DNR-2-120/2023

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Warszawa, 23 listopada 2023 r. DNR - 5.730.20.2023 .KR DECYZJA DNR - 2/ 120 / 2023 Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie z odwołania KiK Textil sp. z o.o. z siedzibą w e Wrocławiu od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 25 sierpnia 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art . 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803) postanawiam uchylić zaskarżoną decyzję w całości, a postępowanie organu pierwszej instancji umorzyć . UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu (nr akt kontroli: NR.8361. 141 .202 3 ) s twierdzono w ofercie handlowej kontrolowanego przedsiębiorcy zabawkę : zestaw plażowy nickelodeon Paw Patrol P20 9144 - 1169055 Batch No. 2 - 5792, Artikel: 1169055, blue BP:0000272048, 11690556151001000999 (zwaną dalej „zabawką”) podlegającą wymaganiom rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 20 października 2016 r. sprawie wymagań dla zabawek (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1260)(zwanego dalej „rozporządzeniem”) oraz ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku (t.j. Dz. U. z 202 2 r. poz. 1 85 4 )(„ zwanej dalej ustawą o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku ” ). Próbkę ww. wyrobu inspektorzy Wielkopolskiego Wojewód zkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pobrali i przekazali do badań laboratoryjnych w Laboratorium Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi, celem weryfikacji spełniania wymagań w zakresie zawartości ftalanów. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 2 W wyniku badań laboratoryjnych, który ch wyniki zawarto w sprawozdaniu nr 525/2023 z 11 sierpnia 2023 r. w zbadanej próbce (w wentylu piłki) stwierdzono zawartość ftalanu bis(2 - etyloheksylu)(DEHP) w ilości (0,176±0,027)%, przy dopuszczalnej maksymalnej wartości wynoszącej mniej niż 0,1%. Mając na uwadze stwierdzon ą niezgodnoś ć , Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej stwierdził , iż wyrób stwarza poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia użytkowników, podnosząc że zawyżona zawartość ftalanu bis(2 - etyloheksylu)(DEHP) w zabawce może działać szkodliwie na rozrodczość, posiadając właściwości zaburzające gospodarkę hormonalną, w tym na rozrodczość. Ze względu na powyższe Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej decyzją z 25 sierpnia 2023 r. na podstawie art. 75 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku zakazał stronie postępowania udostępniania wyrobu przez okres 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, nadając jej jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności. Powyższa decyzja została skutecznie doręczo na stronie postępowania 31 sierpnia 2023 r. Pismem z 25 września 2023 r. , które wpłynęło do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 28 września 2023 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi UOKiK odwołanie Ki K Textil sp. z o.o. z 14 września 2023 r. od decyzji z 25 sierpnia 2023 r. , którym strona postępowania zaskarżyła decyzję w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodek s postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803)(zwanej dalej „K.p.a.”) w zw. z art. 63 ust. 1 i 2 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku oraz art. 12 w zw. z art. 53 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 221, 641 i 803). W związku z powyższym organ I instancji miał dopuścić się naruszenia przepisów § 5 ust. 1 rozporządzenia , art. 75 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku oraz art. 10 § 1 i 2 K.p.a. Strona pos tępowania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 3 Pismem z 3 października 2023 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o prawie do czynnego udziału na każdym etapie postępowania oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pismem z 16 października 2023 r. strona postępowania przestawiła swoje stanowisko w sprawie składając dodat kowe wyjaśnienia oraz dowody z dokumentów w postaci certyfikatów oraz sprawozdania i raportu z badań. Strona postępowania podniosła ponownie, iż posiadane przez nią dokumenty wskazują, iż zabawka spełnia wymagania, a decyzja wydana przez Wielkopolskiego Wo jewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej została wydana z naruszeniem prawa. W dniu 30 października inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu poinformowali, iż otrzymali informację o wynik ach badań próbki kontrolnej wyrobu. Ba dania laboratoryjne przeprowadzone 26 października 2023 r. przez Laboratorium Inżynierii Materiałowej i Środowiska Instytutu Badawczego KOMAG w Gliwicach wykazały, że próbka materiałowa wentyla piłki spełnia wymagania. Za pismem z 9 listopada 2023 r. (wpły w do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 14 listopada 2023 r.) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał sprawozdanie z badań nr 319/DLS/2023 z 26 października 2023 r. wykonanych przez Laboratorium Inżynierii Materiałowej i Środo wiska Instytutu badawczego ITG KOMAG w Gliwicach. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje: Na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku w przypadku, o którym mowa w art. 74 ust. 2, art. 75 ust. 1, art. 86 ust. 2 i art. 87 ust. 8 oraz do postępowań, o których mowa w art. 76 ust. 1 i 1a, art. 85 ust. 1 i art. 87 ust. 3, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 K.p.a., organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pie rwszej instancji, z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art. 138 § 2 K.p.a. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego tok u instancji polega na dwukrotnym Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 4 rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś tylko na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Wynika to z art. 138 K.p.a., który przyznaje organowi kompetencje do merytoryczneg o rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne. Organ odwoławczy bowiem rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji na podstawie stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji ostatecznej. Przy tym ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę, organ odwoławczy obowiązany jest usunąć naruszenia prawa materialnego i prawa proc esowego, których dopuścił się organ pierwszej instancji. Zgodnie z art. 127 § 1 i 2 K.p.a. od wydanej przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej decyzji przysługuje odwołanie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Zgo dnie zaś z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej w postępowaniach administracyjnych w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji Handlowej organem wyższego stopnia jest Prezes UOKiK. W związku z powyższym, od decyzji wydanych prz ez Wojewódzkich Inspektorów Inspekcji Handlowej przysługuje odwołanie do Prezesa UOKiK. Z kolei zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dn ia jej ogłoszenia stronie. W świetle powyższego wskazać należy, że postępowanie zostało zainicjowane przez KiK Textil sp. z o.o. poprzez nadanie odwołania w polskiej placówce pocztowej operatora, wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, w dniu 14 września 2023 r., tj. z zachowaniem wymaganego przez przepisy art. 129 § 2 K.p.a. 14 - dniowego terminu na złożenie odwołania (zaskarżona decyzja została bowiem doręczona 31 sierpnia 2023 r.). Należy zatem stwierdzić, że w przedm iotowej sprawie zrealizowane zostały przesłanki wynikające z art. 127 § 1 i 2 oraz art. 129 § 2 K.p.a., upoważniające Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 5 i zobowiązujące Prezesa UOKiK do rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją i wydania nowego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Przepis art. 4 pkt 8 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku stanowi, że przez dystrybutora należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, inną niż producent lub importer, któ ra udostępnia wyrób na rynku w ramach działalności handlowej. Zgodnie z art. 4 pkt 23 ustawy, przez udostępnienie wyrobu na rynku należy rozumieć każde dostarczenie wyrobu w celu jego dystrybucji, konsumpcji lub używania na rynku państwa członkowskiego Uni i Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w ramach działalności gospodarczej, odpłatnie lub nieodpłatnie W niniejszej sprawie pozostaje bezsprzeczne i n ie kwestionowane przez stronę postępowania, że jest ona dystrybutorem wyrobu, który udostępniała w sklepie nr 7246 przy ul. Szwedzkiej 6A w Poznaniu. Wyrób będący przedmiotem niniejszego postępowania jest zabawką w rozumieniu § 2 pkt 1 rozporządzenia w kt órym to określono wymagania dla zabawek. Rozporządzenie wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/48/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa zabawek (Dz. Urz. UE L 170 z dnia 30 czerwca 2009 r., str. 1, z późn. zm.). Zgodnie z art . 72 ust. 1 ustawy, w celu stwierdzenia, czy wyrób spełnia wymagania lub stwarza zagrożenie, organ nadzoru rynku może poddać go badaniom lub zlecić ich przeprowadzenie. Badania laboratoryjne przeprowadzone na zlecenie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspekto ra Inspekcji Handlowej (sprawozdanie z badań nr 525/2023) wykazały, że zabawka , a dokładnie wentyl piłki zawiera ftalan bis(2 - etyloheksylu)(DEHP), w ilości 0,176% przy niepewności pomiaru na poziomie 0,027%, przy wartości dopuszczalnej wynoszącej mniej niż 0,1%. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia „ Zabawki , a także zawarte w nich substancje chemiczne nie mogą stanowić zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia dzieci lub osób trzecich podczas przewidywanego okresu ich użytkowania, zgodnie z przeznaczeniem lub w sposób możliwy do przewidzenia, z uwzględnieniem zachowania się dzieci ”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 6 Zgodnie z pkt 3.1.1 załącznika do rozporządzenia „ Zabawki są zaprojektowane i wyprodukowane w taki sposób, aby podczas ich używania nie stwarzały ryzyka niekorzystnego wpływu na zd rowie ludzkie, związanego z narażeniem na działanie substancji lub mieszanin zawartych w zabawkach lub stanowiących części zabawek” . Zgodnie z pkt 3.1.2 załącznika do rozporządzenia „ Zabawki muszą spełniać wymagania określone w przepisach rozporządzeń Unii Europejskiej dotyczących niektórych kategorii produktów lub ograniczeń stosowania niektórych substancji i mieszanin, w szczególności zawartych w załączniku XVII ,,Ograniczenia dotyczące produkcji, wprowadzania do obrotu i stosowania niektórych niebezpiecz nych substancji, mieszanin i wyrobów'' do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Euro pejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniającego dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 20 00/21/WE (Dz.Urz. UE L 396 z 30.12.2006, str. 1, z późn. zm.). ” Zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady „ Substancja w postaci własnej, jako składnik mieszaniny lub w wyrobie, w stosunku do której w załączniku XVII zostało określone ograniczenie, nie może być produkowana, wprowadzana do obrotu lub stosowana, chyba że spełnione są warunki tego ograniczenia. Powyższego przepisu nie stosuje się do produkcji, wprowadzania do obrotu lub stosowania substancji do celów bad ań naukowych i rozwojowych. W załączniku XVII określa się ewentualny brak zastosowania ograniczenia do działalności badawczo - rozwojowej ukierunkowanej na produkt i proces produkcji, a także maksymalną ilość substancji podlegającą zwolnieniu. ”. Natomiast za łącznik XVII określa ograniczenia dotyczące produkcji, wprowadzania do obrotu i stosowania niektórych niebezpiecznych substancji, mieszanin i wyrobów. W tabeli stanowiącej załącznik XVII określono, iż ftalany bis(2 - etyloheksylu)(DEHP) wskazano, iż: „1. Ni e mogą być stosowane jako substancje lub w mieszaninach w stężeniu – pojedynczo lub w dowolnej kombinacji ftalanów wymienionych w kolumnie 1 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 7 niniejszej pozycji – równym lub większym niż 0,1 % w stosunku do masy materiału z dodatkiem plastyfikatorów w zabaw kach i artykułach pielęgnacyjnych dla dzieci. 2. Nie mogą być wprowadzane do obrotu w zabawkach lub artykułach pielęgnacyjnych dla dzieci w stężeniu – pojedynczo lub w dowolnej kombinacji trzech pierwszych ftalanów wymienionych w kolumnie 1 niniejszej poz ycji – równym lub większym niż 0,1 % w stosunku do masy materiału z dodatkiem plastyfikatorów.”. W związku z powyższym , mając na względzie wyniki przeprowadzonych badań laboratoryjnych stwierdzić należało, że wyrób nie spełnia wymagań rozporządzenia. W z arzu cie strony postępowania nakreślony m w pkt 1 odwołania, podniesiono że organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie zebra ł w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia . Ponadto wskaza no, że zakończ ono kontrol ę oraz pominię to badania próbki kontrolnej , a także że wyciągnię to wnios e k o niezgodności wyrobu przedwcześnie, przed ostatecznym zakończeniem kontroli. Zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku „ W przypadku gdy w wyniku kontroli organ nadzoru rynku, który ją przeprowadził, stwierdzi, że wyrób nie spełnia wymagań lub stwarza zagrożenie, może, w drodze decyzji, zakazać udostępniania wyrobu na okres nie dłuższy niż 3 miesiące”. Wyniki kontroli, które zawarte zostały w protokole kontroli NR.8361.141.2023 oraz NR.8361.152.2023 oraz sprawozdanie badań laboratoryjnych nr 525/2023 stanowią podstawę do stwierdzenia, że wyrób nie spełnia wymagań, ze względu na zawartość ftalanu bis(2 - eyloheksylu)(DEHP). Stro na postępowania formułując zarzut oraz jego uzasadnienie skupiła się zasadniczo na wykazaniu, iż stwierdzenie niezgodności produktu przed badaniem próbki kontrolnej jest przedwczesne, a co za tym idzie przedwcześnie wydano również decyzję zakazującą udostę pniania wyrobu na okres 3 miesięcy – wskazując, iż nie zachodzi przesłanka polegająca na stwierdzeniu niezgodności w wyniku kontroli . W ocenie strony postępowania stwierdzenie takie może nastąpić wyłącznie po zakończeniu wszelkich czynności związanych z kontrolą wyrobu, a protokół z kontroli, stanowiący podsumowanie działań kontrolnych powinien zostać sporządzony dopiero po zbadaniu próbk i kontrolnej. Z tego względu strona postępowania zarzuc ił a Wielkopolski emu Wojewódzki emu Inspektor owi Inspekcji Handlowej , iż nie wyjaśnił wszystkich Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 8 istotnych okoliczności sprawy, a w konsekwencji dokonał wybiórczej oceny zebranego materiału dowodowego. P rezes UOKiK nie podziela wniosków oraz argumentacji przedstawionych przez KiK Textil sp. z o.o. w pierwszym z zarzutów. W ocenie Prezesa UOKiK organ kontrolujący władny jest wydać na podstawie art. 75 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności decyzję zakaz ującą udostępniania wyrobu na każdym etapie kontroli, jeżeli w jej wyniku stwierdzi, iż produkt nie spełnia wymagań lub stwarza zagrożenie . Strona postępowania dokonując literalnej wykładni nie wzięła pod uwagę celu, dla jakiego wprowadzono ten przepis. Na leży zauważyć bowiem, że regulacja ta ma umożliwić organowi kontrolującemu wstrzymanie dystrybucji produktu, który nie spełnia wymagań lub stwarza zagrożenie doraźnie, niezwłocznie po stwierdzeniu, iż zachodzi jedna z przesłanek. Wyniki kontroli rozumieć n ależy bowiem jako ustalenia poczynione w toku jej trwania, nie wyłącznie jak zdaje się sugerować strona postępowania końcowe ustalenia dotyczące oceny zgodności produktu. Należy mieć na uwadze, że przepis ten uprawnia organ kontrolujący wyłącznie do nałoże nia na stronę obowiązku polegającego na zakazie udostępniania wyrobu przez okres do 3 miesięcy. Obowiązek ten ma charakter zabezpieczający , pełni funkcję prewencyjną i nie rozstrzyga o dalszych losach wyrobu. Ponadto zaznaczyć należy, że wbrew stanowisku s trony postępowania przed wydaniem decyzji sporządzono i przedstawiono jej wyniki kontroli. Co prawda wyniki te mogą zostać skorygowane po badaniu próbki kontrolnej, niemniej nie ma podstaw do ich podważenia na dzień sporządzenia protokołu. Odnosząc się nat omiast do argumentacji związanej z nie zrealizowaniem badań próbki kontrolnej, a w konsekwencji braku tych badań nierozpatrzeniem wszystkich okoliczności sprawy i wybiórczą ocenę materiału dowodowego przytoczyć należy art. 72 ust. 6 ustawy o systemach ocen y zgodności, zgodnie z którym „ Badanie próbki kontrolnej odbywa się na wniosek kontrolowanego lub organ nadzoru rynku może zbadać ją z urzędu ” . Prezentując swoje stanowisko strona postępowania nie wzięła pod uwagę, iż organ kontrolujący nie był zobowiązany do zbadania próbki kontrolnej. Przepis art. 72 ust. 6 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku stanowi podstawę do takiego działania, daje organowi taką możliwość, jednakże jego treść nie obliguje do niego organu. Praktyka kontroli w nadzorze ry nku wyrobów wskazuje, iż w Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 9 przypadku gdy niezgodność wyrobu lub okoliczność stwarzania przez wyrób zagrożenia nie budzi wątpliwości (w niniejszej sprawie mowa o wynikach badań) , nie poddaje się badaniu z urzędu próbki kontrolnej. Strona mająca wątpliwości może oczywiście na podstawie tego przepisu zawnioskować o wykonanie takiego działania na etapie kontroli lub na podstawie art. 81 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku, również na etapie postępowania administracyjnego. Przepisy ww. ustawy w p ełni chronią zatem interes strony postępowania związany z weryfikacją zgodności wyrobu przeprowadzaną poprzez badanie próbki wyrobu na każdym etapie postępowania, a obowiązek badania próbki kontrolnej na etapie samej kontroli nie został przewidziany przez ustawę. W niniejszej sprawie podzielić należy natomiast ustalenia stanowiące wyniki kontroli dokonane na podstawie wyników badań próbki wyrobu, wskazujące na niezgodność wyrobu z wymaganiami. Niezgodność ta, polegająca na tym, iż zabawka zawiera zbyt dużą zawartość substancji niebezpiecznej dla zdrowia człowieka – ftalanu bis(2 - etyloheksylu)(DEHP) uzasadnia wniosek, iż wyrób stwarza zagrożenie dla zdrowia człowieka, a więc spełniona została przesłanka określona w art. 75 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgod ności, a decyzja Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej o zakazaniu udostępniania wyrobu znajduje uzasadnienie. Rozpatrując zarzut y strony postępowania zmierzające do zakwestionowania oceny zgodności wyrobu z wymaganiami oraz zakwesti onowanym sposobem oceny wyników badań, a także mając na względzie podniesioną okoliczność dotyczącą „nieznacznego” oraz niepewnego przekroczenia dopuszczalnej normy w świetle zastosowanej metodologii oceny wyników badań, Prezes UOKiK nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie. Wyjaśnić należy, że zastosowana metodologia oceny wyników badań jest stosowana powszechnie, a wręcz zalecana dla laboratoriów akredytowanych. „ Jedną z podstawowych zasad, którą może laboratorium stosować pr zy stwierdzaniu zgodności/niezgodności wyniku z wymaganiami/specyfikacjami jest zasada która wykorzystuje tzw. prostą akceptację. Postępowanie w tym przypadku jest stosunkowo proste - gdy wynik pomiaru znajduje się poniżej granicy (lub w przedziale określ onej tolerancji) laboratorium stwierdza jego zgodność. Laboratorium odrzuca wynik (stwierdza jego niezgodność), gdy znajduje się on powyżej ustalonej granicy (lub poza przedziałem określonej tolerancji). Przy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 10 zastosowaniu tej zasady stwierdzenia zgodności dla wyników pomiarów z rysunku 4 mogą być przedstawione jako: • Akceptacja (zgodny) – uzyskane wyniki mieszcz ą si ę w granicy danej tolerancji. Ryzyko b łę dnej akceptacji wynosi do 50% w przypadku wynik ó w zbliżonych do granicy tolerancji. • Odrzucenie (niezg odny) - jeden lub wi ę cej wynik ó w jest poza granic ą tolerancji. Ryzyko b łę dnego odrzucenia wynosi do 50% w przypadku wynik ó w zbli ż onych do granicy tolerancji. Podej ś cie oparte na prostej akceptacji by ł o wskazywane jako dobra laboratoryjna praktyka dla akred ytowanych laboratoriów w dotychczasowych wytycznych przewodnika ILAC G8:2009. ” 1 . Przy takim wyjaśnieniu przyczyn oraz praktyki stosowania metodologii prostej akceptacji , nie zasługuje na uznanie zarzut KiK Textill sp. z o.o. o jej nieprawidłowości. Należy mieć bowiem na względzie, iż w niniejszej sprawie wynik badania wskazał na zawartoś ć ftalanu bis(2 - etyloheksylu)(DEHP) wynoszącą 0,176% przy niepewności pomiaru wynoszącej 0,02 7 %. Tak więc, mając na uwadze iż zgodnie z rozporządzeniem 1907/2006 określający m granicę tolerancji zawartości ftalanu bis(2 - etyloheksylu)(DEHP) na poziomie 0,1% w stosunku do masy materiału , przy uwzględnieniu niepewności wynoszącej 0,02 7 % wynik wartości granicznych, które podlegają ocenie zawiera się w przedziale od 0,1 49 % do 0, 204% w stosunku do masy materiału . Żadna z tych wartości nie mieści się w granicy tolerancji określonej na poziomie 0,1%. Z tego względu nieprawdziwe pozostaje stwierdzenie, jakoby wynik badania był zbliżony do granicy tolerancji. Błędnie bowiem przyjęła s trona postępowania, iż „zbliżony” wynik dotyczy każdej ustalonej wartości, w sytuacji kiedy o „zbliżonym” wyniku mówić należy dopiero, jeśli jego wartość przy uwzględnieniu niepewności pomiaru dotyka wartości granicznych określonych ww. rozporządzeniem. Je dnocześnie nie można przyznać racji stanowisku strony postępowania odnoszącego się do braku uzasadnienia i nie udowodnienia, że wyrób stwarza poważne zagrożenie. Przede wszystkim wskazać należy, iż ftalan bis(2 - etyloheksylu) (DEHP) już z samej swojej istoty jest substancją niebezpieczną dla zdrowia człowieka, na co wskazuje określenie granicy jej zawartości w produktach 1 Stwierdzanie zgodności z wymaganiami/specyfikacjami w działalności laboratoriów – zasada podejmowania decyzji Tadeusz Matras, Katarzyna Wiśniewska , kwartalnik LAB Laboratoria, Aparatura, Badania nr 3 2023 r. . str. 32 - 37. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 11 w załączniku XVII do rozporządzenia 1907/2006, który zawiera wykaz substancji oraz ograniczeń ich stosowania w przypadku gdy istnieje ryzyko dla zdrowia człowieka lub dla środowiska, którego nie można zaakceptować, wynikające z produkcji, stosowania lub wprowadzania substancji do obrotu i któremu należy przeciwdziałać na terytorium całej Wspólnoty. Ponadto w ocenie Prezesa UOKiK nie wymaga sze rszego udowadniania wiedza, która w aktualnym stanie wiedzy jest powszechna, a dotykająca szkodliwości substancji jakimi są ftalany. Istnieją dowody na to, że niektóre ftalany są toksyczne i jako takie mogą przyczyniać się do wielu chorób przewlekłych. Inne ftalany nie wykazują takich właściwości, a ich obecne zastosowania uznawane są za bezpieczne. W badaniach naukowych stwierdzono, że część ftalanów wpływa na układ rozrodczy zwierząt, w związku z czym związki te zaklasyfikowano jako działające szkodliwie dla rozrodczości. Oznacza to, że mogą one upośledzać ludzką płodność i szkodzić dziecku w łonie matki. Ponadto niektóre reprotoksyczn e ftalany mogą modyfikować czynność układu hormonalnego, oddziałując niekorzystnie na organizm lub zdrowie potomstwa. Skutki te, występujące również u ludzi, spowodowały zaklasyfikowanie niektórych ftalanów, w tym DEHP występującego w zabawce , przez Unię E uropejską jako substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego. W związku z powyższym Unia Europejska wprowadziła zakaz obrotu produktów zawierających DEHP w stężeniu ≥0,1 %. Wchłanianie tego flatalanu może zachodzić drogą pokarmową i inhalacyj ną, przechodzi on również przez barierę łożyskową oraz do mleka matki. Dane epidemiologiczne wskazują na związek między narażeniem na DEHP, a funkcjonowaniem męskiego układu rozrodczego 2 . Organ I instancji nie przytoczył co prawda tak wyczerpujących wyjaśn ień, niemniej wskazał , iż zawartość ftalanu (DEHP) może działać szkodliwie na rozrodczość, posiadając właściwości zaburzające gospodarkę hormonalną. Z tego powodu w ocenie Prezesa UOKiK zarzut nr 2 w całości należało uznać za niezasadny . Odnosząc się natomiast do naruszenia art. 10 § 1 i 2 K.p.a. wskazać należy, iż wbrew stanowisku KiK Textil sp. z o.o. wykazał zasadność odstąpienia od zasady wynikającej z art. 10 § 1 K.p.a. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wykazał ora z poinformował stronę postępowania o zbyt wysokiej 2 Ftalan bis(2 - etyloheksylu) Dokumentacja proponowanych dopuszczalnych wielkości narażenia zawodowego - Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy 2021, nr 4(110), s. 33 – 130. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 12 zawartości ftalanu bis(2 - etyloheksylu)(DEHP) oraz konsekwencje dla zdrowia użytkowników zabawki jakie mogą wystąpić w przypadku narażenia na kontakt z tą substancję. Nie budzi żadnych wątpliwości, że konta kt z ww. ftalanem jest niezwykle szkodliwy dla użytkowników zabawki, a mając na względzie wielkość nakładu w jakim został udostępniony na rynku wiele osób mogło zostać narażone na kontakt z nim. Ponadto strona posiadała nadal na stanie magazynowym kilkanaś cie tysięcy egzemplarzy wyrobu, co przemawia za koniecznością zapewnienia, iż te egzemplarze wyrobu nie trafią do obrotu. Podsumowując, w ocenie Prezesa UOKiK załatwienie sprawy nie cierpiało zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia lu dzkiego, a więc odstąpienie od zasady art. 10 § 1 K.p.a. było uzasadnione. Ponadto strona w żaden sposób nie wykazała , aby odstąpienie od zasady wynikającej z art. 10 § 1 K.p.a. w jakikolwiek sposób uniemożliwiło jej wykonanie jakiejkolwiek czynności w tok u kontroli. Podobnie wskazał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r. wydanym pod sygn. II SA/Ol 1045/13 , w którym stwierdził, iż: „ W przypadku gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpiecze ństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego istnieje możliwość odstąpienia od zasady zagwarantowania stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W tym przypadku ograniczony zostaje również, zawarty w art. 81 KPA, obowiązek organu zaznajomienia strony z wyn ikiem procesu dowodzenia. Ponadto, zarzut naruszenia art. 10 § 1 KPA może odnieść skutek tylko wtedy, jeżeli strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Warunkiem sine qua non uchylenia decyzji z po wodu naruszenia przepisów postępowania jest bowiem wykazanie, że takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ” . Mając na uwadze również pismo strony postępowania z 16 październik a 2023 r. , wraz z którym przedłożono Certyfikat TUV Rheinland LGA Products GmbH, wyciąg z raportu TUV Rheinland (Shanghai) Co., Ltd. z 29 listopada 2022 r. oraz raport z dn. 2 października 2023 r. z badania SGS Institut Fresenius nr 6543448 , Prezes UOKiK wskazuje, iż rozpatr ując spraw ę stwierdził, że nie przemawiają one za zmianą oceny organu odnośnie zgodności produktu , ze względu na fakt, iż poddane badaniom próbki pochodzą z nieznanego organowi źródła i nie pobrano ich do badań z rynku. Dowody w postaci wyników z dokumentu prywatnego – badań laboratoryjnych zleconych przez stronę postępowania nie da ją gwarancji, że poddany badaniom Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 13 produkt jest tożsamy z oferowanym na rynku. Ponadto nie można było wykluczyć, że od czasu produkcji pierwszego egzemplarza wyrobu zanieczyszczeniu uległa np. taśma produkcyjna , na której wyt warzana jest zabawka. Powyższe stanowisko podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z 9 września 2020 r. sygn.. akt VI SA/Wa 311/20 stwierdził, że „Przedstawione przez stronę postępowania wyniki badań przeprowadzonych przez (...) wskazują co prawda, że dany egzemplarz przeszedł badanie na pkt 8.5 normy EN 13209 - 2:2015 pozytywnie. Należy jednak przyznać rację organowi, iż sam fakt, że jednostkowy egzemplarz poddany badaniu uzyskał wynik pozytywny, nie daje podstaw do podważenia wyn ików kontroli opierających się na sprawozdaniu z badań Laboratorium UOKiK w L., które ponadto zostały potwierdzone poprzez uzyskanie identycznych rezultatów badań w toku postępowania, przeprowadzonych de facto na wniosek skarżącego przez Instytut (...). Zd aniem Sądu, przedstawienie wyniku badania jednego egzemplarza produktu, które to badanie nie jest następstwem wprowadzonych usprawnień produktu będących następstwem ustalenia przyczyn, dla których wyrób nie był bezpieczny, przeprowadzonego na zlecenie skar żącego, nie przemawia za zmianą stanowiska w sprawie oceny bezpieczeństwa produktu. Strona w toku postępowania przedstawiła także raport z badań (...) z (...) listopada 2018 r. oraz raport z badań przeprowadzonych przez laboratorium (...) z (...) marca 201 9 r. Zasadne jest stanowisko organu, iż istotnym dla negatywnej oceny tego dowodu jest, że próbka wyrobu zbadana przez (...) pochodziła z nieznanego organowi źródła i nie pobrano jej do badań z rynku.” W ocenie organu, analiza akt sprawy potwierdza zasadn ość rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji na dzień wydania zaskarżonej decyzji . Niemniej jednak w toku postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przedstawił nowe dowody z badania próbk i kontrolnej. Jak wynika ze sprawozdania z badań nr 319/DLS/2023 badaniu na wniosek ww. organu poddano próbkę materiałową wentyla piłki z zestawu plażowego Batch No. 2 - 5792 blue BP:0000272048, 11690556151001000999 w zakresie zawartości ftalanów bis(2 - etylo heksylu)(DEHP), dibutylu (DBP), benzylobutylu (BBP), diizobutylu (DIBP). W wyniku badania nie stwierdzono całkowitej zawartości któregokolwiek z ftalanów w ilości większej niż 0,1% w stosunku do masy materiału z dodatkiem plastyfikatorów. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 14 Powyższe ustalenia , pomimo niezasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu potwierdzają więc , że wyrób nie zawiera ftalanu bis(2 - etyloheksylu)(DEHP) w ilościach przekraczających dozwolone limity . Skoro zatem wyrób spełnia wymagania , nie zachodzi przesłanka określo na w art. 75 ust. 1 ustawy o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. Dla wydania decyzji na ww. podstawie konieczne jest bowiem, aby organ stwierdził, że wyrób nie spełnia wymagań lub stwarza zagrożenie. W niniejszej sprawie decyzja wydana została w zwi ązku ze stwierdzeniem, iż wyrób nie spełnia wymagań. Jak ustalono w wyniku badania próbki kontrolnej poprzednie ustalenia organu nie ostały się, zatem przesłanka nie spełnienia wymagań nie zachodzi, zatem decyzję zakazującą udostępniania wyrobu na okres 3 miesięcy należało uchylić, a postępowanie umorzyć. W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku postępowania. P o u c z e n i e Na decyzję, zgodnie z art. 52 § 1, w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 i 1705 ) przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 53 § 1 w związku z art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W przypadku skorzystania z ww. uprawnienia, zgodnie z art. 233 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu prz ed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 20 21 r. poz. 535 ), strona postępowania zobowiązana jest uiścić wpis stały, który wynosi 200 zł. Zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis uiszcza się gotówką do kasy Wojewódzkiego Sądu Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 82 7 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 15 Administracyjnego w Warszawie lub na rachunek bankowy tego Sądu, wskazując tytuł wpłaty oraz rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany. Ponadto, zgodnie z art. 243 § 1 w związku z art. 244 § 1, 245 § 1 i art. 246 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, str onie postępowania składającej skargę na decyzję Prezesa UOKiK do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przysługuje możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem po stępowania sądowo - administracyjnego lub w jego toku, polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Wymogi formalne wniosku określone zostały w art. 252 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Marcin Poturalski Zastępca Dyrektor a Departamentu Nadzoru Rynku / podpisano elektronicznie/