie na obszarze Poznania, na którym DaVita i Spółka Przejmowana posiadają po jednej stacji dializ. 1.3. Pozycja rynkowa uczestników koncentracji i ich konkurentów Szacunkowe udziały (w %) uczestników koncentracji w krajowym rynku świadczenia usług dializacyjnych w Polsce w 201 8 r. , mierzonych : a) liczbą pacjentów na koniec roku, b) wartością kontraktów z NFZ, c) liczbą stanowisk do dializowania oraz d) liczbą stacji dializ , przedstawia Tabela nr 1 . Tabela nr 1 [tajemnica przedsiębior stwa] Szacunkowy udział w rynku (w %) 9 Liczba pacjentów na koniec okresu Wartość kontraktów z NFZ Liczba stanowisk dializ Liczba stacji dializ DaVit a Spółka Przejmowa na Raze m DaVit a Spółka Przejmowa na Raze m DaVit a Spółka Przejmowa na Raze m DaVit a Spółka Przejmowa na Raze m [10 - 15] [5 - 10] [15 - 20] [5 - 10] [5 - 10] [15 - 20] [10 - 15] [5 - 10] [20 - 30] [15 - 20] [5 - 10] [20 - 30] Źródło - WID Jak wynika z powyższych danych , łączne szacunkowe udziały uczestników koncentracji w krajowym rynku świadczenia usług dializacyjnych w Polsce w 201 8 r. pod względem liczby pacjentów na koniec okresu oraz wartości kontraktów z NFZ nie przekraczają 20%. Próg ten został przekroczony jedynie biorąc pod uwagę liczbę stanowisk do dializowania oraz liczbę stacji dializ , przy czym Zgłaszający podkreśla, że ud ziały w rynku mierzone według liczby stacji dializ lub liczbą stanowisk dializacyjnych w stacji nie są miarodajne . W ocenie Zgłaszającego , faktyczną pozycję na rynku świadczenia usług dializacyjnych odzwierciedlają udziały rynkowe mierzone według liczby pa cjentów oraz wartości kontraktów z NFZ, gdyż 9 Liczby ułamkowe zostały zaokrąglone do najbliższej liczby całkowitej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 13 usługi leczenia nerkozastępczego w całości finansowane są w ramach umów z NFZ , zaś wartość kontraktu z NFZ jest proporcjonalna do liczby leczonych pacjentów, a nie do liczby stanowisk lub ośrodków (brak innych ź ródeł finansowania, np. prywatne ubezpieczenia, zapłata przez pacjenta). Szacunkowe udziały (w %) uczestników koncentracji w lokalnych wspólnych rynk ach świadczenia usług dializacyjnych , obejmujących obszar województwa w 201 8 r. , mierzonych: a) liczbą pacjentów na koniec roku, b) wartością kontraktów z NFZ, c) liczbą stanowisk do dializowania oraz d) liczbą stacji dializ, przedstawia Tabela nr 2 . Tabela nr 2 [tajemnica przedsiębiorstwa] Szacunkowy udział w rynku (w %) 10 lokalny rynek, obejmujący województwo Liczba pacjentów na koniec okresu Wartość kontraktów z NFZ Liczba stanowisk dializ Liczba stacji dializ DaVi ta Spółka Przejmow ana Raze m DaVi ta Spółka Przejmow ana Raze m DaVi ta Spółka Przejmow ana Raze m DaVi ta Spółka Przejmow ana Raz em dolnośląskie [5 - 10] [5 - 10] [10 - 15] [5 - 10] [5 - 10] [15 - 20] [5 - 10] [5 - 10] [15 - 20] [10 - 15] [0 - 5] [15 - 20] kujawsko - pomorskie [5 - 10] [10 - 15] [20 - 30] [0 - 5] [10 - 15] [15 - 20] [5 - 10] [20 - 30] [20 - 30] [5 - 10] [15 - 20] [20 - 30] lubelskie [15 - 20] [5 - 10] [20 - 30] [15 - 20] [5 - 10] [20 - 30] [20 - 30] [10 - 15] [30 - 40] [20 - 30] [10 - 15] [30 - 40] łódzkie [5 - 10] [15 - 20] [20 - 30] [5 - 10] [20 - 30] [30 - 40] [5 - 10] [20 - 30] [30 - 40] [10 - 15] [15 - 20] [30 - 40] małopolskie [10 - 15] [0 - 5] [15 - 20] [10 - 15] [0 - 5] [10 - 1 5 ] [10 - 15] [5 - 10] [20 - 30] [15 - 20] [0 - 5] [20 - 30] mazowieckie [10 - 15] [0 - 5] [15 - 20] [10 - 15] [0 - 5] [15 - 20] [15 - 20] [0 - 5] [15 - 20] [15 - 20] [0 - 5] [20 - 30] warmińsko - mazurskie [5 - 10] [20 - 30] [20 - 30] [0 - 5] [15 - 20] [20 - 30] [10 - 15] [20 - 30] [30 - 40] [15 - 20] [5 - 10] [20 - 30] wielkopolskie [10 - 15] [10 - 15] [20 - 30] [10 - 15] [15 - 20] [20 - 30] [15 - 20] [15 - 20] [30 - 40] [15 - 20] [10 - 15] [30 - 40] Źródło - WID Jak wynika z powyższych danych , koncentracja wywiera wpływ na rynek w układzie horyzontalnym na: − 5 rynków lokalnych usług dializacyjnych wyznaczonych obszarami województw: kujawsko - pomorskiego, lubelskiego, łódzkiego, warmińsko - mazurskiego oraz wielkopolskiego - według kryterium liczby pacjentów na koniec roku ; 10 Liczby ułamkowe zostały zaokrąglon e do najbliższej liczby całkowitej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 14 − 4 rynki lokalne usług dializacyjnych wyzn aczonych obszarami województw: lubelskiego, łódzkiego, warmińsko - mazurskiego oraz wielkopolskiego - według kryterium wartości kontraktów z NFZ ; − 6 rynków lokalnych usług dializacyjnych wyznaczonych obszarami województw: kujawsko - pomorskiego, lubelskiego, ł ódzkiego, małopolskiego, warmińsko - mazurskiego oraz wielkopolskiego - według kryterium li czby stanowisk dializ w stacji; − 8 rynków lokalnych usług dializacyjnych wyznaczonych obszarami województw: dolnośląskiego, kujawsko - pomorskiego, lubelskiego, łódzkiego, małopolskiego, mazowieckiego, warmińsko - mazurskiego oraz wielkopolskiego - według kryterium licz by stacji dializ w województwie . Na powyższych rynkach łączne udziały uczestników koncentracji przekraczają próg 20%. Jednocześnie n a każdym z ww. rynk ów uczestnicy koncentracji spotykają się z konkurencją ze strony od 5 (w województwie lubelskim i warmińsko - mazurskim) do 1 7 podmiotów (w województwie mazowieckim ) świadczących usługi dializacyjne , z których największymi są w 2018 r. 11 : − Freseni us Nephrocare Polska sp. z o.o., z udziałami w tych rynk ach kształtującymi się od ok. [tajemnica przedsiębiorstwa ][20 - 30 ] % w województwie kujawsko - pomorskim do ok. [tajemnica przedsiębiorstwa][50 - 60 ] % w województwie małopolskim , − szpital e wojewódzki e , kliniczne lub specjalistyczn e posiadając e stacje dializ, z udziałami kształtującymi się od ok. [tajemnica przedsiębiorstwa ] [0 - 5] % (w województwie wielkopolskim) do ok. [tajemnica przedsiębiorstwa ][15 - 20 ] % w województwie warmińsko - mazurskim, a także − Diaverum Polska sp. z o.o., z udziałami od ok. [tajemnica przedsiębiorstwa][5 - 10 ] % w województwie małopolskim do ok. [tajemnica przedsiębiorstwa][20 - 30 ] % w województwie lubelskim . Rozpatrując alternatywne wąskie określenie rynku właściwego z perspektywy relacji między dostawcami usług a pacjentami , jako rynek świadczenia usług dializ acyjnych, obejmujący obszar miasta w którym znajduje się stacja dializ oraz jego okolic , należy wskazać, że jedynym takim rynkiem na który koncentracja wywiera wpływ horyzontalny jest lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych ob ejmujący obszar Poznania . Szacunkowe udziały 11 biorąc pod uwagę przykładowo jeden z ww. mierników tj. wartość kontraktów z NFZ Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 15 (w %) uczestników ko ncentracji w tym rynku w 201 8 r. mierzon e : a) liczbą pacjentów na koniec roku, b) wartością kontraktów z NFZ, c) liczbą stanowisk do dializowania oraz d) liczbą stacji dializ, przedstawia Tabela nr 3 . Tabela nr 3 [tajemnica przedsiębiorstwa] Lokal ny rynek Liczba pacjentów na koniec okresu Wartość kontraktów z NFZ Liczba stanowisk dializ Liczba stacji dializ DaVita Spółka Przejmow ana Razem DaVita Spółka Przejmow ana Razem DaVita Spółka Przejmow ana Razem DaVita Spółka Przejm owana Razem Poznań [10 - 15] [15 - 20] [30 - 40] [10 - 15] [15 - 20] [20 - 30] [15 - 20] [15 - 20] [30 - 40] [10 - 15] [10 - 15] [20 - 30] Źródło - WID Jak wynika z powyższych danych, koncentracja wywiera wpływ horyzontalny na lokalny rynek świadczenia usług dializ acyjnych, obejmujący obszar aglomeracji poznańskiej , w przypadku każdego z mier ników, tj. liczb y pacjentów na koniec roku, wartości kontraktów z NFZ, liczb y stanowisk do dializowania oraz liczb y stacji dializ . Łączne udziały uczestników koncentracji przekraczają w każdym przypadku próg 20%. Na rynku tym uczestnicy koncentracji spotykają się z konkurencją ze strony - Fresenius Nephrocare Polska sp. z o.o., Szpitala Klinicznego im. H. Święcickiego UM im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Szpitala Wojewódzkiego w Poznaniu oraz Szpitala Klinicznego im. K. Jonschera UM im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, których udziały w 2018 r. , przykładowo pod względem wartości kontraktów z NFZ, wynosiły odpowiednio ok.: [tajemnica przedsiębiorstwa][50 - 60 ] % , [15 - 20] % , [0 - 5] % oraz [0 - 5] % . 2. Usługi nefrologiczne w poradniach nefrologicznych 2. 1. Uzasadnienie definicji rynku w aspekcie produktowym W ramach działalności polegającej na świadczenia usług nefrologicznych w poradniach nefrologicznych uczestnicy koncentracji oferują kompleksową opiekę nefrologiczną nad pacjentami we wszystkich stadiach choroby nerek, również w okresie przeddializacyjnym. Działalność poradni obejmuje również diagnozowanie i leczenie chorób nerek, przygoto wanie do dializoterapii oraz ocenę i leczenie częstych powikłań występujących w trakcie choroby nerek, takich jak nadciśnienie, niedokrwistość czy zaburzenia gospodarki wapniowo - fosforanowej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 16 Świadczenia zdrowotne z zakresu nefrologii są finansowane ze śr odków publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. 12 W poradniach posiadających kontrakty z NFZ świadczenia określone w wykazach świadczeń gwarantowanych udz ielane są bezpłatnie na podstawie skierowania od lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub innego lekarza udzielającego świadczeń w ramach umowy z NFZ. Poradnia nefrologiczna, jako poradnia specjalistyczna udziela, w ramach świadczeń zdrowotnych, ambulator yjnej opieki specjalistycznej ("AOS" ). Świadczenia gwarantowane z zakresu AOS określa Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej 13 oraz Zarządzenie Nr 88/20 19/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna. 14 Niektóre poradnie nefrologiczne, pomimo braku kontraktu z NF Z, świadczą na rynku - w bardzo niewielkim, ograniczonym wymiarze - bezpłatne usługi nefrologiczne. Zgłaszający wyjaśnia, że jest to działalność stanowiąca marginalną część rynku w stosunku do poradni posiadających kontrakt z NFZ. Organ antymonopolowy podziela opinię Zgłaszającego , iż na potrzeby niniejszej koncentracji rynek w aspekcie produktowym powinien obejmować niekomercyjne usługi w zakresie nefrologii świadczone pacjentom nieodpłatnie przez poradnie nefrologiczne, tj. przy uwzględnieniu zarówno (i) poradni działających w ramach kontraktów z NFZ, jak i (ii) bez kontraktów z NFZ. O drębny rynek produktowy stanowią natomiast komercyjne usługi w zakresie nefrologii (tj. finansowane poprzez opłatę za usługę). P odkreśl ić należy , ż e uczestnicy koncentracji nie działają na rynku usług komercyjnych – ich poradnie świadczą wyłącznie bezpłatne usługi nefrologiczne (zarówno poradnie posiadające kontrakt z NFZ, jak i poradnie bez kontraktu – w bardzo niewielkim, ograniczonym wymiarze). 2. U zasadnienie przyjętej definicji rynku w aspekcie geograficznym 12 t. jedn. D z.U. 20 19 poz. 1373 . 13 t. jedn. Dz.U. z 201 6 r., poz. 357 ze zm . 14 Katalog ambulatoryjnych grup świadczeń gwarantowanych w zakresie nefrologii zawiera Załącznik nr 5a do Zarządzenia Nr 88/2019/DSOZ. Specjalistyczne świadczenia odrębne udzielane w poradniach nefrologicznych wymienia natomiast Załącznik nr 5b do Zarządzenia Nr 88/2019/DSOZ. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 17 W aspekcie geograficznym rynek usług nefrologicznych należałoby ograniczyć do obszaru województwa , w szczególności uwzględniając możliwość dostępu pacjentów do tych usług ( z perspektywy relacji między dostawcami tych usług a pacjentami ) oraz sposobu kontraktowania przez NFZ ( z perspektywy relacji między dostawcami tych usług i płatnikiem , tj. NFZ ). Jednocześnie, jak wynika z informacji Zgłaszającego, z perspektywy nini ejszej koncentracji nie ma konieczności wyznaczania rynku w węższym ujęciu - w zakresie usług nefrologicznych świadczonych w poradniach nefrologicznych, bowiem działalność uczestników koncentracji nie pokrywałaby się w województwie warmińsko - mazurskim, an i z perspektywy rozmieszczenia/odległości między stacjami dializ Grupy DaVita i Działalności Przejmowanej, ani biorąc pod uwagę kryterium istnienia umowy z NFZ (nabywana poradnia w Elblągu działa na podstawie kontraktu z NFZ, natomiast obecne w województwi e warmińsko - mazurskim poradnie DaVita – Olecko i Pisz nie są zakontraktowane). Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu antymonopolowego rynek świadczenia usług nefrologicznych w poradniach nefrologicznych w aspekcie geograficznym należy oceniać, jak o obejmujący obszar wojewód ztwa . Działalność Grupy DaVita i Spółki Przejmowanej pokrywa się w zakresie usług nefrologicznych świadczonych w poradniach nefrologicznych na jednym rynku lokalnym obejmującym obszar województwa warmińsko - mazurskiego. Na rynku tym DaVita posiada 2 poradnie , po jednej w Olecku i Piszu, a Spółka Przejmowana posiada 1 poradnię w Elblągu. Jednocześnie, jak podkreśla Zgłaszający, działalność ta nie pokry wałaby się w tym województwie biorąc pod uwagę kryterium istnienia umowy z NFZ (nabywana poradnia w Elblągu działa na podstawie kontraktu z NFZ, natomiast obecne w województwie warmińsko - mazurskim p oradnie DaVita – Olecko i Pisz nie są zakontraktowane). J ednak pomimo braku kontraktu z NFZ, w poradniach DaVita w Olecku i Piszu świadczone są pacjentom nieodpłatne usługi nefrologiczne (choć w bardzo niewielkim, ograniczonym wymiarze). Pozycja rynkowa uczestników koncentracji i ich konkurentów Szacunkow e udziały (w %) w lokalnym rynku usług nefrologicznych świadczonych w poradniach nefrologicznych , obejmującym obszar województwa warmińsko - mazurskiego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 18 w 201 8 r. , mierzone : a) wartości ą kontraktów z NFZ oraz b) liczb ą poradni nefrologicznych przedstawia Tabela nr 4. Tabela nr 4 [tajemnica przedsiębiorstwa] Szacunkowy udział (w %) Lokalny rynek świadczenia usług nefrologicznych w poradniach nefrologicznych, obejmujący obszar województwa warmińsko - mazurskiego DaVita Spółka Przejmowana Razem mierzon y : a) wartości ą kontraktów z NFZ b) liczb ą poradni nefrologicznych [0 - 5] [15 - 20] ( przychodnie bez kontraktów) [15 - 20] [5 - 10] [15 - 20] [20 - 30] Źródło - WID Jak wynika z powyższych danych, koncentracja wywiera wpływ horyzontalny na lokalny rynek świadczenia usług nefrologicznych w poradniach nefrologicznych, obejmujący obszar województwa warmińsko - mazurskiego . Jednocześnie należy wskazać, że udział m ierzony wartością kontraktów z NFZ jest zaniżony, ponieważ w ogóle nie uwzględnia DaVita, z kolei udział mierzony liczbą poradni nefrologicznych przeszacowuje pozycję rynkową uczestników koncentracji, z uwagi na ograniczony (marginalny) wymiar świadczonych bezpłatnie usług przez DaVita. Na powyższym rynku uczestnicy koncentracji spotykają się z konkurencją ze strony takich podmiotów jak: Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. Prof. d r St. Popowskiego w Olsztynie, Wojewódzki Szpital S pecjalistyczny w Olsztynie, Diaverum Polska sp. z o.o., Samodzielny Publiczny Z akład Opieki Zdrowotnej w Działdowie, Fresenius Nephrocare Polska sp. z o.o., Szpital w Ostródzie S.A. oraz Specjalistyczne Cent rum Medyczne Spółka Partnerska Haus, Przybycień i Partnerzy, których szacunkowe udziały 15 , przykładowo według wartości umów z NFZ w 201 8 r. wynosiły odpowiednio ok.: [tajemnica przedsiębiorstwa][15 - 20 ]% , [15 - 20]% , [10 - 15]% , [5 - 10]% , [5 - 10]% , [5 - 10]% oraz [5 - 10] %. b) koncentracja nie wywiera wpływu na żaden rynek w układzie wertykalnym Z ustaleń organu antymonopolowego wynika, iż w sprawie nie występują rynki właściwe obejmujące Polskę lub jej część, będące jednocześnie rynkami sprzedaży i zakupu, 15 dokonanych przez Zgłaszającego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 19 na któ rych indywidualny lub łączny udział przedsiębiorców uczestniczących w tej transakcji przekracza 30%. c) koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym na następujące rynki: − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województ wa opolskiego (udziały według liczby stacji dializ i liczby stanowisk dializ) i − lokalny rynek świadczenia usług nefrologicznych w poradniach nefrologicznych obejmujący obszar województwa opolskiego (udział według liczby poradni) , na których działalność prowadzi DaVita , oraz − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa lubuskiego (udział według liczby stanowisk dializ) , na który m działalność prowadzi Spółka Przejmowana ( Grupa BBraun ) . Szacunkowe udziały (w %) DaVita w lokalnym rynk u świadczenia usług dializacyjnych , obejmujący m obszar województwa opolskiego w 201 8 r. , mierzon e : a) liczbą pacjentów na koniec roku, b) wartością kontraktów z NFZ, c) liczbą stanowisk do dializowania oraz d) liczbą stacji dializ, przedstawia Tabela nr 5. Tabela nr 5 [tajemnica przedsiębiorstwa] Województwo Szacunkowy udział (w %) DaVita – usługi dializacyjne Liczba pacjentów na koniec roku Wartość kontraktów z NFZ Liczba stanowisk dializ Liczba stacji dializ opolskie [30 - 40] [30 - 40] [50 - 60] [40 - 50] Źródło - WID Jak wynika z powyższych danych, szacunkowy udział DaVita w lokalnym rynku świadczenia usług dializacyjnych, obejmującym obszar województwa opolskiego przekracza 40% jedynie biorąc pod uwagę liczbę stanowisk dializ oraz liczbę stacji dializ. W przy padku zaś liczby pacjentów i wartości kontraktów z NFZ udziały te kształtują się poniżej progu 40%. Szacunkowe udziały (w %) DaVita w lokalnym rynk u świadczenia usług nefrologicznych w poradniach nefrologicznych, obejmujący m obszar województwa opolskiego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 20 w 201 8 r. , mierzon e : a) liczbą poradni , b) wartością kontraktów z NFZ, przedstawia Tabela nr 6 . Ta bela nr 6 [tajemnica przedsiębiorstwa] Województwo Szacunkowy udział (w %) DaVita – poradnie nefrologiczne Udział wg liczby poradni Udział wg wartości kontraktów z NFZ opolskie [40 - 50] [10 - 15] Źródło – WID Jak wynika z powyższych danych, szacunkowy udział DaVita w lokalnym rynku świadczenia usług nefrologicznych w poradniach nefrologicznych, obejmującym obszar województwa opolskiego przekracza 40% jedynie biorąc pod uwagę liczbę poradni. W przypadku natomiast wartości kontraktów z NFZ udział ten kształtuje się znacznie poniżej progu 40%. Szacunkowe udziały (w %) Spółki Przejmowanej w lokalnym rynk u świadczenia usług dializacyjnych, obejmującym obszar województwa lubuskiego w 201 8 r. , mie rzon e : a) liczbą pacjentów na koniec roku, b) wartością kontraktów z NFZ, c) liczbą stanowisk do dializowania oraz d) liczbą stacji dializ, przedstawia Tabela nr 7 . Tabela nr 7 [tajemnica przedsiębiorstwa] Województ wo Szacunkowy udział (w %) Spółk i Przejmowanej – usługi dializacyjne Liczba pacjentów na koniec roku Wartość kontraktów z NFZ Liczba stanowisk dializ Liczba stacji dializ lubuskie [30 - 40] [30 - 40] [40 - 50] [30 - 40] Jak wynika z powyższych danych, udział Spółki Przejmowanej w lokalnym rynk u świadczenia usług dializacyjnych, obejmującym obszar województwa lubuskiego przekracza 40% jedynie biorąc pod uwagę liczbę stanowisk dializ. W przypadku natomiast liczby pacjentów, wartości kontraktów z NFZ a także liczby stacji dializ, udział ten kształtuje się poniżej progu 40%. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 21 Na podstawie zgromadzonego materiału i powyższych ustaleń organ antymonopolowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 18 ustawy o ochronie konkurencji Prezes Urzędu, w drodze decyzji, wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocn ienie pozycji dominującej na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 10 tej ustawy przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znaczny m zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40%. Podstawowym celem postępowania antymonopolowego w sprawach koncentracji jest ustalenie , czy w wyniku zrealizowania zamierzonej transakcji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku właściwym. Przykładem takiego istotnego ograniczenia konkurencji jest powstanie lub umocnienie pozycji dominującej. Należy jednakże podkreślić, że o ile powstanie lub umocnienie pozycji dominującej będzie zawsze prowadziło do ograniczenia konkurencji na rynku, to do ograniczenia konkurencji może dojść także w przypadkach, kiedy w wyniku koncentracji nie powstaje lub nie umacnia się pozycja dominująca. Samo stwierdzenie „istotne ograniczenie konkurencji” wykracza zatem poza kwestię dominacji i ma szersze znaczenie. Obejmuje bowiem sytuacje, kiedy w wyniku dokonanej koncentracji konkurencja zostaje poważnie ograniczona, a nie wiąże się to z powstaniem p ozycji dominującej – może to mieć miejsce przykładowo na rynkach oligopolistycznych. Powołany przepis wskazuje, że to intensywność ograniczenia konkurencji będzie determinowała treść rozstrzygnięcia organu antymonopolowego. Oznacza to, że nie każde ogranic zenie konkurencji będące wynikiem planowanej koncentracji będzie skutkowało wydaniem zakazu jej dokonania, a jedynie mające charakter „istotnego” ograniczenia. Oceniając rozpatrywaną koncentrację organ antymonopolowy stwierdził, iż w jej wyniku nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na żadnym z rynków, na których prowadzą działalność jej uczestnicy. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 22 Uzasadniając powyższe należy wskazać, iż rynkami, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym, są: − krajowy rynek świadczenia usług dializacyjnych w Polsce (rynek z perspektywy relacji między dostawcami tych usług i płatnikiem, tj. NFZ) , − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa dolnośląskiego, − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa kujawsko - pomorskiego, − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa lubelskiego, − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa łódzkiego, − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa małopolskiego, − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa mazowieckiego, − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa warmińsko - mazurskiego , − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa wielkopolskiego (rynki z perspektywy relacji między dostawcami tych usług a pacjentami ) oraz alternatywnie , − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar aglomeracji poznańskiej (rynek w wąskim ujęciu geograficznym z perspektywy relacji między dostawcami tych usług a pacjentami ) , oraz − lokalny rynek świadczenia usług nefrologicznych w poradniach nefrologicznych obejmujący obszar województwa warmińsko - mazurskiego . Ze względu na specyfikę rynku świadczenia usług dializacyjnych , pozycja przedsiębiorców działających w tym zakresie oceniana jest na podstawie 4 mierników , tj. : liczby pacjentó w na koniec roku, wartości kontraktów z NFZ, liczby stanowisk dializ oraz liczby stacji dializ. Na rynku świadczenia usług nefrologicznych w poradniach nefrologicznych pozycja przedsiębiorców mierzona jest natomiast 2 miernikami , tj.: liczbą poradni oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 23 w artością kontraktów z NFZ. Jednocześnie, jak podkreśla Zgłaszający udziały w rynku mierzone według liczby stacji dializ lub liczbą stanowisk dializacyjnych w stacji nie są miarodajne . W ocenie Zgłaszającego , faktyczną pozycję na rynk ach świadczenia usług dializacyjnych oraz nefrologicznych w poradniach nefrologicznych odzwierciedlają udziały rynkowe mierzone według liczby pacjentów oraz wartości kontraktów z NFZ, gdyż usługi leczenia nerkozastępczego w całości finansowane są w ramach umó w z NFZ , zaś wartość kontraktu z NFZ jest proporcjonalna do liczby leczonych pacjentów, a nie do liczby stacji lub stanowisk dializ czy ośrodków , placówek lub poradni nefrologicznych (brak innych źródeł finansowania, np. prywatne ubezpiecz enia, zapłata prz ez pacjenta). Ł ączne szacunkowe udziały uczestników koncentracji w krajowym rynku świadczenia usług dializacyjnych w Polsce w 201 8 r. przekraczały poziom 20% jedynie biorąc pod uwagę liczbę stanowisk do dializowania oraz liczbę stacji dializ i w ynosiły po ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [20 - 30] % 16 w tym: pod względem liczby stanowisk - DaVita ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [10 - 15] %, Spółka Przejmowana – ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [5 - 10] %, pod względem liczby stacji dializ – DaVita ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [15 - 20] %, Spółka Przejmowana ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [5 - 10] %. W przypadku natomiast liczby pacjentów oraz wartości kontraktów z NFZ łączne udziały uczestników koncentracji nie przekraczają poziomu 20%. Powyższe udziały r ynkowe są zatem znacząco niższe od progu, z przekroczeniem któr ego ustawa o ochronie konkurencji wiąże posiadanie pozycji dominującej. Podobna sytuacja ma również miejsce w przypadku pozostałych ww. rynków właściwych, na które koncentracja wyw iera wpływ w układzie horyzontalnym. Na lokalnych rynkach świadczenia usług dializacyjnych obejmujących obszar poszczególn ych województw, łączne szacunkowe udziały uczestników koncentracji przekraczają próg 20% w następujących rynkach: − 5 - u rynk ach lokalnych usług dializacyjnych wyznaczonych obszarami województw: kujawsko - pomorskiego, lubelskiego, łódzkiego, warmińsko - mazurskiego oraz wielkopolskiego; udziały te kształtują się w granicach od ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [20 - 30] % w wojewód ztwie kujawsko - pomorskim do ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [20 - 30] % w województwie warmińsko - mazurskim oraz wielkopolskim - według kryterium liczby pacjentów na koniec roku ; 16 Liczby ułamkowe zostały zaokrąglone do najbliższej liczby całkowitej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 24 − według wartości kontraktów z NFZ – 4 - ech rynk ach lokaln ych usług dializacyjnych wyznaczonych obszarami województw: lubelskiego, łódzkiego, warmińsko - mazurskiego oraz wielkopolskiego; udziały te kształtują się w granicach od ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [20 - 30] % w województwie warmińsko - mazurskim do ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [30 - 40] % w województwie łódzkim - według kryterium wartości kontraktów z NFZ ; − 6 - u rynkach lokalnych usług dializacyjnych wyznaczonych obszarami województw: kujawsko - pomorskiego, lubelskiego, łódzkiego, małopolskiego, warmińsko - mazurskiego oraz wielkopolski ego; udziały te kształtują się w granicach od ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [20 - 30] % w województwie ma łopolskim do ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [30 - 40] % w województwie wielkopolskim - według kryterium liczby stanowisk dializ w stacji ; − 8 - u rynkach lokalnych usług dializacyjnych wyznaczonych obszarami województw: dolnośląskiego, kujawsko - pomorskiego, lubelskiego, łódzkiego, małopolskiego, mazowieckiego, warmińsko - ma zurskiego oraz wielkopolskiego; udziały te kształtują się w granicach od ok. [tajem nica przedsiębiorstwa] [20 - 30] % w województwie dolnośląskim do ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [30 - 40] % w województwie lubelskim oraz łódzkim według kryterium liczby stacji dializ w województwie. Jednocześnie, na każdym z tych rynków powyższe udziały kształtują się na poziomie znacząco niższym niż 40% . Ponadto na rynkach tych uczestnicy koncentracji spotykają się z konkurencją ze strony od 5 (w województwie lubelskim i warmińsko - mazurskim) do 17 podmiotów (w województwie mazowieckim) świadczących u sługi dializacyjne, z których największymi są 17 : − Fresenius Nephrocare Polska sp. z o.o., z udziałami w tych rynkach kształtującymi się od ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [20 - 30] % w województwie kujawsko - pomorskim do ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [50 - 60] % w województwie małopolskim, − szpitale wojewódzkie, kliniczne lub specjalistyczne posiadające stacje dializ, z udziałami kształtującymi się od ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [0 - 5] % (w województwie wielkopolskim) do ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [15 - 20] % w województwie warmińsko - mazurskim, a także 17 biorąc pod uwagę przykładowo jeden z ww. mierników tj. wartość umów z NFZ Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 25 − Diaverum Polska sp. z o.o., z udziałami od ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [5 - 10] % w województwie małopolskim do o k. [tajemnica przedsiębiorstwa] [20 - 30] % w województwie lubelskim. Oceniając alternatywn ie określony wąski ryn ek właściwy w aspekcie geograficznym z perspektywy relacji między dostawcami usług a pacjentami , jako rynek świadczenia usług dializ acyjnych, obejmujący obszar miasta w którym znajduje się stacja dializ oraz jego okolic , należy podkreślić , że jedynym takim rynkiem na który koncentracja wywiera wpływ horyzontalny jest lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar aglo meracji poznańskiej . Na rynku tym łączne szacunkowe udziały uczestników koncentracji przekraczają poziom 20%, w przypadku każdego z mierników, tj. liczb y pacjentów na koniec roku, wartości kontraktów z NFZ, liczb y stanowisk do dializowania oraz liczb y stac ji dializ i w 201 8 r. wynosiły odpowiednio ok.: [tajemnica przedsiębiorstwa ][30 - 40] %, [20 - 30] %, [30 - 40] % oraz [20 - 30] % . Jednocześnie podkreślić należy, że udziały te kształtują się znacząco poniżej progu 40% , z przekroczeniem którego ustawa o ochronie konkurencji wiąże domniemanie posiadania pozycji dominującej . Ponadto na rynku tym uczestnicy koncentracji spotykają się z konkurencją ze strony - Fresenius Nephrocare Polska sp. z o.o., Szpitala Klinicznego im. H. Święcickiego UM im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Szpitala Wojewódzkiego w Poznaniu oraz Szpitala Klinicznego im. K. Jonschera UM im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, których udziały, przykładowo pod względem wartości kontraktów z NFZ, wynosiły odpowiednio ok.: [tajemnica prze dsiębiorstwa][50 - 60] %, [15 - 20] %, [0 - 5] % oraz [0 - 5] %. Rozpatrując pozycję uczestników koncentracji na lokalnym rynku świadczenia usług nefrologicznych w poradniach nefrologicznych , obejmującym obszar województwa warmińsko - mazurskiego , należy podkreślić , że ich łączne szacunkowe udziały przekraczają próg 20% w przypadku tylko jednego z mierników tj. liczby poradni nefrologicznych i wynoszą ok. 27%, znacząco zatem kształtując się poniżej progu 40% . Pod względem natomiast wartości kontraktów z N FZ, udział ten wynosi ok. [tajemnica przedsiębiorstwa] [15 - 20] % i w całości wynika z udziału Spółki Przejmowanej, poni eważ poradnie DaVita nie posiadają kontraktów z NFZ . Jednocześnie na rynku tym uczestnicy koncentracji spotykają się z konkurencją ze strony takich podmiotów jak: Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. Prof. dr St. Popowskiego w Olsztynie, Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie, Diaverum Polska sp. z o.o., Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Działdowie, Fr esenius Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 26 Nephrocare Polska sp. z o.o., Szpital w Ostródzie S.A. oraz Specjalistyczne Centrum Medyczne Spółka Partnerska Haus, Przybycień i Partnerzy, których szacunkowe udziały 18 , przykładowo według wartości kontraktów z NFZ wynosiły odpowiednio ok .: [tajemn ica przedsiębiorstwa] [ 15 - 20] %, [15 - 20] %, [10 - 15] %, [5 - 10] %, [5 - 10] %, [5 - 10] % oraz [5 - 10] %. K oncentracja wywiera także wpływ w układzie konglomeratowym na następujące rynki: − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa opolskiego (udziały według liczby stacji dializ i liczby stanowisk dializ) i − lokalny rynek świadczenia usług nefrologicznych w poradniach nefrologicznych obejmujący obszar województwa opolskiego (udział według liczby poradni), na których działalność prowadzi DaVita , oraz − lokalny rynek świadczenia usług dializacyjnych obejmujący obszar województwa lubuskiego (udział według liczby stanowisk dializ), na który m działalność prowadzi Spółka Przejmowana (Grupa BBraun ). Łączne szacunkowe udziały uczestników koncentracji na powyższych rynkach przekraczają 40% , jedynie biorąc pod uwagę liczbę stacji dializ lub liczbę stanowisk dializ w przypadku usług dializacyjnych, a w przypadku usług nefrologicznych – liczbę poradni, a więc mierników które, jak wskazano powyżej, nie są najbardziej miarodajnymi wskaźnikami oceny siły rynkowej podmiotów działających na tych rynkach. Jednocześnie należy podkreślić brak przesłanek do stwierdzenia, iż w wyniku koncentracji siła rynkowa z ww. rynków zostanie przeniesiona na inne rynki na których działają uczestni cy koncentracji. Rozpatrywana koncentracja nie wywiera natomiast wpływu na żaden rynek w uk ładzie wertykalnym. Ponadto, Narodowy Fundusz Zdrowia nie zgłosił zastrzeżeń do przedmiotowej koncentracji. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, iż przedmiotowa transakcja nie spowoduje istotnego ograniczenia konkurencji na rynku, w szczególności poprzez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej. Rozpatrywana koncentracja spełnia zatem przesłank i określone w art. 18 ustawy o ochronie konkurencji, co uzasadnia wydanie przez Prezesa Urzędu zgody na jej dokonanie. 18 dokonanych przez Zgłaszającego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 27 Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji. POUCZENIE : Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( j.t. Dz. U. z 201 9 r., poz. 369 ze zm. ) w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego ( j.t. Dz. U. z 201 8 r., poz. 1 360 ze zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu O kręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( j.t. Dz. U. z 201 9 r., poz. 1043 ), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Zgodnie z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. S półka handlowa powinna wykazać także, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki. Zgodnie z art. 105 ust. 1 i ust . 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 Kodeksu postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądo wą, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Strona 28 Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Kontroli Koncentracji Robert Kamiński Otrzymuje 1. DaVita sp. z o.o. , Wrocław 2. aa