DNR-28/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-178(11)/14/15/MJ/ABB Warszawa, dnia 27 marca 2015 r. DECYZJA DNR-1/28/2015 Na podstawie: 1) art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa bluz ALAN, „Skating”, Skate, Out the U-pipes i spodni dziecięcych (dla dzieci małych oraz dzieci starszych i młodzieŜy), wprowadzonych na rynek przez przedsiębiorcę Alicję Wódecką, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Krawiecki ALAN Alicja Wódecka w Chociszewie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, Ŝe przedsiębiorca usunął przyczyny zagroŜeń stwarzanych przez te produkty i umarza postępowanie administracyjne; 2) art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322), za wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa - bluz ALAN, „Skating”, Skate, Out the U-pipes i spodni dziecięcych (dla dzieci małych oraz dzieci starszych i młodzieŜy), nakłada na przedsiębiorcę Alicję Wódecką, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Krawiecki ALAN Alicja Wódecka w Chociszewie karę pienięŜną w wysokości 600 zł (słownie: sześćset złotych) płatną do budŜetu państwa. Uzasadnienie Pismem z dnia 31 października 2014 r. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 2 (UOKiK) protokół wraz z aktami kontroli dotyczący bluz ALAN, „Skating”, Skate, Out the U-pipes i spodni dziecięcych (dla dzieci małych oraz dzieci starszych i młodzieŜy), dalej zwanych odpowiednio „bluzami Alan” i „spodniami Alan”, wprowadzonych na polski rynek przez przedsiębiorcę Alicję Wódecką prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Krawiecki ALAN Alicja Wódecka w Chociszewie (strona postępowania). Dowód : protokół kontroli nr ZNP.8361.211.2014 z dnia 21 października 2014 r. - k. 6-13 akt kontroli Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Bluza Alan występuje w rozmiarze 146 cm, co oznacza, iŜ jest przeznaczona dla dzieci starszych i młodzieŜy, czyli w rozumieniu pkt 2.2 normy PN-EN 14682:2009 „ Bezpieczeństwo odzieŜy dziecięcej - Sznury i sznurki ściągające w odzieŜy dziecięcej - Specyfikacja”, zwanej dalej „normą PN-EN 14682:2009”, osób w wieku od 7 lat do 14 roku Ŝycia (to jest do 13 lat i 11 miesięcy), co uwzględnia wszystkich chłopców o wzroście od 134 cm do 182 cm i dziewczęta od 134 cm do 176 cm. Bluzę Alan zapinaną na zamek błyskawiczny z długimi rękawami i kapturem, wykonano z tkaniny w kolorze niebieskim. W umieszczony w kapturze bluzy tunel wciągnięto tekstylny sznurek ściągający, którego kaŜdy z wolnych końców jest postrzępiony i zakończony supłem. Ponadto dolną krawędź bluzy oraz kaŜdy z rękawów wykończono ściągaczem. Z przodu ubioru umieszczono dekoracyjne aplikacje w formie napisów „Skating”, „Skate”, „Out the U-pipes”, ponadto w dolnej części bluzy znajduje się kieszeń z dwoma bocznymi otworami. Od wewnętrznej strony ubioru przyszyto dwie wszywki, na których umieszczono: „ALAN, rozmiar 146”, skład surowcowy oraz sposób konserwacji produktu w formie piktogramów. Ponadto do produktu dołączono papierową etykietę zawierającą min. następujące dane: „Alan, CHOCISZEW 38, 95-045 Parzęczew, tel./fax, Since 1988 MADE IN POLAND”. Ponadto na etykiecie znajdowała się naklejka z następującymi danymi: „BLUZA, rozmiar 146, kod EAN: 5900488241795”. Spodnie Alan występują w rozmiarze 104 cm lub 146 cm. Spodnie w rozmiarze 104 cm są przeznaczone dla dzieci małych, czyli w rozumieniu pkt 2.1 normy PN-EN 14682:2009 dzieci w wieku od urodzenia do 7 roku Ŝycia (to jest do 6 lat i 11 miesięcy), co uwzględnia wszystkie dzieci o wzroście do 134 cm włącznie, natomiast spodnie w rozmiarze 146 cm w rozumieniu pkt. 2.2. wskazanej wyŜej normy są przeznaczone dla dzieci starszych i młodzieŜy. Spodnie wykonane są z dzianiny w kolorach szarym (rozm. 104) i czarnym (rozm. 146). Po bokach w okolicy pasa spodnie posiadają wpuszczane kieszenie, natomiast 3 w części tylnej – jedną naszywaną kieszeń. W okolicy pasa spodni wszyto gumkę oraz wprowadzono tekstylny sznurek ściągający. Na wszywkach wewnątrz spodni umieszczono: ALAN, rozmiar (odpowiednio 104 lub 146), skład surowcowy, sposób konserwacji w formie piktogramów. Na etykietach dołączonych do spodni obu kolorów umieszczono: „ALAN, CHOCISZEW 38, 95-045 Parzęczew, tel./fax, artykuł: SPODNIE, WIELKOŚĆ, PRODUKT POLSKI”. W toku kontroli przeprowadzonej w Złocieńcu w sklepie dziecięcym „Smyk” przy ul. 3-go Pułku Piechoty, naleŜącym do przedsiębiorcy Antoniego Mochola, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Sklep Dziecięcy „Smyk” w Złocieńcu, inspektorzy reprezentujący Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej poddali ocenie bezpieczeństwa i badaniom organoleptycznym bluzę Alan i spodnie Alan w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”, posiłkując się postanowieniami normy PN-EN 14682:2009. Przeprowadzone badania organoleptyczne wykazały, iŜ kwestionowane produkty mogą stwarzać zagroŜenie. W przypadku bluzy Alan z uwagi na zastosowanie w kapturze swobodnie przesuwającego się tekstylnego sznurka ściągającego o wolnych końcach niezabezpieczonych przed strzępieniem i zakończonych supełkami - co narusza pkt 3.3.1 normy PN-EN 14682:2009. Zgodnie z pkt 3.3.1 ww. normy sznurki ściągające nie powinny mieć swobodnych końców. Sznurek ściągający zastosowany w kapturze powinien tworzyć pętlę, której przeciwne sobie końce są odpowiednio zaryglowane, a po zaciągnięciu sznurka wystają poza otwory wpustowe umieszczonego w kapturze tunelu, słuŜącego do wciągania sznurka do kaptura, przy czym maksymalny obwód kaŜdej z wysuniętych pętli powinien wynosić 150 mm. W sytuacji, gdy otwór w ubraniu jest w pozycji rozciągniętej i ubranie jest rozłoŜone płasko, to pętla nie powinna być wysunięta (powinny płasko przylegać do materiału kaptura). W przypadku spodni Alan zagroŜenie stwarza zastosowanie na wysokości pasa swobodnie przesuwającego się tekstylnego sznurka ściągającego o niezabezpieczonych przed strzępieniem końcach zakończonych supłami - co narusza pkt 3.1.1 normy PN-EN 14682:2009, zgodnie z którym wolne końce sznurków ściągających nie powinny mieć supłów i powinny być zabezpieczone przed strzępieniem na przykład przez zgrzanie termiczne lub zaryglowanie i narusza pkt 3.1.3 normy PN-EN 14682:2009, zgodnie z którym zastosowane sznurki ściągające powinny być przymocowane do ubioru na przykład przez zastosowanie ryglowania w co najmniej jednym punkcie usytuowanym w równej odległości od punktów wyjścia sznurków. 4 Dowód : sprawozdania z badań organoleptycznych z dnia 5 września 2013 r. nr 00002072, nr 00002075 i nr 00002076 oraz sprostowanie do tych badań. - k. 18-23 i k 51-52 akt kontroli Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Prezes UOKiK mając na uwadze powyŜsze ustalenia uznał, iŜ w celu zapewnienia ochrony Ŝycia i zdrowia konsumentów niezbędne jest wyjaśnienie tej sprawy w drodze postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), pismem z dnia 18 listopada 2014 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę Alicję Wódecką, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Krawiecki ALAN Alicja Wódecka w Chociszewie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa bluzy Alan i spodni Alan. W tym samym piśmie Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania o przekazanie informacji w jakim okresie czasu i w jakiej ilości sztuk wprowadziła na rynek kwestionowane produkty (przekazanie pełnej listy dystrybutorów kwestionowanych produktów ze wskazaniem liczby egzemplarzy dostarczonych kaŜdemu z nich, uwzględniającej jednostkową cenę sprzedaŜy produktów oraz numerów i dat wystawienia faktur na podstawie których doszło do ich sprzedaŜy) oraz określenia ile sztuk przedmiotowych bluz i spodni strona postępowania posiada na stanie magazynowym. Dodatkowo, Prezes UOKiK zwrócił się równieŜ o przekazanie informacji dotyczących ewentualnych skarg lub reklamacji na te produkty. Stronę postępowania poinformowano równieŜ, Ŝe w przypadku podjęcia przez nią działań mających na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez bluzy Alan i spodnie Alan powinny one polegać na odebraniu ich od dystrybutorów, a następnie podjęciu działań naprawczych wobec wszystkich zakwestionowanych produktów znajdujących się na stanie magazynowym. Prezes UOKiK wskazał stronie postępowania, iŜ działania naprawcze powinny polegać na dokonaniu poprawek krawieckich, których efektem będzie w przypadku bluz Alan wyeliminowanie wolnych końców sznurka ściągającego. W przypadku spodni ww. działania powinny polegać na zabezpieczeniu kaŜdego z wolnych końców sznurka ściągającego przed strzępieniem poprzez zgrzanie termiczne lub zaślepienie plastikowymi zatyczkami i zastosowaniu ryglowania w co najmniej jednym punkcie usytuowanym w równej odległości od punktów wyjścia wolnych końców sznurka. 5 Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, iŜ dowodami potwierdzającymi podjęcie ww. działań powinny być: faktury korygujące potwierdzające odbiór kwestionowanych produktów od dystrybutorów lub ich oświadczenia o nieposiadaniu tych produktów, fotografie ukazujące wprowadzone w wyniku poprawek krawieckich zmiany wraz z informacją o liczbie produktów wobec których zostały one podjęte. Dowód : pismo Prezesa UOKIK z dnia 18 listopada 2014 r. - k. 11-15 akt postępowania Prezesa UOKiK. W odpowiedzi na powyŜsze, strona postępowania pismem z dnia 3 grudnia 2014 r. poinformowała o podjętych działaniach mających na celu wyeliminowanie zagroŜeń ze strony produktów będącym przedmiotem niniejszego postępowania. W ramach ww. działań strona postępowania zwróciła się do wszystkich odbiorców bluz Alan i spodni Alan z pisemną prośbą o przedstawienie stanów magazynowych tych produktów. Ponadto poinformowała, Ŝe nie posiada przedmiotowych produktów oraz zadeklarowała, iŜ odbierze bluzy Alan i spodnie Alan od dystrybutorów, który potwierdzą ich posiadanie, a następnie dostosuje ich konstrukcję jak i wszystkich innych tego typu wyrobów produkowanych w przyszłości do wymagań normy PN-EN 14682:2009. W załączeniu do ww. pisma strona postępowania przekazała pięć aktualnie prze nią posiadanych oświadczenia dystrybutorów. Dowód : pismo strony postępowania z dnia 3 grudnia 2014 r. - k.16-21 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 17 grudnia 2014 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, iŜ jej deklaracja o wysłaniu do odbiorców kwestionowanych produktów pisma z prośbą, aby podali czy posiadają na stanie magazynowych kwestionowane produkty powinna być poparta pocztowymi dowodami jego nadania lub wydrukami z poczty elektronicznej (e-mail). Ponadto organ nadzoru zwrócił stronie postępowania uwagę, Ŝe nadal nie przekazała informacji, o które Prezes UOKiK zwrócił się do niej w piśmie z dnia 18 listopada 2014 r., tj. dotyczących jej roli w obrocie kwestionowanymi produktami, od kiedy i ile tych produktów zostało wprowadziła na rynek, pełnej listy ich dystrybutorów i czy odnotowała skargi lub reklamacje na te produkty. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z dnia 17 grudnia 2014 r. - k. 22-23 akt postępowania Prezesa UOKiK. 6 Ustosunkowując się do powyŜszego strona postępowania w piśmie datowanym na 14 grudnia 2015 r. (data wpływu 19 stycznia 2015 r.) oświadczyła, Ŝe „druki oświadczeń dotyczące stanów magazynowych” kwestionowanych produktów były przekazywane osobiście kontrahentom w punkcie sprzedaŜy strony postępowania. Strona postępowania załączyła do ww. pisma 21 druków oświadczeń o nieposiadaniu kwestionowanych produktów, uzyskanych od wszystkich kontrahentów, którym sprzedano kwestionowane produkty. Strona postępowania wyjaśniła, Ŝe bluzy Alan i spodnie Alan zostały wyprodukowane w 2013 r. i w 2014 r. w krótkich seriach i w róŜnych wersjach. Bluzy Alan występowały w wersji z kapturem, w którym zastosowano sznurek ściągający oraz w wersjach, w których zamiast kaptura zastosowano ściągacz, lub stójkę, natomiast spodnie Alan produkowano w wersji z sznurkiem ściągającym lub gumą. Ponadto strona postępowania wyjaśniła, iŜ z uwagi na fakt, Ŝe nie prowadzono osobnej statystyki ilości produkcji i sprzedaŜy dla kaŜdego z poszczególnych modeli bluzy Alan, czy teŜ spodni Alan załączona lista sprzedaŜy tych produktów 21 dystrybutorom podaje dane liczbowe odnoszące się do wszystkich rodzajów ww. produktów. W opinii strony postępowania kwestionowane bluzy Alan i spodnie Alan stanowią 50% wszystkich sprzedanych modeli bluz i spodni wyszczególnionych w ww. liście. Dowód : pismo strony postępowania datowane na 14 grudnia 2015 r. (data wpływu 19 stycznia 2015 r.) - k. 24-47 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 4 lutego 2015 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z dnia 4 lutego 2015 r. - k. 48 akt postępowania Prezesa UOKiK. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Alicja Wódecka prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Krawiecki ALAN Alicja Wódecka w Chociszewie wprowadziła bluzy Alan i spodnie Alan na rynek i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym za producenta uznaje się przedsiębiorcę 7 prowadzącego w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym działalność polegającą na wytwarzaniu produktu albo kaŜdą inną osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróŜniające oznaczenie, a takŜe osobę, która naprawia lub regeneruje produkt. Na dołączanych do bluz Alan i spodni Alan etykietach, zamieszczono min. następujące dane: „ALAN”, CHOCISZEW 38, 95-045 Parzęczew, tel./fax”. Ponadto w toku prowadzonego przez Prezesa UOKiK postępowania jego strona w piśmie datowanym na 14 grudnia 2015 r. (data wpływu 19 stycznia 2015 r.) potwierdziła, iŜ jest producentem kwestionowanego produktu. Dowód : dokumentacja fotograficzna przedstawiająca informacje umieszczone na wszywkach i etykietach dołączonych do bluz Alan i spodni Alan (czarnych i szarych) - k. 25 i 26 akt kontroli Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Zgodnie z art. 10 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego uŜywania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a takŜe, w zaleŜności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza Ŝadnego zagroŜenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagroŜenie, dające się pogodzić z jego zwykłym uŜywaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i Ŝycia ludzkiego. Oceniając bezpieczeństwo produktu, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, uwzględnia się równieŜ wygląd produktu, jego oznakowanie, ostrzeŜenia i instrukcje dotyczące jego uŜytkowania oraz wszelkie inne udostępniane konsumentowi wskazówki lub informacje dotyczące produktu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 tej ustawy nie jest produktem bezpiecznym. W myśl art. 6 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, bezpieczeństwo produktu ocenia się z uwzględnieniem spełniania przez produkt wymagań wynikających z dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej 8 będących transpozycją norm europejskich innych niŜ normy uznane przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów oraz z uwzględnieniem spełniania przez produkt Polskich Norm. Z uwagi na fakt, iŜ PN-EN 14682:2009P „Bezpieczeństwo odzieŜy dziecięcej – Sznury i sznurki ściągające w odzieŜy dziecięcej-Specyfikacja” , stanowi wyŜej opisany rodzaj normy, Prezes UOKiK dokonał oceny ogólnego bezpieczeństwa z uwzględnieniem wymagań określonych w ww. normie. Przeprowadzone przez inspektorów Inspekcji Handlowej badania organoleptyczne kwestionowanych produktów wykazały, Ŝe bluzy Alan mogą stwarzać zagroŜenie dla potencjalnych uŜytkowników z uwagi na zastosowanie kapturze bluzy swobodnie poruszającego się sznurka ściągającego o wystających wolnych końcach, co jest naruszeniem pkt 3.3.1 normy PN-EN 14682:2009. W przypadku bluzy z kapturem wystające z niego wolne końce sznurka ściągającego umoŜliwiają jego mocne zaciągnięcie lub zawiązanie na szyi dziecka, co np. podczas zabawy moŜe doprowadzić do powstania otarć, obrzęków szyi, a w skrajnym przypadku do niedotlenienia, a nawet uduszenia dziecka. W przypadku spodni Alan ww. badania wykazały, Ŝe mogą one stwarzać zagroŜenie dla uŜytkowników z uwagi na zastosowanie w nich na wysokości pasa swobodnie przesuwającego się i dającego się wyciągnąć sznurka ściągającego o wolnych końcach, co jest naruszeniem pkt 3.1.3 normy PN-EN 14682:2009. W trakcie zabawy moŜe bowiem dojść do mocnego pociągnięcia przez inne dziecko za wystające wolne końce sznurka ściągającego, co moŜe spowodować nagły upadek pociągniętego dziecka, którego rezultatem mogą być urazy kończyn (stłuczenie, złamanie) i głowy (stłuczenie, a nawet wstrząśnienie mózgu). NaleŜy nadmienić, Ŝe typowymi zdarzeniami z udziałem dzieci starszych i młodzieŜy noszących spodnie z niezaryglowanym sznurkiem ściągającym o wystających wolnych końcach są równieŜ: wkręcenie wyciągniętego sznurka w koło podczas jazdy na rowerze, co często powoduje jego blokadę, a w rezultacie nagły upadek dziecka, zaczepienie sznurka o gałęzie podczas wspinaczki na drzewo, lub przytrzaśnięcie go przez zamykające się drzwi środka komunikacji, co jest szczególnie niebezpieczne podczas wysiadania i moŜe skutkować pociągnięciem dziecka za ruszającym pojazdem. Podsumowując dokonane ustalenia inspektorzy Inspekcji Handlowej stwierdzili, iŜ kwestionowane produkty, z uwagi na typową dla dzieci wzmoŜoną aktywność połączoną z jeszcze niewielką zdolnością rozpoznania skali zagroŜenia i moŜliwością jego świadomej oceny, podczas ich normalnego uŜytkowania mogą stwarzać zagroŜenie i być przyczyną nieszczęśliwego wypadku. W opinii inspektorów Inspekcji Handlowej badane produkty 9 z uwagi na opisane wyŜej nieprawidłowości nie spełniały wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w związku z czym istniało znaczne prawdopodobieństwo, Ŝe nie są produktami bezpiecznymi. Strona postępowania nie zakwestionowała wyników powyŜszych badań i nie przedstawiła Ŝadnych dowodów, które świadczyłyby o tym, Ŝe bluzy Alan i spodnie Alan są bezpieczne. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK podzielił opinię inspektorów Inspekcji Handlowej i uznał, Ŝe kwestionowane produkty nie spełniają wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie są produktami bezpiecznymi, w związku z czym mogą stwarzać zagroŜenie dla zdrowia, a nawet Ŝycia uŜytkowników. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagroŜeń. Z akt sprawy wynika, Ŝe będące przedmiotem niniejszego postępowania produkty zostały wyprodukowane w 2013 r. i w 2014 r. w krótkich seriach i w róŜnych wersjach. Bluzy Alan występowały z kapturem z wciągniętym weń sznurkiem ściągającym oraz bez kaptura zamiast którego zastosowano ściągacz lub stójkę, a spodnie Alan z sznurkiem ściągającym lub gumą. Z wyjaśnień strony postępowania wynika, Ŝe nie prowadzono osobnej statystyki ilości produkcji i sprzedaŜy dla kaŜdego z poszczególnych modeli przedmiotowych bluz i spodni. Według jej oświadczenia wśród ogółu sprzedanych bluz i spodni ich zakwestionowane modele stanowią 50%. Z przedstawionej organowi nadzoru listy kontrahentów wynika wynika, Ŝe 21 dystrybutorom sprzedano łącznie 181 szt. bluz wszystkich modeli i 178 szt. spodni wszystkich modeli, co przy uwzględnieniu ww. wyjaśnień strony postępowania daje 90 szt. bluz Alan z kapturem i sznurkiem ściągającym i 89 szt. spodni Alan z sznurkiem ściągającym, czyli łącznie 179 szt. Po uzyskaniu wiedzy o zagroŜeniach związanych z uŜytkowaniem kwestionowanych produktów strona postępowania powiadomiła o tym fakcie dystrybutorów i podjęła działania w celu wycofania od nich ewentualnie będących jeszcze w ich posiadaniu kwestionowanych produktów. W rezultacie podjętych działań uzyskała od 20 z nich oświadczenia o nie posiadaniu na stanie magazynowym, a od jednego z nich (kontrolowanego) oświadczenie o posiadaniu trzech szt. przedmiotowych bluz (1 szt. zabezpieczona jako próbka i dodatkowe 2 szt. odnalezione w dniu 10 grudnia 2014 r., tj. po kontroli Inspekcji Handlowej), z których usunięto stwarzające zagroŜenie sznurki ściągające. Ponadto strona postępowania poinformowała, Ŝe nie posiada na stanie magazynowym przedmiotowych produktów. 10 Dowód : pismo strony postępowania z dnia 3 grudnia 2014 r. i pismo strony postępowania datowane na 14 grudnia 2015 r. (data wpływu 19 stycznia 2015 r.) - k. 21 i k. 24-47 akt postępowania Prezesa UOKiK. Przedstawione przez stronę postępowania informacje i dowody w opinii Prezesa UOKiK są wiarygodne i wystarczające do uznania, Ŝe strona postępowania – przedsiębiorca Alicja Wódecka prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Krawiecki ALAN Alicja Wódecka w Chociszewie – usunęła przyczyny zagroŜeń stwarzanych przez produkty będące przedmiotem postępowania. Pomimo, Ŝe w niniejszej sprawie strona postępowania podjęła działania mające na celu wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez bluzy Alan i spodnie Alan Prezes UOKiK uznał, Ŝe istnieją przesłanki do nałoŜenia na nią kary pienięŜnej. Przede wszystkim naleŜy podkreślić, Ŝe w stosunku do strony postępowania toczyło się wcześniej postępowanie administracyjne dotyczące ogólnego bezpieczeństwa dresu sportowego rozm. 110 cm (komplet bluza z kapturem i spodnie), bluzy z kapturem rozm. 134 cm oraz bezrękawnika z kapturem rozm. 128 cm (zakończone decyzją Prezesa UOKiK nr DNR-1/76/2009 z dnia 4 sierpnia 2009 r.), w którym stwierdzono naruszenie normy PN-EN 14682:2009 z uwagi na zastosowanie w ww. produktach sznurka ściągającego w sposób zagraŜający bezpieczeństwu ich uŜytkownika - dziecka. Produkty będące przedmiotem niniejszego postępowania naleŜą do tej samej kategorii, co produkty będące przedmiotem ww. postępowania (bluzy z kapturem), ponadto stwierdzone uchybienia tych produktów równieŜ są podobne, w obu postępowaniach polegają one na niewłaściwym zastosowaniu sznurka ściągającego w okrywającym głowę elemencie ubioru przeznaczonego dla dziecka. Prezes UOKiK uznał więc, iŜ strona postępowania powinna mieć świadomość moŜliwych zagroŜeń jakie mogą wyniknąć w trakcie uŜytkowania ubrań niespełniających wymogów bezpieczeństwa, a w związku z tym zwiększyć nadzór nad bezpieczeństwem produktów, które wprowadza na rynek, tym bardziej, Ŝe grupą szczególnie docelową tych produktów i szczególnie wraŜliwą na ryzyko wystąpienia nieszczęśliwego wypadku w związku z ich uŜytkowaniem są dzieci. Oczekiwanie, Ŝe strona postępowania będzie profesjonalistą w zakresie dot. bezpieczeństwa odzieŜy przeznaczonej dla dzieci jest uzasadnione, z uwagi na fakt, Ŝe profil prowadzonej przez nią działalności gospodarczej wskazuje na wysoką specjalizację w segmencie produktów takich jak min. róŜnego rodzaju bluzy i spodnie. Ponadto w opinii Prezesa UOKiK nie do przyjęcia jest sytuacja, kiedy przedsiębiorca wprowadza na rynek produkty niespełniające wymagań bezpieczeństwa, a działania mające na celu wyeliminowanie zagroŜeń przez nie stwarzanych podejmuje dopiero po otrzymaniu 11 stosownej informacji od organu nadzoru. Z przekazanych przez stronę wyjaśnień (pismo z dnia 3 grudnia 2014 r.) wynika, iŜ wiedzę o prawidłowym zastosowaniu sznurka ściągającego kaptur w ubiorach (bluzach, spodniach) przeznaczonych dla dzieci starszych i młodzieŜy nabyła dopiero w związku z otrzymaniem pisma Prezesa UOKIK z dnia 18 listopada 2014 r. Z powyŜszym faktem bezpośrednio związana jest równieŜ deklaracja strony postępowania wyraŜona przez nią ww. piśmie z dnia 3 grudnia 2014 r., iŜ w przypadku dalszej produkcji przedmiotowych produktów zostaną one dostosowane do wymagań normy PN-EN 14682:2009. Kary pienięŜne nakładane przez Prezesa UOKiK na producentów na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów mają charakter fakultatywny. Nakładanie ich - względnie samo zagroŜenie nimi - stanowi istotny instrument, który ma na celu przyczynienie się do przestrzegania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów przez ww. podmioty. Kara pienięŜna nakładana przez organ nadzoru ma charakter represyjno – wychowawczy i jest nakładana oraz wykonywana w celu zachowania oraz przestrzegania obowiązującego porządku prawnego. Ma ona na celu prewencję, tj. zapobieganie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom ustawy, jak równieŜ represję, czyli ma stanowić odczuwalną dolegliwość za jej naruszenie. Trzeba podkreślić, iŜ nałoŜona na stronę postępowania kara pienięŜna stanowi zaledwie 0,6 % wartości maksymalnie moŜliwej do nałoŜenia kary, bowiem ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów ustaliła jej maksymalną wysokość jako 100 000 zł. Jak juŜ wskazano, kara pienięŜna, o której mowa, ma pełnić funkcję prewencji szczególnej i ogólnej, a więc być zarówno realną i odczuwalną dolegliwością ukaranego podmiotu, będącą reakcją na naruszenie przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, jak równieŜ wyraźnym ostrzeŜeniem na przyszłość, zapobiegającym powtarzaniu nagannych zachowań. W opinii Prezesa UOKiK, odstąpienie od niej stałoby w sprzeczności z celami prewencyjnymi sankcji za naruszenie obowiązku określonego w art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, jak równieŜ powodowałoby niemoŜność realizacji celów represyjno – wychowawczych, mających na celu wymuszenie na ukaranym podmiocie przestrzegania reguł prawnych w przyszłości. Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzaleŜniona jest wysokość kar nakładanych na przedsiębiorców. Art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie stanowi, Ŝe wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków. 12 Na wysokość kary wpłynęła ocena całokształtu okoliczności sprawy, dokonana przez Prezesa UOKiK. Działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy) co oznacza, Ŝe konsumenci mają prawo oczekiwać, iŜ wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika powinność obywateli do posiadania co najmniej podstawowej orientacji w przepisach prawnych. Zakres wymaganej wiedzy jest zróŜnicowany – nie ulega wątpliwości, Ŝe lepsza znajomość prawa jest oczekiwana od osoby prowadzącej działalność gospodarczą w określonej dziedzinie – powinna ona być zorientowana w przepisach prawnych regulujących tę działalność w stopniu wystarczającym do jej poprawnego prowadzenia (wyrok NSA OZ w Gdańsku z 29 listopada 2000 r., I SA/Gd 1185/98). NaleŜy równieŜ podkreślić, iŜ moŜliwość zastosowania dolegliwości finansowej nie jest uzaleŜniona od wyeliminowania przez producenta zagroŜenia stwarzanego przez produkt, od podjęcia współpracy ani od braku wiedzy o tym, Ŝe wprowadzony na rynek produkt nie jest bezpieczny. Za okoliczność obciąŜającą Prezes UOKiK uznał fakt, iŜ wobec strony było wcześniej prowadzone postępowanie na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, dotyczące tej samej grupy produktów, a zatem powinna być świadoma ciąŜących na niej obowiązków oraz zakazu wprowadzania na rynek produktów niespełniających wymagań w zakresie bezpieczeństwa. Jednocześnie, z uwagi na uprzednio toczące się postępowanie w zakresie ogólnego bezpieczeństwa toŜsamych rodzajowo produktów strona postępowania powinna równieŜ wykazywać się zwiększoną świadomością w zakresie przepisów prawa regulujących prowadzoną przez nią działalność gospodarczą, w tym przypadku z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Za okoliczność obciąŜającą w niniejszej sprawie organ nadzoru uznał takŜe fakt, Ŝe ilość produktów będących przedmiotem niniejszego postępowania, przy uŜytkowaniu których mogło dojść do nieszczęśliwego wypadku z udziałem dzieci, a więc grupy konsumentów która - zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów - podlega szczególnej ochronie, nie była mała, łącznie na rynek trafiło ich ok. 179 szt. Za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał natomiast fakt, iŜ nie było skarg i reklamacji konsumentów na przedmiotowe bluzy i spodnie oraz fakt, iŜ strona postępowania podjęła współpracę z organem nadzoru – podjęła starania w celu wyeliminowania zagroŜenia stwarzanego przez te produkty i przekazała dowody tych działań (wyjaśnienia i 21 oświadczeń dystrybutorów). Analiza dotychczasowej działalności strony postępowania pozwala stwierdzić, iŜ przedsiębiorca ten nie wprowadzał nagminnie 13 przeznaczonych dla dzieci ubrań, które swoją konstrukcją naruszały zasady bezpieczeństwa. Kryterium pomocnicze przy ustalaniu wysokości kary stanowiła korzyść majątkowa, jaką strona postępowania osiągnęła ze sprzedaŜy łącznie 90 szt. bluz Alan i 89 szt. spodni Alan (co zgodnie z oświadczeniem strony postępowania stanowi 50% ogólnej liczby 181 szt. bluz i 178 szt. spodni wskazanych w wchodzącej w skład akt postępowania liście 21 dystrybutorów zawierającej, ceny jednostkowe, numery i daty wystawienia faktur na podstawie których doszło do ich sprzedaŜy). Korzyść osiągniętą ze sprzedaŜy wszystkich produktów stanowi iloczyn produktów wprowadzonych na rynek przez stronę postępowania i ceny sprzedaŜy jednej sztuki produktu. W związku z tym, Ŝe strona postępowania sprzedawała bluzy Alan i spodnie Alan w róŜnych cenach, Prezes UOKiK przyjął jako średnią cenę sprzedaŜy jednej sztuki tych produktów średnią arytmetyczną najwyŜszej (37,00 zł dla spodni i 49,00 zł dla bluz) i najniŜszej (12.00 zł dla spodni i 21,00 zł dla bluz) ceny sprzedaŜy wskazanej w ww. liście 21 dystrybutorów. W związku z powyŜszym ustalono, Ŝe średnia cena sprzedaŜy spodni Alan to 24,50 zł, a w przypadku bluzy Alan to 35,00 zł. W związku z powyŜszym, uzyskana korzyść majątkowa ze sprzedaŜy 89 szt. spodni Alan to 2180,50 zł, a w przypadku 90 szt. bluz Alan to 3150 zł. Zatem łączna korzyść majątkowa ze sprzedaŜy spodni Alan i bluz Alan wynosi 5330,50 zł. Wymierzając powyŜszą karę, Prezes UOKiK uwzględnił wagę naruszenia przez stronę postępowania przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów – naleŜy bowiem zauwaŜyć, Ŝe zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie, za czyn popełniony przez stronę Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć karę do 100 000 zł. Prezes UOKiK uznał, Ŝe kara określona w sentencji decyzji jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania w przyszłości przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. 14 Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 184) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Otrzymuje: Alicja Wódecka Zakład Krawiecki „ALAN” Alicja Wódecka Chociszew 38 95-045 Parzęczew z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak