DNR-105/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-159(28)/09/AK Warszawa, dnia 16 października 2009 r. DECYZJA DNR-1/105/2009 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 oraz z 2009 r. Nr 20, poz. 106 i z 2009 r. Nr 18, poz. 97), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa koszulki męskiej „Superdziadek” oraz koszulki damskiej „Dance”, wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę Tomasza Andrysiaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą TRUST, T-SHIRT.PL w Szczecinie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, Ŝe przedsiębiorca wyeliminował zagroŜenie stwarzane przez te produkty i umarza postępowanie administracyjne. Uzasadnienie Pismem z dnia 14 maja 2009 r. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej „Prezes UOKiK”) protokół wraz z aktami kontroli dotyczącymi koszulki męskiej „Superdziadek” oraz koszulki damskiej „Dance” (zwanych dalej „koszulkami”), wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę – Tomasza Andrysiaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą TRUST, T-SHIRT.PL w Szczecinie. Koszulka „Superdziadek” to koszulka męska z krótkim rękawem w kolorze niebieskim. Wykonana jest z bawełny. Na przedniej stronie koszulki znajduje się nadruk w kolorze Ŝółtym i czerwonym. 2 Koszulka „Dance” to koszulka damska z krótkim rękawem w kolorze czarnym. Wykonana jest z bawełny. Na przedniej stronie koszulki znajduje się nadruk w kolorze Ŝółtym i zielonym. W trakcie kontroli u przedsiębiorcy Tomasza Andrysiaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą TRUST, T-SHIRT.PL w Szczecinie, przeprowadzonej przez inspektorów reprezentujących Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrano próbki ww. koszulek i przekazano je do badań laboratoryjnych w Specjalistycznym Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej w Łodzi. Badania laboratoryjne przeprowadzono w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106) (dalej „ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów”), posiłkując się wymogami zawartymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i znakowania produktów włókienniczych (Dz. U. Nr 81, poz. 743 z późn. zm.) (dalej „rozporządzenie Rady Ministrów”). W wyniku przeprowadzonych badań (sprawozdanie z badań nr 81/2009 oraz nr 82/2009 z dnia 28 kwietnia 2009 r.) stwierdzono w nadruku czerwonym w koszulce „Superdziadek” oraz w nadruku Ŝółtym i zielonym w koszulce „Dance” obecność ołowiu (w nadruku czerwonym – 24730 mg/kg; w nadruku Ŝółtym – 42920mg/kg oraz w nadruku zielonym – 44550 mg/kg). Ołów oraz jego związki naleŜą do substancji, które zgodnie z załącznikiem nr 11 do rozporządzenia Rady Ministrów nie mogą być stosowane w produktach włókienniczych, mogących potencjalnie pozostawać w bezpośrednim i przedłuŜonym kontakcie ze skórą człowieka. W dniu 7 lipca 2009 r. do UOKiK wpłynęło pismo Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej zawierające wyniki badań próbki kontrolnej produktów, które przeprowadzono na Ŝądanie kontrolowanego Tomasza Andrysiaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą TRUST, T-SHIRT.PL w Szczecinie w Laboratorium Badań Produktów, Procesów i Środowiska Instytutu InŜynierii Materiałów Polimerowych i Barwników, Oddział Zamiejscowy Barwników i Produktów Organicznych w Zgierzu. Badania te (sprawozdanie z badań nr 10/LBŚ/122/G/09) wykazały obecność ołowiu (w koszulce „Superdziadek” w nadruku Ŝółtym – 20025 mg/kg i w nadruku czerwonym – 41,2 mg/kg; w koszulce „Dance” w nadruku Ŝółtym – 38763 mg/kg oraz w nadruku zielonym – 32675 mg/kg). 3 Mając na uwadze wyniki powyŜszych badań Prezes UOKiK uznał, iŜ istnieje znaczne prawdopodobieństwo, Ŝe ww. koszulki nie spełniają wymagań dotyczących bezpieczeństwa, przez co stwarzają zagroŜenie dla zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów i uznał za zasadne wszczęcie w tej sprawie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) pismem z dnia 12 czerwca 2009 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę Tomasza Andrysiaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą TRUST, T-SHIRT.PL w Szczecinie (stronę postępowania) o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa koszulki męskiej „Superdziadek” oraz koszulki damskiej „Dance”. Jednocześnie Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawem do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Pismem z dnia 16 lipca 2009 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iŜ rozpoczęła proces wycofywania koszulek, będących przedmiotem postępowania z rynku. Z uwagi na fakt, iŜ strona postępowania prowadziła sprzedaŜ koszulek poprzez serwis internetowy bezpośrednio konsumentom, przedstawiła treść pisma, które zamierzała przesłać do nabywców ww. produktów, w którym zwróciła się z prośbą o zwrot ww. koszulek na jej koszt oraz zaproponowała wymianę zakupionych egzemplarzy na nowe (pozbawione wad) lub teŜ zwrot pieniędzy. Jednocześnie strona postępowania przedstawiła kopię atestu higienicznego farby stosowanej w nadrukach koszulek, wystawionego przez Państwowy Zakład Higieny (atest nr HK/B/1807/13/2000 z 19 października 2000 r.). Następnie, w piśmie z dnia 21 lipca 2009 r. strona postępowania przedstawiła kopie rzeczonych pism, wysłanych do nabywców koszulek drogą elektroniczną. W odpowiedzi na powyŜsze, w piśmie z dnia 23 lipca 2009 r. Prezes UOKiK podniósł, iŜ przedstawiony przez stronę postępowania atest higieniczny farby, nie wskazuje na moŜliwość jej bezpośredniego zastosowania do nadruków w wyrobach włókienniczych, a takŜe wskazał, iŜ waŜność powyŜszego atestu wygasła w październiku 2005 r. Jednocześnie Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania z prośbą o przekazanie informacji, na temat ewentualnego zastosowania wskazanej farby w innych wytwarzanych przez nią produktach, niŜ koszulki będące przedmiotem postępowania. W odpowiedzi na powyŜsze, pismami z dnia 24 oraz 30 lipca 2009 r. strona postępowania przekazała kolejne kopie pism wysłanych do nabywców koszulek, a takŜe 4 złoŜyła oświadczenie, iŜ farba wykorzystywana do produkcji nadruków na koszulkach męskich „Superdziadek” oraz koszulkach damskich „Dance” nie była przez nią stosowana w innych produktach. Ponadto strona postępowania oświadczyła, iŜ zaprzestała współpracy z producentem farby, a takŜe poinformowała o zniszczeniu posiadanej przez nią farby oraz będących w jej dyspozycji koszulek, wykonanych z jej uŜyciem. W piśmie z dnia 11 sierpnia 2009 r. organ nadzoru poinformował stronę, iŜ z uwagi na niespełnienie wymagań określonych w art. 22a ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, część przesłanych przez nią dokumentów nie moŜe zostać uznana za dowód w prowadzonym postępowaniu i zwrócił się z prośbą o uzupełnienie braków formalnych. Ponadto Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania z prośbą o przedstawienie dowodów wykonania zadeklarowanych przez nią działań polegających na wycofywaniu ww. produktów od odbiorców, a takŜe dalszych dowodów świadczących o wyeliminowaniu zagroŜeń stwarzanych przez koszulki będące przedmiotem postępowania (w szczególności: przedstawienia zestawienia sprzedaŜy ww. produktów zawierającego dane odbiorców oraz liczbę produktów dostarczonych poszczególnym odbiorcom, przekazania informacji i dokumentów potwierdzających wycofanie ww. koszulek lub dowodów powiadomienia odbiorców o stwarzanych przez nie zagroŜeniach i moŜliwych sposobach postępowania z tymi produktami oraz przekazania informacji o działaniach podjętych w stosunku do egzemplarzy koszulek, które zostały zwrócone przez odbiorców oraz tych, pozostających na stanie magazynowym – np. dowodów zniszczenia). W odpowiedzi na powyŜsze, pismem z dnia 21 sierpnia 2009 r. strona postępowania przekazała Prezesowi UOKiK dowody podjętych przez siebie działań, mających na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez koszulki męskie „Superdziadek” oraz koszulki damskie „Dance” – zestawienie sprzedaŜy koszulek, z wyszczególnieniem kaŜdego indywidualnego odbiorcy i działań podjętych w stosunku do nich oraz dowód zniszczenia odebranych przez stronę 39 sztuk produktów w postaci karty przekazania odpadu. W nawiązaniu do powyŜszego pisma strony postępowania, Prezes UOKiK w piśmie z dnia 3 września 2009 r. zwrócił się z prośbą o przedstawienie kolejnych dowodów potwierdzających odebranie ww. koszulek od odbiorców oraz dowodów zniszczenia zwróconych egzemplarzy. W tym samym piśmie organ nadzoru poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw, jednakŜe pismem z dnia 30 września 2009 r., przekazała Prezesowi UOKiK dowód 5 zniszczenia kolejnych 7 egzemplarzy koszulek odebranych od nabywców, w postaci karty przekazania odpadu. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Tomasz Andrysiak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą TRUST, T-SHIRT.PL w Szczecinie wprowadził koszulki męskie „Superdziadek” i koszulki damskie „Dance” na rynek i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit a) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, z uwagi na fakt, iŜ jest przedsiębiorcą, który wytworzył ww. produkty. W opinii Prezesa UOKiK za wytwórcę bowiem naleŜy uznać przedsiębiorcę, który poprzez nanoszenie nadruków na koszulki, a co za tym idzie, poprzez wybór odpowiednich materiałów do ich produkcji, wytwarza nowy produkt. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego uŜywania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a takŜe, w zaleŜności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza Ŝadnego zagroŜenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagroŜenie, dające się pogodzić z jego zwykłym uŜywaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i Ŝycia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie jest produktem bezpiecznym. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej w Łodzi wykazały obecność ołowiu w nadruku czerwonym w koszulce „Superdziadek” oraz w nadruku Ŝółtym i zielonym w koszulce „Dance”. Obecność ołowiu w nadrukach koszulek została potwierdzona w trakcie badań laboratoryjnych próbek kontrolnych produktów, przeprowadzonych na Ŝądanie przedsiębiorcy Tomasza Andrysiaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą TRUST, T-SHIRT.PL w Szczecinie w Laboratorium Badań Produktów, Procesów i Środowiska Instytutu InŜynierii Materiałów Polimerowych i Barwników, Oddział Zamiejscowy Barwników i Produktów Organicznych w Zgierzu. Ołów oraz jego związki naleŜą do substancji, które zgodnie z załącznikiem nr 11 do rozporządzenia Rady Ministrów 6 nie mogą być stosowane w produktach włókienniczych mogących potencjalnie pozostawać w bezpośrednim i przedłuŜonym kontakcie ze skórą człowieka. Pierwiastek ten naleŜy do grupy silnych trucizn kumulujących się w organizmie. Toksyczne działanie ołowiu polega na jego silnym powinowactwie chemicznym do biopolimerów, tj. białka, czy kwasów nukleinowych, powodując zakłócenia ich metabolizmu, co z kolei moŜe skutkować powaŜnymi zaburzeniami chorobowymi, np. nadciśnieniem tętniczym, czy uszkodzeniem mózgu. W przypadku produktów włókienniczych zawierających ołów przedostaje się on z fragmentów stykających się ze skórą do organizmu ludzkiego, przede wszystkim poprzez wchłanianie przez skórę, a takŜe wchłanianie pokarmowe. Z uwagi zaś na okoliczność, iŜ szereg soli ołowiu jest rozpuszczalnych w płynach ustrojowych człowieka, procesy jego wchłaniania są stosunkowo proste. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagroŜeń. W toku prowadzonego przez Prezesa UOKiK postępowania administracyjnego przedsiębiorca Tomasz Andrysiak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą TRUST, T-SHIRT.PL w Szczecinie (strona postępowania) przedstawił dowody potwierdzające podjęcie działań mających na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez koszulki męskie „Superdziadek” oraz koszulki damskie „Dance”. Po otrzymaniu informacji o tym, Ŝe ww. produkty nie spełniają wymagań bezpieczeństwa, strona postępowania zaprzestała stosowania farby, w skład której wchodził ołów, a takŜe podjęła działania polegające na wycofywaniu produktów, będących przedmiotem postępowania z rynku. Z uwagi na fakt, iŜ strona postępowania prowadzi działalność gospodarczą poprzez sprzedaŜ internetową produktów bezpośrednio konsumentom, przekazała ona organowi nadzoru kopie pisma wysłanego w formie elektronicznej do kaŜdego z odbiorców, w którym poinformowała o konieczności podjęcia działań w stosunku do ww. produktów w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami (prosząc o zwrot zakupionych koszulek na jej koszt) oraz wskazała moŜliwe sposoby postępowania (zwrot pieniędzy w zamian za odesłany towar lub wymianę na nowy, pozbawiony wad). Następnie, strona postępowania przedstawiła dowody potwierdzające doręczenie powyŜszych zawiadomień do wszystkich 60 odbiorców, a takŜe przedstawiła informacje na temat sposobu postępowania w kaŜdym jednostkowym przypadku. Ponadto przedstawiono dowody potwierdzające zniszczenie 46 egzemplarzy koszulek zwróconych przez odbiorców oraz pozostających na stanie magazynowym strony postępowania, w postaci karty przekazania odpadów. 7 Przekazane przez stronę postępowania informacje wraz z dowodami podjętych działań, polegających na wycofaniu z rynku większości z 74 wprowadzonych na rynek egzemplarzy produktów nie spełniających ogólnych wymagań bezpieczeństwa, poprzez odebranie koszulek znajdujących się u odbiorców (konsumentów) i ich zniszczenie oraz oświadczenie strony postępowania w przedmiocie zaprzestania stosowania farby, w skład której wchodził ołów są, w opinii Prezesa UOKiK, wystarczające do uznania, Ŝe strona postępowania – przedsiębiorca Tomasz Andrysiak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą TRUST, T-SHIRT.PL w Szczecinie, wyeliminowała zagroŜenia stwarzane przez koszulki męskie „Superdziadek” i koszulki damskie „Dance”. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zastępca dyrektora Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka Otrzymuje: Tomasz Andrysiak TRUST, T-SHIRT.PL ul. Twardowskiego 18 70-320 Szczecin