DNR-110/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 5 listopada 2013 r. DECYZJA DNR-1/110/2013 Na podstawie: 1) art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz.U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa rowerów dziecięcych z koszykiem 16” BMX (niska rama), wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę Artura Nowaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Artur Nowak Firma WielobranŜowa MEXLLER w Częstochowie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, Ŝe przedsiębiorca usunął przyczyny zagroŜeń stwarzanych przez te produkty i umarza postępowanie administracyjne; 2) art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), za wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa - rowerów dziecięcych z koszykiem 16” BMX (niska rama) - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na przedsiębiorcę Artura Nowaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Artur Nowak Firma WielobranŜowa MEXLLER w Częstochowie karę pienięŜną w wysokości 3 000 zł (słownie: trzy tysiące złotych) płatną do budŜetu państwa. DNR-70-86( 19 )/13/BZ 2 Uzasadnienie Pismem z dnia 21 maja 2013 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes UOKiK”) protokół wraz z aktami kontroli dotyczący rowerów dziecięcych z koszykiem 16” BMX (niska rama), zwanych dalej „rowerami”, wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę Artura Nowaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Artur Nowak Firma WielobranŜowa MEXLLER w Częstochowie. Rowery dziecięce z koszykiem 16” BMX (niska rama) występują w róŜnych wersjach kolorystycznych. Produkty te wyposaŜone są w kółka pomocnicze, a maksymalna wysokość siodełka wynosi 590 mm. Rowery posiadają błotniki, na których z przodu i z tyłu umieszczony jest napis „BMX”. Na widełkach kierownicy oraz na ramie znajduje się napis „MEXLLER”, natomiast na siodełku umieszczono napis „YOGI”. Ponadto, na osłonie łańcucha znajduje się napis „YOGI, MEXLLER, my favorite bike!”. Z przodu produktu przymocowany został czarny, metalowy koszyczek, z tyłu zaś przymocowano bagaŜnik z odblaskiem. Do produktów dołączono uchwyt do prowadzenia roweru. Na ramie przy kołach wskazano adres strony internetowej przedsiębiorcy odpowiedzialnego za wprowadzenie produktów na rynek, tj. www.mexller.com.pl . W toku kontroli przeprowadzonej w hurtowni rowerów w Łowiczu, przy ul. Magazynowej 9, naleŜącej do przedsiębiorcy Juliana Palosa, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Julian Palos Bike Sport Hurt Detal w Łowiczu, inspektorzy reprezentujący Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej poddali ocenie bezpieczeństwa i badaniom organoleptycznym ww. rowery w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz.U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”, posiłkując się postanowieniami normy PN–EN 14765:2007 + A1:2008 Rowery dziecięce. Wymagania bezpieczeństwa i metody badań , zwanej dalej „normą”. Przeprowadzone badania organoleptyczne wykazały, iŜ w rowerach zastosowano na końcach kierownicy gumowe uchwyty, które miały pogrubione i zamknięte zakończenie o średnicy 35 mm, natomiast zgodnie z normą uchwyty kierownicy powinny mieć pogrubione i zamknięte zakończenie o średnicy nie mniejszej niŜ 40 mm (pkt 4.8.2.1 normy). Inspektorzy 3 Inspekcji Handlowej stwierdzili, iŜ powyŜsza nieprawidłowość moŜe spowodować osunięcie się dłoni dziecka z uchwytu kierowniczego podczas jazdy rowerem, a w konsekwencji upadek i doznanie urazów, np. złamania kończyny. Dowód: sprawozdanie z badań organoleptycznych nr 3, k.14-17 akt kontroli Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), pismem z dnia 25 czerwca 2013 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę Artura Nowaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Artur Nowak Firma WielobranŜowa MEXLLER w Częstochowie (stronę postępowania) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa rowerów dziecięcych z koszykiem 16” BMX (niska rama). Jednocześnie, pismem z dnia 27 czerwca 2013 r., na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni od dnia otrzymania pisma na wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez produkty będące przedmiotem postępowania. Ponadto, poinformował stronę postępowania, Ŝe w celu wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez kwestionowane rowery niezbędne jest podjęcie natychmiastowych działań zarówno w stosunku do produktów, które nie zostały wprowadzone na rynek, jak i do produktów juŜ wprowadzonych na rynek. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, iŜ w przypadku produktów, które nie zostały wprowadzone na rynek, niezbędne jest zaprzestanie ich przekazywania dystrybutorom oraz prezentowania i oferowania konsumentom, natomiast w przypadku produktów, które zostały wprowadzone na rynek konieczne jest podjęcie działań w celu wyeliminowania zagroŜeń przez nie stwarzanych lub ich zwrot do dostawcy. Prezes UOKiK wskazał stronie postępowania, iŜ dowodami potwierdzającymi działania podjęte w celu wyeliminowania zagroŜeń powinny być faktury potwierdzające odbiór kwestionowanych rowerów od dystrybutorów lub ich oświadczenia o nieposiadaniu ww. produktów. Ponadto, organ nadzoru podkreślił, iŜ działania naprawcze mające na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez rowery powinny polegać na dołączeniu do produktów uchwytów o odpowiedniej średnicy, tj. nie mniejszej niŜ 40 mm. Prezes UOKiK nadmienił, iŜ w jego opinii dowodami dołączenia do rowerów ww. uchwytów mogą być np. faktura zakupu tych elementów oraz zdjęcia rowerów 4 z zamontowanymi uchwytami. Organ nadzoru wskazał, iŜ jeŜeli strona postępowania uzna, Ŝe działania naprawcze byłyby nieopłacalne lub zbyt uciąŜliwe do przeprowadzenia, rowery moŜna zwrócić do dostawcy lub zniszczyć, a dowody tych działań, np. protokół zniszczenia, fakturę za usługę złomowania albo fakturę korygującą, naleŜy przedstawić Prezesowi UOKiK. Strona postępowania mogła równieŜ zaproponować inny sposób wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez produkty będące przedmiotem postępowania pod warunkiem, Ŝe sposób ten zostanie zaakceptowany przez Prezesa UOKiK. Ponadto, w tym samym piśmie organ nadzoru zwrócił się do strony postępowania z prośbą o przekazanie dowodów określających rolę w obrocie produktami, wskazujących na okres, w jakim rowery były wprowadzane do obrotu, a takŜe na liczbę produktów pozostających na stanie magazynowym. Ponadto, Prezes UOKiK uznał za niezbędne dostarczenie pełnej listy dystrybutorów produktów. Organ nadzoru zwrócił się takŜe z prośbą o przekazanie informacji, czy strona postępowania posiada wiedzę na temat ewentualnych skarg konsumentów lub reklamacji, których przedmiotem były kwestionowane rowery oraz czy jest w posiadaniu dowodów potwierdzających spełnianie przez nie wymagań bezpieczeństwa, np. wyników badań laboratoryjnych, deklaracji potwierdzających zgodność produktu z dokumentami normatywnymi, atestów lub certyfikatów. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z dnia 25 czerwca 2013 r. – k. 25-26 akt postępowania Prezesa UOKiK, pismo Prezesa UOKiK z dnia 27 czerwca 2013 r. – k. 27-31 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem, które wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 29 lipca 2013 r., strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, Ŝe wprowadziła na rynek łącznie 600 sztuk kwestionowanych rowerów, na dowód czego przekazała fakturę VAT nr UC12-02 z dnia 14 marca 2012 r., potwierdzającą zakup tych produktów od chińskiego przedsiębiorcy NINGBO YOU KING COSTUME INDUSTRY & TRADE CO., ltd. Dodatkowo, strona postępowania przekazała Prezesowi UOKiK faktury VAT, potwierdzające sprzedaŜ 601 sztuk produktów czterem kontrahentom. Strona postępowania poinformowała organ nadzoru, iŜ produkty stanowią towary trzeciej kategorii, które zostały wyprodukowane z materiałów pochodzących z recyklingu, na dowód czego przedłoŜyła potwierdzenie zamówienia produktów od chińskiego przedsiebiorcy. Strona postępowania oświadczyła, iŜ kwestionowane rowery nie zyskały popularności wśród klientów, co potwierdziły pisma reklamacyjne większości dystrybutorów Ŝądających wymiany produktów 5 na towary lepszej jakości. W konsekwencji, strona postępowania dokonała utylizacji zwróconych przez kontrahentów produktów (500 sztuk), na dowód czego przekazała fakturę VAT nr 10/20/ZŁOM z dnia 30 listopada 2012 r. wraz z dokumentem wewnętrznym nr 10/12/VAT, potwierdzającym korektę z tytułu złomowania 500 sztuk produktów. Strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iŜ w celu usunięcia wadliwych uchwytów w pozostających na rynku 100 egzamplarzach rowerów zakupiła 200 sztuk uchwytów o właściwej średnicy, na dowód czego przedstawiła fakturę VAT nr 530/G/07/2013 z dnia 25 lipca 2013 r. wraz z dokumentacją fotograficzną obrazującą nowy uchwyt o średnicy 40 mm (z centymetrem). Strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, Ŝe podjęła równieŜ inne działania naprawcze mające na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez kwestionowane rowery, a mianowicie złoŜyła zamówienie na ogłoszenie w Gazecie Wyborczej dotyczące moŜliwości wymiany uchwytów w produktach w celu dotarcia do jak najszerszego grona konsumentów. Dowód: pismo strony postępowania, k. 32-58 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 1 sierpnia 2013 r. Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do wyjaśnienia rozbieŜności dotyczących ilości wprowadzonych na rynek rowerów. Prezes UOKiK zwrócił stronie postępowania uwagę, iŜ z akt kontroli przekazanych przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej wynika, iŜ nabyła 540 sztuk rowerów BMX 16” od chińskiego przedsiębiorcy SHANGHAI SCIENTIFIC INSTRUMENTS & MATERIALS Co. Ltd (faktura VAT nr SJ023(2012-07) z dnia 15 sierpnia 2012 r.), tymczasem w piśmie, które wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dnia 29 lipca 2013 r. wskazano, iŜ na rynek wprowadzono 600 egzemplarzy rowerów (dowód: faktura VAT nr UC12-02 z dnia 14 marca 2012 r., potwierdzająca zakup 600 egzemplarzy rowerów 16”BMX od chińskiego przedsiębiorcy NINGBO YOU KING COSTUME INDUSTRY & TRADE CO. LTD). Prezes UOKiK nadmienił, iŜ oświadczenie o jednorazowym nabyciu rowerów w ilości 600 sztuk budzi jego wątpliwości zwłaszcza, iŜ z przekazanych przez stronę postępowania faktur sprzedaŜy produktów wynika, iŜ sprzedała czterem dystrybutorom łącznie 601 sztuk kwestionowanych produktów. Ponadto Prezes UOKiK - mając na względzie oświadczenie strony postępowania dotyczące podjęcia czynności mających na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez rowery, polegające m.in. na umieszczeniu ogłoszenia w Gazecie Wyborczej, dotyczącego moŜliwości wymiany przez konsumentów wadliwych uchwytów – poinformował stronę postępowania, iŜ wbrew 6 jej deklaracji nie dołączyła faktury VAT potwierdzającej złoŜenie zamówienia na wskazane ogłoszenie. Organ nadzoru podkreślił, iŜ aby mógł uznać, Ŝe strona postępowania podjęła deklarowane czynności, niezbędne jest przekazanie egzemplarza Gazety Wyborczej, w której został opublikowany ww. komunikat lub kopii ogłoszenia zawartego w tym czasopiśmie. Ponadto Prezes UOKiK wskazał, Ŝe dowodami świadczącymi o podjęciu działań mających na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez produkty powinny być równieŜ np. oświadczenia dystrybutorów potwierdzające dołączenie odpowiednich uchwytów do rowerów pozostających na ich stanie magazynowym albo oświadczenia tych przedsiębiorców o nieposiadaniu przedmiotowych produktów. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z dnia 1 sierpnia 2013 r. – k. 59-60 akt postępowania Prezesa UOKiK. W odpowiedzi, pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. strona postępowania podtrzymała swoje stanowisko dotyczące liczby wprowadzonych na rynek rowerów (600 sztuk) wyjaśniając, Ŝe rzeczywiście dostępnych było 602 egzemplarze produktów, co wynikało z pomyłki po stronie chińskiego producenta (podczas rozpakowywania kontenera z rowerami okazało się, iŜ dostarczona ilość rowerów to 602 sztuki). Jednocześnie, odnosząc się do jednej z faktur sprzedaŜy rowerów (faktura nr 760/12/VAT z dnia 18 października 2012 r.) strona postępowania wyjaśniła, iŜ na 15 zakupionych przez kontrahenta rowerów 16” BMX, wyłącznie 10 sztuk stanowiło rowery będące przedmiotem postępowania. Reasumując, strona postępowania oświadczyła, iŜ z 602 sztuk rowerów wprowadzonych na rynek, do dystrybutorów trafiło łącznie 596 sztuk produktów, z czego w wyniku zwrotów od kontrahentów 500 sztuk uległo utylizacji, 96 pozostawało nadal na rynku, natomiast 6 sztuk na stanie magazynowym strony postępowania. Strona postępowania zadeklarowała, iŜ rowery pozostające na stanie magazynowym zostały zniszczone wraz z innymi wadliwymi rowerami z sezonu 2012, na dowód czego przedłoŜyła fakturę VAT nr 01/2013/ZŁOM z dnia 31 stycznia 2013 r. wraz z dokumentem wewnętrznym nr 1/13/VAT z dnia 31 stycznia 2013 r., potwierdzającym korektę z tytułu złomowania produktów. Ponadto, strona postępowania przekazała Prezesowi UOKiK fakturę VAT nr FA/0432/08666/13/WA z dnia 29 lipca 2013 r., potwierdzającą złoŜenie zamówienia na ogłoszenie w Gazecie Wyborczej wraz z kopią gazety świadczącą o ukazaniu się komunikatu w wydaniu z dnia 27-28 lipca 2013 r. w dziale „CZĘSTOCHOWA ogłoszenia drobne”. Dodatkowo, strona postępowania przekazała Prezesowi UOKiK oświadczenia dwóch dystrybutorów o nieposiadaniu rowerów na stanie 7 magazynowym oraz deklarację jednego kontrahenta potwierdzającą fakt posiadania na stanie magazynowym trzech sztuk rowerów (zabezpieczonych przez Inspektorów Inspekcji Handlowej) oraz okoliczność poinformowania go przez stronę postępowania o wysyłce właściwych uchwytów i konieczności wymiany tych elementów. Dowód: pismo strony postępowania z dnia 19 sierpnia, k. 61-73 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. Prezes UOKiK zwrócił stronie postępowania uwagę na fakt, Ŝe kwestionowane modele rowerów trafiły równieŜ do konsumentów w województwie mazowieckim i łódzkim. Mając na względzie powyŜsze Prezes UOKiK stwierdził, iŜ niezbędne jest podjęcie przez stronę postępowania akcji informacyjnej o szerszym zasięgu, przeznaczonej dla indywidualnych nabywców tych produktów. Mając na względzie fakt, iŜ z przekazanej przez stronę postępowania dokumentacji wynikało, iŜ do rąk konsumentów trafiło łącznie 96 sztuk rowerów Prezes UOKiK podkreślił, iŜ w celu jak najpełniejszego zminimalizowania groŜących im zagroŜeń niezbędne jest umieszczenie na stronie internetowej strony postępowania komunikatu o niespełnieniu przez produkty ogólnych wymagań bezpieczeństwa i moŜliwości dołączenia do nich odpowiednich uchwytów oraz przekazanie wydruku ekranu z ww. strony internetowej, potwierdzającego podjęcie tej czynności. Jednocześnie, organ nadzoru wezwał stronę postępowania do przekazania informacji, czy w związku z zamieszczeniem komunikatu otrzymała zwroty kwestionowanych produktów od ich uŜytkowników. Ponadto, Prezes UOKiK przypomniał stronie postępowania o konieczności przedłoŜenia oświadczenia czwartego kontrahenta potwierdzającego dołączenie odpowiednich uchwytów do rowerów pozostających na jego stanie magazynowym lub oświadczenia przedsiębiorcy o nieposiadaniu przedmiotowych produktów. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z dnia 27 sierpnia 2013 r. – k. 74-75 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 13 września 2013 r. strona postępowania zwróciła się do Prezesa UOKiK z prośbą o wydłuŜenie terminu na przekazanie dowodu zamieszczenia komunikatu dla konsumentów na stronie internetowej, argumentując swój wniosek urlopem administratora strony. Jednocześnie strona postępowania oświadczyła, iŜ w dniu 16 września 2013 r. 8 ukazało się ogłoszenie dla konsumentów dotyczące moŜliwości wymiany uchwytów w ogólnopolskim wydaniu Gazety Wyborczej, na dowód czego przekazała kopię ogłoszenia zawartego w gazecie. Ponadto, strona postępowania przekazała Prezesowi UOKiK oświadczenie czwartego dystrybutora, potwierdzające nieposiadanie przez niego produktów na stanie magazynowym. Dowód: pismo strony postępowania z dnia 13 września 2013 r., k. 76-78 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 24 września 2013 r. Prezes UOKiK pozytywnie ustosunkował się do prośby strony postępowania dotyczącej wydłuŜenia terminu na przekazanie dowodów działań naprawczych oraz zwrócił się do niej z prośbą o informację, czy indywidualni nabywcy rowerów wyrazili chęć wymiany uchwytów w produktach w związku z zamieszczeniem komunikatów w Gazecie Wyborczej. Organ nadzoru podkreślił, Ŝe jeŜeli strona postępowania podjęła ww. działania, niezbędne jest wskazanie liczby produktów wobec których została zrealizowana wymiana uchwytów. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z dnia 24 września 2013 r. – k. 79-80 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 2 października 2013 r. strona postępowania przekazała Prezesowi UOKiK wydruk ze swojej strony internetowej potwierdzający zamieszczenie ogłoszenia dla konsumentów dotyczącego moŜliwości wymiany uchwytów. Ponadto, strona postępowania przekazała fakturę VAT nr FA/0432/11394/13/WA z dnia 16 września 2013 r., wskazującą na emisję ogłoszenia w wydaniu Gazety Wyborczej z dnia 16 września 2013 r. Dodatkowo, strona postępowania oświadczyła, iŜ nie otrzymała Ŝadnych sygnałów od konsumentów dotyczących wymiany uchwytów w związku z zamieszczeniem komunikatów w Gazecie Wyborczej. Dowód: pismo strony postępowania z dnia 2 października 2013 r., k. 81-84 akt postępowania Prezesa UOKiK. 9 Pismem z dnia 10 października 2013 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z dnia 10 października 2013 r. – k. 85 akt postępowania Prezesa UOKiK. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Artur Nowak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Artur Nowak Firma WielobranŜowa MEXLLER w Częstochowie wprowadził rowery dziecięce z koszykiem 16” BMX (niska rama) na polski rynek i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym za producenta uznaje się przedstawiciela wytwórcy, a jeŜeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela - importera produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Prezes UOKiK dysponuje dowodem potwierdzającym dokonanie zakupu kwestionowanych produktów od chińskiego przedsiębiorcy NINGBO YOU KING COSTUME INDUSTRY & TRADE CO., ltd., tj. fakturą VAT nr UC12-02 z dnia 14 marca 2012 r. Ponadto, w toku postępowania jego strona przyznała, iŜ nabywała kwestionowane produkty od przedsiębiorcy, o którym mowa powyŜej. Podmiotem, na którego przepisy ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nakładają szczególne obowiązki jest przede wszystkim producent produktu. Zgodnie z art. 10 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego uŜywania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a takŜe, w zaleŜności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza Ŝadnego zagroŜenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagroŜenie, dające się pogodzić z jego zwykłym uŜywaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i Ŝycia ludzkiego. Oceniając bezpieczeństwo produktu, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 10 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, uwzględnia się równieŜ wygląd produktu, jego oznakowanie, ostrzeŜenia i instrukcje dotyczące jego uŜytkowania oraz wszelkie inne udostępniane konsumentowi wskazówki lub informacje dotyczące produktu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4, nie jest produktem bezpiecznym. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, domniemywa się, Ŝe produkt spełniający wymagania wynikające z norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej, będących transpozycją norm europejskich uznanych przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów, do których odniesienia Komisja Europejska opublikowała w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, jest produktem bezpiecznym w zakresie wymagań objętych tymi normami. Jako Ŝe norma PN–EN 14765:2007 + A1:2008 Rowery dziecięce. Wymagania bezpieczeństwa i metody badań jest wyŜej opisanym rodzajem normy, Prezes UOKiK dokonał oceny ogólnego bezpieczeństwa rowerów z uwzględnieniem określonych w niej wymagań. Przeprowadzone badania organoleptyczne wykazały, iŜ w rowerach zastosowano na końcach kierownicy gumowe uchwyty, które miały pogrubione i zamknięte zakończenie o średnicy 35 mm, natomiast zgodnie z normą uchwyty kierownicy powinny mieć pogrubione i zamknięte zakończenie o średnicy nie mniejszej niŜ 40 mm (pkt 4.8.2.1 normy). W opinii inspektorów Inspekcji Handlowej, którą podzielił równieŜ Prezes UOKiK, powyŜsza nieprawidłowość mogła spowodować osunięcie się dłoni dziecka z uchwytu kierowniczego podczas jazdy rowerem, a w konsekwencji upadek i doznanie urazów, np. złamania kończyny. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagroŜeń. W toku postępowania jego strona, tj. przedsiębiorca Artur Nowak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Artur Nowak Firma WielobranŜowa MEXLLER w Częstochowie , nie zanegowała oceny bezpieczeństwa produktów przeprowadzonej przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, nie przedstawiła takŜe Ŝadnych dowodów z których wynikałoby, Ŝe wprowadzone przez nią na rynek produkty są bezpieczne. W toku niniejszego postępowania jego strona podjęła współpracę z organem nadzoru - przedłoŜyła bowiem dowody świadczące o usunięciu zagroŜeń stwarzanych przez wprowadzone przez nią na rynek produkty. Strona postępowania nabyła łącznie 600 sztuk 11 rowerów od chińskiego przedsiębiorcy NINGBO YOU KING COSTUME INDUSTRY & TRADE CO., ltd. na podstawie faktury VAT nr UC12-02 z dnia 14 marca 2012 r. Prezes UOKiK uznał za wiarygodnie wyjaśnienia strony postępowania dotyczące tego, iŜ w rzeczywistości trafiło do niej 602 sztuki produktów z uwagi na pomyłkę chińskiego producenta. Z łącznej ilości wprowadzonych na rynek rowerów, 596 sztuk zostało sprzedanych czterem dystrybutorom, z czego w wyników dokonanych przez nich zwrotów produktów z uwagi na ich złą jakość 500 sztuk uległo utylizacji (dowód: faktura VAT nr 10/20/ZŁOM z dnia 30 listopada 2012 r. wraz z dokumentem wewnętrznym nr 10/12/VAT, potwierdzającym korektę z tytułu złomowania 500 sztuk produktów), natomiast 96 sztuk produktów trafiło do indywidualnych nabywców (w celu dotarcia do jak najszerszego grona konsumentów strona postępowania zamieściła komunikat o moŜliwości wymiany wadliwych uchwytów zarówno na swojej stronie internetowej, jak i w dwóch wydaniach gazety Wyborczej, tj. lokalnym i ogólnopolskim). Z kolei sześć sztuk nie wprowadzonych na rynek rowerów zostało zniszczonych, czego dowodem jest dokumentacja potwierdzająca ich utylizację, wchodząca w skład akt postępowania. Strona postępowania przedłoŜyła równieŜ materiał dowodowy świadczący o tym, iŜ trzech spośród czterech dystrybutorów nie posiada na stanie magazynowym rowerów, natomiast dystrybutor posiadający na stanie magazynowym trzy sztuk rowerów oświadczył, iŜ został poinformowany o wysłaniu i konieczności wymiany wadliwych uchwytów. W celu umoŜliwienia konsumentom wymiany uchwytów strona postępowania nabyła 200 sztuk elementów o odpowiedniej średnicy, na dowód czego przekazała fakturę VAT nr 530/G/07/2013 z dnia 25 lipca 2013 r. wraz z dokumentacją fotograficzną z centymetrem wskazującą na to, iŜ nabyte elementy posiadają 40 mm średnicy. Zgromadzone w aktach postępowania dowody w opinii Prezesa UOKiK są wiarygodne i wystarczające do uznania, Ŝe strona postępowania – przedsiębiorca Artur Nowak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Artur Nowak Firma WielobranŜowa “MEXLLER” w Częstochowie - wyeliminowała zagroŜenia stwarzane przez kwestionowane produkty. Pomimo, Ŝe w niniejszej sprawie strona postępowania podjęła działania mające na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez rowery dziecięce z koszykiem 16” BMX (niska rama) Prezes UOKiK uznał, Ŝe istnieją przesłanki do nałoŜenia na nią kary pienięŜnej. Przede wszystkim naleŜy podkreślić, Ŝe w stosunku do strony postępowania toczyło się wcześniej postępowanie administracyjne dotyczące ogólnego bezpieczeństwa rowerów 12 dziecięcych MEXLLER BMX 16” (decyzja Prezesa UOKiK nr 67/2011 z dnia 19 października 2011 r.), Prezes UOKiK uznał więc, iŜ strona postępowania powinna mieć świadomość zagroŜenia stwarzanego przez ten typ produktów i zwiększyć nadzór nad bezpieczeństwem produktów, które wprowadza na rynek. Powinna równieŜ wiedzieć, Ŝe wprowadzając na rynek produkty niespełniające wymagań bezpieczeństwa naraŜa Ŝycie i zdrowie konsumentów. Co więcej, produkt będący przedmiotem niniejszego postępowania naleŜy do tej samej kategorii, co produkt będący przedmiotem wcześniejszego postępowania prowadzonego w stosunku do strony postępowania. W opinii Prezesa UOKiK nie do przyjęcia jest bowiem sytuacja, kiedy przedsiębiorca wprowadza na rynek produkty niespełniające wymagań bezpieczeństwa, a działania mające na celu wyeliminowanie zagroŜeń przez nie stwarzanych podejmuje dopiero po otrzymaniu stosownej informacji od organu nadzoru. Kary pienięŜne nakładane przez Prezesa UOKiK na producentów na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów mają charakter fakultatywny. Nakładanie ich - względnie samo zagroŜenie nimi - stanowi istotny instrument, który ma na celu przyczynienie się do przestrzegania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów przez ww. podmioty. Kara pienięŜna nakładana przez organ nadzoru ma charakter represyjno – wychowawczy i jest nakładana oraz wykonywana w celu zachowania oraz przestrzegania obowiązującego porządku prawnego. Ma ona na celu prewencję, tj. zapobieganie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom ustawy, jak równieŜ represję, czyli ma stanowić odczuwalną dolegliwość za jej naruszenie. Trzeba podkreślić, iŜ nałoŜona na stronę postępowania kara pienięŜna stanowi zaledwie 3 % wartości maksymalnie moŜliwej do nałoŜenia kary, bowiem ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów ustaliła jej maksymalną wysokość jako 100 000 zł. Jak juŜ wskazano, kara pienięŜna, o której mowa, ma pełnić funkcję prewencji szczególnej i ogólnej, a więc być zarówno realną i odczuwalną dolegliwością ukaranego podmiotu, będącą reakcją na naruszenie przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, jak równieŜ wyraźnym ostrzeŜeniem na przyszłość, zapobiegającym powtarzaniu nagannych zachowań. W opinii Prezesa UOKiK, odstąpienie od niej stałoby w sprzeczności z celami prewencyjnymi sankcji za naruszenie obowiązku określonego w art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, jak równieŜ powodowałoby niemoŜność realizacji celów represyjno – wychowawczych, mających na celu wymuszenie na ukaranym podmiocie przestrzegania reguł prawnych w przyszłości. 13 Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzaleŜniona jest wysokość kar nakładanych na przedsiębiorców. Art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie stanowi, Ŝe wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków. Na wysokość kary wpłynęła ocena całokształtu okoliczności sprawy, dokonana przez Prezesa UOKiK. Działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy) co oznacza, Ŝe konsumenci mają prawo oczekiwać, iŜ wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika powinność obywateli co najmniej podstawowej orientacji w przepisach prawnych. Zakres wymaganej wiedzy jest zróŜnicowany – nie ulega wątpliwości, Ŝe lepsza znajomość prawa jest oczekiwana od osoby prowadzącej działalność gospodarczą w określonej dziedzinie – powinna ona być zorientowana w przepisach prawnych regulujących tę działalność w stopniu wystarczającym do jej poprawnego prowadzenia (wyrok NSA OZ w Gdańsku z 29 listopada 2000 r., I SA/Gd 1185/98). NaleŜy równieŜ podkreślić, iŜ moŜliwość zastosowania dolegliwości finansowej nie jest uzaleŜniona od wyeliminowania przez producenta zagroŜenia stwarzanego przez produkt, od podjęcia współpracy ani od braku wiedzy o tym, Ŝe wprowadzony na rynek produkt nie jest bezpieczny. Za okoliczność obciąŜającą Prezes UOKiK uznał fakt, iŜ wobec strony było wcześniej prowadzone postępowanie na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, dotyczące tej samej grupy produktów, a zatem powinna być świadoma ciąŜących na niej obowiązków oraz zakazu wprowadzania na rynek produktów niespełniających wymagań w zakresie bezpieczeństwa. Co istotne, strona postępowania powinna przykładać znacznie większą staranność przy wyborze produktów, które zamierza wprowadzić na polski rynek. Jednocześnie, z uwagi na uprzednio toczące się postępowanie w zakresie ogólnego bezpieczeństwa toŜsamych rodzajowo produktów strona postępowania powinna równieŜ wykazywać się zwiększoną świadomością w zakresie przepisów prawa regulujących prowadzoną przez nią działalność gospodarczą, w tym przypadku z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Za okoliczność obciąŜającą w niniejszej sprawie organ nadzoru uznał takŜe fakt, iŜ wprowadzone na rynek przez stronę postępowania rowery stanowią zagroŜenie dla dzieci, a więc grupy konsumentów która - zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów - podlega szczególnej ochronie. Za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał natomiast fakt, iŜ nie było skarg konsumentów na przedmiotowe rowery oraz fakt, iŜ strona postępowania podjęła współpracę 14 z organem nadzoru – wyeliminowała zagroŜenia stwarzane przez te produkty i przekazała dowody tych działań. Przy ustalaniu wysokości kary Prezes UOKiK uwzględnił równieŜ fakt, iŜ strona postępowania dokonała utylizacji łącznie 506 sztuk rowerów. Kryterium pomocnicze przy ustalaniu wysokości kary stanowiła korzyść majątkowa, jaką strona postępowania osiągnęła ze sprzedaŜy 96 sztuk rowerów, które trafiły do indywidualnych nabywców i nie zostały przez nią utylizowane. Korzyść osiągniętą ze sprzedaŜy wszystkich produktów stanowi iloczyn produktów wprowadzonych na rynek przez stronę postępowania i ceny sprzedaŜy jednej sztuki produktu. W związku z tym, Ŝe strona postępowania sprzedawały produkty w róŜnych cenach, Prezes UOKiK przyjął jako średnią cenę sprzedaŜy jednej sztuki roweru średnią arytmetyczną najwyŜszej i najniŜszej ceny sprzedaŜy, która – zgodnie z fakturami sprzedaŜy wchodzącymi w skład akt postępowania - wynosi 184,96 zł. W związku z powyŜszym, korzyść majątkowa ze sprzedaŜy 96 sztuk produktów wynosi 17 756,16zł. Wymierzając powyŜszą karę, Prezes UOKiK uwzględnił wagę naruszenia przez stronę postępowania przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów – naleŜy bowiem zauwaŜyć, Ŝe zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie, za czyn popełniony przez stronę Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć karę do 100 000 zł. Prezes UOKiK uznał, Ŝe kara określona w sentencji decyzji jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, Nr 223, poz. 1505, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 157, poz. 1241, z 2011 r. Nr 34, poz. 173) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania 15 administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak Otrzymuje: Artur Nowak Firma WielobranŜowa MEXLLER ul. Podkolejowa 25/31 42-200 Częstochowa