DNR-35/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-195(9)14/15/MS Warszawa, dn. 14 kwietnia 2015 r. DECYZJA DNR -1/ 35 /2015 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa „poraŜającego długopisu nr 17991 K12”, wprowadzonego na rynek polski przez przedsiębiorcę Beatę Rzeźnik prowadzącą działalności gospodarczą pod nazwą MAJDAN ZABAWEK Beata Rzeźnik w Majdanie Sieniawskim, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, Ŝe przedsiębiorca usunął przyczyny zagroŜeń stwarzanych przez ten produkt i umarza postępowanie administracyjne. Uzasadnienie Pismem z dnia 26 listopada 2014 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanemu dalej „Prezesem UOKiK” bądź „organem nadzoru” protokół wraz z aktami kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy Wojciecha Latoszki prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „4 GIFT Wojciech Latoszek” przy ul. Potułkały nr 6 w Warszawie dotyczący „poraŜającego długopisu nr 17991 K12”, wprowadzonego na rynek polski przez przedsiębiorcę Beatę Rzeźnik prowadzącą działalności gospodarczą pod nazwą MAJDAN ZABAWEK Beata Rzeźnik w Majdanie Sieniawskim. Produkt, który był przedmiotem postępowania to długopis w kolorze niebieskim ze srebrnymi końcówkami zapakowany w blister. Na tekturowej stronie opakowania podano tylko w języku angielskim podstawowe dane tj.: nazwę i adres producenta, kod EAN: „5038728096901”, nazwę produktu „SHOCK PEN”, informację iŜ produkt wyprodukowano w Chinach, dane identyfikujące produkt: „Item No. 17991 K 12” oraz ostrzeŜenia dotyczące wymiany baterii i sposobu 2 uŜytkowania długopisu. Nie zamieszczono natomiast danych dotyczących przedsiębiorcy wprowadzającego produkt na rynek polski. W trakcie kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy Wojciecha Latoszki, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „4 GIFT Wojciech Latoszek” w Warszawie, inspektorzy reprezentujący Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej dokonali oceny oznakowania długopisu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2015 r. poz. 322), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów” i stwierdzili, Ŝe do produktu nie dołączono Ŝadnych informacji i ostrzeŜeń w języku polskim umoŜliwiających konsumentowi prawidłowe i bezpieczne korzystanie z niego między innymi brak było informacji o przeznaczeniu produktu, informacji o kategoriach konsumentów, którzy nie powinni z tego produktu korzystać (dzieci, osoby starsze, osoby chore na serce i osoby posiadające wszczepiony rozrusznik serca). Ponadto inspektorzy Inspekcji Handlowej pobrali próbkę „poraŜającego długopisu nr 17991 K12” i przekazali do Laboratorium Badawczego Instytutu Elektrotechniki Oddział w Gdańsku. Badania długopisu zostały przeprowadzone na zgodność z wymaganiami określonymi w rozdziale 8 „Ochrona przed dostępem do części czynnych” normy PN–EN 60335-1:2012 „ Elektryczny sprzęt do uŜytku domowego i podobnego -- Bezpieczeństwo uŜytkowania -- Część 1: Wymagania ogólne ”. Badania laboratoryjne wykazały, Ŝe ww. produkt nie spełnia wymagań określonych w normie z uwagi na moŜliwość dotknięcia części czynnych podczas normalnego uŜytkowania długopisu (pkt. 8.1.1 i 8.1.2 normy), emitowanie prądu elektrycznego o przekroczonej dopuszczalnej wartości maksymalnego napięcia dla prądu stałego i zmiennego, tj. U max =664 V ± 2 V, podczas gdy napięcie nie powinno przekraczać wartości 42,4 V (pkt 8.1.4 normy) oraz przekroczenie dopuszczalnej wartości prądu, która wynosi 6,8 ± 0,04 mA, podczas gdy maksymalna wartość prądu nie powinna przekraczać 2 mA dla prądu stałego oraz 0,7 mA dla prądu zmiennego (pkt 8.1.4 normy). Mając na uwadze powyŜsze, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie w tej sprawie postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 oraz z 2014 r. poz. 183), pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. organ nadzoru powiadomił przedsiębiorcę Beatę Rzeźnik prowadzącą działalności gospodarczą pod nazwą MAJDAN ZABAWEK Beata Rzeźnik w Majdanie Sieniawskim, zwanego dalej „Przedsiębiorcą” lub „stroną postępowania”, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa „poraŜającego długopisu nr 17991 K12”. Organ nadzoru poinformował stronę postępowania, iŜ w celu wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez kwestionowane długopisy niezbędne jest podjęcie natychmiastowych działań zarówno w stosunku do produktów, które nie zostały wprowadzone na rynek, jak i do produktów juŜ wprowadzonych na rynek. W tym samym piśmie Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do określenia jej roli w 3 obrocie długopisem oraz do przekazania listy dystrybutorów, którym sprzedała ten produkt. Organ nadzoru zwrócił się takŜe o informacje na temat liczby długopisów posiadanych przez stronę postępowania, okresu w którym produkt był wprowadzany na rynek oraz ewentualnych skarg lub reklamacji dotyczących tego produktu. Ponadto Prezes UOKiK zwrócił się o przekazanie ewentualnych dowodów potwierdzających wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez długopis. Pismem z dnia 7 stycznia 2015 r. strona postępowania oświadczyła, iŜ zakupiła od przedsiębiorcy brytyjskiego TOBAR GROUP TRADING LTD ww. długopis w ilości 48 sztuk i następnie sprzedała go trzem dystrybutorom. Jednocześnie strona postępowania przedstawiła dowody świadczące o tym, iŜ jeden spośród trzech dystrybutorów nie posiada juŜ w sprzedaŜy „poraŜających długopisów nr 17991 K12”, a natomiast drugi z nich poinformował, iŜ przedmiotowe długopisy zostały wycofane ze sprzedaŜy i pięć sztuk odesłał do strony postępowania, natomiast pozostałe cztery sztuki zostały zabezpieczone przez inspektorów Inspekcji Handlowej do czasu zakończenia toczącego się postępowania. Ponadto strona postępowania poinformował Prezesa UOKiK, iŜ zobowiązuje się wszystkie wycofane z rynku „poraŜające długopisy nr 17991 K12” zwrócić do dostawcy bądź zniszczyć. W piśmie z dnia 15 stycznia 2014 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania o przedstawienie faktury zakupu 48 długopisów od przedsiębiorcy TOBAR GROUP TRADING LTD, przekazanie brakującego dowodu świadczącego o wycofaniu z rynku „poraŜającego długopisu nr 17991 K12” od trzeciego dystrybutora i dokumentację poświadczającą zwrócenie ich do dostawcy, bądź dowody świadczące o ich zniszczeniu. Ponadto Prezes UOKiK ponownie zwrócił się o informacje o ewentualnych reklamacjach lub skargach dotyczących produktu będącego przedmiotem postępowania. Pismem z dnia 4 lutego 2015 r. strona postępowania wyjaśniła, iŜ nie otrzymała Ŝadnych skarg ani reklamacji dotyczących długopisów będących przedmiotem niniejszego postępowania. Ponadto do pisma strona postępowania załączyła dowody o które zwracał się do niej Prezes UOKiK tj. fakturę zakupu 48 długopisów od przedsiębiorcy TOBAR GROUP TRADING LTD, brakujące oświadczenie od trzeciego dystrybutora, z którego wynika, iŜ nie posiadał on juŜ w sprzedaŜy „poraŜających długopisów nr 17991 K12” oraz dokument świadczący o zwróceniu 12 sztuk długopisów będących przedmiotem niniejszego postępowania do przedsiębiorcy TOBAR GROUP TRADING LTD. Pismem z dnia 24 lutego 2015 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. 4 Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Beata Rzeźnik prowadząca działalności gospodarczą pod nazwą MAJDAN ZABAWEK Beata Rzeźnik w Majdanie Sieniawskim wprowadziła „poraŜający długopis nr 17991 K12” na rynek i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem, producentem jest przedstawiciel wytwórcy, a jeŜeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela – importer produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W aktach sprawy znajduje oświadczenie strony postępowania wraz z fakturą potwierdzającą zakup 48 długopisów od brytyjskiego przedsiębiorcy TOBAR GROUP TRADING LTD. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego uŜywania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a takŜe, w zaleŜności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza Ŝadnego zagroŜenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagroŜenie, dające się pogodzić z jego zwykłym uŜywaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i Ŝycia ludzkiego. Oceniając bezpieczeństwo produktu, zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, uwzględnia się równieŜ wygląd produktu, jego oznakowanie, ostrzeŜenia i instrukcje dotyczące jego uŜytkowania oraz wszelkie inne udostępniane konsumentowi wskazówki lub informacje dotyczące produktu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie jest produktem bezpiecznym. W myśl art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, bezpieczeństwo produktu ocenia się z uwzględnieniem spełniania przez produkt wymagań wynikających z dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej będących transpozycją norm europejskich innych niŜ normy uznane przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów. Z uwagi na fakt, Ŝe norma PN–EN 60335- 1:2012 „ Elektryczny sprzęt do uŜytku domowego i podobnego -- Bezpieczeństwo uŜytkowania -- Część 1: Wymagania ogólne ” jest wyŜej opisanym rodzajem normy, Prezes UOKiK dokonał oceny bezpieczeństwa długopisu z uwzględnieniem określonych w niej wymagań. 5 Badania organoleptyczne przeprowadzone przez inspektorów reprezentujących Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej wykazały, Ŝe do długopisu nie dołączono Ŝadnych informacji i ostrzeŜeń w języku polskim umoŜliwiających konsumentowi prawidłowe i bezpieczne korzystanie z niego; między innymi brak było informacji o przeznaczeniu produktu, informacji o kategoriach konsumentów, którzy nie powinni z tego produktu korzystać (dzieci, osoby starsze, osoby chore na serce i osoby posiadające wszczepiony rozrusznik serca). Z kolei, badania przeprowadzone przez Instytut Elektrotechniki Oddział w Gdańsku wykazały, Ŝe długopis nie spełnia wymagań określonych w normie PN–EN 60335-1:2012 z uwagi na moŜliwość dotknięcia części czynnych podczas normalnego uŜytkowania produktu (pkt. 8.1.1 i 8.1.2 normy), emitowanie prądu elektrycznego o przekroczonej dopuszczalnej wartości maksymalnego napięcia dla prądu stałego i zmiennego, tj. U max =664 V ± 2 V, podczas gdy napięcie nie powinno przekraczać wartości 42,4 V (pkt 8.1.4 normy) oraz przekroczenie dopuszczalnej wartości prądu, która w długopisie wynosiła 6,88 ± 0,04 mA, podczas gdy maksymalna wartość prądu nie powinna przekraczać 2 mA dla prądu stałego oraz 0,7 mA dla prądu zmiennego (pkt 8.1.4 normy). Mając na uwadze powyŜsze nieprawidłowości, Prezes UOKiK podzielił opinię inspektorów Inspekcji Handlowej, Ŝe długopis stwarza zagroŜenie dla zdrowia i Ŝycia uŜytkowników, w szczególności dzieci, osób starszych, osób z problemami zdrowotnymi oraz osób korzystających z rozrusznika serca, powodując u nich tymczasowy skurcz lub paraliŜ mięśni, a nawet doprowadzić do śmierci w przypadku osób dorosłych posiadających rozrusznik serca lub mających problemy z sercem. W toku niniejszego postępowania strona nie kwestionowała wyników badań organoleptycznych oraz laboratoryjnych, nie przedstawiła teŜ Ŝadnych dowodów, które świadczyłyby o tym, Ŝe długopis jest bezpieczny. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK uznał, Ŝe „poraŜający długopis nr 17991 K12” nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagroŜeń. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, Ŝe przedsiębiorca Beata Rzeźnik prowadząca działalności gospodarczą pod nazwą MAJDAN ZABAWEK Beata Rzeźnik w Majdanie Sieniawskim wprowadziła jednorazowo w lutym 2013 r. na rynek polski 48 ww. długopisów od brytyjskiego przedsiębiorcy TOBAR GROUP TRADING LTD, które następnie odsprzedała trzem dystrybutorom. W toku postępowania jego strona przedstawiła dowody poinformowania drogą elektroniczną wszystkich dystrybutorów o niespełnianiu wymagań przez „poraŜający długopis nr 17991 K12” i konieczności dokonania ich zwrotu, a następnie ich oświadczenia o nie posiadaniu długopisów, a w przypadku jednego dystrybutora oświadczenie o 6 dokonanym zwrocie pięciu długopisów. Strona postępowania oświadczyła równieŜ, iŜ nie miała Ŝadnych skarg ani reklamacji dotyczących tych produktów oraz poinformowała, iŜ zwróciła dwanaście sztuk wycofanych z rynku i posiadanych w magazynie „poraŜających długopisów nr 17991 K12” do przedsiębiorcy TOBAR GROUP TRADING LTD, przekazując na to dowód w postaci dokumentów zwrotu. Mając na uwadze działania podjęte przez przedsiębiorcę Beatę Rzeźnik prowadzącą działalności gospodarczą pod nazwą MAJDAN ZABAWEK Beata Rzeźnik w Majdanie Sieniawskim, Prezes UOKiK uznał, Ŝe zgromadzony materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, iŜ w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i umorzył postępowanie administracyjne. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 184) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak Otrzymują: 1. Beata Rzeźnik „Majdan Zabawek Beata Rzeźnik”, Majdan Sieniawski 378, 37-534 Adamówka 2. a/a