DNR-45/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Warszawa, dn. 6 kwietnia 2009 r. DECYZJA DNR-1/45/2009 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z póź. zm.) oraz art. 33a ust. 2 pkt 2) w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 oraz z 2009 r. Nr 20, poz. 106 i Nr 18, poz. 97), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej nałożenia kary za wprowadzenie na rynek produktów niespełniających ogólnych wymagań bezpieczeństwa, tj. żelu pod prysznic – koktajlu TEQUILA SUNRISE Doccia Schiuma Tequila Sunrise i żelu pod prysznic – koktajlu CAIPIROSCA Doccia Schiuma Caipirosca przez przedsiębiorcę „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnobrzegu, zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DNR-1/17/2009 z dnia 13 lutego 2009 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie pkt I dotyczącego nałożonej na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych) za wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa. Uzasadnienie W piśmie z dnia 3 marca 2009 r. przedsiębiorca „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnobrzegu (strona postępowania) złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nr DNR-1/17/2009 z dnia 13 lutego 2009 r. W zaskarżonej decyzji Prezes UOKiK uznał, iż przedsiębiorca „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie naruszył art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, DNR–70–98(33)08/09/KW 2 poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976 oraz z 2009 r. Nr 20, poz. 106 i Nr 18, poz. 97), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów” i na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2) w związku z art. 13 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów nałożył na tego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania oświadczyła, iż w jej opinii brak jest przesłanek do nałożenia kary pieniężnej, ponieważ produkty będące przedmiotem postępowania spełniały wymagania bezpieczeństwa określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie dodatkowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagrożenie przez to, że ich wygląd wskazuje na inne niż rzeczywiste przeznaczenie (Dz. U. Nr 71, poz. 644), zwanym dalej rozporządzeniem Rady Ministrów. Ponadto, w świetle przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, brak jest podstaw do nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnobrzegu. Strona postępowania zakwestionowała ustalenia decyzji Prezesa UOKiK DNR-1/17/2009 z dnia 13 lutego 2009 r., na podstawie których stwierdzono, że żel pod prysznic – koktajl TEQUILA SUNRISE Doccia Schiuma Tequila Sunrise i żel pod prysznic – koktajl CAIPIROSCA Doccia Schiuma Caipirosca nie spełniają wymagań bezpieczeństwa. Strona postępowania nie zgadza się z ustaleniem, że w/w produkty nie spełniają wymagań bezpieczeństwa, ponieważ zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów na etykiecie lub opakowaniu imitacji zamieszcza się zrozumiałą i łatwą do odczytania informację o rzeczywistym przeznaczeniu imitacji, sposobie używania i zalecanych środkach ostrożności oraz wskazówki dotyczące postępowania w sytuacji zagrożenia. Jak twierdzi strona postępowania, wymagane powyższym przepisem informacje w języku polskim zostały dołączone do produktów w związku z czym produkty te nie stwarzały zagrożenia. Ponadto, w opinii strony postępowania twierdzenie, że produkty będące przedmiotem postępowania przypominają jogurty i są imitacjami jest subiektywne i niepoparte żadnymi argumentami. Strona postępowania oświadczyła, iż w/w produkty są dopuszczone do obrotu na obszarze Unii Europejskiej jako spełniające wymagania bezpieczeństwa, na dowód czego przedstawiła oświadczenie producenta żeli o zgodności w/w produktów z przepisami wspólnotowymi. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedsiębiorca „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnobrzegu podważył również stwierdzenie, że jest producentem żelu pod prysznic – koktajlu TEQUILA SUNRISE Doccia Schiuma Tequila Sunrise i żelu pod prysznic – koktajlu CAIPIROSCA Doccia Schiuma Caipirosca w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. a) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Strona postępowania oświadczyła, iż nie jest wytwórcą powyższych produktów, a jedynie ich dystrybutorem. Ze względu na to, że na podstawie art. 33 ust. 2 pkt 2) kara pieniężna może być nałożona tylko na producenta, nałożenie kary na stronę postępowania jest sprzeczne z prawem. 3 W piśmie z dnia 13 marca 2009 r., na podstawie art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnobrzegu o wszczęciu postępowania w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją nr DNR-1/17/2009 z dnia 13 lutego 2009 r. W tym samym piśmie Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w szczególności o prawie zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Prezes UOKiK, po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności przedstawionych przez stronę argumentów, stwierdził, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i odstąpienia od ukarania przedsiębiorcy „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnobrzegu. Podstawą do nałożenia przez Prezesa UOKiK kary na stronę postępowania było wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa, tj. żelu pod prysznic – koktajlu TEQUILA SUNRISE Doccia Schiuma Tequila Sunrise i żelu pod prysznic – koktajlu CAIPIROSCA Doccia Schiuma Caipirosca. Okoliczność ta została stwierdzona w decyzji Prezesa UOKiK nr 63/2008 z dnia 27 sierpnia 2008 r. Wprowadzając powyższe produkty na rynek strona postępowania naruszyła art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Naruszenie tego przepisu upoważnia Prezesa UOKiK, art. 33a ust. 2 pkt 2) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, do nałożenia na producenta lub dystrybutora kary pieniężnej w wysokości do 100 000 zł. Strona postępowania nie odwołała się od w/w decyzji Prezesa UOKiK, co oznacza, że zawarte w niej ustalenia są ostateczne. Większość podniesionych przez stronę postępowania we wniosku z dnia 3 marca 2009 r. argumentów odnosi się do decyzji nr 63/2008 z dnia 27 sierpnia 2008 r., dotyczącej stwierdzenia, że w/w produkty nie spełniają wymagań bezpieczeństwa, a nie do decyzji DNR-1/17/2009 z dnia 13 lutego 2009 r., którą na stronę postępowania nałożona została kara pieniężna. Niezależnie od powyższego, kierując się wyrażoną w art. 8 Kodeku postępowania administracyjnego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, Prezes UOKiK postanowił jednak ustosunkować się do zarzutów strony pomimo tego, że nie dotyczą one zaskarżonej decyzji. 4 We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania zakwestionowała stwierdzenie, że w/w produkty przypominają jogurty i są imitacjami. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów imitacjami są produkty, które stwarzają zagrożenie przez to, że ich wygląd wskazuje na inne niż rzeczywiste przeznaczenie. Produkty tego typu nie mogą posiadać cech i właściwości wywołujących u konsumentów, a zwłaszcza u dzieci, przeświadczenie, że są to środki spożywcze, jeżeli próba ich konsumpcji może powodować zagrożenie dla zdrowia lub życia. Cechami i właściwościami imitacji, o których wyżej mowa są w szczególności: kształt, zapach, kolor, wygląd, skład, konstrukcja, wykończenie, opakowanie, etykieta, pojemność i wielkość. Jak wykazały badania organoleptyczne przeprowadzone przez Inspekcję Handlową, żel pod prysznic – koktajl TEQUILA SUNRISE Doccia Schiuma Tequila Sunrise i żel pod prysznic – koktajl CAIPIROSCA Doccia Schiuma Caipirosca swoim wyglądem przypominają środki spożywcze. Takie przeświadczenie może w szczególności wywołać opakowanie w postaci butelki z nakrętką, przypominające opakowania napojów czy też wizerunek szklanki z napojem, owocami i słomką, który jest zamieszczony na opakowaniu. W związku z powyższym, zarzut strony postępowania należy uznać za bezpodstawny. Strona postępowania zakwestionowała ponadto ocenę bezpieczeństwa dokonaną przez organ nadzoru. W jej opinii, żel pod prysznic – koktajl TEQUILA SUNRISE Doccia Schiuma Tequila Sunrise i żel pod prysznic – koktajl CAIPIROSCA Doccia Schiuma Caipirosca spełniały wymagania określone w rozporządzeniu Rady Ministrów, ponieważ na ich opakowaniu umieszczona była etykieta z wymaganymi przez powyższe rozporządzenie informacjami. Prezes UOKiK nie może zgodzić się z powyższym stwierdzeniem. Dołączenie ostrzeżeń, o których mowa w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów nie eliminuje zagrożenia stwarzanego przez żel pod prysznic – koktajl TEQUILA SUNRISE Doccia Schiuma Tequila Sunrise i żel pod prysznic – koktajl CAIPIROSCA Doccia Schiuma Caipirosca. Zagrożenie stwarzane przez powyższe produkty nie polega bowiem na braku ostrzeżeń, ale na tym, że swoim wyglądem przypominają środki spożywcze, a próba ich konsumpcji może powodować zagrożenie dla zdrowia lub życia. Zatem wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez tego typu produkty nie sprowadza się do dołączenia ostrzeżeń oraz informacji, zwłaszcza że kategorią konsumentów szczególnie narażonych są dzieci, które mogą nie być w stanie ich przeczytać. W celu wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez przedmiotowe produkty należałoby pozbawić je tych cech i właściwości, które mogą wywołać u konsumentów przeświadczenie o spożywczym przeznaczeniu produktów, np. zmienić opakowanie i wzór na etykiecie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania oświadczyła ponadto, że żel pod prysznic – koktajl TEQUILA SUNRISE Doccia Schiuma Tequila Sunrise i żel pod prysznic – koktajl CAIPIROSCA Doccia Schiuma Caipirosca zostały dopuszczone do obrotu na obszarze 5 Unii Europejskiej jako spełniające wymagania bezpieczeństwa. Strona postępowania przedstawiła dokument, który w jej opinii potwierdza zgodność produktów z przepisami wspólnotowymi. W odpowiedzi na powyższy argument należy podkreślić, iż w 2008 r. żel pod prysznic – koktajl TEQUILA SUNRISE Doccia Schiuma Tequila Sunrise i żel pod prysznic – koktajl CAIPIROSCA Doccia Schiuma Caipirosca zostały zgłoszone przez Słowenię do Systemu RAPEX, który ma celu zapewnienie wymiany informacji między państwami członkowskimi Unii Europejskiej na temat produktów stwarzających zagrożenie oraz środków podjętych w danym państwie w celu ograniczenia lub wyłączenia ich z obrotu. W notyfikacji Słowenia poinformowała, iż w/w produkty swoim wyglądem przypominają produkty mleczne i mogą być uznane, zwłaszcza przez dzieci, za środki spożywcze. W związku z powyższym, argument strony postępowania należy uznać za bezpodstawny. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakwestionowała również ustalenie, że jest ona producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. a), ponieważ nie jest wytwórcą powyższych produktów ani nie występuje jako ich wytwórca. Zgodnie z art. 3 pkt 2 lit a) producentem jest przedsiębiorca prowadzący w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym działalność polegającą na wytwarzaniu produktu albo każda inna osoba, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie, a także osobę, która naprawia lub regeneruje produkt. Jak wykazała kontrola Inspekcji Handlowej, na opakowaniach w/w produktów znajduje się naklejka z nazwą i adresem przedsiębiorcy „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnobrzegu. W związku z powyższym, organ nadzoru uznał, iż jest on producentem w rozumieniu w/w przepisu. Strona postępowania stwierdziła ponadto, że nałożenie na nią kary pieniężnej jest sprzeczne z prawem, ponieważ nie jest ona producentem produktów będących przedmiotem postępowania, a kara pieniężna, o której mówi art. 33a ust. 2 pkt 2) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie może być nałożona na producenta. Argument strony postępowania należy uznać za bezzasadny. Na podstawie art. 33a ust 2 pkt 2) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów za wprowadzenie na rynek produktów niespełniajacych wymagań bezpieczeństwa, Prezes UOKiK może nałożyć na producenta karę pieniężną w wysokości do 100 000 zł. Wprowadzenie na rynek produktów niespełniajacych wymagań bezpieczeństwa przez przedsiębiorcę „GLER” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Tarnobrzegu zostało stwierdzone w decyzji Prezesa UOKiK nr 63/2008 z dnia 27 sierpnia 2008 r. Strona postępowania nie odwołała się od powyższej decyzji, co oznacza, że powyższe ustalenia są ostateczne. Prezes UOKiK uznał, iż strona postępowania jest producentem 6 w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. a) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w związku z czym spełnione są wszystkie przesłanki do nałożenia kary pieniężnej We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania nie przedstawiła żadnych argumentów ani dowodów, które uzasadniałyby uchylenie lub obniżenie nałożonej kary pieniężnej. Biorąc pod uwagę powyższe, jak również zgromadzony materiał dowodowy oraz okoliczności sprawy, Prezes UOKiK uznał, iż nałożona kara jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Zgodnie z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy, albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Prezes UOKiK uznał, po dokonaniu ponownej analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego oraz uwzględnieniu okoliczności wskazanych przez stronę w toku postępowania odwoławczego, zarówno pod kątem oceny legalności, jak i celowości wydanego rozstrzygnięcia, że decyzja DNR-1/17/2009 z dnia 13 lutego 2009 r. w zaskarżonym przez stronę postępowania pkt I, dotyczącym nałożonej kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł była prawidłowa, a tym samym brak jest podstaw do jej uchylenia. Art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie stanowi, że wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków. Na wysokość kary w niniejszym postępowaniu wpłynęła ocena całokształtu okoliczności sprawy, dokonana przez Prezesa UOKiK. Działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, że konsumenci mają prawo oczekiwać, iż wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał fakt, iż było to pierwsze naruszenie przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów przez stronę postępowania. Za okoliczność obciążającą Prezes UOKiK uznał fakt, że, w toku postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa żelu od prysznic – koktajlu EQUILA SUNRISE Doccia Schiuma Tequila Sunrise i żelu pod prysznic – koktajlu CAIPIROSCA Doccia Schiuma Caipirosca strona postępowania nie podjęła współpracy z Prezesem UOKiK - strona postępowania nie przedstawiła organowi nadzoru 7 żadnych dowodów świadczących o tym, że podjęła działania w celu wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez te produkty. Dopiero w toku postępowania w sprawie nałożenia kary strona postępowania przekazała oświadczenia dystrybutorów o nieposiadaniu powyższych produktów oraz protokół wycofania 385 sztuk wadliwych żelów pod prysznic – koktajlów. Prezes UOKiK wziął również pod uwagę, iż w/w produkty stwarzały zagrożenie dla konsumentów, szczególnie dla dzieci, które zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów stanowią kategorię konsumentów podlegającą szczególnej ochronie. Ponadto, za niekorzystną dla strony okoliczność organ nadzoru uznał dużą liczbę dystrybutorów, dużą ilość produktów wprowadzonych na rynek, jak również długi okres czasu, przez który wadliwe produkty były wprowadzane na polski rynek. Korzyść majątkową osiągniętą przez przedsiębiorcę ze sprzedaży 2291 sztuk w/w produktów, która wyniosła 11601,45 zł, określono jako różnicę między średnią ceną sprzedaży i średnią ceną zakupu produktów od włoskiego przedsiębiorcy. Z uwagi na to, iż strona postępowania stosowała różne ceny sprzedaży produktów będących przedmiotem postępowania, Prezes UOKiK przyjął jako średnią cenę sprzedaży jednej sztuki produktu średnią arytmetyczną najwyższej i najniższej ceny sprzedaży, która wynosi 13,27 zł. W związku z tym, że przedsiębiorca dobrowolnie wycofał z rynku 385 sztuk produktów, przedstawiona wyżej kwota korzyści ze sprzedaży 2291 sztuk została pomniejszona o zysk, jaki przedsiębiorca osiągnąłby ze sprzedaży wycofanych produktów. Wymierzając karę, Prezes UOKiK uwzględnił wagę naruszenia przez stronę postępowania przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów – należy bowiem zauważyć, że zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie, za czyn popełniony przez stronę Prezes UOKiK może nałożyć karę do 100 000 zł. Prezes UOKiK uznał, że kara określona w sentencji decyzji jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Pouczenie: Zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 8 z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dyrektor Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak Otrzymuje: „GLER” sp. z o.o. Ul. Dąbrówki 3a 39-400 Tarnobrzeg