DNR-38/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dnia 5.04. 2012 r. DECYZJA nr DNR-1/38/2012 Na podstawie art. 33a ust. 1 pkt 1 w związku z art. 12 ust. 2 i art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 oraz 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawie wzoru powiadomienia o produkcie, który nie jest bezpieczny (Dz. U. Nr 80, poz. 694), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie niewykonania przez Paged Meble Spółka Akcyjna z siedzibą w Jasienicy obowiązku polegającego na powiadomieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o tym, że wprowadzony przez tego przedsiębiorcę produkt – witryna MONA nie jest bezpieczny, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na tego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) płatną do budżetu państwa. Uzasadnienie Pismami z dnia 9 stycznia 2012 r. i 31 stycznia 2012 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów protokół i akta kontroli dotyczące przeprowadzonej u przedsiębiorcy Karoliny Witek prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą „WITEK” w Modlnicy. Dowód: pismo WIIH w Krakowie z dnia 9 stycznia 2012 r., k. 1-9 akt postępowania pismo WIIH w Krakowie z dnia 31 stycznia 2012 r., k. 11-42 akt postępowania DNR-70-7(12)12/KS 2 Podstawą do przeprowadzenia kontroli była skarga konsumenta z której wynikało, że z witryny niskiej MONA odpadła szyba. W wyniku oględzin znajdujących się we wskazanym sklepie witryn nie stwierdzono, by stwarzały one zagrożenie dla życia i zdrowia konsumentów – szkło w drzwiach zostało mocno osadzone na listwach. Kontrolowany przedsiębiorca przedstawił natomiast inspektorom Inspekcji Handlowej pismo przedsiębiorcy Paged Meble S.A. z siedzibą w Jasienicy z dnia 19 lipca 2011 r., z którego wynika, że w meblach oferowanych pod nazwą MONA, wyprodukowanych w latach 2010 – 2011 wykryto wady polegające na wadliwym montażu szklanych drzwi. Z pisma wynikało, że istnieje prawdopodobieństwo odpadania szklanych elementów, co może stwarzać ryzyko dla klientów, w związku z czym producent zobowiązał się do nieodpłatnej naprawy mebli. Dowód: pismo dyrektora marki Woodways z dnia 19 lipca 2011 r., k. 1-2 postępowania administracyjnego Pismem z dnia 9 lutego 2012 r. Prezes UOKiK powiadomił Paged Meble S.A. z siedzibą w Jasienicy (zwanego dalej także „stroną postępowania”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie niewykonania obowiązku określonego w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275 ze zm.) (dalej „ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów”), zgodnie z którym producent i dystrybutor, którzy otrzymali informację, że wprowadzony na rynek produkt nie jest bezpieczny, są zobowiązani powiadomić o tym niezwłocznie organ nadzoru – Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania o wyjaśnienie, kiedy i przez kogo została poinformowana o wadzie mebli oferowanych pod nazwą MONA, a także o przekazanie informacji na temat liczby produktów wprowadzonych na rynek, listy dystrybutorów tych produktów oraz informacji na temat liczby konsumentów którzy zgłosili się w celu dokonania naprawy. Poinformował także stronę postępowania, że może przekazać wszelkie dowody które potwierdzają, że była zwolniona z obowiązku informowania Prezesa UOKiK o tym, że wprowadzone przez nią na rynek produkty nie są bezpieczne. Ponadto Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w szczególności o prawie zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. 3 Dowód: pismo Prezesa UOKiK z dnia 9 lutego 2012 r., k. 45-46 akt postępowania W piśmie z dnia 27 lutego 2012 r. strona postępowania oświadczyła, że pierwsze reklamacje dotyczące witryn MONA otrzymała 17 maja 2010 r., 22 maja 2010 r. i 25 maja 2010 r. i łącznie otrzymała 67 reklamacji – 23 w 2010 r., 44 –w 2011 r. Na rynek wprowadziła natomiast 102 witryny z wadą montażową. Przedsiębiorca poinformował także, że wada montażowa polegała na „ niewystarczającym trzymaniu klejów ”, który został użyty do osadzenia w witrynie szklanej szyby i wady te potraktował jako wady jakościowe, a nie odnoszące się do bezpieczeństwa produktu. Dowód: pismo strony postępowania z dnia 27 lutego 2012 r., k. 47-270 akt postępowania W piśmie z dnia 7 marca 2012 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, że część z przekazanych przez nią dowodów nie spełnia wymagań określonych w art. 22a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, gdyż stanowi niepoświadczone kserokopie. Poinformował także stronę postępowania, że przekazane przez nią raporty z testów budzą wątpliwości, gdyż nie posiadają dat ani też nie są podpisane. Z uwagi na powyższe, Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do ponownego przekazania tych dokumentów. Ponadto, zwrócił się do niej o dodatkowe wyjaśnienia, m.in. o wyjaśnienie rozbieżności w zakresie liczby produktów wprowadzonych na rynek. Dowód: pismo Prezesa UOKiK z dnia 7 marca 2012 r., k. 271-272 W piśmie z dnia 19 marca 2012 r. strona postępowania oświadczyła, że nie posiada oryginałów dokumentów przekazanych w formie kserokopii i że w jej opinii powinny one zostać potraktowane jako tzw. inne środki dowodowe. Oświadczyła także, że raporty z testu nr WW/14/2011 i nr WW/15/2011 nie zostały nigdy sporządzone w formie dokumentu zawierającego własnoręczny podpis osoby która go sporządziła. Jednocześnie strona przekazała e-mail z dnia 16 marca 2012 r. Strona postępowania oświadczyła także, że ostatnia partia wadliwych witryn została wprowadzona na rynek w czerwcu 2011 r., a witryny w nowej technologii były wprowadzane od października 2011 r. Poinformowała także, że wprowadziła na rynek 114 wadliwych witryn MONA. 4 Dowód: pismo strony postępowania z dnia 19 marca 2012 r., k. 274 - 281 W piśmie z dnia 28 marca 2012 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, że nie podziela jej stanowiska i nie może uznać niepoświadczonych kserokopii za dowody w prowadzonym postępowaniu. Jednocześnie Prezes UOKiK oświadczył, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie jest możliwe w oparciu o informacje które strona postępowania przekazała w swoich pismach. Dowód: pismo Prezesa UOKiK z dnia 28 marca 2012 r., k. 282-283 Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Paged Meble Spółka Akcyjna z siedzibą w Jasienicy jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym za producenta uznaje się przedsiębiorcę prowadzącego działalność w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu produktu albo każdą inną osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie. W piśmie z dnia 27 lutego 2012 r. Paged Meble S.A. z siedzibą w Jasienicy oświadczyła, że jest producentem mebli będących przedmiotem niniejszego postępowania. Dowód: pismo strony postępowania z dnia 27 lutego 2012 r., k. 47-270 akt postępowania Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o 5 ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie jest produktem bezpiecznym. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent i dystrybutor, którzy uzyskali informację, że wprowadzony na rynek produkt nie jest bezpieczny, są zobowiązani powiadomić o tym niezwłocznie organ nadzoru. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte wskutek ustaleń dokonanych w trakcie kontroli Inspekcji Handlowej u przedsiębiorcy Karoliny Witek prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Centrum „WITEK” w Modlniczce. W toku tej kontroli inspektorzy Inspekcji Handlowej ustalili, że przedsiębiorca Paged Meble S.A. z siedzibą w Jasienicy poinformował swoich dystrybutorów, ze w witrynach MONA wykryto wadę polegającą na wadliwym montażu oszklonych drzwi, co powoduje ryzyko odpadania elementów szklanych, a w konsekwencji stwarza zagrożenie dla użytkowników. W tym samym piśmie strona postępowania wezwała swoich dystrybutorów o podanie danych wszystkich klientów, którzy nabyli te produkty, w celu usunięcia wykrytych wad. Jak przyznała strona niniejszego postępowania w jego toku, wezwanie to było konsekwencją otrzymanych reklamacji - na rynek w latach 2010 – 2011 wprowadziła 114 egzemplarze witryn z wadliwie zamontowanymi drzwiami i otrzymała 67 reklamacji. Podkreślić należy, że niektóre produkty były naprawiane więcej niż jeden raz. W niniejszej sprawie sporną była kwestia, czy stwierdzone we wprowadzonych przez stronę postępowania na rynek witrynach MONA nieprawidłowości miały wpływ na bezpieczeństwo konsumentów. W toku postępowania jego strona oświadczyła bowiem, że wady w witrynach MONA stwarzały „ jedynie znikome zagrożenie dla zdrowia Klientów, co zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów wykluczało możliwość jego uznania za produkt niebezpiecznych, a co za tym idzie nie skutkowała ona powstaniem obowiązku zawiadomienia tut. Organu ”. W opinii strony postępowania, zaistniała przesłanka określona w § 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawie wzoru powiadomienia o produkcie, który nie jest bezpieczny (Dz. U. Nr 80, poz. 694), zgodnie z którym powiadomienie nie jest wymagane w przypadku, gdy problem dotyczy jakości, a nie bezpieczeństwa produktu. Ponieważ w opinii Prezesa UOKiK stwierdzenie to budziło wątpliwości, w piśmie z dnia 7 marca 2012 r. zwrócił się do strony postępowania o wyjaśnienie, na jakiej podstawie uznała, że produkty będące przedmiotem postępowania posiadały wady jakościowe, a w szczególności o przedstawienie dokumentacji potwierdzającej taki wynik oceny ryzyka. Strona postępowania takich dowodów jednak nie 6 przedstawiła. Z uwagi na powyższe, biorąc pod uwagę opisy zdarzeń zawarte w przedłożonych przez nią reklamacjach, Prezes UOKiK nie podzielił stanowiska strony postępowania, że witryny MONA posiadały wady jakościowe, nie mające wpływu na bezpieczeństwo użytkowników. Nie ulega bowiem wątpliwości, że konsument nie przewiduje i nie może się spodziewać, że z witryny może niespodziewanie odpaść szyba. Co prawda strona postępowania oświadczyła, że nie otrzymała informacji o wypadkach konsumenckich, jednak z opisów zawartych w reklamacjach wynika, że takie zdarzenia były wysoce prawdopodobne. Z reklamacji zgłoszonych przez konsumentów wynika, że wypadające szyby powodowały uszkodzenia innych mebli i podłogi. Jak wiadomo, szkło może powodować rany cięte i skaleczenia. Gdyby więc w pobliżu tego mebla w momencie zdarzenia bawiły się np. dzieci, niewykluczone, że doznałyby urazów. Dowód: protokół dokonanych oględzin i przeprowadzonych czynności reklamacyjnych przez serwis Paged Meble S.A. Zaklad nr 6 w Jarocinie, k. 244 akt postępowania protokół dokonanych oględzin i przeprowadzonych czynności reklamacyjnych przez serwis Paged Meble S.A. Zaklad nr 3 w Jarocinie, k. 147 akt postępowania Prezes UOKiK nie może także pominąć informacji zawartych w pismach, skierowanych przez stronę postępowania do jej dystrybutorów. W pismach tych strona postępowania - odmiennie niż w korespondencji skierowanej do Prezesa UOKiK uznała, że stwierdzone w witrynach MONA nieprawidłowości stwarzają zagrożenia dla konsumentów. Biorąc to pod uwagę Prezes UOKiK uznał, że strona miała świadomość, że wprowadzone przez nią na rynek produkty nie są bezpieczne. Prezes UOKiK nie kwestionuje, że strona postępowania zastosowała produkty, w szczególności klej, które powinny zapewnić bezpieczne użytkowanie witryn. Należy jednak podkreślić, że nawet najbardziej staranny producent nie jest w stanie przewidzieć wszystkich możliwych zdarzeń, które mogą nastąpić już po wprowadzeniu produktu na rynek. Konsekwencją tego jest, że prócz obowiązku przestrzegania wymagań bezpieczeństwa na etapie produkcji, przedsiębiorca w ramach prowadzonej działalności jest obowiązany do zapewnienia należytej kontroli bezpieczeństwa swoich produktów także po ich wprowadzeniu na rynek. Z przygotowanych przez Komisję Europejską „Wytycznych dotyczących powiadamiania właściwych władz państw członkowskich przez producentów i dystrybutorów 7 o niebezpiecznych produktach zgodnie z art. 5 ust. 3 dyrektywy 2001/95/WE” wynika, że celem tego obowiązku jest umożliwienie właściwym władzom monitorowania, czy przedsiębiorcy podjęli właściwe działania w celu wyeliminowania zagrożeń, oraz ewentualne nakazanie przedsiębiorcom podjęcia dodatkowych środków. Zgłoszenie pozwala także ocenić organom nadzoru, czy powinny także sprawdzić inne podobne produkty na rynku. Komisja Europejska stwierdziła także, że obowiązek ten stanowi ważny element poprawy nadzoru rynku i zarządzania ryzykiem. Jak oświadczyła strona, pierwsze reklamacje witryn MONA otrzymała w maju 2010 r. O konieczności naprawy tych produktów powiadomiła swoich dystrybutorów 19 lipca 2011 r. Prezes UOKiK został poinformowany o prowadzonych przez stronę postępowania działaniach i o tym, że witryny MONA mogą stanowić zagrożenie dla konsumentów przez Inspekcję Handlową w piśmie z dnia 9 stycznia 2012 r., a do dnia dzisiejszego nie otrzymał takiego powiadomienia od strony postępowania. W opinii Prezesa UOKiK, przedstawione przez stronę argumenty nie uprawniały jej do uznania, że wprowadzone przez nią na rynek produkty miały jedynie wady jakościowe, w związku z czym nie była zobowiązana do składania powiadomienia. Zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów bezpieczeństwo produktu ocenia się m.in. z uwzględnieniem uzasadnionych oczekiwań konsumentów – liczba skarg i reklamacji bezsprzecznie wskazuje, że nie oczekiwali oni, że z posiadanych przez nich mebli będą wypadać szyby. Prezes UOKiK po przeanalizowaniu całości zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego uznał, że nie zachodzi także żadna inna przesłanka, określona w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2005 r. w sprawie wzoru powiadomienia o produkcie, który nie jest bezpieczny (Dz. U. Nr 80, poz. 694), która uprawniałaby stronę postępowania do nieskładania takiego powiadomienia. W szczególności, należy podkreślić, że wprowadzona przez stronę postępowania na rynek witryna MONA stanowi rzecz w rozumieniu ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, a w przypadku mebli brak jest przepisów odrębnych nakładających na przedsiębiorców obowiązek takiego powiadomienia (§ 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów). Ponadto, działania podjęte przez stronę postępowania nie mogą zostać uznane za niezwłoczne (§ 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów), liczba reklamacji które otrzymała strona postępowania wyklucza także możliwość przyjęcia, że zagrożenie spowodował jednostkowy produkt (§ 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów). Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes UOKiK stwierdził, że strona postępowania swoim zaniechaniem naruszyła art. 12 ust. 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie 8 z którym producent i dystrybutor, którzy uzyskali informację, że wprowadzony na rynek produkt nie jest bezpieczny, są zobowiązani powiadomić o tym niezwłocznie organ nadzoru. Zgodnie z art. 33 a ust. 1 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, za czyn ten organ nadzoru może, w drodze decyzji, nałożyć na producenta lub dystrybutora karę pieniężną w wysokości do 100 000 zł. Art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie stanowi, że wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków. Za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał fakt, iż jest to pierwsze naruszenie przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów przez stronę postępowania. Organ nadzoru wziął również pod uwagę to, że strona postępowania podjęła działania mające na celu naprawę produktów – powiadomiła dystrybutorów o tym fakcie, prosząc o podanie danych wszystkich klientów w celu usunięcia stwierdzonych wad oraz dokonała napraw w meblach zakupionych przez konsumentów. Jako okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK potraktował niewielką ilość produktów (114 sztuk) które strona postępowania wprowadziła na rynek. Przepis nakładający na przedsiębiorców obowiązek powiadomienia Prezesa UOKiK o tym, że wprowadzili na rynek produkt który nie jest bezpieczny obowiązuje od dnia 31 stycznia 2004 r., co w opinii Prezesa UOKiK jest okresem wystarczającym na zapoznanie się z jego treścią. Biorąc pod uwagę fakt, iż działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), uzasadnione jest oczekiwanie od niej wiedzy w zakresie przepisów prawa regulujących kwestie związane z wprowadzaniem na rynek i bezpieczeństwem produktów. Wymierzając karę, Prezes UOKiK uwzględnił wagę naruszenia przez stronę postępowania przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów – należy bowiem zauważyć, że zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie, za czyn popełniony przez stronę postępowania Prezes UOKiK może nałożyć karę do 100 000 zł. Prezes UOKiK uznał, że kara określona w sentencji decyzji jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na 9 konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Dz. U. Nr 98, poz. 1071) w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1241 oraz z 2011 r. Nr 34, poz. 173) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymuje: Pełnomocnik Paged Meble S.A. Ul. Cieszyńska 99 43 – 385 Jasienica