DNR-107/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, dnia 23 listopada 2015 r. DECYZJA DNR-1/107/2015 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa zapalniczek STAR LINE nr artykułu: 0106804 i 01 03119, wprowadzonych na rynek przez HGL TAKK O Akcesoria Tytoniowe spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Osielsku , Prezes Urzędu Ochrony Konkurenc ji i Konsumen tów stwierdza, że przedsiębiorca usunął przyczyny zagrożeń stwarzanych przez te produkty i umarza postępowanie administracyjne . Uzasadnienie Pismem z dnia 20 maja 2015 r. Kujawsko – Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako: „Prezes UOKiK” lub „organ nadzoru”) protokół wraz z aktami kontroli dotyczącymi zapalniczek STAR LINE nr artykułu: 0106804 i 0103119 (dalej także jako: „zapalniczki”), wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę HGL TAKKO Akcesoria Tytoniowe sp. z o.o. z siedzibą w Osielsku (dawniej – przedsiębiorca Karola Mietz, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą TAKKO Karol Mietz w Żołędowie) . Zapalniczka STAR LINE nr artykułu: 0106804 to zapalniczka pizoelektryczna, n astawna, z zaworem do napełniania. Produkt występuje w czterech różnych wersjach – z wizerunkiem: węża, jaszczurki, skorpiona i głowy psa. Zapalniczka wykonana jest z nieprzezroczystego tworzywa sztucznego i posiada kształt prostopadłościanu o wymiarach: 8 1 mm (wysokość), 24 mm (szerokość), 11 mm (grubość). Osłona płomienia wykonana jest z blachy w kolorze czarnym; zapalniczka posiada też czarną dźwignię służącą do jej uruchamiania. Produkt posiada mechanizm służący do zmiany wysokości płomienia DNR - 70 - 98(26 ) / 15 / AK 2 (obrotowy n astawnik płomienia o ruchu prostopadłym do płomienia). Na metalowej osłonie zapalniczki umieszczono oznakowanie wskazujące kierunek mechanizmu powodującego zmianę wysokości płomienia nastawczego („ - „ i „+”) oraz napis „STAR LINE”. Na spodzie zapalniczki wy tłoczono dwie cyfry poprzedzone literą B, numer „44002” oraz umieszczono zawór służący do powtórnego napełnienia gazem. Opakowanie zbiorcze zapalniczek stanowi karton zawierający 48 sztuk produktów, na którym umieszczono m.in. następujące informacje: „ STAR LINE, ISO9994:2006, ITEMNO: 0106804, EAN: 4044352068048” oraz ostrzeżenia w formie symboli. Zapalniczka STA R LINE nr artykułu: 0103119 to zapalniczka pizoelektryczna, nastawna, z zaworem do napełniania. Produkt posiada wizerunek skóry węża i występuje w różnych kolorach: niebieskim, czerwonym, zielonym, żółtym i fioletowym. Zapalniczka wykonana jest z nieprzezroczystego tworzywa sztucznego i posiada kształt prostopadłościanu o wymiarach: 81 mm (wysokość), 24 mm (szerokość), 11 mm (grubość). Osłona płomienia wykonana jest z blachy w kolorze srebrnym; zapalniczka posiada też białą dźwignię służącą do jej uruchamiania. Produkt posiada mechanizm służący do zmiany wysokości płomienia (obrotowy nastawnik płomienia o ruchu prostopadłym do płomienia). Na metalow ej osłonie zapalniczki umieszczono oznakowanie wskazujące kierunek mechanizmu powodującego zmianę wysokości płomienia nastawczego („ - „ i „+”) oraz napis „STAR LINE”. Na spodzie zapalniczki wytłoczono dwie cyfry poprzedzone literą B, numer „44002” oraz umieszczono zawór służący do powtórnego napełnienia gazem. Opakowanie zbiorcze zapalniczek stanowi karton zawierający 50 sztuk produktów, na którym umieszczono m.in. następujące informacje: „ STAR LINE, ISO9994:2006, ITEMNO: 0103119, EAN: 4044352031196” oraz ostrzeżenia w formie symboli. W toku kontroli przedsiębiorcy Macieja Grzywińskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Maciej Grzywiński Handel Detaliczny i Obwoźny w Toruniu, mającej miejsce w punkcie sprzedaży przy ul. Bolesława Chrobrego 105/107 w Toruniu, inspektorzy reprezentujący Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej poddali ocenie bezpieczeń stwa i badaniom organoleptycznym zapalniczki nr artykułu: 0106804 (w ilości 16 sztuk) i 0103119 (w ilości 16 sztuk) w oparciu o przepisy ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie wprowadzenia środków przewidzianych przepisami o ogólnym bezpieczeństwie produktów w odniesieniu do zapalniczek (Dz. U. Nr 77, poz. 515) (dalej jako: „rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. ”), posiłkując się wymaganiami norm: PN-EN ISO 9994:2007/A1:2008 „ Zapalniczki. Wymagania 3 bezpieczeństwa ” oraz PN-EN 13869:2006 „Zapalniczki. Zapalniczki z utrudnionym uruch amianiem dla dzieci. Wymagania bezpieczeństwa i metody badań” . Inspektorzy Inspekcji Handlowej, przy użyciu dynamometru SAUTER model FA 100, stwierdzili, że w przebadanych zapalniczkach poziom siły nacisku na mechanizm zapłonowy wynosi: - od 35 N do 40 N w przypadku zapalniczek STAR LINE nr artykułu: 0106804 (z czego we wszystkich przebadanych egzemplarzach średnia ta wynosiła 37, 1 N); - od 35 N do 42 N w przypadku zapalniczek STAR LINE nr artykułu: 0103119 (z czego we wszystkich przebadanych egzemplarzach średnia ta wynosiła 38,3 N). Zgodnie ze stanowiskiem Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie z dnia 23 sierpnia 2007 r., powziętym po uwzględnieniu doświadczeń badań z udziałem dzieci nad zabezpieczeniami zapalniczek, w przypadku zapalniczek piezoelektrycznych siła nacisku dźwigni wciskanej prostopadle w dół powinna wynosić przynajmniej 45 N. Wynik badania w opinii inspektorów Inspekcji Handlowej wskazywał, że oba badane modele zapalniczek nie spełniały definicji zapalniczki zabezpieczonej przed uruchomieniem pr zez dzieci, określonej w § 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. W związku z powyższymi nieprawidłowościami, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie w tej sprawie postępowania administracyjnego na podstawie przepisów ustawy o og ólnym bezpi eczeństwie produktów . Zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 , z późn. zm. ) (dalej jako: „Kodeks postępowania administracyjnego ”) , pismem z 15 czerwca 2015 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę HGL TAKKO Akcesoria Tytoniowe sp. z o.o. z siedzibą w Osielsku (dawniej – przedsiębiorca Karola Mietz, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą TAKKO Karol Mietz w Żołędowie) (stronę postępowania) o wszczęciu postępo wania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa zapalniczek . Następn ie, w drodze postanowienia z 17 czerwca 2015 r., wydanego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania term in 21 dni od dnia otrzymania powyższego postanowienia na wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt y będące przedmiotem postępowania. Organ nadzoru poinformował stronę postępowania, że w celu wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez kwestionowane zapalniczki niezbędne jest podjęcie natychmiastowych działań zarówno w stosunku do produktów, które nie zostały wprowadzone na rynek, jak i do produktów już wprowadzonych na rynek. W tym samym postanowieniu Prezes UOKiK zobowiązał stronę postępowania do 4 prz ekazania dowodów potwierdzających podjęcie działań naprawczy ch oraz wezwał ją do określenia swej roli w obrocie kwestionowanymi zapalniczkami i przekazania listy dy strybutorów tych produktów . Ponadto Prezes UOKiK zwrócił się o informacje na temat liczby zapalniczek posiadanych przez stronę postępowania, okresu w którym produkt y te był y wprowadzane na rynek oraz ewentualnych skarg lub reklamacji dotyczących ww. produktów . W piśmie z 6 lipca 2015 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, że jest im porterem zapalniczek, a produkty te zostały zakupione jednorazowo od przedsiębiorcy Berto GmbH z siedzibą w Berlinie. Strona postępowania stwierdziła ponadto, że nie prowadzi sprzedaży zapalniczek na indeksy, stąd na dokumentach sprzedaży nie są wymienione konkretne rodzaje czy też wizerunki zapalniczek, umożliwiające dokładną identyfikację wadliwych egzemplarzy produktów. Strona postępowania wskazała ponadto, że wystosowała pismo do swoich klientów, w którym poinformowała ich o konieczności zwrotu wadliwyc h zapalniczek, w celu ich odesłania do producenta, a pismo to zostanie wysłane pocztą lub dostarczone osobiście przy najbliższej dostawie towaru. Pismem z 16 lipca 2015 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, że w przypadku trudności z dokładną identyfikacją wadliwych zapalniczek, działania naprawcze w niniejszej sprawie powinny objąć wszystkie produkty oznaczone na fakturach jako „Zapalniczka OKLEJKA Star Line” i zwrócił się z prośbą o przekazanie dowodów ich podjęcia. Niezależnie od powyższego, w związku z nieprzekazaniem przez stronę postępowania dokumentów związanych z obrotem kwestionowanymi zapalniczkami, Prezes UOKiK ponown ie zwrócił się do niej o ich przekazanie. W odpowiedzi na powyższe, pismem z 22 lipca 2015 r. strona postępowania wskazała, że zwróciła do dostawcy 2 000 sztuk wadliwych zapalniczek, z czego 100 sztuk zwracanych produktów pochodziło od jednego z jej dystrybutorów. Ponadto, strona postępowania przekazała dowody nadania pisma informacyjnego do 11 przedsiębiorców, wskazując, iż nie otrzymała na nie odpowiedzi od żadnego z adresatów. Strona postępowania wyraziła gotowość podjęcia działań eliminujących zagrożenia stwarzane przez zapalniczki i zwróciła się z prośbą o udzielenie dalszych instrukcji w tym zakresie. Pismem z 11 sie rpnia 2015 r. organ nadzoru wskazał stronie postępowania, że nieprzekazanie przez nią wnioskowanej listy dystrybutorów zapalniczek uniemożliwia dokonanie oceny, czy podjęte działania naprawcze w odniesieniu do produktów będących przedmiotem postępowania są kompletne. Mając powyższe na uwadze, Prezes UOKiK ponownie zwrócił się z prośbą o jej przekazanie. 5 W piśmie z 21 sierpnia strona postępowania zwróciła się z prośbą o wydłużenie termi nu na przekazanie wnioskowanej listy dystrybutorów, w związku z urlopem pracownika posiadającego dostęp do wszystkich dokumentów księgowych. Pismem z 7 września 2015 r. Prezes UOKiK przychylił się do ww. prośby strony postępowania wyznaczając nowy termin na przekazanie dowodów w sprawie. W piśmie z 14 września 2015 r. strona postępowania przekazała listę 26 odbiorców zapalniczek ze wskazaniem ilości produktów zakupionych przez każdego z nich oraz poinformowała Prezesa UOKiK, że wszyscy ww. przedsiębiorcy zostali poinformowani o potrzebie zwrotu wadliwych zapalniczek. M ając na uwadze, że ww. pismo zostało podpisane przez innego przedsiębiorcę, niż ten w stosunku do którego postępowanie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów zostało wszczęte, pismem z 30 września 2015 r. Prezes UOKiK zwrócił się z prośbą o przekazani e informacji na temat powiązań obu przedsiębiorców oraz przekazanie dowodów wskazujących na przejęcie praw i obowiązków strony postępowania przez przedsiębiorcę podpisującego pismo z 14 września 2015 r. W piśmie z 5 października 2015 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iż 1 września 2015 r. nastąpiło wniesienie całego przedsiębiorstwa prowadzonego pod nazwą TAKKO Karol Mietz aportem do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jednocześnie strona postępowania wskazała, że w konsekwencji powyż szego, na zasadzie sukcesji generalnej, przedsiębiorca przejmujący przejął wszelkie zobowiązania i nabył cały majątek przedsiębiorcy Karola Mietza, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą TAKKO Karol Mietz w Żołędowie. Strona postępowania wskazała p onadto , że w chwili obecnej aktualizowane są dane w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Pismem z 19 października 2015 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania z prośbą o przekazanie dowodów potwierdzających poinformowanie pozos tałych odbiorców zapalniczek o zagrożeniu stwarzanym przez te produkty oraz o konieczności zwrotu posiadanych egzemplarzy. Niezależnie od powyższego, w pismach z 19 października 2015 r. organ nadzoru zwrócił się do trzech dystrybutorów zapalniczek z prośbą o wskazanie, czy strona postępowania prosiła ich o zwrot posiadanych egzemplarzy produktów. Pismem z 26 października 2015 r. strona postępowania oświadczyła, że nie posiada dowodów doręczenia pisma dystrybutorom, gdyż zostało ono doręczone osobiście. Chcą c jednakże uczynić zadość prośbie Prezesa UOKiK w tym zakresie, do ww. przedsiębiorców pismo zostało wysłane ponownie za pośrednictwem poczty. 6 Pismami z 28 i 30 października oraz 3 listopada 2015 r. trzech dystrybutorów zapalniczek potwierdziło, że strona postępowania kontaktowała się z nimi w sprawie zwrotu posiadanych egzemplarzy produktów i wskazało na brak tych produktów w ofercie handlowej. W piśmie z 9 listopada 2015 r. organ nadzoru poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził : Przedsiębiorca HGL TAKKO Akc esoria Tytoniowe sp. z o.o. z siedzibą w Osielsku (dawniej – przedsiębiorca Karola Mietz, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą TAKKO Karol Mietz w Żołędowie) wprowadził zapalniczki będące przedmiotem niniejszego postępowania na polski rynek i jest ich dystrybutorem w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem, za dystrybutora uznaje się przedsiębiorcę uczestniczącego w dowolnym etapie procesu dostarczania lub udostępniania pr oduktu, którego działalność nie wpływa na właściwości produktu związane z jego bezpieczeństwem. W toku kontroli Inspekcji Handlowej ww. przedsiębiorca przedłożył fakturę zakupu zapalniczek od niemieckiego przedsiębiorcy Berto GmbH z siedzibą w Berlinie (dowód: faktura nr 1189 z 17 ma rca 2015 r. ). W toku postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK oświadczył on ponadto, że ww. faktura stanowi jedyny dokument, na podstawie którego dokonał zakupu zapalniczek. Zgodnie z art. 11 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, dystrybutor jest zobowiązany działać z należytą starannością w celu zapewnienia bezpieczeństwa produktów, w szczególności przez niedostarczanie produktów, o których wie lub o których, zgodnie z posiadanymi informacjami i doświadczeniem zawodowym, powinien wiedzieć, ż e nie spełniają one wymagań bezpieczeństwa. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego 7 zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i ży cia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie jest produktem bezpiecznym. Podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeń stwa kwestionowanych zapalniczek stanowiły badania organoleptyczne tych produktów przeprowadzone przez inspekto rów reprezentujących Ku jawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, które wykazały, że poziom siły nacisk u na mechanizm zapłonowy wynosi: od 35 N do 40 N w przypadku zapalniczek STAR LINE nr artykułu: 0106804 oraz od 35 N do 42 N w przypadku zapalniczek STA R LINE nr artykułu: 0103119. Zgodnie ze stanowiskiem Instytutu Nafty i Gazu w Krakowie z dnia 23 sierpnia 2007 r., powziętym po uwzględnieniu doświadczeń badań z udziałem dzieci nad zabezpieczeniami zapalniczek, w przypadku zapalniczek piezoelektrycznych siła nacisku dźwigni wciskanej prostopadle w dół powinna wynosić przynajmniej 45 N. Uzyskany wynik badania wskazuje, że kwestionowane zapalniczki nie spełniają definicji zapalniczki zabezpieczonej przed uruchomieniem przez dzieci, określonej w § 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. Według tej definicji, zapalniczka zabezpieczona przed uruchomieniem przez dzieci to zapalniczka skonstruowana i wyprodukowana w taki sposób, że w normalnych lub możliwych do przewidzenia warunkach użytkowania, w szczególności ze względu na siłę potrzebną do jej uruchomienia, konstrukcję, zabezpieczenie mechanizmu zapłonowego, skomplikowaną lub sekwencyjną obsługę, nie jest możliwe jej uruchomienie przez dzieci poniżej 51 miesiąca życia. Zgodnie z § 3 ro zporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r., od dnia jego wejścia w życie – tj. dnia 30 kwietnia 2007 r. – zakazuje się wprowadzania na rynek zapalniczek niezabezpieczonych przed uruchomieniem przez dzieci, a w przypadku produktów wprowadzonych na rynek – nakazuje się ich natychmiastowe wycofanie z rynku. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Pre zes UOKiK uznał , że kw estionowane zapalniczki nie spełniają wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, a stwierdzone nieprawidłowości stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia dzieci. Przedsiębiorca będący stroną niniejszego postępowania nie kwestionował powyższych ustaleń. 8 Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagrożeń. W toku niniejszego postępowania , na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, Prezes UOKiK usta lił, że strona postępowania zakupiła jednorazowo od n iemieckiego przedsiębiorcy 15 000 sztuk zapalniczek (dowód: faktura nr 1189 z 17 marca 2015 r.), z czego 13 250 sztuk produktów zostało wprowadzonych przez nią na rynek i dostarczonych 26 przedsiębiorcom (dowód: zestawienie sprzedaży produktu, oświadczenie strony postępowania ). W toku postępowania jego strona podjęła działania mające na celu eliminację zagrożeń stwarzanych prz ez kwestionowane produkty. Działania te polegały na: poinformowaniu wszystkich dystrybutorów o zagrożeniu stwarzanym pr zez wadliwe zapalniczki oraz o konieczności zwrotu posiadanych egzemplarzy produktów (dowód: wzór pisma do dystrybutorów, potwierdzenia nadania przesyłek pocztowych do 26 przedsiębiorców, oświadczenie strony postępowania oraz pisma trzech dystrybutorów przesłane bezpośr ednio Prezesowi UOKiK), odebraniu 100 sztuk wadliwych zapalniczek od jednego z dystrybutorów produktów (dowód: faktura korygująca nr 53 /MAG/2015 z 25 czerwca 2015 r.) oraz zwrocie 2 000 zapalniczek „Zapalniczka OKLEJKA Star Line” do dostawcy (dowód: faktur a VAT nr 4440/MAG/2015 z 29 czerwca 2015 r.). Mając na uwadze wskazany materiał dowodowy, Prezes UOKiK uznał, że przedsiębiorca HGL TAKKO Akcesoria Tytoniowe sp. z o.o. z siedzibą w Osielsku (dawniej – przedsiębiorca Karola Mietz, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą TAKKO Karol Mietz w Żołędowie) usunął przyczyny zagrożeń stwarzany ch przez kwestionowane zapalniczki i umorzył postępowanie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa tych produktów na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł , jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochron ie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 184) oraz na podstawie art. 129 § 2 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże stro na niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka Otrzymuje: HGL TAKKO Akcesoria Tytoniowe sp. z o.o. ul. Szosa Gdańska 18 86-031 Osielsko