Wróć do: Decyzje UOKiK

Numer decyzji

DNR-36/2021

Decyzja UOKiK DNR-36/2021

Data decyzji
9 listopada 2021

Treść rozstrzygnięcia

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 14 35 < faks 22 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY DNR - 1.720. 22.2021.MS Warszawa, 09 listopada 2021 r. DECYZJA nr DNR-1/36/2021 Na podstawie: 1) art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2021 r. poz. 222), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa łóżka FABIAN III, 90/200, wprowadzonego na rynek przez przedsiębiorcę Zakład Stolarski Wojciech Pankau, Grzegorz Pankau, Marek Pankau spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sarniej Górze , Prez es Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, że przedsiębiorca usunął przyczyny zagrożeń stwarzanych przez ten produkt i umarza postępowanie administracyjne; 2) art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2021 r. poz. 222), za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, tj. łóżka FABIAN III, 90/200 , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na przedsiębiorcę Zakład Stolarski Wojciech Pankau, Grzegorz Pankau, Marek Pankau spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sarniej Górze k arę pieniężną w wysokości 3 000 zł (słownie: trzy tysiąc e złot ych) , płatną do budżetu państwa. 2 Uzasadnienie Pismem z 24 maja 2021 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako: „Prezes UOKiK ”) protokół wraz z aktami kontroli nr NB.8361.30.2021 dotyczący łóżka FABIAN III, 90/200, wpr owadzonego na rynek przez przedsiębiorcę Zakład Stolarski Wojciech Pankau, Grzegorz Pankau, Marek Pankau spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sarniej Górze . Kwestionowany produkt to łóżko piętrowe przeznaczone dla dzieci i młodzieży od 10 roku życia, z dodatkowym leżyskiem i materacami. Łóżko ma szkieletową konstrukcję o wymiarach: szerokość 2100 mm, wysokość 1750 mm oraz głębokości 980 mm i składa się z dwu podzespołów leżysk zamontowanych do pionowych ramiaków nośnych oraz dodatkowego wysuwanego dolnego łóż ka . Konstrukcję łóż ka górnego i dolnego stanowią szczyty, składające się z pionowych elementów od strony wezgłowia i podnóżka, do których przymocowane są boki i podstawa łóżka. Podstawa łóżka jest wykonana z ramiaków bocznych przymocowanych do szczytów oraz listew z drewna sosnowego, które stanowią funkcję nośną dla materaca. Łóżko górne jest wyposażone w barierki zabezpieczające oraz usytuowaną na dłuższym boku z lewej strony drewnianą drabinkę z osadzonymi stopniami. Elementy konstrukcyjne łóżka dolnego i górnego wykonane są z drewna sosnowego i połączone są przy pomocy stabilizujących kołków drewnianych oraz śrub montażowych. Stelaże pod materace stanowią listwy nośne z drewna sosnowego połączone taśmą tkaninową, a całość jest zamocowana do pionowych elementów (nóg) wykonanych z drewna sosnowego lakierowanego. Dodatkowe łóżko składa się z pionowych elementów od strony głowy oraz nóg osoby leżącej, do których przymocowane są listwy boczne na których jest wsparta podstawa łóżka, która stanowi funkcję nośną dla materaca i jest wysuwana spod dolnego łóżka na jezdnych rolkach. Do produktu dołączono trzy materace z pianki poliuretanowej wysoko elastycznej w pokrowcu z tkaniny meblowej, które pod folią zabezpieczającą posiadały etykietę z nazwą i danymi adresowymi ich producenta. Konstrukcja łóż ka piętrowego pozwala na rozłączenie produktu i rozstawienie jako dwóch oddzielnych łóżek. Do produktu dołączona jest instrukcja użytkowania, w której wskazano m. in. nazwę produktu, dane producenta, informacje dotyczące przeznaczenia i zakresu stosowania ( przeznaczone do użytkowania przez młodzież od 10 lat, maksymalne obciążenie 100 kg, każde leżysko przeznaczone jest dla jednej osoby. Zalecana grubość materaca wynosi 12 cm, a maksymalna 16 cm oraz ostrzeżenia o treści: Niedopuszczalne jest ska kanie lub inne gwałtowne ruchy. OSTRZEŻENIE: górne łóżko nie jest przeznaczone dla 3 dzieci poniżej 6 - go roku życia, ze względu na niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała poprzez upadek ). W trakcie kontroli inspektorzy Inspekcji Handlowej przeprowadzili badania organoleptyczne łóżka FABIAN III, 90 /200 w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2021 r. poz. 222) (dalej jako: „ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów”), posiłkując się postanowieniami normy PN-EN 747- 1+A1:2015-08 Meble. Łóżka piętrowe i łóżka wysokie. Część 1. Wymagania bezpieczeństwa, wytrzymałości i trwałości (zwanej dalej normą PN -EN 747-1+A1: 2015-08) oraz polskich norm PN-F-06001-1:1994 + Az1:2000 Meble mieszkaniowe. Postanowienia ogóln e (dalej jako „norma PN -F-06001- 1:1994 + Az1:2000”), PN -F-06001-3:1994 Meble mieszkaniowe. Badania , PN-82/D-02000 Meble mieszkaniowe. Terminologia. (zwanej dalej normą PN -82/D- 02000), uwzględniając także obowiązujące w danym sektorze zasady dobrej praktyki odnoszące się do bezpieczeństwa produktów, aktualny stan wiedzy i techniki oraz uzasadnione oczekiwania konsumentów co do bezpieczeństwa produktu. W wyniku przeprowadzonej oceny organoleptycznej inspektorzy reprezentujący Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej stwierdzili, że łóżko posiada wady konstrukcyjne i materiałowe istotne dla jego prawidłowego i bezpiecznego użytkowania: - odległość od podłogi do górnej powierzchni pierwszego podparcia dla stóp (pierwszego stopnia drabinki) wynosi 585 mm, a zgodnie z pkt 4.1.5 normy PN-EN 747-1+A1:2015-08 „odległość od podłogi do górnej powierzchni pierwszego podparcia dla stóp nie powinna przekraczać 400 mm”, …efektywna głębokość stopnia powinna wynosić co najmniej 90 mm”. „…części ramy łózka usytuowane w pobliżu oparć dla stóp nie powinny kolidować z jego powierzchnią użytkową.” W przypadku bowiem wchodzenia przez użytkownika na górny poziom łóżka lub schodzenia z niego istnieje niebezpieczeństwo ześlizgnięcia się stopy z drewnianego stopnia drab inki, który znajduje się w znacznej odległości od podłoża, w wyniku czego, na skutek utraty równowagi, może dojść do upadku konsumenta na podłogę i może on doznać ogólnych obrażeń ciała, w tym złamań bądź zwichnięć kończyn dolnych, - przerwa otworu dostępu w barierce zabezpieczającej górnego łóżka (mierzona na wysokości górnej powierzchni materaca) wynosi 430 mm, a zgodnie z zapisami pkt 4.1.4 normy PN-EN 747-1+A1:2015-08 „przerwa na dostęp powinna wynosić od 300 mm do 400 mm od znaku maksymalnej grubości materaca” W wyniku tego może dojść do wypadnięcia użytkownika z górnego łóżka, co może skutkować różnymi urazami , takimi, jak stłuczenia, złamania, bądź wstrząśnienie mózgu, 4 - w elementach szczytowych górnego i dolnego łóżka wolna przestrzeń między dwoma sąsiednimi poziomymi elementami ogradzającymi wynosi pomiędzy 125 mm - 180 mm, natomiast wolna przestrzeń między dwoma sąsiednimi pionowymi poprzeczkami wynosi pomiędzy 78 mm - 90 mm, a zgodnie z zapisami pkt 4.1.4 normy PN-EN 747-1+A1:2015-08 „za wyjątkiem przerwy na dostęp, barierka zabezpieczająca jest tak skonstruowana, że co najmniej w jednym kierunku wolna przestrzeń między dwoma sąsiednimi elementami ogradzającymi np. listwy, poprzeczki jest ≤ 5 mm albo wynosi co najmniej 60 mm i nie więcej niż 75 mm .” Z uwagi na zbyt duże odległości między dwoma sąsiednimi elementami ogradzającymi w barierce zabezpieczającej, podczas użytkowania łóżka istnieje ryzyko zakleszczenia się ręki lub nogi użytkownika i może dojść do urazu w postaci złamania, zwichnięcia bądź otarcia, - występowanie szczelin między bokiem/szczytem, a brzegową listwą nośną podstawy łóżka (przy naprężonej taśmie łączącej listwy), które wynoszą na górnym łóżku, od strony drabinki – wezgłowia 50 mm, a od strony podnóżka 40 mm, natomiast na dolnym łóżku od strony drabinki – wezgłowia 40 mm, a od strony podnóżka 35 mm. Ponadto występują również szczeliny między materacem a szczytem górnego i dolnego łóżka piętrowego od strony wezgłowia i wynoszą 60 mm, a zgodnie z pkt 4.1.3 normy PN-EN 747-1+A1:2015-08 „szczeliny między elementami podstawy łóżka, a bokiem/szczytem nie mogą przekraczać 25 mm.” Z uwagi na zbyt duże odległości między materacem a bokiem/szczytem łóżka, podczas użytkowania łóżka istnieje ryzyko zakleszczenia się ręki lub nogi użytkownika i może dojść do urazu w postaci złamania, zwichnięcia bądź otarcia, - na elementach konstrukcyjnych oraz listwach nośnych leżyska występują wady drewna w postaci sęków zdrowych, skrzydlatych i częściowo zrośniętych o wielkości przekraczającej 1/3 szeroko ści powierzchni oraz rdzenia, które mają istotny wpływ na wytrzymałość konstrukcji mebla. Zgodnie bowiem z pkt 3.1 normy PN – F- 06001-1:1994 + Az1:2000 „w złączach oraz elementach i podzespołach konstrukcyjnych nośnych wykonanych z drewna litego takich j ak stelaże, łączyny, nogi, ramy lub ramiaki nie wsparte na skrzyni albo innym elemencie wzmacniającym niedopuszczalne są następujące wady drewna wg PN -79/D- 01012 obniżające wytrzymałość: sęki zdrowe zrośnięte przechodzące pojedyncze i skrzydlate, których największy wymiar jest większy niż 1/3 szerokości powierzchni na której występują.” Ponadto, w instrukcji nie zamieszczono informacji oraz ostrzeżeń niezbędnych do prawidłowego i bezpiecznego użytkowania mebla : - „WAŻNE - DOKŁADNIE PRZECZYTAĆ - ZACHOWAĆ DO PÓŹNIEJSZEGO STOSOWANIA”, 5 - OSTRZEŻENIE „Łóżka piętrowe mogą stanowić poważne ryzyko obrażeń na skutek uduszenia, jeśli nie są użytkowane zgodnie z przeznaczeniem. Nigdy nie dołączaj lub nie zawieszaj przedmiotów do jakiegokolwiek elementu lóżka piętrowego, które nie zostały zaprojektowane do użytkowania z łóżkiem, nie tylko linek, sznurków, haczyków, pasków i toreb”, - OSTRZEŻENIE „Dzieci mogą zostać uwięzione między łóżkiem, a ścianą, sufitem, sąsiednimi meblami np. szafkami i tym podobnymi. Aby zapobiec ryzyku poważnych obrażeń, odległość między szczytem barierki zabezpieczającej i sąsiedniej konstrukcji nie powinna przekraczać 75 mm lub powinna być większa niż 230 mm, - zwrotu: OSTRZEŻENIE poprzedzającego informację: „Nie używać piętrowego łóżka, gdy jak akolwiek część jest złamana lub uszkodzona”, - wskazania, że wszystkie łóżka piętrowe przeznaczone do montażu przez osoby inne niż producent lub jego przedstawiciel powinny zawierać instrukcję montażu zawierającą spis wszystkich dostarczonych części oraz narzędzi wymaganych do zamontowania łózka. Ponadto bezpośrednio na łóżku FABIAN III 90 /200 nie zamieszczono: - maksymalnej grubości materaca jaki można stosować w łóżku (w formie tekstu lub linii na łóżku na właściwej wysokości lub w inny sposób), - tekstu lub piktogramu w widocznym podczas użytkowania miejscu o treści: „To łóżko piętrowe nie jest odpowiednie dla dzieci poniżej 6 lat”, - nazwy i adresu producenta, oznaczenia identyfikującego produkt oraz maksymalnego dopuszczalnego obciążenia leżysk. Dowód : Sprawozdanie z badań organoleptycznych nr 1 z 5 maja 2021 r. - k. 30-40 akt kontroli nr NB.8361.30.2021 Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. W związku z powyższym Prezes UOKiK, mając na względzie powyższe nieprawidłowości, podzielił opinię Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej i stwierdził, że łóżko FABIAN III 90 / 200 może stwarzać zagrożenie dla użytkowników i uznał za zasadne wszczęcie w tej sprawie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 i 1491) ( dalej jako: „Kodeks postępowania administracyjnego”) , pismem z 8 czerwca 2021 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę Zakład Stolarski Wojciech Pankau, Grzegorz Pankau, 6 Marek Pankau spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sarniej Górze (dalej jako: „strona postępowania”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa łóżka FABIAN III 90/200 , zwanego dalej także „łóżkiem” lub „produktem”. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z 8 czerwca 2021 r. - k. 34-36 akt postępowania Prezesa UOKiK. Następnie, postanowieniem wydanym 16 czerwca 2021 r. na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt będący przedmiotem p ostępowania. Prezes UOKiK poinformował, że z uwagi na zagrożenia stwarzane przez produkt, działania te powinny polegać na odebraniu łóże k od dystrybutorów lub uzyskaniu ich oświadczeń o nieposiadaniu łóże k na stanie magazynowym, a także podjęciu działań na prawczych. Działania te powinny zmierzać do dokonania zmian w konstrukcji łóżek, które polegać powinny na dostosowaniu ich do wymagań bezpieczeństwa określonych w punktach 4.1.5, 4.1.4 oraz 4.1.3 normy PN-EN 747-1+A1:2015- 08, uzupełnieniu instrukcji użytkowania o wymagane informacje i ostrzeżenia oraz zamieszczeni u na produkcie wymaganych oznaczeń, a także wymianie elementów konstrukcyjnych i listew nośn ych leżyska, na których występowały opisane wady drewna o wielkości przekraczającej 1/3 szerokość powierz chni. W tym samym piśmie organ nadzoru wezwał stronę postępowania do podania liczby łóże k wprowadzonych na rynek, wskazania okresu, w jakim były one wprowadzane na rynek oraz dostarczenia pełnej listy dystrybutorów. Dodatkowo organ nadzoru zwrócił się z prośbą o określenie roli, jaką strona postępowania pełni w obrocie kwestionowanym produktem oraz przekazanie informacji, czy otrzymała reklamacje bądź skargi z nim związane, a także o wskazanie za jaką cenę netto łóżka były sprzedawane. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z 16 czerwca 2021 r. - k. 37-45 akt postępowania Prezesa UOKiK. W odpowiedzi, pismem z 30 czerwca 2021 r. strona postępowania oświadczyła, że od momentu wprowadzenia łóżka na rynek w 2018 r. nie otrzymała od dystrybutorów lub konsume ntów żadnej skargi ani uwag dotyczących użytkowania i bezpieczeństwa produktu. Jednocześnie strona postępowania załączyła do pisma informację o działa niach naprawczych, 7 jakie podjęła w stosunku do łóżka. Działania te po legały na wstrzymaniu produkcji i dys trybucji łóż ka, a następnie strona postępowania poinformowała o poddaniu produktu naprawie, tak , aby spełniał on wymagania określone w punktach 4.1.5, 4.1.4 oraz 4.1.3 normy PN-EN 747- 1+A1:2015- 08, a także zwróceniu uwagi na jakość drewna z jakiego łózko zostało wykonane oraz uzupełnieniu jego instrukcji użytkowania o wymagane informacje i ostrzeżenia oraz zamieszczeniu na produkcie wymaganych oznaczeń . Następnie strona postępowania oświadczyła, że poinformowała swoich 16 dystrybutorów, którzy od dnia 1 st ycznia 2018 r. zakupili łącznie 25 sztuk łóżka o stwierdzonych wadach, a od 5 dystrybutorów uzyskała oświadczenie o nieposiadaniu na stanie magazynowym łóżek będących przedmiotem niniejszego postępowania . Dowód : pismo strony postępowania z 30 czerwca 2021 r. z załącznikami - k. 46-52 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 21 lipca 2021 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o zaakceptowaniu podejmowanych przez nią działań naprawczych . Jednocześnie , Prezes UOKiK wezwał stronę postę powania d o przekazania dowodów poświadczających poinformowanie pozostałych 10 dystrybutorów o nieposiadaniu na stanie magazynowym łóżka , bądź przekazania faktur korygujących poświadczających zwrócenie przez dystrybutorów łóżek. Ponadto Prezes UOKiK poinformował st ronę postępowania, że aby można było uznać , że usunęła ona zagrożenia stwarzane przez łóżko niezbędne jest przekazanie dowodów w postaci badań laboratoryjnych bądź ekspertyzy wydanej przez biegłego w zakresie meblarstwa, które by potwierdziły, iż wprowadzone przez nią zmiany konstrukcyjne wyeliminowały zagrożenie stwarzane przez łóżko, a także wezwał stronę postępowania do przekazania uzupełnionej instrukcji użytkowania łóżka . Dowód : pismo Prezesa UOKiK z 21 lipca 2021 r. - k. 53 - 55 akt postępowania Prezesa UOKiK. W odpowiedzi, w piśmie z 26 sierpnia 2021 r. strona postępowania zwróciła się do Prezesa UOKiK o wydłużenie terminu do przekazania pełnej dokumentacji potwierdzającej spełnianie ogólnych wymagań bezpieczeństwa przez łóżko , powołując się na trudności związane ze zgromadzeniem całej wnioskowanej dokumentacji w wyznaczonym przez organ nadzoru terminie. Jednocześnie przedstawiła oświadczenia od pozostałych dystrybutorów o 8 nieposiadaniu na stanie magazynowym łóżka oraz poinformowała Prezesa UOKiK, ż e tylko jeden dystrybutor dokonał zwrotu łózka , przekazując potwierdzającą to fakturę korygującą. Dodatkowo strona postępowania przekazała uzupełnioną instrukcję użytkowania produktu. Dowód : pismo strony postępowania z 26 sierpnia 2021 r. z załącznikami - k. 56-72 akt postępowania Prezesa UOKiK. W piśmie z 3 września 2021 r. Pre zes UOKiK poinformował stronę postępowania, że uwzględnił jej prośbę o wydłużenie terminu do przedstawienia pełnej dokumentacji w sprawie. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z 3 września 2021 r. - k. 73-75 akt postępowania Prezesa UOKiK. P rzy piśmie z 7 września 2021 r. strona postępowania p rzekazała uzupełnioną instrukcję montażu oraz instrukcję użytkowania produktu, a także kopię opinii technicznej z dn ia 1 września 2021 r. dotyczącą „Odbioru technicznego łózka piętrowego o naz wie handlowej FABIAN III” wydaną przez rzeczoznawcę do spraw mebli działającego przy Wojewódzkim Inspektoracie Inspekcji Handlowej w Bydgoszczy, wraz ze zdjęciami ukazującymi oznac zenia umieszczone na meblu. Dowód : pismo strony postępowania z 7 września 2021 r. - k. 76-91 akt postępowania Prezesa UOKiK. Z uwagi na to, iż strona postępowania przekazała kopię opinii technicznej potwierdzającej spełnianie ogólnych wymagań bezpieczeństwa przez łóż ko , która nie została poświadczon a za zgodność z oryginałem , zgodnie z art. 22a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, pismem z 4 października 2021 r. Prezes UOKiK zwrócił się do niej o przekazanie tego dokumentu w odpowiedniej formie. Jednocześnie poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań . Dowód : pismo Prezesa UOKiK z 4 października 2021 r. - k. 94-96 akt postępowania Prezesa UOKiK. 9 Pismem z 19 października 2021 r. strona postępowania przekazała oryginał opinii technicznej z dnia 1 września 2021 r. Dowód : pismo strony postępowania z 19 października 2021 r. z załącznikami - k. 100- 105 akt postępowania Prezesa UOKiK. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Zakład Stolarski Wojciech Pankau, Grzegorz Pankau, Marek Pankau spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sarniej Górze wprowadził łóżko FABIAN III, 90/200 na rynek i jest jego producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem, za producenta uznaje się przedsiębiorcę prowadzącego działalność polegającą na wytwarzaniu produktu albo każdą inną osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie. W dołączonej do łóżka instrukcji użytkowania wskazano producenta produktu: „Zakład Stolarski Wojciech, Grzegorz, Marek Pankau sp. z o. o., Sarnia Góra 1, 89 – 530 Śliwice” . Ponadto w „Sprawozdaniu z działań podjętych w celu wyeliminowania wad konstrukcyjnych i materiałowych łózka młodzieżowego FABIAN III”, załączonym d o pisma z dnia 30 czerwca 2021 r. strona postępowania oświadczyła, że jest producentem łóżka będącego przedmiotem niniejszego postępowania. W związku z powyższym uznać należy, że ww. przedsiębiorca występuje jako wytwórca produktu będącego przedmiotem postępowania , co stanowi przesłankę do uznania go za producenta w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia 10 i życia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produk tów, nie jest produktem bezpiecznym. Podstawę do wszczęcia niniejszego postępowania stanowiły wyniki badań organoleptycznych przeprowadzonych przez inspektorów Inspekcji Handlowej, którzy stwierdzili, że łóżko posiada wady konstrukcyjne i materiałowe ist otne dla jego prawidłowego i bezpiecznego użytkowania tj.: - odległość od podłogi do górnej powierzchni pierwszego podparcia dla stóp jest zbyt duża, co mo że spowodować, w trakcie wchodzenia przez użytkownika bądź schodzenia na górny poziom łóżka , ześlizgnięcie się stopy z drewnianego stopnia drabinki, który znajduje się w znacznej odległości od podłoża, w wyniku czego, na skutek utraty równowagi, może dojść do upadku konsumenta na podłogę i doznania ogólnych obrażeń ciała, w tym złamań bądź zwichn ięć kończyn dolnych ; - zbyt duża przerwa otworu dostępu w barierce zabezpieczającej górne łóżko mogła być przyczyną wypadnięcia użytkownika z górnego łózka, co mo g ło skutkować różnymi urazami takimi jak stłuczenia, złamania, bądź wstrząśnienie mózgu, - zbyt duże odległości między dwoma sąsiednimi elementami ogradzającymi w barierce zabezpieczającej, podczas użytkowania łóżka mogły stwarzać ryzyko zakleszczenia się ręki lub nogi użytkownika i mogło dojść do urazu w postaci złamania, zwichnięcia bądź otar cia; - zbyt duże odległości między materacem, a bokiem/szczytem łóżka, podczas użytkowania łózka mo gą stwarzać ryzyko zakleszczenia ręki lub nogi użytkownika i mo że dojść do urazu w postaci złamania, zwichnięcia bądź otarcia. Dodatkowo, na elementach konstrukcyjnych oraz listwach nośnych leżyska występowały wady drewna w postaci sęków zdrowych, skrzydlatych i częściowo zrośniętych o wielkości przekraczającej 1/3 szerokości powierzchni oraz rdzenia, które mogły mieć istotny wpływ na wyt rzymałość konstrukcji mebla. Ponadto , bezpośrednio na produkcie oraz w instrukcjach do niego dołączonych brakowało części oznaczeń istotnych dla bezpiecznego użytkowania produktu, co mógł prowadzić do użytkowania mebli w sposób niewłaściwy, zagrażający bez pieczeństwu konsumentów. Dowód : Sprawozdanie z badań laboratoryjnych nr 1 z 5 maja 2021 r. - k. 30-40 akt kontroli nr NRB.8361.30.2021 Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej; karta szacowani a ryzyka wraz z oceną - k. 51- 11 60 akt kontroli nr NRB.8361.30.2021 Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Prezes UOKiK podzielił opinię inspektorów Inspekcji Handlowej i uznał, że kwestionowany produkt nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ust 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i może stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia użytkowników. Przedsiębiorca będący stroną niniejszego postępowania nie zakwestionował powyższ ych ustaleń i podjął działania mające na celu wyeliminowanie stwarzanych przez produkt zagrożeń. W świetle art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagrożeń. Ze zgromadzon ego materiału dowodowego wynika, że strona postępowania w 2018 r. wprowadziła łóżko do produkcji i do czerwca 2021 r. sprzedała swoim 16 dystrybutorom łącznie 25 sztuk produktu . W ramach działań mających na celu wyeliminowanie zag rożeń stwarzanych przez produkt , strona postępowania niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia Prezesa UOKiK z dnia 16 czerwca 2021 r. wyłączyła z oferty handlowej łóżko i podjęła decyzję o wdrożeniu działań naprawczych mających na celu wyeliminowanie wad konstrukcyjnych i materia łowych , tak, aby produkt spełniał wymagania określone w punktach 4.1.5, 4.1.4 oraz 4.1.3 normy PN-EN 747-1+A1:2015-08 oraz wystąpiła do swojego podwykonawcy o uzupełnienie instrukcji dołączanej do produktu. Następnie strona postępowania poinformował a dyst rybutorów o konieczności wycofania z rynku łóż ka w celu poprawy jego konstrukcji oraz dodania bezpośrednio na produkcie stosownych oznaczeń oraz uzupełnienia instrukcji. W ramach prowadzonych działań naprawczych wycofano z rynku je dno łóżko, na które strona postępowania wystawiła dystrybutorowi fakturę korygującą, a pozostali dystrybutorzy przekazali oświadczenia, z których wynikało, iż nie posiadają w sprzedaży łóż ka będącego przedmiotem postępowania . Ponadto strona postępowania oświadczyła, że zmieni ła konstrukcję produktu , na dowód czeg o przekazał a pozytywną opinię techniczną z dnia 1 września 2021 r. dotyczącą „Odbioru technicznego łózka piętrowego o nazwie handlowej FABIAN III” , wydaną przez rzeczoznawcę do spraw mebli działającego przy Wojewódzkim Inspektoracie Inspekcji Handlowej w Bydgoszczy, wraz z dokumentacją fotograficzną przedstawiającą naniesione oznakowanie na produkcie oraz uzupełnioną instrukcję użytkowania mebla. 12 Mając na względzie dowody przekazane przez stronę postępowania , organ nadzoru uznał, ż e usunęła ona przyczyny zagrożeń stwarzanych przez łóżko , co stanowi przesłankę do umorzenia niniejszego postępowania na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Jednocześnie, z uwagi na fakt, że Prezes UOKiK uznał, ż e łóżko FABIAN III 90/200 nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, wprowadzający je na rynek przedsiębiorca Zakład Stolarski Wojciech Pankau, Grzegorz Pankau, Marek Pankau spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sarniej Górze naruszył obowiązek określony w art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, co wyczerpuje przesłanki określone w art. 33a ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy. Zgodnie z art. 33a ust 2 pkt 2 u stawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, Prezes UOKiK może nałożyć na producenta karę pieniężną w wysokości do 100 000 zł. Kary pieniężne nakładane przez Prezesa UOKiK na producentów na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów mają charakter fakultatywny. Nakładanie ich - względnie samo zagrożenie nimi - stanowi istotny instrument, który ma na celu przyczynienie się do przestrzegania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów przez podmioty. Kara pieniężna nakładana przez organ nadzoru ma charakter represyjno –wychowawczy i jest nakładana oraz wykonywana w celu zachowania oraz przestrz egania obowiązującego porządku prawnego. Ma ona na celu prewencję, tj. zapobieganie tego rodzaju naruszeniom ustawy w przyszłości, jak również represję, czyli ma stanowić odczuwalną dolegliwość za jej naruszenie. Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek, od których uzależniona jest wysokość kar nakładanych na przedsiębiorców. Art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie stanowi tylko , że wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków. Możliwość zastosowania dolegliwości finansowej nie jest uzależniona od wyeliminowania przez producenta zagrożenia stwarzanego przez produkt, od podjęcia współpracy ani od braku wiedzy o tym, że wprowadzony na rynek produk t nie jest bezpieczny. Biorąc pod uwagę powyższe, przy ustalaniu wysokości kary w niniejszej sprawie organ nadzoru uwzględnił w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków przez stronę postępowania. D ziałalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, że konsumenci mają prawo oczekiwać, że produkty wprowadzane 13 przez nią na rynek będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Nie ulega wątpliwości, że od osoby prowadzącej działalność gospodarczą w określonej dziedzinie należy oczekiwać znajomości przepisów prawnych regulujących tą działalność , w stopniu wystarczającym do jej poprawnego prowadzenia ( vide wyrok NSA OZ w Gdańsku z 29 listopada 2000 r., I SA/Gd 1185/98). W niniejszym postępowaniu za okoliczności obciążające Prezes UOKiK uznał fakt, że niebezpieczny produkt – łóżko FABIAN III 90/200 przeznaczony był dla grupy konsumentów szczególnie chronion ej , tj. dzieci, a zagrożenie stwarzane przez produkt zostało przez inspektorów Inspekcji Handlowej ocenione jako wysokie. Dodatkowo należy podkreślić, że strona postępowania wycofała z rynku w celu naprawy tylko jedną sztukę łóżka, a pozostałe 24 łózka nadal mogą znajdować się w posiadaniu konsumentów, przez co nadal są oni narażeni na wysokie zagrożenie stwarzane przez ten produkt zwłaszcza, że łóżka należą do takiej kategorii produktów, które są użytkowane przez lata. Okoliczność obciążającą stanowi również fakt, że strona postępowania specjalizuje się w produkcji i sprzedaży mebli , w tym łóżek do spania przeznaczonych dla dzieci, czego dowodzi oferta na jej stronie internetowej, a także długi okres obowiązywania norm PN-EN 747-1+A1:2015-08 Meble. Łóżka piętrowe i łóżka wysokie. Część 1. Wymagania bezpieczeństwa, wytrzymałości i trwałości oraz polskich norm PN-F-06001- 1:1994 + Az1:2000 Meble mieszkaniowe. Postanowienia ogólne , w któr ych określone zostały wymagania bezpieczeństwa dla łóżek. Za okoliczno ść łagodzącą Prezes UOKiK uznał, że strona postępowania podjęła współpracę z orga nem nadzoru, podejmując działania eliminując e przyczyny za grożeń stwarzanych przez kwestionowany produkt, jak również brak informacji o wypadkach konsumenckich, brak skarg konsumenckich i reklamacji na ww. produkt. Dodatkową okolicznością łagodzącą, którą wziął pod uwagę Prezes UOKiK jest niewielka liczba łóżek wprowadzonych na rynek – 25 sztuk, a ponadto na korzyść strona postępowania świadczy fakt, że nie było wcześniej wobec niej prowadzone postępowanie na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. W postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów kryterium pomocnicze przy określeniu wysokości kary pieniężnej , stanowi wysokość korzyści majątkowej osiągniętej przez stronę postępowania ze sprzedaży produktów będących jego przedmiotem. Korzyść osiągniętą ze sprzedaży stanowi iloczyn sprzedanych sztuk produktu, które nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa i średniej ceny sprzedaży uzyskanej przez stronę postępowania. Z uwagi na nieprzekazanie przez stronę postępowania informacji o średniej cenie netto , po jakiej sprzedawane było łóżko w okresie od 14 2018 r. do 2021 r., o co Prezes UOKiK zwracał się w piśmie z 16 czerwca 2021 r., organ nadzoru oparł się na znajdującej się w aktach kontroli fakturze nr VAT 75/H/2020 z dnia 13 lutego 2020 r., w której cena netto sprzedaży produktu wynosiła 1262 zł. W związku z powyższym organ nadzoru uznał, że osiągnięta przez stronę postępowania korzyść majątkowa ze sprzedaży 24 sztuk p roduktu (uwzględniając 1 sztukę łóżka wycofaną z rynku i naprawioną w ramach niniejszego postępowania) wyniosła 30 288 zł. Wymierzając karę, Prezes UOKiK uwzględnił wagę naruszenia przez stronę postępowania przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Należy bowiem zauważyć, że nałożona na stronę postępowania kara pieniężna stanowi 3 % maksymalnego wymiaru kary, wynoszącego – zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów – do 100 000 zł. Prezes UOKiK uznał, że kara określona w sentencji decyzji j est adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjno–represyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Zgodnie z art. 189f § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ adminis tracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Powołując się na prezentowane w doktrynie stanowisko („Nowe instytucje” Gajewski 2017, wyd. 1, Legalis), przez wagę naruszenia prawa należy rozumieć istotność, skalę skutków społeczno - gospodarczych, które zostały przez nie wywołane, oraz znaczenie naruszonego obowiązku administracyjnoprawnego z punktu widzenia systemu prawa; działalności, na której regulację prawną się on składa; oraz dóbr, których ochronie służy. O tym więc, że waga naruszenia prawa jest znikoma będzie można powiedzieć wówczas, gdy wywołane przez nie skutki są niewielkie, czyli dotknęły małej liczby podmiotów i nie zaburzyły przebiegu procesów społeczno - gospodarczych, a jednocześnie – nie wiązało się ono z unicestwieniem lub znaczną ingerencją w dobro chronione daną sankcją i nie miało istotnego wpływu na całościową ocenę zgodności z prawem działalności, której częścią regulacji jest złamany obowiązek administracyjnoprawny. W niniejszej sprawie Prezes UOKiK uznał, ż e przesłanka znikomego naruszenia prawa nie znajduje zastosowania. Strona postępowania wprowadziła na rynek produkt stwarza jący wysokie zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów należących do kategorii konsumentów podlegającej szczególnej ochronie (dzieci) , a dodatkowo produkty te w większości nadal 15 znajdują się w domach konsumentów i mogą stwarzać zagrożenie dla korzystający ch z tych łóżek dzieci . Reasumując, dobro chronione jakim jest zdrowie i życie konsumentów zostało w znaczący sposób naruszone. Również odstąpienie od nałożenia kary na podstawie drugiej z przesłanek wymienionych w ww. przepisie nie jest możliwe, ponieważ Prezes UOKiK nie dysponuje wiedzą na temat uprzedniego nałożenia na stronę postępowania prawomocną decyzją administracyjnej kary pieniężnej za to samo zachowanie przez inny uprawniony organ administracji publicznej. Ostatnia z przesłanek odstąpienia od kary i poprzestania na pouczeniu została sformułowana w art. 189f § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 2 tego przepisu i wiąże się z wydaniem postanowienia. Do czasu wydania zaskarżonej decyzji Prezes UOKiK nie wydał postanowienia, o którym mowa w art. 189f § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego , a zatem na podstawie tej przesłanki nie mogło dojść do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. W świetle zgromadzonego materiału dowodo wego oraz w związku z niespełnieniem przesłanek przemawiających za odstąpieniem od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, organ nadzoru uznał za celowe wymierzenie kary pieniężnej, która w okolicznościach niniejszej sprawy spełni swój skutek prewen cyjno- represyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania w przyszłości przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Zgodnie z art. 33a ust. 5 i 7 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . W związku z powyższym Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Pouczenie: 1) Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 i 1491), w związku z art. 26 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2021 r. poz. 222 ), strona postępowania może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. 16 2) Na podstawie art. 52 § 3, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), strona postępowania może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, bez skorzystania z prawa do zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku skorzystania z uprawnienia wskazanego w pkt 2 niniejszego pouczenia i zakwestionowania roz strzygnięcia zawartego w pkt 1 sentencji decyzji, zgodnie z art. 233 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjn ymi w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), strona postępowania zobowiązana jest uiścić wpis stały, który wynosi 200 zł. W przypadku zakwestionowania r ozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 sentencji decyzji, zgodnie z art. 233 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona postępowania zobowiązana jest uiścić wpis stosunkowy, którego wysokość zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia i wynosi odpowiednio: a) jeżeli ustalona przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów należność pieniężna wynosi do 10 000 zł – 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; b) jeżeli ustalona przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów należność pieniężna opiewa na kwotę ponad 10 000 zł do 50 000 zł – 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; c) jeżeli ustalona przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów należność pieniężna opiewa na kwotę ponad 50 000 zł do 100 000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1500 zł. Zgodnie z § 5 tego rozporządzenia, wpis uiszcza się gotówką do kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie lub na rachunek bankowy tego Sądu, wskazując tytuł wpłaty oraz rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszc zany. 17 3) Na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 244 § 1, art. 245 § 1 i art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) stronie postępowania składającej skargę na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przysługuje możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego lub w jego toku, polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Wymogi formalne wniosku określone zostały w art. 252 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 4) Na podstawie art. 127a § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 i 1491) w trakcie biegu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona postępowania może zrzec się prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wobec Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który wydał decyzję. Z dniem doręczenia Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzja sta je się ostateczna i prawomocna. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka /podpis elektroniczny/ Otrzymuje:

Analiza z kontekstem sprawy

Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o tę decyzję

Informacje o sprawie

Sygnatura
DNR-1.720.22.2021.MS
Kara finansowa
tak
Branża
47.59 SPRZEDAŻ DETALICZNA MEBLI, SPRZĘTU OŚWIETLENIOWEGO I POZOSTAŁYCH ARTYKUŁÓW UŻYTKU DOMOWEGO PROWADZONA W WYSPECJALIZOWANYCH SKLEPACH
Strony
Zakład Stolarski Wojciech Pankau, Grzegorz Pankau, Marek Pankau sp. z o.o. z siedzibą w Sarniej Górze,
Odwołanie do sądu
Nie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów