DNR-35/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dn. 11 maja 2011 r. DECYZJA DNR-1/35/2011 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 33a ust. 1 pkt 1 w związku z art. 12 ust. 2 oraz art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 20, poz. 106 i Nr 18, poz. 97 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej nałożenia na przedsiębiorcę Aleksandra Nowaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe „NOWALEX” w Częstochowie kary pieniężnej za niepowiadomienie organu nadzoru o tym, że wózek dziecięcy „Nowalex Focus” nie jest bezpieczny, zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DNR-1/9/2011 z dnia 3 lutego 2011 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadnienie W piśmie z dnia 22 lutego 2011 r. przedsiębiorca Aleksander Nowak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe „NOWALEX” w Częstochowie (strona postępowania) złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej „Prezes UOKiK”) nr DNR-1/9/2011 z dnia 3 lutego 2011 r. W zaskarżonej decyzji Prezes UOKiK uznał, iż przedsiębiorca Aleksander Nowak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe „NOWALEX” w Częstochowie naruszył obowiązek określony w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. DNR-70-165(21)/10/11/KW 2 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 20, poz. 106 i Nr 18, poz. 97 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”, i na podstawie art. 33a ust. 1 pkt 1 tej ustawy nałożył na tego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania zakwestionowała negatywną ocenę bezpieczeństwa wózka dziecięcego „Nowalex Focus”. Strona postępowania oświadczyła, iż wózek był produkowany zgodnie z certyfikatem wydanym przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie (dalej „PCBC”), natomiast pierwsze zastrzeżenia zostały zgłoszone zanim certyfikat stracił ważność, tj. przed wrześniem 2009 r. Strona wyjaśniła, iż powodem, dla którego nie podjęła starań o wydanie nowego certyfikatu po utracie ważności przez poprzedni dokument, były ujawnione nieprawidłowości. W tym czasie na prośbę szwedzkiego klienta wprowadzone zostały zmiany w wózku „Nowalex Focus”, jednak nie były to zmiany dotyczące bezpieczeństwa produktu, lecz zmiany ograniczające się do kwestii estetycznych oraz zastosowania nowszych rozwiązań w celu uzyskania certyfikatu. Strona postępowania podkreśliła, że pomimo wprowadzenia zmian w modelu „Nowalex Focus” i zastąpieniu go nowym modelem wózka o nazwie „Focus Comfort”, poprzednia wersja produktu była produkowana zgodnie z wymaganiami, co potwierdza sprawozdanie z badań przeprowadzonych przez PCBC, w którym parametry zakwestionowane później w Szwecji, zostały oznaczone jako zgodne z wymaganiami normy. Ponadto, strona wyjaśniła, iż nie powiadomiła organu nadzoru o stwierdzonych nieprawidłowościach, ponieważ - pomijając fakt, iż nie otrzymała od duńskich władz żadnej informacji w tej sprawie - nie wiedziała, iż powinna to zrobić, skoro wózek był bezpieczny. Strona postępowania oświadczyła, iż Prezes UOKiK przyjął w jej sprawie jednostronne stanowisko, opierając się wyłącznie na piśmie z Danii, w wyniku czego wydał krzywdzącą i bezzasadną decyzję. Strona podkreśliła, iż produkuje wózki dziecięce od 30 lat, wszystkie wytworzone przez nią produkty były poddane badaniom w PCBC i żadne z tych produktów nie stworzyło zagrożenia dla konsumentów. W związku z powyższym, strona postępowania zwróciła się do organu nadzoru o ponowne i pozytywne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 14 marca 2011 r. Prezes UOKiK zwrócił się do PCBC z prośbą o informację, czy zmiana normy w okresie ważności certyfikatu zgodności danego produktu, wydanego po przeprowadzeniu badań laboratoryjnych w oparciu o wymagania określone w tej normie, powinna stanowić dla producenta podstawę do przeprowadzenia ponownych badań tego produktu, uwzględniających wprowadzone zmiany. 3 W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 6 kwietnia 2011 r., PCBC poinformowało Prezesa UOKiK, iż zmiany norm w zakresie bezpieczeństwa obligują producenta do ciągłej weryfikacji zgodności produktu z wymaganiami tych norm. W opinii PCBC wskazane jest dokonanie stosownych badań laboratoryjnych w celu sprawdzenia skuteczności dokonanych zmian konstrukcyjnych. Pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 26 kwietnia 2011 r. strona postępowania oświadczyła, iż nie czuje się winna, a wózek był produkowany zgodnie z certyfikatem. Strona wyjaśniła, iż pierwsze problemy w Danii pojawiły się w okresie ważności certyfikatu, dalsze badania i opinie trwały długo, w związku z czym końcowa opinia o tym, że wózek nie spełnia wymagań bezpieczeństwa, nastąpiła po zakończeniu ważności certyfikatu. Strona zmieniła konstrukcję wózka, dostosowując go do wymagań bezpieczeństwa i przekazała go do badań, w wyniku których poprawiony produkt uzyskał certyfikat zgodności z dnia 10 września 2010 r. W związku z powyższym, strona postępowania wniosła o odstąpienie od nałożenia na nią kary pieniężnej. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził, co następuje: Prezes UOKiK, po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności argumentów podniesionych przez przedsiębiorcę Aleksandra Nowaka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe „NOWALEX” w Częstochowie, stwierdził, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wszczęcie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej było konsekwencją niepowiadomienia przez stronę postępowania organu nadzoru o tym, że wózek dziecięcy „Nowalex Focus” nie jest bezpieczny. Powyższe stanowi naruszenie obowiązku wynikającego z art. 12 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym producent i dystrybutor, którzy uzyskali informację, że wprowadzony na rynek produkt nie jest bezpieczny, są zobowiązani powiadomić o tym niezwłocznie organ nadzoru. Za naruszenie tego obowiązku, zgodnie z art. 33a ust. 1 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, organ nadzoru może, w 4 drodze decyzji, nałożyć na producenta lub dystrybutora karę pieniężną w wysokości do 100 000 zł. Wysokość tej kary ustala się z uwzględnieniem w szczególności stopnia oraz okoliczności naruszenia obowiązków (art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania oświadczyła, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem, że wózek dziecięcy „Nowalex Focus” nie był bezpieczny. Produkt był bowiem produkowany zgodnie z normą PN – EN 1888 : 2004 i posiadał certyfikat wydany przez PCBC. Strona podniosła, że zmiany w konstrukcji wózka nie dotyczyły jego bezpieczeństwa, zostały wprowadzone tylko w związku z prośbą szwedzkiego odbiorcy i w celu utrzymania kontaktów handlowych z tym odbiorcą. Strona postępowania oświadczyła, iż nie rozumie, dlaczego certyfikat wydany w Polsce został zakwestionowany w Szwecji. Ponadto, jak stwierdziła strona, parametry, które w ocenie Szwedów były niezgodne z normą, w świetle badań przeprowadzonych przez PCBC były prawidłowe, co można stwierdzić porównując oba sprawozdania. Odnosząc się do powyższych argumentów, Prezes UOKiK pragnie wyjaśnić, iż nie kwestionuje faktu, że wózek dziecięcy „Nowalex Focus” był produkowany zgodnie z polską normą PN – EN 1888 : 2004, ani że posiadał certyfikat zgodności wystawiony przez PCBC. Strona postępowania zdaje się jednak konsekwentnie nie zauważać, iż w okresie ważności przedmiotowego certyfikatu została zmieniona norma, w oparciu o którą ten certyfikat wydano. Polskie prawo nie wprowadza wprawdzie obowiązku uzyskania certyfikatu zgodności produktu z wymaganiami normy, a stosowanie jej wymagań nie jest obligatoryjne, jednakże przedsiębiorca, który chce posługiwać się faktem posiadania takiego certyfikatu jako argumentem potwierdzającym bezpieczeństwo wytwarzanego przez niego produktu, powinien w takiej sytuacji zlecić ponowne badania produktu, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych w treści danej normy. Powyższe stanowisko potwierdza opinia PCBC, wyrażona w piśmie z dnia 6 kwietnia 2011 r. Badania laboratoryjne, w wyniku których duńskie laboratorium zakwestionowało bezpieczeństwo wózka dziecięcego „Nowalex Focus”, zostały oparte na wymaganiach nowej wersji normy PN – EN 1888 : 2004, tj. normy uwzględniającej zmiany wprowadzone aneksami A1, A2 i A3 w 2005 r. Wbrew wątpliwościom strony postępowania, zakwestionowanie certyfikatu wydanego w Polsce przez organy innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest możliwe, szczególnie w sytuacji, z jaką mamy do czynienia w przypadku wózka dziecięcego „Nowalex Focus”, kiedy to nastąpiła zmiana kryteriów obydwu badań. Badania duńskiego laboratorium, jak również działania 5 szwedzkiego organu nadzoru, nie są zatem pozbawione podstaw. W opinii Prezesa UOKiK nie ulega wątpliwości, iż przedsiębiorca będący profesjonalistą jest zobowiązany czuwać nad tym, aby wytwarzany przez niego produkt był bezpieczny. Uzyskanie przez producenta certyfikatu zgodności produktu nie zwalnia go z obowiązku monitorowania rynku i oczekiwań konsumentów oraz śledzenia zmian wymagań dotyczących danego produktu w celu minimalizowania zagrożeń stwarzanych przez ten produkt. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wyjaśniła również, iż nie poinformowała Prezesa UOKiK o nieprawidłowościach stwierdzonych w konstrukcji wózka dziecięcego „Nowalex Focus”, ponieważ nie otrzymała w tej sprawie żadnego pisma z Danii, a ponadto, nie miała świadomości, że powinna taką informację przekazać, skoro wózek spełniał wymagania normy. Powyższe argumenty nie mogą zostać uwzględnione. Należy stwierdzić, że obowiązek wynikający z art. 12 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów ma charakter obiektywny. Zgodnie z jego treścią, producent i dystrybutor są zobowiązani do powiadomienia Prezesa UOKiK o tym, że wprowadzony na rynek produkt nie jest bezpieczny w każdym wypadku, kiedy powezmą taką informację. Ustawa nie precyzuje przy tym, w jaki sposób powyższe podmioty mają uzyskać wiadomość o tym, że dany produkt nie jest bezpieczny. Należy zatem przyjąć, że dla odpowiedzialności za naruszenie przedmiotowego obowiązku nie ma znaczenia, czy strona postępowania otrzymała oficjalne pismo od duńskiego organu nadzoru. Nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorca Aleksander Nowak, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe „NOWALEX” w Częstochowie powziął informację o tym, że bezpieczeństwo wózka dziecięcego „Nowalex Focus” zostało zakwestionowane, a fakt ten przesądza o powstaniu po stronie tego przedsiębiorcy obowiązku określonego w art. 12 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Prezes UOKiK pragnie również zauważyć, iż strona postępowania jest przedsiębiorcą, a jej działalność ma charakter profesjonalny (zawodowy). Od takich podmiotów należy oczekiwać znajomości przepisów związanych z wykonywaną działalnością, w tym przepisów, które nakładają na te podmioty określone obowiązki w ramach prowadzonej aktywności. Zdaniem Prezesa UOKiK zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że strona postępowania naruszyła obowiązek określony w art. 12 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w związku z czym Prezes UOKiK był uprawniony do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 33a ust. 1 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. 6 Zgodnie z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Prezes UOKiK dokonał ponownej analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego zarówno pod kątem oceny legalności, jak i celowości wydanego rozstrzygnięcia i uznał, że decyzja nr DNR-1/9/2011 z dnia 3 lutego 2011 r. była prawidłowa, a tym samym brak jest podstaw do jej uchylenia. Prezes UOKiK dokonał również ponownej analizy okoliczności, które miały wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej i uznał, iż jej wysokość jest adekwatna do stopnia i okoliczności naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Pouczenie: Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 oraz 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 7 z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymuje: Aleksander Nowak Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowe „NOWALEX” ul. Karłowicza 22 42-200 Częstochowa