DNR-134/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-111(25)/12/KG/TN Warszawa, dnia 19 grudnia 2012 r. DECYZJA DNR-1/134/2012 Na podstawie: 1) art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa bateryjnego czujnika tlenku węgla ORNO, model RCC-426B (kod EAN: 5907565612349), wprowadzonego na polski rynek przez przedsiębiorców Wiesława Owczarka i Rafała Owczarka, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą ORNO POLSKA spółka cywilna Wiesław Owczarek, Rafał Owczarek w Mikołowie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, Ŝe przedsiębiorcy usunęli przyczyny zagroŜeń stwarzanych przez ten produkt i umarza postępowanie administracyjne; 2) art. 25a ust. 1 i 6 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zobowiązuje przedsiębiorców Wiesława Owczarka i Rafała Owczarka, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą ORNO POLSKA spółka cywilna Wiesław Owczarek, Rafał Owczarek w Mikołowie do uiszczenia na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 5353,45 zł (słownie: pięć tysięcy trzysta pięćdziesiąt trzy złote i czterdzieści pięć gorszy), stanowiącej równowartość kosztów badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Centralną Stację Ratownictwa Górniczego spółka akcyjna z siedzibą w Bytomiu. 2 Uzasadnienie Pismem z dnia 30 maja 2012 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes UOKiK”) protokół wraz z aktami kontroli dotyczącymi bateryjnego czujnika tlenku węgla ORNO model RCC-426B (kod EAN: 5907565612349), zwanego dalej takŜe „czujnikiem”, wprowadzonego na polski rynek przez przedsiębiorców Wiesława Owczarka i Rafała Owczarka, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą ORNO POLSKA spółka cywilna Wiesław Owczarek, Rafał Owczarek w Mikołowie. Przedmiotowy czujnik tlenku węgla przeznaczony jest do montaŜu naściennego. Obudowa czujnika, wykonana z tworzywa sztucznego, ma okrągły kształt. Na przedniej ściance obudowy umieszczony jest wyświetlacz ciekłokrystaliczny, przycisk uruchamiania funkcji testu urządzenia, diody sygnalizacyjne, wskazujące zasilanie (zielona) oraz alarm (czerwona). Po obu stronach przycisku symetrycznie wytłoczono otwory wlotowe powietrza. Na obudowie umieszczono napisy „ORNO” oraz „Czujnik czadu RCC-426B”. Tylna ścianka obudowy jest zamykana nakładką, mocowaną za pomocą trzech zaczepów. W nakładce wyprofilowano specjalne otwory, które słuŜą do mocowania czujnika. Pod nakładką znajduje się komora bateryjna z wyprofilowanymi trzema przedziałami bateryjnymi. Wewnątrz komory naklejona jest etykieta, zawierająca następujące informacje: ORNO, zasilanie 3x1,5 V „AA”/LR6, numer partii: 1/02/2012, model: RCC-426B, oznakowanie CE oraz symbol selektywnej zbiórki zuŜytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Obok etykiety umieszczono plombę gwarancyjną z naniesioną datą produkcji, określającą miesiąc i rok oraz napis „Nie zrywać” i znak producenta „Orno”. Do produktu załączona jest instrukcja uŜytkowania sporządzona w języku polskim. W trakcie kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorców Wiesława Owczarka i Rafała Owczarka, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą ORNO POLSKA spółka cywilna Wiesław Owczarek, Rafał Owczarek w Mikołowie, inspektorzy reprezentujący Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali próbki czujnika i przekazali je do Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego S.A. z siedzibą w Bytomiu w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych w zakresie spełniania przez produkt wymagań określonych w ustawie z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”, 3 z uwzględnieniem wymagań określonych w normie PN-EN 50291-1:2010 „ Urządzenia elektryczne do wykrywania tlenku węgla w pomieszczeniach domowych – Część 1: Metody badań i wymagania” . Zgodnie z ww. normą badania zostały przeprowadzone na trzech próbkach produktu. Ponadto w celu przeprowadzenia dokładnego i rzetelnego testu czujniki sprawdzone zostały podczas trzech serii pomiarowych. Wyniki przeprowadzonych badań są następujące: Próbka nr 1 – alarm: czujnik uruchomił alarm prawidłowo podczas kaŜdej serii pomiarowej (w kaŜdym przypadku alarm uruchomił się zgodnie z normą, tj. w odpowiednim przedziale czasowym); wskazanie: wskazania poziomu stęŜenia tlenu węgla były zawyŜone w kaŜdej serii pomiarowej, tj.:
przy stęŜeniu tlenku węgla na poziomie 33 ppm czujnik wskazywał wartości o 27 – 15 % większe niŜ w rzeczywistości,
przy stęŜeniu tlenku węgla na poziomie 53 ppm czujnik wskazywał wartości o 42 – 47 % większe niŜ w rzeczywistości,
przy stęŜeniu tlenku węgla na poziomie 100 ppm czujnik wskazywał wartości o 41 – 50 % większe niŜ w rzeczywistości,
przy stęŜeniu tlenku węgla na poziomie 304 ppm czujnik wskazywał wartości o 38 – 44 % większe niŜ w rzeczywistości. Próbka nr 2 – alarm: w pierwszej serii pomiarowej alarm uruchomił się prawidłowo, z wyjątkiem testu przeprowadzonego przy stęŜeniu 304 ppm (uruchomił się po 6 minutach – norma przewiduje w tym przypadku uruchomienie alarmu po maksymalnie 3 minutach), w drugiej i trzeciej serii pomiarowej, przy stęŜeniu tlenku węgla 33 ppm, czujnik nie uruchomił alarmu; wskazanie: przy stęŜeniu tlenku węgla na poziomie 33 ppm, w drugiej i trzeciej serii pomiarowej czujnik nie wskazał poziomu stęŜenia tlenku węgla, natomiast w pierwszej serii pomiarowej był on zawyŜony o ok. 12 %, pozostałe wskazania czujnika były w większości zaniŜone o 26 – 34 %, w szczególności przy stęŜeniach tlenku węgla na poziomie 100 ppm oraz 304 ppm. Próbka nr 3 – alarm: przy stęŜeniach tlenku węgla na poziomie 33 ppm oraz 53 ppm czujnik nie uruchomił alarmu, przy większych stęŜeniach (100 ppm, 304 ppm), w kaŜdej serii pomiarowej, czujnik uruchamiał alarm z bardzo duŜym opóźnieniem – przy 100 ppm alarm włączył się dopiero po ok. 120 minutach (norma przewiduje w tym przypadku okres od 10 do 40 minut), natomiast przy 304 ppm alarm uruchamiał się po ok. 20 minutach (zgodnie z normą powinny to być maksymalnie 3 minuty); wskazanie: w trakcie testu, w kaŜdej serii pomiarowej, przy stęŜeniach tlenku węgla na poziomie 33 ppm oraz 53 ppm czujnik nie 4 wskazał Ŝadnych wartości, natomiast przy pozostałych stęŜeniach wartości wskazane przez czujnik były zaniŜone o ok. 37 – 59 %. Ponadto w warunkach wysokiej wilgotności badane czujniki (trzy próby) uruchamiały alarm w atmosferze pozbawionej tlenku węgla (sprawozdanie z badań z dnia 7 maja 2012 r.). Mając na uwadze wykryte w toku badań laboratoryjnych nieprawidłowości, które znacząco naruszają postanowienia normy PN-EN 50291-1:2010, inspektorzy Inspekcji Handlowej stwierdzili, iŜ produkt ten moŜe nie odpowiadać wymaganiom określonym w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i w dających się przewidzieć warunkach jego uŜywania stwarzać zagroŜenie dla zdrowia i Ŝycia konsumentów. Prezes UOKiK podzielił opinię inspektorów Inspekcji Handlowej i uznał, iŜ w celu zapewnienia ochrony zdrowia i Ŝycia uŜytkowników ww. produktu, niezbędne jest wyjaśnienie tej sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), pismem z dnia 13 czerwca 2012 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorców Wiesława Owczarka i Rafała Owczarka, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą ORNO POLSKA spółka cywilna Wiesław Owczarek, Rafał Owczarek w Mikołowie (strony postępowania) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa bateryjnego czujnika tlenku węgla ORNO, model RCC-426B (kod EAN: 5907565612349), wyznaczając im jednocześnie termin 14 dni na zapoznanie się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. W tym samym piśmie Prezes UOKiK zwrócił się z prośbą o potwierdzenie ich roli w obrocie przedmiotowym czujnikiem, dostarczenie pełnej listy dystrybutorów czujnika oraz przekazanie informacji, czy strony postępowania otrzymały skargi lub reklamacje od konsumentów dotyczące tego produktu. Ponadto Prezes UOKiK zwrócił się o ewentualne przekazanie dowodów potwierdzających wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez ww. czujnik. Pismem z dnia 15 czerwca 2012 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi UOKiK akta kontroli przeprowadzonej u stron postępowania w dniu 1 czerwca 2012 r. W toku kontroli inspektorzy Inspekcji Handlowej przekazali kontrolowanym przedsiębiorcom sprawozdanie z badań czujnika przeprowadzonych przez Centralną Stację Ratownictwa Górniczego S.A. z siedzibą w Bytomiu, ponadto stwierdzili na stanie magazynowym przedsiębiorców 1155 sztuk czujnika będącego przedmiotem postępowania. 5 Pismem z dnia 2 lipca 2012 r. strony postępowania przekazały Prezesowi UOKiK pozytywne badania czujnika przeprowadzone przez Kopalnię Doświadczalną „Barbara” w Mikołowie, jednocześnie informując, Ŝe nie mają zastrzeŜeń do wyników badań czujnika przeprowadzonych przez Centralną Stację Ratownictwa Górniczego S.A. w Bytomiu. Strony postępowania oświadczyły, Ŝe podjęły działania zmierzające do wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez ww. czujnik, tj. wstrzymały sprzedaŜ tych produktów oraz powiadomiły dystrybutorów o konieczności dokonania ich zwrotu (jako dowód przedstawiając kopię zestawienia rozchodu czujnika, wzór pisma skierowanego do odbiorców oraz kopię wykazu z pocztowej księgi nadawczej). Ponadto strony postępowania oświadczyły, Ŝe zakupiły czujnik wyłącznie na podstawie faktur przekazanych inspektorom Inspekcji Handlowej w toku kontroli oraz Ŝe nie otrzymały od konsumentów Ŝadnych skarg i reklamacji dotyczących tego produktu. Pismem z dnia 16 lipca 2012 r. Prezes UOKiK zwrócił się do stron postępowania o wyjaśnienie następujących kwestii. W piśmie z dnia 2 lipca 2012 r. strony postępowania oświadczyły, Ŝe dokonały zakupu czujnika na podstawie dwóch faktur (RC-OP20111109 z dnia 9 listopada 2011 r. oraz RC-OP20111215 z dnia 15 grudnia 2011 r.) podczas gdy w toku kontroli Inspekcji Handlowej poinformowały, Ŝe czujnik będący przedmiotem postępowania pochodzi tylko z ostatniej dostawy (grudzień 2011 r.), a czujniki pochodzące z wcześniejszej dostawy (listopad 2011 r.) posiadały inny numer partii. W związku z powyŜszym, organ nadzoru zwrócił się do stron postępowania o zajęcie jednoznacznego stanowiska w tej sprawie oraz przekazanie stosownych dowodów w tym zakresie. Jednocześnie Prezes UOKiK powiadomił strony postępowania, iŜ przekazane przez nie kopie zestawienia rozchodu czujnika oraz wykazu z pocztowej ksiąŜki nadawczej nie mogą zostać uznane za dowód z uwagi na niespełnianie wymogów określonych w art. 22a ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i wezwał do ponownego przekazania ww. dokumentów w formie określonej w tym przepisie. Pismem z dnia 30 lipca 2012 r. strony postępowania poinformowały, Ŝe czujnik będący przedmiotem postępowania zakupiły wyłącznie na podstawie faktury nr RC-OP20111215 z dnia 15 grudnia 2011 r. (w ilości 2144 sztuk), a następnie – po sprowadzeniu tego produktu do Polski w lutym 2012 r. – oznaczyły ten produkt numerem „1/02/2012” (symbol naniesiono na tabliczkę znamionową). Poprzednia partia czujnika, tj. zakupiona na podstawie faktury nr RC-OP20111109 z dnia 9 listopada 2011 r., została natomiast sprowadzona do Polski w styczniu 2012 r. i posiada oznaczenie „1/01/2012” (na dowód czego strony postępowania przedstawiły zdjęcie czujnika oznaczonego numerem 1/01/2012). Strony postępowania 6 oświadczyły, Ŝe w styczniu 2012 r. wykonały w „warunkach nielaboratoryjnych” badania 30 losowo wybranych egzemplarzy czujnika oznaczonego numerem „1/01/2012”, które zadziałały prawidłowo. Ponadto strony postępowania przedstawiły zestawienie rozchodu czujnika (obejmujące 73 dystrybutorów) oraz wykaz z pocztowej ksiąŜki nadawczej, które spełniały wymagania określone w art. 22a ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. W piśmie z 9 sierpnia 2012 r. Prezes UOKiK wezwał strony postępowania do wyjaśnienia rozbieŜności między ilością czujników zakupionych w grudniu 2011 r. (2144 sztuki) a ilością czujników pochodzących z tej partii łącznie sprzedanych dystrybutorom i posiadanych na stanie magazynowym w ilości 2417 sztuk. Jednocześnie Prezes UOKiK poinformował strony postępowania, Ŝe w zestawieniu rozchodu czujnika wskazały czterech kontrahentów bez podania ilości czujników sprzedanych tym przedsiębiorcom. W związku z tym, organ nadzoru wezwał do przekazania poprawionego dokumentu rozchodu, uwzględniającego liczbę czujników sprzedanych tym odbiorcom. Prezes UOKiK zwrócił się o wyjaśnienie sposobu przeprowadzenia badań czujników o numerze partii 1/01/2012 oraz przekazanie dowodów potwierdzających wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez czujnik będący przedmiotem postępowania. Pismem z dnia 13 września 2012 r. strony postępowania, odnosząc się do rozbieŜności między ilością czujników zakupionych a sprzedanych i posiadanych na stanie magazynowym wyjaśniły, Ŝe w momencie rozpoczęcia kontroli Inspekcji Handlowej w marcu 2012 r. posiadały łącznie 2470 czujników, w tym 326 sztuk czujnika z partii 1/01/2012 oraz 2144 sztuk czujnika z partii 1/02/2012. W okresie od 15 marca do 1 czerwca 2012 r. strony postępowania sprzedały 1284 czujniki (tj. 326 czujników pochodzących z partii 1/01/2012 oraz 958 czujników z partii 1/02/2012), dziewięć sztuk czujnika z partii 1/02/2012 zostało zabezpieczonych przez Inspekcję Handlową, kolejne 24 sztuki tego czujnika zostały zezłomowane w kwietniu i maju 2012 r. (dowód - protokoły złomowania), a dwa egzemplarze zostały zwrócone przez dystrybutora (dowód – dokument przyjęcia czujników). Po uwzględnieniu powyŜszego, stan końcowy czujnika objętego niniejszym postępowaniem wyniósł 1155 sztuk, co zostało potwierdzone w toku kontroli Inspekcji Handlowej w dniu 1 czerwca 2012 r. Ponadto strony postępowania wyjaśniły, Ŝe czterej dystrybutorzy, przy których nie podano ilości sprzedanych im czujników, zostali ujęci w dokumencie rozchodu jedynie ze względu na techniczny aspekt programu magazynowo-księgowego, tzn. ww. kontrahenci nie dokonywali zakupu czujnika będącego przedmiotem postępowania, ale w okresie sprzedaŜy tego produktu zwrócili czujnik model RCC-426B pochodzący z innej 7 partii – stąd zostali uwzględnieni na dokumencie rozchodu czujnika będącego przedmiotem postępowania. Odnosząc się do sposobu przeprowadzenia badań czujników o numerze partii 1/01/2012 strony postępowania poinformowały, Ŝe badanie polegało na przetestowaniu tych czujników gazem testowym do sprawdzania czujników tlenku węgla model DET-DG520 w warunkach środowiskowych przewidzianych do uŜytkowania tego czujnika, tj. w temperaturze 23ºC i wilgotności pomieszczenia wynoszącej 50%. Czujniki o numerze partii 1/01/2012 były poddane badaniu przy róŜnych poziomach stęŜeniu tlenku węgla (od 30 do 350 ppm), a urządzeniem pomiarowym był przenośny miernik tlenku węgla WZ- 7701. Ponadto strony postępowania przekazały dowody działań podjętych wobec czujnika będącego przedmiotem postępowania, tj. faktury korygujące potwierdzające odebranie od trzech dystrybutorów 245 sztuk czujnika oraz oświadczenia 54 dystrybutorów o nieposiadaniu na stanie magazynowym tego produktu. Strony postępowania przedstawiły protokół zniszczenia egzemplarzy czujników posiadanych na stanie magazynowym (1155 sztuk) i dotychczas zwróconych przez dystrybutorów (245 sztuk) oraz oświadczyły, Ŝe dodatkowo zutylizują zniszczone czujniki i przekaŜą organowi nadzoru dowód potwierdzający tę okoliczność. Mając na uwadze powyŜszą deklarację, pismem z dnia 3 października 2012 r. Prezes UOKiK zwrócił się do stron postępowania o przekazanie dowodu zutylizowania posiadanych czujników oraz – ewentualnie – dowodów potwierdzających podjęcie działań wobec produktów zakupionych przez pozostałych dystrybutorów. W dniu 16 października 2012 r. strony postępowania poinformowały, Ŝe dysponują oświadczeniami pozostałych dystrybutorów i dokumentem (kartą przekazania odpadów nr 229/1/09/2012) potwierdzającym przekazanie 245 czujników (o wadze 236 g) do utylizacji oraz zwróciły się z prośbą o przedłuŜenie terminu na przedstawienie tych dowodów. Pismem z dnia 16 października 2012 r. Prezes UOKiK wyznaczył stronom postępowania nowy termin na przekazanie wskazanych wyŜej dowodów. Jednocześnie organ nadzoru zwrócił się do nich o wyjaśnienie, dlaczego całkowita masa 245 czujników przekazanych do utylizacji wyniosła zaledwie 236 g oraz przekazanie dowodu przesłania do utylizacji pozostałych 1155 sztuk czujników posiadanych na stanie magazynowym stron postępowania. Ponadto, biorąc pod uwagę Ŝe czujniki zezłomowane w kwietniu i maju 2012 r. – jak wynika z protokołów złomowania - dotyczyły egzemplarzy pochodzących z reklamacji od konsumentów, Prezes UOKiK zwrócił się o przekazanie informacji, co było przedmiotem reklamacji konsumentów złoŜonych na czujnik. 8 W dniu 19 października 2012 r. strony postępowania przekazały oświadczenia kolejnych dystrybutorów o nieposiadaniu czujnika na stanie magazynowym oraz kartę przekazania odpadów nr 229/1/09/2012. Pismem z dnia 23 października 2012 r. Prezes UOKiK poinformował strony postępowania, Ŝe dotychczas nie przedstawiły dowodów podjęcia działań wobec czujników zakupionych przez dwóch dystrybutorów oraz zwrócił się do nich o przekazanie faktur korygujących albo oświadczeń tych przedsiębiorców o nieposiadaniu czujników na stanie magazynowym. W piśmie z dnia 30 października 2012 r. strony postępowania wyjaśniły, Ŝe w piśmie z dnia 16 października 2012 r. błędnie wskazały całkowitą wagę czujników przekazanych do utylizacji (236 g), ale na karcie przekazania odpadów nr 229/1/09/2012 widnieje prawidłowa masa tych czujników - 236 kg. Ponadto strony postępowania poinformowały, Ŝe ww. dokument dotyczy 1400 sztuk czujników przekazanych do utylizacji (1155 sztuk posiadanych na magazynie oraz 245 sztuk odebranych od dystrybutorów), a przez pomyłkę zadeklarowały mniejszą ilość czujników przekazanych do utylizacji. Strony postępowania oświadczyły, Ŝe reklamacje konsumentów na czujniki zniszczone w kwietniu i maju 2012 r. dotyczyły uszkodzeń mechanicznych (np. połamana obudowa zewnętrzna), wadliwego działania diody wskazującej zasilanie (mimo zasilania bateriami dioda „power” nie świeciła się) oraz zanieczyszczeń styków baterii. Pismem z dnia 6 listopada 2012 r. strony postępowania przekazały faktury korygujące potwierdzające odbiór od przedsiębiorcy LEROY MERLIN Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie czterech egzemplarzy czujnika w dniu 30 października 2012 r. oraz oświadczenie kolejnego odbiorcy o nieposiadaniu czujnika na stanie magazynowym. W piśmie z dnia 14 listopada 2012 r. Prezes UOKiK wezwał strony postępowania do przekazania dowodów potwierdzających zniszczenie czterech egzemplarzy czujnika odebranych od przedsiębiorcy LEROY MERLIN Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Ponadto Prezes UOKiK poinformował strony postępowania o przysługującym im prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Pismem z dnia 23 listopada 2012 r. strony postępowania przekazały Prezesowi UOKiK pismo z dnia 21 listopada 2012 r. skierowane do przedsiębiorcy Biosystem S.A. z siedzibą w Krakowie i zawierające prośbę stron postępowania o wystawienie karty przekazania odpadu w postaci czterech sztuk czujnika. Ponadto strony postępowania przedstawiły list przewozowy nr 12296510422 z dnia 21 listopada 2012 r., wskazujący na wysłanie do 9 ww. firmy utylizacyjnej posiadane obecnie egzemplarze kwestionowanego produktu. Jednocześnie strony postępowania poinformowały, Ŝe karta przekazania odpadu zostanie wystawiona w terminie 30 dni i zwróciły się z prośbą o przedłuŜenie terminu postępowania do 24 grudnia 2012 r. w celu przedstawienia Prezesowi UOKiK ww. dokumentu. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorcy Wiesław Owczarek i Rafał Owczarek, wspólnicy spółki cywilnej, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą ORNO POLSKA spółka cywilna Wiesław Owczarek, Rafał Owczarek w Mikołowie wprowadzili bateryjny czujnik tlenku węgla ORNO, model RCC-426B (kod EAN: 5907565612349) na polski rynek i są producentami w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym za producenta uznaje się przedstawiciela wytwórcy, a jeŜeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela – importera produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W aktach sprawy znajduje się faktura nr RC-OP20111215 z dnia 15 grudnia 2011 r., wskazująca na zakup od chińskiego przedsiębiorcy 2144 sztuk kwestionowanego czujnika. Ponadto w piśmie z dnia 30 lipca 2012 r. strony postępowania oświadczyły, Ŝe zakupiły ww. czujnik wyłącznie na podstawie powyŜszego dokumentu. Zgodnie z art. 10 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego uŜywania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a takŜe, w zaleŜności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza Ŝadnego zagroŜenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagroŜenie, dające się pogodzić z jego zwykłym uŜywaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i Ŝycia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie jest produktem bezpiecznym. W myśl art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, bezpieczeństwo produktu ocenia się z uwzględnieniem spełniania przez produkt wymagań wynikających z dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej 10 będących transpozycją norm europejskich innych niŜ normy uznane przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów. Z uwagi na fakt, Ŝe norma PN-EN 50291-1:2010 Urządzenia elektryczne do wykrywania tlenku węgla w pomieszczeniach domowych – Część 1: Metody badań i wymagania ” jest wyŜej opisanym rodzajem normy, Prezes UOKiK dokonał oceny ogólnego bezpieczeństwa bateryjnego czujnika tlenku węgla ORNO, model RCC-426B (kod EAN: 5907565612349) z uwzględnieniem określonych w niej wymagań. NaleŜy równieŜ podkreślić, Ŝe w instrukcji obsługi czujnika strony postępowania deklarują zgodność tego produktu ze wskazaną wyŜej normą. Badania przeprowadzone przez Centralną Stację Ratownictwa Górniczego S.A. z siedzibą w Bytomiu wykazały we wszystkich trzech przebadanych egzemplarzach czujnika (kaŜdy sprawdzony podczas trzech sesji pomiarowych) nieprawidłowości w zakresie uruchamiania alarmu oraz wskazania poziomu stęŜenia tlenku węgla. Wyniki przeprowadzonych badań są następujące: Próbka nr 1 – alarm: czujnik uruchomił alarm prawidłowo podczas kaŜdej serii pomiarowej (w kaŜdym przypadku alarm uruchomił się zgodnie z normą, tj. w odpowiednim przedziale czasowym); wskazanie: wskazania poziomu stęŜenia tlenu węgla były zawyŜone w kaŜdej serii pomiarowej, tj.:
przy stęŜeniu tlenku węgla na poziomie 33 ppm czujnik wskazywał wartości o 27 – 15 % większe niŜ w rzeczywistości,
przy stęŜeniu tlenku węgla na poziomie 53 ppm czujnik wskazywał wartości o 42 – 47 % większe niŜ w rzeczywistości,
przy stęŜeniu tlenku węgla na poziomie 100 ppm czujnik wskazywał wartości o 41 – 50 % większe niŜ w rzeczywistości,
przy stęŜeniu tlenku węgla na poziomie 304 ppm czujnik wskazywał wartości o 38 – 44 % większe niŜ w rzeczywistości. Próbka nr 2 – alarm: w pierwszej serii pomiarowej alarm uruchomił się prawidłowo, z wyjątkiem testu przeprowadzonego przy stęŜeniu 304 ppm (uruchomił się po 6 minutach – norma przewiduje w tym przypadku uruchomienie alarmu po maksymalnie 3 minutach), w drugiej i trzeciej serii pomiarowej, przy stęŜeniu tlenku węgla 33 ppm, czujnik nie uruchomił alarmu; wskazanie: przy stęŜeniu tlenku węgla na poziomie 33 ppm, w drugiej i trzeciej serii pomiarowej czujnik nie wskazał poziomu stęŜenia tlenku węgla, natomiast w pierwszej serii pomiarowej był on zawyŜony o ok. 12 %, pozostałe wskazania czujnika 11 były w większości zaniŜone o 26 – 34 %, w szczególności przy stęŜeniach tlenku węgla na poziomie 100 ppm oraz 304 ppm. Próbka nr 3 – alarm: przy stęŜeniach tlenku węgla na poziomie 33 ppm oraz 53 ppm czujnik nie uruchomił alarmu, przy większych stęŜeniach (100 ppm, 304 ppm), w kaŜdej serii pomiarowej, czujnik uruchamiał alarm z bardzo duŜym opóźnieniem – przy 100 ppm alarm włączył się dopiero po ok. 120 minutach (norma przewiduje w tym przypadku okres od 10 do 40 minut), natomiast przy 304 ppm alarm uruchamiał się po ok. 20 minutach (zgodnie z normą powinny to być maksymalnie 3 minuty); wskazanie: w trakcie testu, w kaŜdej serii pomiarowej, przy stęŜeniach tlenku węgla na poziomie 33 ppm oraz 53 ppm czujnik nie wskazał Ŝadnych wartości, natomiast przy pozostałych stęŜeniach wartości wskazane przez czujnik były zaniŜone o ok. 37 – 59 %. Ponadto w warunkach wysokiej wilgotności badane czujniki (trzy próby) uruchamiały alarm w atmosferze pozbawionej tlenku węgla. Przeprowadzone badania laboratoryjne wykazały, iŜ cechy konstrukcyjne przedmiotowego czujnika mogą stwarzać zagroŜenie dla konsumentów z uwagi na niewłączanie się czujnika (nieuruchomienie alarmu) bądź niewłaściwe wskazanie poziomu stęŜenia tlenku węgla w powietrzu. PowyŜej wskazane nieprawidłowości mogą skutkować nagromadzeniem się w pomieszczeniach, w których czujnik zostanie zainstalowany, tlenku węgla w stęŜeniu powodującym realne zagroŜenie zdrowia i Ŝycia konsumentów, np. zatrucie tlenkiem węgla. Zatrucie tlenkiem węgla ze względu na jego bezwonny i bezsmakowy charakter jest trudne do wykrycia bez specjalnych przyrządów. Wskutek zatrucia dochodzi do zablokowania transportu tlenu z płuc do tkanek co powoduje niedotlenienie tkanek nie dające się wyrównać przez mechanizmy kompensacyjne. Dochodzi do rozwoju kwasicy metabolicznej z bezpośrednim uszkodzeniem mięśnia sercowego, zmniejszeniem pojemności minutowej serca oraz niekiedy z upośledzeniem czynności oddechowej i uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego objawiające się obrzękiem mózgu. Stopień zatrucia zaleŜy od czas ekspozycji na tlenek węgla, jego stęŜenia wdychanym powietrzu oraz od objętości powietrza którą wdychamy w ciągu kaŜdej minuty. Główne objawy zatrucia tlenkiem węgla to: przy niskim stęŜeniu – zaburzenia wzrokowe, zawroty i bóle głowy, nudności; przy średnim stęŜeniu – przymglenie świadomości aŜ do utraty przytomności, wymioty, hiperwentylacja, nadciśnienie tętnicze; przy duŜym stęŜeniu - utrata przytomności, napady drgawek toniczno-klonicznych, hipowentylacja, śmierć 1 . 1 http://mediweb.pl/firstaid/wyswietl_vad.php?id=61 oraz http://www.straz.gov.pl/data/other/czaaad.htm 12 W toku niniejszego postępowania przedsiębiorcy Wiesław Owczarek i Rafał Owczarek, wspólnicy spółki cywilnej, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą ORNO POLSKA spółka cywilna Wiesław Owczarek, Rafał Owczarek w Mikołowie przedstawili pozytywne wyniki badań czujnika, przeprowadzone przez Kopalnię Doświadczalną „Barbara” w Mikołowie, jednak nie kwestionowali badań przeprowadzonych przez Centralną Stację Ratownictwa Górniczego S.A. z siedzibą w Bytomiu. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK uznał, Ŝe bateryjny czujnik tlenku węgla ORNO, model RCC-426B (kod EAN: 5907565612349) nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagroŜeń. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, Ŝe przedsiębiorcy Wiesław Owczarek i Rafał Owczarek, wspólnicy spółki cywilnej, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą ORNO POLSKA spółka cywilna Wiesław Owczarek, Rafał Owczarek w Mikołowie zakupili od chińskiego przedsiębiorcy 2144 egzemplarze czujnika (oznaczonego numerem 1/02/2012), z czego 958 sztuk sprzedali 72 polskim dystrybutorom i jednemu czeskiemu przedsiębiorcy, natomiast 24 egzemplarze zostały zezłomowane. W toku niniejszego postępowania jego strony przedstawiły dowody potwierdzające wycofanie od czterech dystrybutorów 249 egzemplarzy czujnika oraz oświadczenia 69 odbiorców o nieposiadaniu w ofercie handlowej produktu. W przypadku 1400 egzemplarzy posiadanych na stanie magazynowym oraz odebranych od trzech dystrybutorów strony postępowania przekazały protokół potwierdzający ich fizyczne zniszczenie we własnym zakresie oraz kartę przekazania odpadów (zniszczonych czujników) do utylizacji. Odnośnie czterech pozostałych czujników odebranych od przedsiębiorcy LEROY MERLIN Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, strony postępowania przedstawiły pismo skierowane do firmy utylizacyjnej, zawierające prośbę o wystawienie karty przekazania odpadu, oraz list przewozowy wskazujący na przekazanie ww. egzemplarzy czujnika do utylizacji. W piśmie z dnia 23 listopada 2012 r. strony postępowania złoŜyły wniosek o przedłuŜenie postępowania do momentu przedstawienia karty przekazania odpadu (tj. czterech czujników), ale w opinii Prezesa UOKiK dotychczas zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do uznania, Ŝe strony postępowania wyeliminowały zagroŜenia stwarzane przez czujniki wycofane od przedsiębiorcy LEROY MERLIN Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. 13 Z uwagi na powyŜsze, Prezes UOKiK uznał, Ŝe przedsiębiorcy Wiesław Owczarek i Rafał Owczarek, wspólnicy spółki cywilnej, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą ORNO POLSKA spółka cywilna Wiesław Owczarek, Rafał Owczarek w Mikołowie usunęli przyczyny zagroŜeń stwarzanych przez bateryjny czujnik tlenku węgla ORNO, model RCC- 426B (kod EAN: 5907565612349). Na podstawie art. 25a ust. 1 i 6 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów Prezes UOKiK nałoŜył na przedsiębiorców Wiesława Owczarka i Rafała Owczarka, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą ORNO POLSKA spółka cywilna Wiesław Owczarek, Rafał Owczarek w Mikołowie obowiązek uiszczenia kwoty 5353,45 zł (słownie: pięć tysięcy trzysta pięćdziesiąt trzy złote i czterdzieści pięć gorszy), która stanowi równowartość kosztów badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Centralną Stację Ratownictwa Górniczego S.A. z siedzibą w Bytomiu. Wysokość tej naleŜności pienięŜnej (opłaty) została ustalona na podstawie kosztorysu sporządzonego przez powyŜsze laboratorium (faktura VAT nr 128/05/2012 z dnia 24 maja 2012 r.) Zgodnie z art. 25a ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów w związku z art. 2 § 2 i art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) oraz art. 130 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) przedsiębiorcy Wiesław Owczarek i Rafał Owczarek, wspólnicy spółki cywilnej, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą ORNO POLSKA spółka cywilna Wiesław Owczarek, Rafał Owczarek w Mikołowie obowiązani są uiścić ww. kwotę na rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, a w przypadku złoŜenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – 14 dni od dnia doręczenia decyzji utrzymującej w mocy zaskarŜoną decyzję. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, Nr 223, poz. 1505, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 157, poz. 1241, 14 z 2011 r. Nr 34, poz. 173) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymuje: pełnomocnik przedsiębiorców Wiesława Owczarka i Rafała Owczarka, wspólników spółki cywilnej, prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą ORNO POLSKA s.c. w Mikołowie