DNR-117/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 22.12. 2014 r. DECYZJA nr DNR-1/117/2014 Na podstawie art. 33a ust. 3 pkt 1 w związku z art. 11 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 oraz 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie dostarczania przez Andrzeja Półkośnika prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą APEX w Białymstoku bluz CHILLS oraz bluz Mir egal!!, o których zgodnie z posiadanymi informacjami i doświadczeniem zawodowym powinien wiedzieć, Ŝe nie spełniają wymagań bezpieczeństwa, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na tego przedsiębiorcę karę pienięŜną w wysokości 2 000 zł (słownie: dwa tysiące złotych) płatną do budŜetu państwa. Uzasadnienie Pismem z dnia 30 października 2014 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako „Prezes UOKiK”) protokół wraz z aktami kontroli dotyczącymi bluz CHILLS i Mir egal!!. Przedmiotowe produkty to bluzy sportowe zapinane na zamek błyskawiczny, z dwiema kieszeniami na wysokości pasa. Bluzy CHILLS były dostępne w kolorze szarym i grafitowym, a Mir egal!! – granatowym. Produkty zgodnie z deklarowanym składem zostały wykonane z bawełny i są dostępne w rozmiarze 122 cm i 128 cm, a więc były przeznaczone dla małych dzieci w rozumieniu pkt. 2.1 normy PN-EN 14682:2009 „ Bezpieczeństwo odzieŜy dziecięcej - Sznury i sznurki ściągające w odzieŜy dziecięcej - Specyfikacja”, zwanej dalej „normą PN-EN 14682:2009”, zgodnie z którą oznacza to dzieci w wieku od urodzenia do 7 DNR-70-160(9)14/KS 2 roku Ŝycia i uwzględnia dzieci o wzroście do 134 cm włącznie. Z załączonych do bluz etykiet wynika, Ŝe zostały wprowadzone na rynek polski przez przedsiębiorcę Krystynę Zygmuntowską prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą P. P. H. U. „KRYMARK” w Łodzi. W wyniku badań organoleptycznych inspektorzy reprezentujący Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej stwierdzili, Ŝe bluzy posiadały sznurek ściągający przy kapturze. Zgodnie z wymaganiami określonymi w pkt 3.2.1 PN-EN 14682:2009, ubrania przeznaczone dla małych dzieci nie powinny być projektowane, produkowane ani dostarczane ze sznurkami ściągającymi, sznurami funkcyjnymi lub dekoracyjnymi przy kapturze i na elementach osłaniających szyję. Dowód: sprawozdanie z badań organoleptycznych, k. 29-31 akt kontroli Podlaskiego WIIH nr PU.833.2.31.2014.IB W 2013 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej prowadził juŜ kontrolę Andrzeja Półkośnika prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą APEX w Białymstoku – miała ona miejsce w dniach 4 – 7 lutego 2013 r. i jej przedmiotem takŜe była odzieŜ dziecięca, m.in. dostarczona przez Krystynę Zygmuntowską prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą P. P. H. U. „KRYMARK” w Łodzi. W jej toku inspektorzy Inspekcji Handlowej w kontrolowanych produktach – bluzach - stwierdzili takie same nieprawidłowości jak w trakcie kontroli przeprowadzonej w październiku 2014 r. (posiadały one sznurki przy kapturach). Co więcej, zakwestionowane w trakcie obu kontroli bluzy były identyczne. Dowód: sprawozdanie z badań organoleptycznych, k. 24-25 i 29-30 akt kontroli Podlaskiego WIIH nr PU.833.1.2.4.2013 Mając na uwadze powyŜsze, pismem z dnia 17 listopada 2014 r. Prezes UOKiK powiadomił Andrzeja Półkośnika prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą APEX w Białymstoku (zwanego dalej takŜe „stroną postępowania”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzania na rynek produktów o których wie, lub o których, zgodnie z posiadanymi informacjami i doświadczeniem zawodowym powinien wiedzieć, Ŝe nie spełniają one wymagań bezpieczeństwa. 3 Ponadto, w tym samym piśmie, Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania o wyjaśnienie, jakie działania podjęła w stosunku do próbek rozjemczych zabezpieczonych w trakcie kontroli która miała miejsce w lutym 2013 r. i o ewentualne przekazanie faktur dokumentujących ich zwrot do dostawcy. Prezes UOKiK poinformował takŜe stronę postępowania o prawie do czynnego udziału w kaŜdym stadium postępowania, a w szczególności o prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Dowód: pismo Prezesa UOKiK z dnia 17 listopada 2014 r., k. 9-10 akt sprawy Pismem z dnia 2 grudnia 2014 r. Prezes UOKiK zwrócił się do Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z prośbą o przekazanie pisma zwalniającego próbki rozjemcze zabezpieczone w trakcie kontroli w 2013 r. Pismo to zostało przekazane w dniu 4 grudnia 2014 r. Dowód: pismo Prezesa UOKiK z dnia 2 grudnia 2014 r., k. 11 akt sprawy pismo Podlaskiego WIIH z dnia 4 grudnia 2014 r., k. 13-14 akt sprawy Pismem z dnia 3 grudnia 2014 r. strona postępowania poinformowała, Ŝe zabezpieczone próbki bluz skontrolowanych w 2013 r. zostały przez nią zwrócone Krystynie Zygmuntowskiej prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P. P. H. U. „KRYMARK” w Łodzi, czego dowodem jest faktura korygująca z dnia 3 października 2013 r. Przedsiębiorca oświadczył takŜe, Ŝe kolejne dostawy od tego producenta były pozbawione nieprawidłowości, a produkty zakwestionowane przez Inspekcję Handlową w trakcie kontroli w 2014 r. pochodziły z dostawy z 2010 r. i nie zostały wycofane przez przeoczenie. Dowód: pismo strony postępowania z dnia 3 grudnia 2014 r., k. 16 akt sprawy. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Andrzej Półkośnik prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą APEX w Białymstoku jest dystrybutorem w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym za dystrybutora uznaje się przedsiębiorcę uczestniczącego w dowolnym etapie procesu dostarczania lub udostępniania produktu, którego działalność nie 4 wpływa na właściwości produktu związane z jego bezpieczeństwem. Z akt sprawy wynika, Ŝe zakupił bluzy CHILLS i bluzy Mir egal!! na podstawie faktury nr 179/2010 z dnia 17 sierpnia 2010 r. Dowód: faktura zakupu nr 179/2010 z dnia 17 sierpnia 2010 r., k. 51 akt kontroli Podlaskiego WIIH nr PU.833.2.31.2014.IB Badania organoleptyczne przeprowadzone przez inspektorów Inspekcji Handlowej wykazały, Ŝe bluzy posiadają sznurki ściągające w kapturze, co stanowi naruszenie wymagania określonego w pkt 3.2.1 normy PN-EN 14682:2009, zgodnie z którym ubrania przeznaczone dla małych dzieci nie powinny być projektowane, produkowane ani dostarczane ze sznurkami ściągającymi, sznurami funkcyjnymi lub dekoracyjnymi przy kapturze i na elementach osłaniających szyję. Występowanie przy kapturze sznurka ściągającego moŜe być przyczyną podduszenia albo uduszenia dziecka wskutek zaczepienia, zaplątania lub wkręcenia sznurka ściągającego o element wyposaŜenia placu zabaw dla dzieci lub poruszającego się obiektu np.: roweru, karuzeli bądź drzwi autobusu. W związku z tym, Prezes UOKiK uznał, Ŝe bluzy nie spełniają wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów podmiotem, na którym w pierwszej kolejności ciąŜy obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa produktów jest producent. Na skutek róŜnych okoliczności moŜe się jednak zdarzyć, Ŝe na rynku znajdą się produkty które nie są bezpieczne. Dlatego istotną rolę w systemie eliminowania z rynku produktów niebezpiecznych odgrywają dystrybutorzy. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, dystrybutor jest zobowiązany działać z naleŜytą starannością w celu zapewnienia bezpieczeństwa produktów, w szczególności poprzez niedostarczanie produktów, o których wie lub o których powinien wiedzieć, Ŝe nie spełniają one wymagań bezpieczeństwa. Nieprzestrzeganie przez dystrybutorów tego obowiązku sprawia, Ŝe konsumenci są naraŜani na zagroŜenia stwarzane przez produkty, nawet jeśli organy nadzoru rynku i producenci podejmują działania, by temu zapobiec. W niniejszej sprawie strona postępowania została poinformowana przez Inspekcję Handlową w trakcie kontroli w lutym 2013 r. o wadach wprowadzanych przez nią na rynek produktów. Następnie, w marcu 2013 r. ich producent – Krystyna Zygmuntowska prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą „KRYMARK” Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo – Usługowe Krystyna Zygmuntowska w Łodzi wezwała ją do sprawdzenia jej stanu 5 magazynowego w celu zwrotu posiadanych egzemplarzy bluz. W odpowiedzi strona postępowania poinformowała ją, Ŝe nie posiada takich produktów. Dowód: korespondencja elektroniczna, s. 14 akt postępowania o sygn. DNR-70- 30/13/MJ. Przeprowadzona w 2014 r. kontrola wykazała jednak, Ŝe strona postępowania nadal posiada wadliwe bluzy. Strona postępowania oświadczyła, Ŝe produkty te pochodziły z dostawy z 2010 r., posiadała je więc juŜ w trakcie kontroli w 2013 r., a takŜe w marcu 2013 r., kiedy ich producent poinformował ją, Ŝe nie są one bezpieczne i zwrócił się do niej o ich zwrot. Zaprzeczając ich posiadaniu, strona postępowania wprowadziła go w błąd utwierdzając w przekonaniu, Ŝe skutecznie usunął wszelkie wadliwe produkty z rynku i jednocześnie naraziła konsumentów (w tym przypadku dzieci, które są grupą podlegającą szczególnej ochronie) na zagroŜenie. W opinii Prezesa UOKiK swoim zachowaniem strona postępowania naruszyła obowiązek określony w art. 11 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Tym samym Prezes UOKiK jest uprawniony do nałoŜenia na nią kary pienięŜnej o której mowa w art. 33a ust. 3 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 33a ust 3 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, za dostarczanie produktów, o których dystrybutor wie, lub o których zgodnie z posiadanymi informacjami i doświadczeniem zawodowym powinien wiedzieć, Ŝe nie spełniają one wymagań bezpieczeństwa, Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć na niego karę pienięŜną w wysokości do 100 000 zł. Art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie stanowi, Ŝe wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków. Strona postępowania znała wymagania dotyczące tego typu produktów – została o nich poinformowana zarówno przez Inspekcję Handlową jak i swojego dostawcę. Po uzyskaniu w 2013 r. informacji o tym, Ŝe bluzy nie są bezpieczne, powinna więc przejrzeć posiadane egzemplarze w celu sprawdzenia, czy mają sznurki przy kapturach. Z informacji przekazanych przez producenta bluz w toku postępowania prowadzonego w 2013 r. wynika, Ŝe w roku 2010 strona postępowania zakupiła łącznie 60 sztuk tych produktów i nie kupowała ich w latach 2011 – 2013 – w opinii Prezesa UOKiK posiadając tak niewielką ilość produktów sprawdzenie ich bezpieczeństwa nie powinno być dla niej uciąŜliwe. Kara pienięŜna, nakładana na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów ma charakter fakultatywny, co oznacza, Ŝe Prezes UOKiK w ramach uznania administracyjnego decyduje, czy w danej sprawie nałoŜenie kary jest zasadne. Biorąc pod 6 uwagę całokształt sprawy, Prezes UOKiK uznał w niniejszej sprawie nałoŜenie kary pienięŜnej za celowe i uzasadnione. Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzaleŜniona jest wysokość kar nakładanych na przedsiębiorców. Na wysokość kary wpłynęła ocena całokształtu okoliczności sprawy, dokonana przez Prezesa UOKiK. Działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, Ŝe konsumenci mają prawo oczekiwać, iŜ wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika powinność obywateli co najmniej podstawowej orientacji w przepisach prawnych. Zakres wymaganej wiedzy jest zróŜnicowany – nie ulega wątpliwości, Ŝe lepsza znajomość prawa jest oczekiwana od osoby prowadzącej działalność gospodarczą w określonej dziedzinie – powinna ona być zorientowana w przepisach prawnych regulujących tę działalność w stopniu wystarczającym do jej poprawnego prowadzenia (wyrok NSA OZ w Gdańsku z 29 listopada 2000 r., I SA/Gd 1185/98). Za okoliczność obciąŜającą w niniejszej sprawie organ nadzoru uznał fakt, iŜ wprowadzone na rynek przez stronę postępowania bluzy są przeznaczone dla dzieci, a więc grupy konsumentów która – zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów – podlega szczególnej ochronie. Za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał niewielką ilość posiadanych przez stronę postępowania produktów, choć naleŜy zaznaczyć, Ŝe w tym zakresie Prezes UOKiK oparł się jedynie na jej oświadczeniu. Wymierzając karę, Prezes UOKiK uwzględnił wagę naruszenia przez stronę postępowania przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów – naleŜy bowiem zauwaŜyć, Ŝe zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie, za czyn popełniony przez stronę Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć karę do 100 000 zł. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, Prezes UOKiK uznał, iŜ kara określona w sentencji decyzji jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój cel prewencyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania w przyszłości przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. 7 Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1241 oraz z 2011 r. Nr 34, poz. 173) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak Otrzymuje: Andrzej Półkośnik APEX ul. Rumiankowa 12 15-665 Białystok