DNR-243/2017

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ DNR - 730 - 1 88 ( 6 )/ 1 7 / KBO Warszawa, 21 września 2017 r. DECYZJA DNR-2/243/2017 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1063), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , po rozpatrzeniu odwołania TALES sp. z o. o. z siedzibą w Krakowie, od decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspe kcji Handlowej 66/2017 z dnia 23 czerwca 2017 r. (doręczonej 23 czerwca 2017 r.), w przedmiocie zakazu udostępniania do dnia 23 sierpnia 2017 r. 4783 sztuk żarówek ENERGY LIGHT STB2740CL, 40W, E27, kod EAN 5901721535022, oraz 3686 sztuk żarówek ENERGY LIGHT STC2740CL, 40W, E27, kod EAN 5901721535343, uchyla zaskarżoną decyzję w całości i umarza postępowanie pierwszej instancji w całości. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w TALES sp. z o. o. z siedzibą w Krakowie, inspektorzy Wojewódzkiego I nspektoratu Inspekcji Handlowej w Krakowie stwierdzili na stanie magazynowym ww. przedsiębiorcy m.in. 4783 sztuk żarów ek ENERGY LIGHT STB2740CL, 40W, E27, kod EAN 5901721535022, oraz 3686 sztuk żarówek ENERGY LIGHT STC2740CL, 40W, E27, kod EAN 5901721535343, które nie spełniały definicji zawartej w art. 2 pkt 4 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 244/2009 z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wykonania dyrektywy 2005/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla bezkierunkowych lamp do użytku domowego (Dz. Urz. UE L z 2009 r. poz. 3, dalej: „Rozporządzenie 244/2009”), zmienionego rozporządzeniem Komisji ( UE) nr 2015/1428 z dnia 25 sierpnia 2015 r. zmieniającym rozporządzenie Komisji (WE) nr 244/2009 w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla bezkierunkowych lamp do użytku domowego oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 245/2009 w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla lamp 2 fluorescencyjnych bez wbudowanego statecznika, dla lamp wyładowczych dużej intensywności, a także dla stateczników i opraw oświetleniowych służących do zasilania takich lamp, oraz uchylające dyrektywę 2000/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie Komisji (UE) nr 1194/2012 w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla lamp kierunkowych, lamp z diodami elektroluminescencyjnymi i powiązanego wyposażenia. W dniu 23 czerwca 2017 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej decyzją nr 66/2017 z dnia 23 czerwca 2017 r. na podstawie art. 40k ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2017 r. poz. 1226, dalej: „USOZ”) oraz art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: „KPA”) zakazał kontrolowanemu przedsiębiorcy udostępniania 4783 sztuk żarówek ENERGY LIGHT STB2740CL, 40W, E27, kod EAN 5901721535022, oraz 3686 sztuk żarówek ENERGY LIGHT STC2740CL, 40W, E27, kod EAN 5901721535343, na okres 2 miesięcy oraz nadał ww. decyzji rygor natych miastowej wykonalności. W uzasadnieniu wskazano, iż ww. żarówk i nie powinny być w obrocie od 1 września 2013 r., z uwagi na to, że ma ją długość powyżej 60 mm, a zatem nie są lampami do celów specjalnych w rozumieniu art. 2 pkt 4 lit. b Rozporzą dzenia 244/2009. Od powyższej decyzji odwołanie w dniu 7 lipca 2017 r. do Prezesa UOKiK za pośrednictwem Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej złożył a TALES sp. z o. o. z siedzibą w Krakowie (dalej: „strona postępowania”). Odwołanie wpłynęło do Prezesa UOKiK w dniu 20 lipca 2017 r. Strona postępowania zaskarżyła przedmiotową decyzję w całości. Strona postępowania zarzuciła Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej w Krakowie naruszenie następujących przepisów : 1. art. 10 § 1 KPA, poprzez jego błędne zastosowanie, w związku z czym strona postępowania nie miała możliwości zapoznania się z całością zebranego materiału dowodowego i ustosunkowania się do niego, 2. art. 11 KPA, poprzez jego niezastosowanie, z uwagi na wydanie decyzji bez jakichkolwiek konsultacji ze stroną postępowania, 3. art. 81a KPA, poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie wątpliwości co do charakteru oraz właściwości przedmiotowych żarówek na niekorzyść strony postępowania , 4. art. 21 ust. 3 Rozporządzenia Nr 765/2008/WE z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego 3 rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. U. UE L. 218. 30, dalej: „Rozporządzenie 765/2008”), poprzez błędne zastosowanie, z uwagi na brak wyznaczania stronie postępowania 10 -dniowego terminu na przedstawienie swojego stanowiska w sprawie, 5. art. 7, art. 77 i art. 107 KPA, poprzez brak zbadania czy przedmiotowe żarówki posiadają szczególne cechy , które występują również w lampach o wyższych klasach efektywności, 6. art. 84 § 1 KPA, poprzez brak przedstawienia jakiejkolwiek opinii biegłego w zakresie oświetlenia na okoliczności istotne dla rozpoznania sprawy, 7. art. 104 § 2 KPA, z uwagi na brak rozpoznania istoty sprawy , ze względu na ww. naruszenia prawa procesowego, 8. art. 108 § 1 KPA, poprzez brak jakiegokolwiek uzasadnienia nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz brak wykazania, iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony, 9. art. 2 pkt 4 lit. b Rozporządzenia 244/2009 w zw. z art. 7a KPA, poprzez jego błędne zastosowanie powodujące przyjęcie, iż żarówkami do celów specjalnych są żarówki, które, mimo posiadania pewnych szczególnych cech, które występują również w przypadku lamp o wyższych klasach efektywności energetycznej, posia dają również szereg innych cech, których nie posiadają lampy o wyższych klasach efektywności energetycznej. Niezależnie od powyższego , strona postępowania podni osła zarzut nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA, z uwagi na wy danie decyzji bez ważnej podstawy prawnej, ze względu na niezgodność Rozporządzenia 1194/2012 z Dyrektywą 2005/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lipca 2005 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów wykorzystujących energię oraz zmieniająca dyrektywę Rady 92/42/EWG, oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 96/57/WE i 2000/55/WE (Dz. Urz. UE L z 2005 r., Nr 191, poz. 29), w zakresie dotyczącym m.in. braku zbadania istotnych aspektów wpływających na ekologiczność lamp kierunkowych w całym cyklu życia produktu (nie tylko w fazie użytkowania, ale również w fazie wytwarzania oraz fazie utylizacji), co w konsekwencji prowadzi również do naruszenia zasady pomocniczości i proporcjonalności, o których mo wa 4 w art. 5 ust. 3 i art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 296 akapit 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W związku z powyższymi zarzutami strona postępowania złożyła wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Ponadto, strona postępowania złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 135 KPA. Pismem z dnia 27 lipca 2017 r. (doręczonym stronie postępowania w dniu 2 sierpnia 2017 r.) Prezes UOKiK zawiadomił stronę postępowania, iż zgodnie z art. 10 KPA przysługuje jej prawo do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawo wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma. W dniu 9 sierpnia 2017 r. strona postępowania w siedzibie UOKiK zapoznała się z aktami postępowania. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1063) o rganem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 KPA w stosunku do wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 54 Zgodnie z treścią art. 40k ust. 1 USOZ w przypadku, gdy w wyniku kontroli organ wyspecjalizowany, który ją przeprowadził, stwierdzi, że wyrób nie spełnia zasadniczych, szczegółowych lub innych wymagań, może, w drodze decyzji, zakazać udostępniania wyrobu na okres nie dłuższy niż 2 miesiące. Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, działając na podstawie art. 40k ust. 1 USOZ , decyzją 66/2017 z 23 czerwca 2017 r. zakazał TALES sp. z o. o. z siedzibą w Krakowie , udostępniania do dnia 23 sierpnia 2017 r. żarówek ENERGY LIGHT STB2740CL, 40W, E27, kod EAN 5901721535022, oraz żarówek ENERGY LIGHT STC2740CL, 40W, E27, kod EAN 5901721535343. Ww. decyzji został nadany rygor natychmiastowej wyko nalności. Uzasadniając ww. decyzję Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Krakowie wskazał jedynie, iż ze względu na długość przedmiotow ych żarów e k wynoszącą powyżej 60 mm nie są one lampami d o celów specjalnych. Odnosząc się do zarzutów strony postępowania Prezes UOKiK stwierdza, co następuje. 5 Jeśli chodzi o najdalej idąc y wniosek strony postępowania, tj. o unieważnienie zaskarżonej decyzji, organ II instancji przypomina, iż z orzecznictwa administracyjnego wynika, iż organ odwoławczy nie może równocześnie orzekać na podstawie art. 138 oraz art. 156 KPA, oraz, iż „nie jest dopuszczalne stwierdzenie przez organ odwoławczy nieważności decyzji wydanej w I instancji” ( vide m.in.: wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2000 r., I SA 344/99, LEX nr 47259). Kodeks postępowania administracyjnego wyłącza stosowanie sankcji nieważności decyzji w postępowaniu odwoławczym. W przypadku gdy organ odwoławczy ustali, że decyzja organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 KPA, może jedynie uchylić i zmienić decyzję lub uchylić ją i umorzyć postępowanie I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 KPA, to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zasadności zaskarżonej d ecyzji. Co więcej, z astosowanie sankcji nieważność decyzji w postępowaniu odwoławczym jest rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 KPA; vide : wyrok NSA z 12 marca 1981 r., SA 472/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 21; Barbara Adamiak, Janusz Borkowski. Kodeks postepowania administracyjnego. Komentarz, 2012, s. 525). Zgodnie z art. 2 pkt 4 lit. b Rozporządzenia 244/2009 żarówki dłuższe niż 60 mm nie są lampami do celów specjalnych, jeżeli są odporne tylko na wstrząsy mechaniczne lub wibracje i nie są żarówkami do celów sygnalizacji świetlnej lub mają moc znamionową większą niż 25 W i utrzymuje się, że posiadają szczególne cechy, które występują również w przypadku lamp o wyższych klasach efektywności energetycznej zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 874/2012 (takie jak zerowa emisja EMC, wartość CRI równa lub wyższa od 95 i emisje promieniowania ultrafioletowego równe lub niżs ze niż 2 mW/1 000 lm). Producent przedmiotowych żarówek przedstawił m.in. wymagania w zakresie wstrząsoodporności i innych cech żarówek specjalnego przeznaczenia. Producent w specyfikacji do wyrobu, cechy żarówek specjalnego przeznaczenia opisał w sposób następujący: „Żarówki specjalnego przeznaczenia mają bańkę szklaną wykonaną ze szkła bezkwarcowego, które zatrzymuje wszelkie promieniowanie UV, przez co żarówki te mogą być stosowane do oświetlenia miejsc i eksponatów wrażliwych na promieniowanie UV. Żarówki do celów specjalnych mają wnętrza banki wypełnione mieszanką argonu z azotem, co – wraz z zastosowaną żywicą klejącą trzonek z bańką szklaną, zapobiegającą pękaniu przy skurczach – powoduje, że żarówki te mogą pracować w wyższych temperaturach, nato miast żarnik dzięki obecności argonu wolniej się utlenia, co wydłuża istotnie czas pracy żarówki. Żarówki te są odporne na skrajnie wysokie (powyżej +50°C) oraz skrajnie niskie temperatury pracy (poniżej - 20°C). Żarówki te przebadano w jeszcze trudniejszyc h warunkach pracy, 6 tj. w temperaturach +80°C oraz - 25°C”. Ponadto, z raportu wykonanego przez Prywatny Instytut Technik Elektronicznych wynika, iż przedmiotowe żarówki „wykonano technologią zapewniająca zwiększenie wytrzymałości na udary mechaniczne (wstrząsy, wibracje) i działanie skrajnych warunków termicznych (< - 20°C i >50°C). Żarówki przeznaczone są do zastosowań specjalnych: w taborze kolejowym, transporcie samochodowym i wodnym oraz do innych celów specjalnych, dla których specyfika użytkowa wymaga zwiększonej odporności na skrajne warunki fizyczne (wstrząsy, wibracje, niskie i wysokie temperatury)” . W świetle zebranego materiału dowodowego stwierdzić należy, iż nie przeprowadzono żadnych innych dowodów , oprócz dokonania pomiaru długości żarówki , w celu ustalenia czy przedmiotowe żarówki nie są lampami do celów specjalnych. Nie udowodniono, że kontrolowana żarówka nie jest lampą do celów specjalnych w świetle definicji określonej w art. 2 pkt 4 lit. b Rozporządzenia 244/2009. Organ bowiem nie zbadał innych przesłanek niż długość żarówek pozwalających na stwierdzenie, że dan e żarówk i nie są do celów specjalnych. Jak ustalono, n a opakowaniach przedmiotowych żarówek umieszczono następujące informacje: „Żarówki specjalnego przeznaczenia do zastosowań w skrajnie niskich (poniżej - 20°C) oraz w wysokich temperaturach (powyżej +50°C) zgodnie z Rozporządzeniem Komisji Europejskiej nr 2015/1428 oraz Dyrektywą 2005/32/WE . Produkt przyjazny dla osób oraz eksponatów wrażliwych na promieniowanie UV z uwagi na zastosowany filtr UV. Produkt może być stosowany do celów leczniczych (nagrzewanie) i w terapii fotodynamicznej”. Z uwagi na powyższe, należy uznać, iż Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Krakowie naruszył art. 77 § 1 KPA , a w związku z powyższym, nie zakwalifikował przedmiotowej żarówki jako lampy do celów specjalnych jedynie na podstawie tego, że jest dłuższ a niż 60 mm, bez rozpatrzenia innych elementów definicji lampy do celów specjalnych , czym naruszył art. 2 pkt 4 lit. b Rozporządzenia 244 /2009. Ponadto, Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Krakowie naruszył zaskarżoną decyzją art. 107 § 3 in fine oraz art. 108 § 1 KPA, z uwagi na brak uzasadnienia nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Z uwagi na powyższe, zaskarżona decyzja jako naruszająca prawo powinna zostać uchylona i nie może pozostać w obrocie prawnym. Należało zatem przychylić się do wniosku strony postępowania odnośnie uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. W związku z powyższym p ostępo wanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. 7 Z godnie z art. 40k ust. 4 USOZ w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku wyrobów niezgodnych z wymaganiami, organ wys pecjalizowany prowadzący postępowanie może w drodze decyzji przedłużyć okres obowiązywania zakazu udostępniania wyrobu do czasu zakończenia postępowania. Z uwagi na to, iż Prezes UOKiK do chwili obecnej nie znalazł podstaw do w szcz ęcia postępowania na po dstawie art. 41 ust. 1 USOZ w sprawie wprowadzenia ENERGY LIGHT STB2740CL, 40W, E27, kod EAN 5901721535022, oraz żarówek ENERGY LIGHT STC2740CL, 40W, E27, kod EAN 5901721535343, nie było formalnej możliwości przedłużenia zakazu udostępniania ww. wyrobów . Zatem bezprzedmiotowe byłoby wydawanie ograniczonej w czasie decyzji w sprawie zakazu udostępniania przedmiotowych żarówek. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z okoliczności dotyczących przedmiotu tego stosunku. Istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że nastąpiło takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiąze k konkretyzacji norm w postaci wydania decyzji administracyjnej. Bezprzedmiotowość może mieć charakter pierwotny lub następczy. Następcza bezprzedmiotowość ma miejsce wtedy, gdy w toku postępowania odpadną przesłanki decydujące o istnieniu sprawy administr acyjnej . Ta przesłanka może zaistnieć również w postępowaniu odwoławczym ( vide: wyrok NSA z dnia 10 maja 2012 r., II GSK 467/11, LEX nr 1219036; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. H. Knysiak-Molczyk, 2015, s. 703 i nast.). W świetle powyższego pozostałe zarzuty strony postępowania nie wymagają rozpatrzenia. W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji decyzji. Zgodnie art. 138 § 1 pkt 2 KPA organ odwoławczy wydaje decyzję, w której u chyla zaskarżoną decyzję w całości i umarza postępowanie w pierwszej instancji w całości. Niniejsza decyzja jest ostateczna i prawomocna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami a dministracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej: „PPSA”) przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. 8 W przypadku skorzystania z ww. uprawnienia, zgodnie z art. 233 PPSA w związku z § 2 pkt 2 oraz § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. poz. 2193, z późn. zm.), strona postępowania zobowiązana jest uiścić gotówką do kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warsza wie lub na rachunek bankowy tego Sądu wpis stały, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł. Ponadto, zgodnie z art. 243 § 1 w związku z art. 244 § 1, art. 245 § 1 i art. 246 § 2 PPSA, stronie postępowania składającej skargę na decyzję Prezesa UOKiK do Wo jewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przysługuje możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego lub w jego toku, polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka