DKK-59/2023

Strona 1 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DKK1 - 421/ 02 / 03 /MAB Warszawa, 21 marca 20 23 r. DECYZJA nr DKK - 59 /20 23 Na podstawie art. 18 w związku z art. 13 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2021 r. poz. 275 ) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. z siedzibą w Warszawie wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na przejęciu przez PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. z siedzi bą w Warszawie kontroli nad PKPE Holding Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie . Uzasadnienie 11 stycznia 2023 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej „Prezesem Urzędu” lub „organem antymonopolowym”) , na wniosek P GE Polska Grupa Energetyczna S.A. z siedzibą w Warszawie ( zwan ej d alej „PGE” lub „ Zgłaszają cym”) wszczął postępowanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, polegającej na przejęciu przez PGE kontroli nad PKPE Holding Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie ( zwan ą dalej „ P KPE ”) , tj. koncentracji określonej w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2021 r. poz. 275 - zwanej dalej „ustawą o ochronie konkurencji”) . W związku z faktem, iż: 1) spełnione zostały niezbędne przesłanki , uzasadniające obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji, bowiem: Strona 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl − łączny światowy obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji - w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia zamiaru koncentracji - przekroczył równowartość 1 mld euro, t j. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji , przy czym ich łączny obrót w tym okresie przekroczył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej równowartość 50 mln euro, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji , − przejęcie przez przedsiębiorcę bezpośredniej kontroli nad innym przedsiębiorcą jest sposobem koncentracji, określonym w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji , 2) nie występuje w tej sprawie żadna okoliczność z katalogu przesłanek wymienionych w art. 14 ustawy o ochronie konkurencji , wyłączająca obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji, zostało wszczęte, na podstawie art. 49 ust. 2 w związku z art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji , postępowanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania adm inistracyjnego ( Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) , Prezes Urzędu zawiadomił Wniosko dawcę pismem z 23 stycznia 2023 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Uczestnicy koncentracji Aktywny uczestnik koncentracji - PGE – jest spółką notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie oraz jedn ostką dominującą Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. (dalej „G K PGE”). PGE jest spółką kontrolowaną przez Skarb Państwa, który posiada 57,39% głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy PGE (według stanu na dzień z głoszenia). G K PGE koncentruje swoją działalność na wytwarzaniu, obrocie energią elektryczną (hurtowym i detalicznym) oraz ciepłem w Polsce , dystrybucji energii elektrycznej i w mniejszym zakresie ciepła. Działalność GK PGE jest obecnie zorganizowana w czterech podstawo wych segmentach: - Energetyka Konwencjonalna - obejmuj e poszukiwanie i wydobycie węgla brunatnego, produkcję energii elektrycznej i ciepła w elektrowniach i elektrociepłowniach oraz dystrybucję Strona 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl i sprzedaż ciepła. W ramach segmentu Energetyka Konwencjonalna w G K PGE działa PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. z siedzibą w Bełchatowie. PGE jest właścicielem m.in. elektrowni w Rybniku, Bełchatowie, Turowie, Opolu, Dolnej Odrze oraz elektrociepłowni w Szczecinie, Kielcach, Lublinie, Rzeszowie, Gorzowi e Wielkopolskim, Bydgoszczy oraz Zgierzu , - Energetyka Odnawialna - obejmuj e wytwarzanie energii elektrycznej w elektrowniach szczytowo - pompowych oraz jednostkach wytwórczych wykorzystujących źródła odnawialne. W ramach GK PGE działalnością operacyjną w zakresie energetyki odnawialnej zarządza PGE Energia Odnawialna S.A. , - Obrót - obejmuj e obrót hurtowy i detaliczny, w tym: • sprzedaż i zakup energii elektrycznej oraz gazu na rynku hurtowym, obrót uprawnieniami do emisji CO 2 oraz prawami majątkowymi wynik ającymi ze świadectw pochodzenia, a także zakupy i dostawy paliw – działalność w tym obszarze prowadzona jest przez PGE, • sprzedaż energii elektrycznej oraz gazu odbiorcom końcowym w tym w ramach umów kompleksowych – działalność realizowana przez PGE Obrót S.A. z siedzibą w Rzeszowie , - Dystrybucja - obejmuj e świadczenie usług dostaw energii elektrycznej do odbiorców końcowych za pomocą sieci i urządzeń elektroenergetycznych wysokich, średnich i niskich napięć. Ten segment nadzoruje PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie. Dystrybucja energii elektrycznej odbywa się w szczególności na obszarze województw podlaskiego, lubelskiego, mazowieckiego, świętokrzyskiego, podkarpackiego, łódzkiego , - Pozostała Działalność - obejmuje spółki o charakterze pomocniczy m dla działalności podstawowej oraz pozostałe spółki. W skład tego segmentu wchodzi również spółka, której głównym przedmiotem działalności jest przygotowanie i realizacja projektu budowy elektrowni jądrowej w ramach programu pierwszej polskiej elektrowni jądrowej oraz spółka organizująca pozyskiwanie finansowania na rzecz GK PGE (PGE Sweden AB). Dodatkowo w segmencie tym zostały ujęte spółki świadczące usługi informatyczne, usługi księgowo - kadrowe, transportowe oraz inne. Obrót PGE w 20 2 1 wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . Strona 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Pasywny uczestnik koncentracji - PKPE – to prywatna grupa energetyczna , składająca się z e spółek , działających w obszarze dostaw energii oraz paliw dla transportu kolejowego. PKPE posiada sieć dystrybucyjną oraz 19 stacji paliw na terenie całego kraju. Dostarcza energię do poszczególnych urządzeń, a ostatecznie – do pociągów , a także ś wiadczy również usługi elektroenergetyczne. PKPE jest od 2015 r. ostatecznie kontrolowana przez fundusze CVC 1 . W ramach grupy PKPE mo ż na wyró żnić kilka segmentów , w tym: • Oddział Dystrybucja obejmuje: d ystrybucj ę energii elektrycznej w oparciu o posiadaną infrastrukturę sieciową i koncertuje się na zasilaniu kolejowe sieci trakcyjnej; • Oddział Obrót i Zielona kolej zajmuje się zakupem i sprzedażą energii elektrycznej dla odbiorców końcowych , głównie na potrzeby przewoźników kolejowych; • Oddział Paliwa realizuje sprzedaż dla odbiorców kolejowych; • Oddział Usługi – zajmuje się utrzymaniem infrastruktury energetycznej służącej kolei, a także budową obi ektów energetycznych i infrastruktury energetycznej. PKPE posiada cztery spółki zależne: 1. PKP Energetyka S.A. z siedzibą w Warszawie – zajmuje się dystrybucją i obrotem energią elektryczną, sprzedażą paliw oraz budową i utrzymaniem infrastruktury energetycz nej; 2. PKP Energetyka Obsługa sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie – świadczy usługi utrzymania infrastruktury energetycznej; 3. PKP Energetyka Centrum Usług Wspólnych sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi – usługi administracyjne i księgowe na rzecz spółek z grupy PKPE; 4. Elester - PKP sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi – zajmuje się produkcją urządzeń automatyki i sterowania ruchem kolejowym oraz urządzeń sterownia elektroenergetyką kolejową i tramwajową. Obrót PKPE w 20 22 r. wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . Podstawa prawna i cel gospodarczy koncentracji Koncentracja, której podstawę zgłoszenia stanowi art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji , polega na przejęciu przez PGE kontroli nad PKPE i jej podmiotami zależnymi. 1 Koncentrację tę oceniała wtedy Komisja Europejska - Sprawa M.7751 - CVC / PKP ENERGETYKA. Strona 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Podstawą koncentracji jest umowa sprzedaży udziałów PKPE zawarta 28 grudnia 2022 r. Na jej podstawię PGE przejmie 100% udziałów w kapitale zakładowym PKPE. Jak deklaruje Zgłaszający , przejęcie PKPE będzie stanowiło dlań najszybszy sposób na zrealizowanie zbilansowanego rozwoju nieorganicznego. Rynki właściwe, na które koncentracja wywiera wpływ Zgodnie z treścią art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji , przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone war unki konkurencji. Mając na uwadze powyższą definicję oraz kryteria wyznaczania rynków właściwych, na które koncentracja wywiera wpływ, zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji prz edsiębiorców (Dz. U. z 201 8 r., poz. 367 ), organ antymonopolowy stwierdził, co następuje: a) rynki , na które koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym 1 . Krajowy rynek hurtowego obrotu energią elektryczną Rynek obrotu hurtowego energią elektryczną stanowi następny szczebel obrotu w stosunku do rynku wytwarzania energii elektrycznej. H andel hurtowy energią elektryczną na polskim rynku odbywa się przede wszystkim na podstawie kontraktów bilateralnych, na TGE oraz za pomocą brokerskich platform obrotu energią , przy czym o brót poprzez TGE jest kluczowym elementem obrotu hurtowego energią elektryczną. W aspekcie geograficznym rynek obrotu hurtowego energią elektryczną obejmuje obszar Polski. Z jednej strony nie ma bowiem przeszkód, aby energia elektryczna wytwarzana w jednym regionie kraju była kupowana przez odbiorcę z innego regionu. Z drugiej strony Strona 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl istnieją bariery, analogi cznie jak przy rynku produkcji i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej, aby możn a było uznać, iż rynek ten jest szerszy niż krajowy 2 . Z danych przekazanych przez PGE wynika, że udziały PGE i PKPE w krajowym rynku hurtowego obrotu energią elektryczną wynoszą odpowiednio [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . Najwięksi konkurenci to Tauron z udziałem w rynku wynoszącym [ tajemnica przedsiębiorstwa ] oraz Energa i Enea z udziałami po [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . 2 . Krajowy rynek detalicznego obrotu energią elektryczną Rynek obrotu detalicznego energi ą elektryczn ą stanowi następny szczebel obrotu w stosunku do rynku wytwarzania energii elektrycznej oraz rynku hurtowego obrotu energią elektryczną. Stroną transakcji zawieranych na tym rynku jest odbiorca końcowy , dokonujący zakupu energii na własny użytek. W szystkim odbiorcom energii elektrycznej w kraju, łącznie z odbiorcami w gospodarstwach domowych, przysługuje prawo swobodnego wyboru sprzedawcy energii elektrycznej. OSD 3 są zobowiązani umożliwić wykonanie tego prawa poprzez udostępnienie usług przesyłania i dystrybucji wszystkim użytkownikom systemu (odbiorcom, wytwórcom i przedsiębiorstwom obrotu energią elektryczną) na zasadach przejrzystych i wolnych od dyskryminacji. Z powyższych względów, przedsiębiorstwa obrotu sprzedają energię elektryczną odbiorcom końcowym, która dostarczana jest także za pośrednictwem sieci dystrybucyjnych konkurencyjnych grup kapitałowych. Przemawiałoby to za określeniem rynku w aspekcie geograf icznym jako krajowego. Zgodnie z wcześniejszym stanowiskiem Prezesa Urzędu 4 , rynek w aspekcie geograficznym dla segmentu sprzedaży detalicznej energii elektrycznej powinien obejmować obszar Polski, natomiast w przypadku sprzedaży detalicznej energii elektr ycznej odbiorcom z grupy taryfowej G rozważać można również jego zawężenie do obszaru , na którym prowadzą działalność tzw. sprzedawcy z urzędu. W tym drugim przypadku ich udział, z uwagi na niski stopień korzystania przez odbiorców z grupy taryfowej G z pr awa zmiany sprzedawcy , by ł zbli ż on y do 100% 5 . 2 Decyzja Prezesa Urzędu z dnia 7 października 2014 r. nr DKK - 131/2014. 3 Operatorzy Systemu Dystrybucyjnego 4 Decyzja Prezesa Urzędu z dnia 4 października 2017 r. nr DKK - 156/2017. 5 Decyzja Prezesa UOKiK z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. nr DKK - 1/2011. Strona 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl W przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że udział PKPE w zakresie sprzedaży detalicznej odbiorcom z grupy ta ryfowej G jest minimalny (w 20 22 r. wyniósł znacznie poniżej 1%) , Prezes Urzędu uznał, że nie ma konieczności rozważania skutków koncentracji w wariancie podziału rynku sprzedaży detalicznej na odbiorców z grupy G i pozostałych odbiorców, a w konsekwencji, jako rynek geograficzny dla sprzedaży detalicznej przyjęto obszar Polski. Łączny udział uczestni ków koncentracji w rynku obrotu detalicznego wynosi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] , w tym PGE [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . Najwięksi konkurencji uczestników koncentracji to Tauron ( udział w rynku [ tajemnica przedsiębiorstwa ] ), Energa ( [ tajemnica przedsiębiorstwa ] ) oraz Enea ( [ tajemnica przedsiębiorstwa ] ). b) r ynki , na które koncentracja wywiera wpływu w układzie wertykalnym 1. Krajowy rynek wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej , k rajowy rynek obrotu hurtowego energią elektryczną oraz rynek obrotu detalicznego energią elektryczną Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Prezesa Urzędu, rynek wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej w aspekcie geograficznym jest określany jako rynek krajowy, obejmujący terytorium Polski 6 . Z jednej strony nie ma bowiem przeszkód, aby energia wytwarz ana w jednym regionie kraju mogła być kupowana przez odbiorcę z innego regionu (większość mocy w zakresie energii elektrycznej zainstalowana jest na południu Polski, energia z tego regionu sprzedawana jest natomiast w całej Polsce). Z drugie j strony wciąż istnieją bariery co najmniej natu ry technicznej, tj. zbyt mała przepustowość sieci transgranicznych, która umożliwiłaby uznanie, że rynek ten jest szerszy niż krajowy (udostępnione transgraniczne zdolności przesyłowe energii elektrycznej nie przekraczają 5 % mocy zainstalowanej w krajowyc h elektrowniach). Potwierdza to również mała wymiana energii elektrycznej z krajami ościennymi (poniżej 5% krajowej konsumpcji). Rynek 6 Decyzje Prezesa Urzędu z dnia 31.07.2012 r. nr DKK - 73/2012.; z dnia 11.10.2010 r. nr DKK - 104/10, z dnia 13.05.2014 r. nr DKK - 59/2014, z dnia 7.10.2014 r. nr DKK - 131/2014. Strona 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl wprowadzania do obrotu energii elektrycznej jako rynek krajowy definiuje także w swoich decyzjach Komisja Europejska. 7 Również Zgłaszający nie kwestionował takiej definicji rynku. W 20 22 r. wytwórcy skupieni w GK PGE dysponowali największym udziałem w rynku wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej ( [ tajemnica przedsiębiorstwa ] ), na kolejnych miejscach znaleźli się wytwórcy skupieni w grupach kapitałowych ENEA ( [ tajemnica przedsiębiorstwa ] ) oraz Tauron ( [ tajemnica przedsiębiorstwa ] ) , a także Energa/Orlen ( [ tajemnica przedsiębiorstwa ] ) . Czterej najwięksi wytwórcy (skupieni w grupach kapitałowych PGE, ENEA , TAURON i Orlen ) odpowiadali za ok. 6 5 % energii wprowa d zonej do sieci. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Prezesa Urzędu , rynek wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej nie podlegał dalszemu podziałowi ze względu na rodzaj źródeł wytwarzania (konwencjonalne, odnawialne) 8 . Również Komisja Europejska dokonywała dotychczas oceny rynku wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej generalnie , bez jej różnicowania pod kątem źródła pochodzenia. 9 Energia elektryczna pochodząca ze źródeł konwencjonalnych , jak i odnawialnych zaspokaja , co do zasady , te same potrzeby. M echanizm wsparcia przedsiębiorców wytwarzających energię elektryczną w odnawialnych źródłach energii przewiduje obowiązkowy zakup wytworzonej energii elektrycznej przez sprzedawcę z urzędu. Sprawia to, że energia elektrycz na pochodząca ze źródeł odnawialnych wypiera energię elektryczną ze źródeł konwencjonalnych. To z kolei powoduje, że producenci ze źródeł konwencjonalnych muszą konkurować ze sobą o tę część rynku, która pozostaje. Powiązania wertykalne pomiędzy uczestnikami koncentracji występują na rynkach obrotu energią elektryczną. Z uwagi na specyfikę funkcjonowania podmiotów na tych rynkach (istotne znaczenie obrotu wewnątrz grup kapitałowych zasadnym jest, by traktować je jako jedną relację, w wyniku której dochodzi do skierowania energii elektrycznej wytworzonej w zakładach produkcyjnych do sprzedawców detalicznych. W takiej sytuacji na potrzeby niniejszej koncentracji zasadnym jest porównywanie udziałów w k rajowy m rynk u wytw arzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej z udziałami w krajowym rynku sprzedaży 7 Decyzje Komisji Europejskiej w sprawie: COMP/M.4180 - Gaz de France/Suez; COMP/M.5467 - RWE/Essent; COMP/M.5512 - Electrabel/E.ON.; COMP/M.5711 - RWE/ ENSYS. 8 Tak Prezes Urzędu np. w decyzjach z dnia 13 stycznia 2011 r. nr DKK - 1/2011, z dnia 4 czerwca 2 013r. nr DKK - 66/2013, z dnia 7 października 2014 r. nr DKK - 131/2014. 9 Por. decyzje Komisji Europejskiej w sprawach: M. 7927 – EPH / ENEL / SE z 25 lipca 2016 r., COMP/M. 5978 – GDF Suez / International Power z 26 stycznia 2011 r., COMP/ M. 4517 – Iberdr ola / Scottish Power z 26 marca 2007 r. Strona 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl detalicznej, wskazującymi jakie zapotrzebowanie zgłaszają sprzedawcy energii elektrycznej do odbiorców końcowych. 2. Lokalne rynki dystrybucji energii elektrycznej Rolę dystrybutorów pełnią wyodrębnieni w ramach grup energetycznych operatorzy systemów dystrybucyjnych (OSD). OSD są operatorami sieci 110 kV oraz średniego i niskiego napięcia. W obszarze dystrybucji występuje geograficzny podział kraju, a na rynku obecn ych jest pięciu dużych OSD, którzy zostali zobligowani do rozdzielenia działalności dystrybucyjnej od pozostałej działalności biznesowej. Czterech dużych OSD należących do ENEA, Energa, Tauron oraz PGE świadczy swoje usługi na obszarze szerszym niż jedno w ojewództwo, zaś piątym istotnym podmiotem jest innogy Stoen Operator sp. z o.o. (wcześniej RWE Stoen Operator sp. z o.o.), odpowiadający za dystrybucję energii elektrycznej na terenie Warszawy. Koncesję na dystrybucję energii elektrycznej posiada blisko 200 podmiotów. Niemniej działalność dystrybucyjna większości z nich ograniczona jest do niewielkich obszarów. Np. PKP E świadczy usługi dystrybucyjne na obszarach położonych w pobliżu sieci kolejowej PKP. Co więcej, zasada dostępu podmiotów trzecich (TPA) m a w pełni zastosowanie w zakresie dostępu do sieci dystrybucyjnej PKPE . W oparciu o tę zasadę w latach 2020 - 2022 blisko sześćdziesięciu przedsiębiorc ów energetyczn ych korzysta ło z dostępu do sieci dystrybucyjnej PKP E. OSD w celu realizacji umowy komplekso wej zawartej pomiędzy sprzedawcą a odbiorcą w gospodarstwie domowym, przyłączonym do sieci tego operatora zawierają tzw. Generalne Umowy Dystrybucji dla Usługi Kompleksowej , tj. umowy o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej (GUD - K) . Dzięki GUD - K, która jest zawierana pomiędzy dystrybutorem energii elektrycznej na danym obszarze a sprzedawcą energii , odbiorca końcowy może zawrzeć jedną umowę, chociaż sprzedażą i dystrybucją energii zajmują się różne podmioty. Pomiędzy sprzedawcami energii elektr ycznej a dystrybutorami istnieją zatem powiązania wertykalne. Koncentracja wywiera zatem wpływ w układzie wertykalnym na rynek dystrybucji energii elektrycznej , obejmujący obszar , na którym zlokalizowana jest sieć PGE oraz obszar , na którym zlokalizowana jest sieć PKPE . Udział koncentrujących się podmiotów od strony podażowej – z uwagi na monopol naturalny na terenie swojego działania poszczególnych dystrybutorów - wyniósł na omawianych rynkach 100%. Strona 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl c) rynki , na które koncentrac ja wywiera wpływu w układzie konglomeratowym W toku przeprowadzonego postępowania zidentyfikowano następujące rynki , na które koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym , na których działalność prowadzi PGE: 1. Lokalne rynki produkcji, spr zedaży i dystrybucji ciepła w Gorzowie Wlkp., Bydgoszczy, Rzeszowie, Kielcach, Lublinie i Zgierzu, Krakowie, Gdańsku, Gdyni, Toruniu, Wrocławiu, Siechnic y , Zawidawiu, Zielonej Górze . 2. Lokalne rynki dystrybucji gazu na obszarze przemysłowych terenów Gminy Stalowa Wola (dawne tereny HSW oraz Tarnobrzeska Specjalna Strefa Ekonomiczna - podstrefa Stalowa Wola) . 3. Regionalny rynek zakupu energii elektrycznej wytwarzanej w odnawialnych źródłach energii na terenie obejmującym obszar działania PGE Obrót S.A. jako sp rzedawcy zobowiązanego. Na podstawie zgromadzonego materiału i powyższych ustaleń organ antymonopolowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 18 ustawy o ochronie konkurencji Prezes Urzędu, w drodze decyzji, wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocn ienie pozycji dominującej na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 10 tej ustawy przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znaczny m zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40%. Oceniając rozpatrywaną koncentrację organ antymonopolowy stwierdził, iż zamierzona kon centracja spełnia kryterium wskazane w art. 18 ustawy o ochronie konkurencji. Koncentracja wywiera wpływ na szereg rynków w układzie horyzontalnym, wertykalnym i konglomeratowym. Oceniając wpływ koncentracji na k rajowy rynek hurtowego obrotu energią elektryczną , należy wskazać, ż e udział PGE wzrośnie jedynie o [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . Trudno przypuszczać, że taki wzrost może zauważalnie zmienić sytuację rynkową. PKPE jest bardzo małym graczem na tym rynku . Dodatkowo silną pozycję będą posiada ły Tauron z udziałem ok. Strona 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [ tajemnica przedsiębiorstwa ] oraz Energa i Enea z udziałami wynoszącymi po [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . W ocenie Prezesa Urzędu w wyniku realizacji koncentracji nie dojdzie również do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku obrotu detalicznego energi ą elektryczną . Łączny udz iał uczestników koncentracji w tym rynku wynosi ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . Oznacza to, że wzrost pozycji rynkowej także na tym rynku jest bardzo ograniczony i w praktyce transakcja nie zmieni sytuacji rynkowej. Najwięksi konkurenci uczestników koncentracji nie ulegną zmianie i będą to Tauron ( udział w rynku [ tajemnica przedsiębiorstwa ] ), Energa ( [ tajemnica przedsiębiorstwa ] ) oraz Enea /Orlen ( [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . ). Klienci detaliczni będą więc mieli zapewnioną ofertę wyboru innego konkurencyjnego dostawcy energii. Zda niem organu antymonopolowego d o istotnego ograniczenia konkurencji nie dojdzie także w wyniku powiązań wertykalnych jakie istnieją pomiędzy uczestnikami koncentracji na rynkach wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej, rynku hurtowego obro tu energią elektryczną oraz rynku detalicznego obrotu energią elektryczną. Takie stwierdzenie wynika przede wszystkim z bardzo małych udziałów PKPE na tych rynkach. Z tego powodu trudno byłoby uznać, iż w wyniku koncentracji mogłoby dojść do ograniczenia możliwości sprzedaży lub zakupu na poszczególnych rynkach przez konkurentów lub kontrahentów uczestników koncentracji. W ocenie Prezesa Urzędu w wyniku koncentracji nie dojdzie również do ograniczenia konkurencji w wyniku powiązań , jakie istnieją lub mogą potencjalnie istnieć w zakresie obrotu detalicznego i dystrybucji energii elektrycznej pomiędzy PGE a PKPE . P rzejęcie PKPE nie doprowadzi do istotnego zwiększenia wolumenu energii elektrycznej sprzedawanej przez PGE w e własnej sieci dystrybucyjnej. Ponadto udział PKPE w rynku sprzedaży detalicznej energii elektrycznej w Polsce jest na bardzo niskim poziomie ( [ tajemnica przedsiębiorstwa ] ) . N ależy także wskazać, że sytuacja w zakresie powiązań wertykalnych na tych rynkach nie ulegn ie istotnej zmianie na skutek koncentracji. Od strony podażowej spółki dystrybucyjne zarówno przed , jak i po koncentracji będą posiadać pozycj ę monopolistyczną . Jednocześnie działalność ta jest jednak poddana ścisłym regulacjom, które uniemożliwiają preferowanie sprzedawców z własnej grupy kapitałowej. Co więcej, zasada TPA oznacza, że PGE nie będzie mogła zamknąć swej sieci dystrybucyjnej dla innych przedsiębiorców energetycznych. Koncentracja nie wpłynie zatem na zwiększenie prawdopodobieństwa ograniczenia przez PGE możliwości Strona 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl prowadzenia działalności innym podmiotom działającym na rynku sprzedaży detalicznej na obszar z e na którym jest zlokalizowana sieć dystrybucyjna PGE . Podsumowując wpływ koncentracji na rynki na których istnieją powiązania wertykalne pomiędzy uczestnikami koncentracji należy wska zać, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że koncentracja stworzy jej uczestnikom możliwość i bodźce do częściowego lub całkowitego wykluczenia konkurentów po stronie popytowej lub podażowej poszczególnych rynków. Do istotnego ograniczenia konkurencji nie dojdzie również w wyniku posiadania przez uczestników koncentracji siły rynkowej na rynkach , na które koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym. Są to lokalne rynki produkcji, sprzedaży i dystrybucji ciepła oraz dystrybucji gazu. B rak jest podstaw aby przypuszczać, że silna pozycja uczestników koncentracji na tych rynkach będzie mogła zostać przeniesiona na pozostałe rynki , gdzie działają te podmioty . Ponadto uczestnicy koncentracji , prowadząc działalność w warunkach monopolu naturalnego, po ddani są daleko idącej kontroli uprzedniej i następczej ze strony regulatora energetycznego. Powoduje to, że istnieją prawne i faktyczne bariery dla uczestników koncentracji , powstrzymujące ich przed wyzyskaniem ich naturalnego monopolu na innych rynkach, które zostały poddane konkurencji. Nie istnieje zatem ryzyko ograniczenia konkurencji w wyniku przeprowadzenia koncentracji. Reasumując, Prezes Urzędu uznał, że po zrealizowaniu pla nowanej transakcji nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na żadnym rynku właściwym . Wobec powyższego orzeczono , jak w sentencji. P OUCZENIE : Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji w związku z art. 479(28) § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805) od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1125) , odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kw ocie 1000 zł. Strona 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Zgodnie z art. 102 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zgodnie z art. 105 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w s ądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 Kodeksu postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy praw nego. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesien ie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wyto czona lub już się toczy. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Robert Kamiński Dyrektor Departamentu Kontroli Koncentracji Otrzymuje: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.