DNR-60/2014

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-42(14)/14/TN Warszawa, dnia 21 lipca 2014 r. DECYZJA DNR-1/60/2014 Na podstawie: 1) art. 24 ust. 14 pkt 2 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa sofy Smerfuś, wprowadzonej na rynek polski przez przedsiębiorcę „Beskidzkie Fabryki Mebli” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku-Białej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, Ŝe przedsiębiorca usunął przyczyny zagroŜeń stwarzanych przez ten produkt i w tym zakresie umarza postępowanie administracyjne; 2) art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, tj. sofy Smerfuś, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na przedsiębiorcę „Beskidzkie Fabryki Mebli” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku-Białej karę pienięŜną w wysokości 40 000 zł (słownie: czterdzieści tysięcy złotych), płatną do budŜetu państwa. 2 Uzasadnienie Pismem z dnia 27 lutego 2014 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej „Prezes UOKiK”) protokół wraz z aktami kontroli dotyczącymi sofy Smerfuś, wprowadzonej na rynek polski przez przedsiębiorcę „Beskidzkie Fabryki Mebli” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku-Białej. Sofa Smerfuś posiada funkcję rozkładania tapicerowanych leŜysk. Do produktu dołączono tapicerowane oparcie przeznaczone do samodzielnego montaŜu do jednego z dłuŜszych boków skrzyni. Powierzchnia do spania (o wymiarach 80 cm x 185 cm) składa się z dwóch części ruchomych, tj. leŜyska o wymiarach 80 cm x 115 cm, które po wysunięciu (po prowadnicy) opiera się na skrzyni i na podparciu zapewniającym jego stateczność i stabilność oraz leŜyska o wymiarach 80 cm x 70 cm (przymocowanego do krótszego boku skrzyni przy uŜyciu dwóch zawiasów), które w skrajnej części nie posiada podparcia. W przypadku rozłoŜonego leŜyska o mniejszych wymiarach, odległość od brzegu skrajnej części do miejsca jego mocowania do skrzyni wynosi 20 cm (po złoŜeniu leŜysko to stanowi oparcie sofy). Wewnątrz skrzyni umieszczono etykietę zawierającą następujące informacje: nazwę produktu „Smerfuś”, dane przedsiębiorcy „Beskidzkie Fabryki Mebli sp. z o.o., ul. Piekarska 130, 43-300 Bielsko-Biała”, kod montującego „JST2, KLA2” oraz podpis kierownika. Do produktu dołączona jest karta gwarancyjna zawierająca dane ww. przedsiębiorcy oraz instrukcja montaŜu i uŜytkowania mebla w języku polskim. W trakcie kontroli przeprowadzonej w sklepie meblowym przy ul. Przędzalnianej 60 w Białymstoku, naleŜącym do przedsiębiorcy ABRA spółka akcyjna z siedzibą w Krakowie, inspektorzy reprezentujący Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej poddali sofę Smerfuś ocenie bezpieczeństwa i badaniom organoleptycznym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”, posiłkując się wymaganiami określonymi w normach PN-F-06001-1:1994 „ Meble mieszkaniowe. Postanowienia ogólne ” oraz PN-EN 12520:2010 „ Meble. Wytrzymałość, trwałość i bezpieczeństwo. Wymagania dla siedzisk mieszkaniowych ”. W wyniku badań organoleptycznych inspektorzy Inspekcji Handlowej stwierdzili, Ŝe po rozłoŜeniu sofy Smerfuś i obciąŜeniu skrajnej części leŜyska o mniejszych wymiarach następuje utrata stateczności tego elementu (poprzez uniesienie krawędzi wewnętrznej tego leŜyska do góry), co stwarza ryzyko uszkodzenia ciała uŜytkownika. W opinii inspektorów 3 Inspekcji Handlowej, rozwiązanie konstrukcyjne zastosowane w sofie Smerfuś nie odpowiadały wymaganiom określonym w pkt 3.1 normy PN–F–06001–1:1994, który stanowi, Ŝe zastosowane rozwiązania konstrukcyjne nie powinny zagraŜać Ŝyciu lub zdrowiu uŜytkownika w Ŝadnej z przewidywanych sytuacji uŜytkowych, wynikających z funkcji mebla (wymagania krytyczne tabela 2, lp. 4 „Bezpieczne rozwiązania konstrukcji mebla”). Dowód : sprawozdanie z badań organoleptycznych nr 1 z dnia 13 lutego 2014 r. - k. 29-30 akt kontroli Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 oraz z 2014 r. poz. 183), pismem z dnia 25 marca 2014 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę „Beskidzkie Fabryki Mebli” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku- Białej (stronę postępowania) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa sofy Smerfuś. Jednocześnie w drodze postanowienia z dnia 27 marca 2014 r., wydanego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni od dnia otrzymania powyŜszego postanowienia na wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez sofy Smerfuś. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, Ŝe w celu wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez sofy Smerfuś niezbędne jest podjęcie natychmiastowych działań zarówno w stosunku do produktów, które nie zostały wprowadzone na rynek, jak i do produktów wprowadzonych na rynek. W tym samym piśmie Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do określenia jej roli w obrocie sofą Smerfuś, przekazania listy dystrybutorów, informacji na temat liczby sof Smerfuś posiadanych na stanie magazynowym, okresu w którym były wprowadzane na rynek i ewentualnych skarg lub reklamacji dotyczących tego produktu. Dowód : postanowienie Prezesa UOKiK z dnia 27 marca 2014 r. - k. 21-25 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 22 kwietnia 2014 r. strona postępowania poinformowała, Ŝe jest producentem sofy Smerfuś – która jest wytwarzana na zamówienie - i wprowadza ten produkt na rynek od 2004 r. Strona postępowania przekazała listę dystrybutorów z lat 2012-2013, obejmującą 28 przedsiębiorców polskich i pięciu odbiorców zagranicznych. Ponadto strona postępowania poinformowała, Ŝe w dniu 20 lutego 2014 r. zaprzestała produkcji sofy Smerfuś w dotychczasowej wersji, dokonała zmian konstrukcyjnych w meblu 4 poprzez zamontowanie dodatkowych podpórek oraz przekazała wyniki badań nowej wersji sofy Smerfuś, przeprowadzone przez Laboratorium Badania Mebli na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu (świadectwo z badań nr 11/14/S z dnia 31 marca 2014 r.). Strona postępowania wskazała, Ŝe zwróciła się do dystrybutorów z zapytaniem odnośnie liczby posiadanych przez nich sof Smerfuś oraz przekazała oświadczenia 15 odbiorców, z których siedmiu zadeklarowało posiadanie ww. mebla. Strona postępowania zaproponowała wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez sofę Smerfuś poprzez: zaprzestanie wprowadzania na rynek mebla bez zamontowanych podpórek, wysłanie podpórek do dystrybutorów w celu zamontowania tych elementów w posiadanych przez nich sofach Smerfuś oraz zakończenie sprzedaŜy tego mebla (z zamontowanymi podpórkami) i zastąpienie jej nowym produktem – sofą Tedi – od połowy maja 2014 r. Ponadto strona postępowania oświadczyła, Ŝe od 2009 r. prowadzi elektroniczny rejestr zgłaszanych reklamacji i w przeciągu tego okresu nie otrzymała skarg i reklamacji, dotyczących utraty stateczności mebla. Dowód : pismo strony postępowania z dnia 22 kwietnia 2014 r. z załącznikami - k. 26-65 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 7 maja 2014 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, Ŝe akceptuje rozwiązanie konstrukcyjne, polegające na montaŜu podpórek do tylnej ścianki pojemnika na pościel oraz zwrócił się o przekazanie dowodów podjęcia działań naprawczych wobec sof Smerfuś wprowadzonych na rynek. Jednocześnie organ nadzoru wskazał stronie postępowania, Ŝe zaproponowane przez nią zaprzestanie wprowadzania na rynek sof Smerfuś bez zamontowanych podpórek nie jest wystarczające do wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez produkty znajdujące się na jej stanie magazynowym oraz zwrócił się o przedstawienie dowodów działań podjętych wobec tych egzemplarzy. Odnosząc się z kolei do propozycji zaprzestania wprowadzania na rynek sofy Smerfuś z dołączonymi podpórkami i zastąpienia jej nowym produktem, Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, Ŝe podjęcie decyzji w tej sprawie leŜy w jej gestii. Ponadto organ nadzoru wskazał, Ŝe ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iŜ sprzedaŜ sofy Smerfuś miała miejsce takŜe w 2014 r. (jeszcze przed zaprzestaniem produkcji tej sofy bez zamontowanych podpórek) i zwrócił się o przekazanie zestawienia odbiorców sofy Smerfuś z okresu 1 styczeń – 20 luty 2014 r. Prezes UOKiK zwrócił się takŜe o przekazanie zestawienia obejmującego wyłącznie dystrybutorów z 2013 r. 5 Dowód : pismo Prezesa UOKiK z dnia 7 maja 2014 r. - k. 66-67 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 26 maja 2014 r. strona postępowania przekazała zestawienie dystrybutorów z 2013 r. oraz zestawienie odbiorców z okresu 1 styczeń – 20 luty 2014 r. Ponadto strona postępowania przedstawiła dowody potwierdzające wysłanie podpórek wraz z instrukcją ich montaŜu do 11 dystrybutorów, którzy zadeklarowali posiadanie sofy Smerfuś, oraz dowody wysłania wzoru oświadczenia do siedmiu odbiorców (w tym trzech przedsiębiorców polskich), którzy dotychczas nie udzielili odpowiedzi. Strona postępowania poinformowała, Ŝe trzy egzemplarze sofy Smerfuś bez zamontowanych podpórek, jakie posiadała na stanie magazynowym, sprzedała na przełomie lutego i marca 2014 r. Dowód : pismo strony postępowania z dnia 26 maja 2014 r. z załącznikami - k. 68-146 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 10 czerwca 2014 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania o przekazanie oświadczeń 11 dystrybutorów, potwierdzających zamontowanie podpórek w posiadanych przez nich sofach Smerfuś, a takŜe - w przypadku otrzymania odpowiedzi od pozostałych trzech dystrybutorów polskich - oświadczeń tych przedsiębiorców o nieposiadaniu sof Smerfuś albo dowodów potwierdzających wysłanie im podpórek wraz z ich instrukcją montaŜu. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z dnia 10 czerwca 2014 r. - k. 147 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 23 czerwca 2014 r. strona postępowania przekazała oświadczenia dziewięciu dystrybutorów potwierdzające zamontowanie podpórek w posiadanych przez nich sofach Smerfuś, dowody wysłania podpórek do jednego odbiorcy oraz oświadczenie kolejnego przedsiębiorcy o nieposiadaniu sof Smerfuś. W przypadku jednego dystrybutora strona postępowania przedstawiła zwróconą przesyłkę z adnotacją poczty, Ŝe adresat wyprowadził się, a wobec ostatniego odbiorcy – który nie udzielił odpowiedzi – poinformowała, Ŝe przedsiębiorca ten zakupił jeden egzemplarz sofy Smerfuś w 2012 r. i nie ponawiał zamówienia w latach 2013-2014. Z kolei, pismem z dnia 24 czerwca 2014 r. strona postępowania przesłała oświadczenia dwóch przedsiębiorców o zamontowaniu podpórek do posiadanych przez nich sof Smerfuś. 6 Dowody : 1. pismo strony postępowania z dnia 23 maja 2014 r. z załącznikami - k. 148-166 akt postępowania Prezesa UOKiK; 2. pismo strony postępowania z dnia 24 maja 2014 r. z załącznikami - k. 168-170 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z dnia 27 czerwca 2014 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z dnia 27 czerwca 2014 r. - k. 167 akt postępowania Prezesa UOKiK. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca „Beskidzkie Fabryki Mebli” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku-Białej wprowadził sofę Smerfuś na rynek polski i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem, za producenta uznaje się przedsiębiorcę prowadzącego działalność polegającą na wytwarzaniu produktu albo kaŜdą inną osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróŜniające oznaczenie. Na etykiecie umieszczonej wewnątrz skrzyni mebla znajdują się dane ww. przedsiębiorcy ( „Beskidzkie Fabryki Mebli sp. z o.o., ul. Piekarska 130, 43-300 Bielsko-Biała” ), a w toku postępowania jego strona oświadczyła, Ŝe jest producentem tego produktu (pismo z dnia 22 kwietnia 2014 r.). W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK uznał tego przedsiębiorcę za producenta w rozumieniu wskazanego wyŜej przepisu. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego uŜywania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a takŜe, w zaleŜności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza Ŝadnego zagroŜenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagroŜenie, dające się pogodzić z jego zwykłym uŜywaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i Ŝycia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie 7 produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie jest produktem bezpiecznym. W myśl art. 6 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, bezpieczeństwo produktu ocenia się z uwzględnieniem spełniania przez produkt wymagań wynikających z dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej będących transpozycją norm europejskich innych niŜ normy uznane przez Komisję Europejską za zgodne z przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów oraz z uwzględnieniem spełniania przez produkt Polskich Norm. Z uwagi na fakt, Ŝe normy PN-EN 12520:2010 „ Meble. Wytrzymałość, trwałość i bezpieczeństwo. Wymagania dla siedzisk mieszkaniowych ” oraz PN-F-06001-1:1994 „ Meble mieszkaniowe. Postanowienia ogólne ” są wyŜej opisanymi rodzajami norm, Prezes UOKiK dokonał oceny bezpieczeństwa sofy Smerfuś z uwzględnieniem określonych w nich wymagań. W wyniku badań organoleptycznych inspektorzy Inspekcji Handlowej stwierdzili, Ŝe po rozłoŜeniu sofy Smerfuś i obciąŜeniu skrajnej części leŜyska o mniejszych wymiarach następuje utrata stateczności tego elementu (poprzez uniesienie krawędzi wewnętrznej tego leŜyska do góry), co stwarza ryzyko uszkodzenia ciała uŜytkownika. W opinii inspektorów Inspekcji Handlowej, rozwiązania konstrukcyjne zastosowane w sofie Smerfuś nie odpowiadają wymaganiom określonym w pkt 3.1 normy PN–F–06001–1:1994, który stanowi, Ŝe zastosowane rozwiązania konstrukcyjne nie powinny zagraŜać Ŝyciu lub zdrowiu uŜytkownika w Ŝadnej z przewidywanych sytuacji uŜytkowych, wynikających z funkcji mebla (wymagania krytyczne tabela 2, lp. 4 „Bezpieczne rozwiązania konstrukcji mebla”). W toku niniejszego postępowania przedsiębiorca „Beskidzkie Fabryki Mebli” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku-Białej nie kwestionował powyŜszych ustaleń inspektorów Inspekcji Handlowej, nie przedstawił teŜ Ŝadnych dowodów potwierdzających bezpieczeństwo ww. mebla. W związku z tym, Prezes UOKiK uznał, Ŝe sofa Smerfuś nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagroŜeń. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, Ŝe przedsiębiorca „Beskidzkie Fabryki Mebli” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku-Białej wprowadzał sofę Smerfuś na rynek od 2004 r. Mając na względzie fakt, Ŝe mebel był produkowany na zamówienie, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe istnieje niewielkie prawdopodobieństwo, iŜ odbiorcy sprzed 2012 r. posiadają ten produkt w ofercie handlowej i 8 uznał za uzasadnione poinformowanie o stwarzanym przez ten mebel zagroŜeniu tych dystrybutorów, którzy zakupili sofę Smerfuś w latach 2012-2014. W tym okresie strona postępowania sprzedała 7 018 sof Smerfuś 33 dystrybutorom (28 przedsiębiorcom polskim i pięciu odbiorcom zagranicznym). W toku niniejszego postępowania strona podjęła działania w celu wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez sofę Smerfuś - przedstawiła wyniki badań laboratoryjnych, potwierdzające, Ŝe zastosowane zmiany konstrukcyjne (polegające na montaŜu podpórek do tylnej ścianki pojemnika na pościel) eliminują nieprawidłowości stwierdzone przez inspektorów Inspekcji Handlowej. Ponadto strona postępowania przekazała dowody potwierdzające zamontowanie podpórek we wszystkich sofach Smerfuś znajdujących u 12 dystrybutorów (łącznie w ilości 74 sztuk) oraz oświadczenia 14 odbiorców o nieposiadaniu tego mebla na stanie magazynowym. W przypadku jednego dystrybutora strona postępowania przedstawiła zwróconą przesyłkę z adnotacją poczty, Ŝe adresat się wyprowadził. Wobec ostatniego odbiorcy strona postępowania przedstawiła dowody zwrócenia się do niego z zapytaniem odnośnie liczby posiadanych sof oraz poinformowała Prezesa UOKiK, Ŝe przedsiębiorca ten zakupił jeden egzemplarz sofy Smerfuś w 2012 r. i nie ponawiał zamówienia w latach 2013-2014. Ponadto strona postępowania oświadczyła, Ŝe obecnie nie posiada na stanie magazynowym sof Smerfuś bez zamontowanych podpórek, a ich montaŜ został uwzględniony w procesie produkcji tego mebla. Z uwagi na fakt, Ŝe strona postępowania podjęła współpracę z organem nadzoru, a przedstawione przez nią dowody nie budzą wątpliwości, Prezes UOKiK uznał powyŜszą deklarację za wiarygodną. Z uwagi na powyŜsze, Prezes UOKiK uznał, Ŝe przedsiębiorca „Beskidzkie Fabryki Mebli” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku-Białej usunął przyczyny zagroŜeń stwarzanych przez sofę Smerfuś. W związku z tym, Ŝe Prezes UOKiK uznał, iŜ sofa Smerfuś nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, wprowadzający je na rynek przedsiębiorca „Beskidzkie Fabryki Mebli” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku-Białej naruszył obowiązek określony w art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, co wyczerpuje przesłanki określone w art. 33a ust. 2 pkt 2 powyŜszej ustawy. Zgodnie z art. 33a ust 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, Prezes UOKiK moŜe nałoŜyć na producenta karę pienięŜną w wysokości do 100 000 zł. Kara pienięŜna, nakładana na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów ma charakter fakultatywny, co oznacza, Ŝe Prezes UOKiK w ramach uznania 9 administracyjnego decyduje, czy w danej sprawie nałoŜenie kary jest zasadne. Mając na względzie okoliczność, Ŝe nie jest to pierwsze naruszenie przez stronę postępowania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK uznał w niniejszej sprawie za celowe nałoŜenie na nią kary pienięŜnej. W stosunku do strony postępowania toczyło się wcześniej postępowania administracyjne dotyczące ogólnego bezpieczeństwa kanapy trzyosobowej „CAPRI” (decyzja Prezesa UOKiK nr DNR-1/34/2013 z dnia 8 kwietnia 2013 r.). Produkt będący przedmiotem niniejszego postępowania naleŜy do tej samej kategorii (meble), co produkt będące przedmiotem wcześniejszego postępowania prowadzonego w stosunku do strony postępowania, ponadto oba produkty posiadały tę samą nieprawidłowość (brak stateczności). Prezes UOKiK uznał więc, Ŝe strona postępowania powinna mieć świadomość zagroŜenia stwarzanego przez ten rodzaj produktów i zwiększyć nadzór nad ich bezpieczeństwem. Prezes UOKiK, zgodnie z art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, przy ustalaniu wysokości kary uwzględnił w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków przez stronę postępowania. Działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, Ŝe konsumenci mają prawo oczekiwać, iŜ wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika powinność obywateli co najmniej podstawowej orientacji w przepisach prawnych. Zakres wymaganej wiedzy jest zróŜnicowany – nie ulega wątpliwości, Ŝe lepsza znajomość prawa jest oczekiwana od osoby prowadzącej działalność gospodarczą w określonej dziedzinie – powinna ona być zorientowana w przepisach prawnych regulujących tę działalność w stopniu wystarczającym do jej poprawnego prowadzenia (wyrok NSA OZ w Gdańsku z 29 listopada 2000 r., I SA/Gd 1185/98). NaleŜy równieŜ podkreślić, Ŝe moŜliwość zastosowania dolegliwości finansowej nie jest uzaleŜniona od wyeliminowania przez producenta zagroŜenia stwarzanego przez produkt, od podjęcia współpracy z organem nadzoru ani od braku wiedzy o tym, Ŝe wprowadzony na rynek produkt nie jest bezpieczny. Za okoliczność obciąŜającą Prezes UOKiK uznał fakt, Ŝe wobec strony było wcześniej prowadzone postępowanie na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i dotyczące tej samej grupy produktów, zatem powinna być świadoma ciąŜących na niej obowiązków oraz zakazu wprowadzania na rynek produktów niespełniających wymagań w zakresie bezpieczeństwa. Prezes UOKiK wziął równieŜ pod uwagę fakt, Ŝe wprowadzone na rynek sofy Smerfuś stanowią zagroŜenie dla dzieci, a więc grupy konsumentów która - zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów - podlega szczególnej ochronie. Dodatkowo, za czynnik wpływający na wysokość kary organ nadzoru 10 uznał fakt, Ŝe strona postępowania wprowadziła na rynek duŜą ilość produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa (35 699 sztuk w latach 2004-2014), co niewątpliwie wpływa na poszerzenie kręgu potencjalnych uŜytkowników, którzy poprzez zakup sofy Smerfuś byli naraŜeni na stwarzane przez nie zagroŜenie. Jako okoliczność obciąŜającą wskazać równieŜ naleŜy długotrwały okres naruszania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, poniewaŜ strona postępowania wprowadzała sofę Smerfuś począwszy od 2004 r. Ponadto na niekorzyść strony postępowania przemawia fakt, Ŝe działalność związana z kwestionowaną sofą jest głównym przedmiotem działalności strony – zajmuje się ona bowiem produkcją mebli. Za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał natomiast brak skarg i reklamacji dotyczących sofy Smerfuś oraz fakt, Ŝe strona postępowania podjęła współpracę z organem nadzoru – wyeliminowała zagroŜenia stwarzane przez ten produkt i przekazała dowody podjęcia tych działań. Organ nadzoru wziął równieŜ pod uwagę dodatkowe koszty, poniesione przez stronę postępowania w związku z przeprowadzeniem badań laboratoryjnych sofy Smerfuś o nowej konstrukcji i przesłaniem podpórek do dystrybutorów. W postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, kryterium pomocniczym przy określeniu wysokości kary pienięŜnej stanowi wysokość korzyści majątkowej osiągniętej przez stronę postępowania ze sprzedaŜy produktów będących jego przedmiotem. Korzyść osiągniętą ze sprzedaŜy produktów stanowi iloczyn sprzedanych produktów, które nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa i nie zostały przez przedsiębiorcę odzyskane (tj. nieodebrane od dystrybutorów i konsumentów) oraz średniej ceny sprzedaŜy jednej sztuki produktu. W niniejszej sprawie - pomimo faktu wprowadzania sofy Smerfuś na rynek począwszy od 2004 r. – Prezes UOKiK przyjął jako kryterium pomocnicze przy ustalaniu wysokości kary korzyść majątkową, jaką strona postępowania osiągnęła ze sprzedaŜy sof Smerfuś w 2013 r. We wskazanym roku strona postępowania wprowadziła na rynek 3 338 sztuk mebla, przy czym w 74 sztukach zostały zamontowane podpórki, zatem liczba sprzedanych sof bez zamontowanych podpórek wynosi 3 264 sztuki. Przy ustalaniu ceny sprzedaŜy jednej sztuki produktu Prezes UOKiK oparł na znajdujących się w aktach sprawy dwóch fakturach oraz zestawieniu sprzedaŜy, w których strona postępowania stosowała róŜne ceny sprzedaŜy sof Smerfuś. Prezes UOKiK przyjął zatem jako średnią cenę sprzedaŜy jednej sztuki produktu średnią arytmetyczną najwyŜszej (280 zł) i najniŜszej (189 zł) ceny sprzedaŜy, która wynosi 234,50 zł. W związku z powyŜszym, korzyść majątkowa ze sprzedaŜy 3 264 sof Smerfuś wynosi 765 408 zł. Wymierzając powyŜszą karę, Prezes UOKiK uwzględnił wagę naruszenia przez stronę postępowania przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. NaleŜy podkreślić, Ŝe 11 nałoŜona na stronę postępowania kara pienięŜna stanowi 40% maksymalnego wymiaru kary, wynoszącego - zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów - 100 000 zł. Prezes UOKiK uznał, Ŝe kara określona w sentencji decyzji jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, Nr 99, poz. 660, Nr 171, poz. 1206, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, Nr 223, poz. 1458, Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 157, poz. 1241, z 2011 r. Nr 34, poz. 173) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Otrzymuje: „Beskidzkie Fabryki Mebli” sp. z o.o. ul. Piekarska 130 43-300 Bielsko-Biała z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka