DNR-98/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-101(14)14/AK/MS Warszawa, dn. 10 października 2014 r. DECYZJA DNR -1/98/2014 Na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 1 w związku z art. 13 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa motyki kutej 14 cm, F. 284E, wprowadzonej na rynek polski przez przedsiębiorcę ROMANIK spółka akcyjna z siedzibą w Trzeciewcu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, Ŝe produkt ten jest bezpieczny i umarza postępowanie administracyjne. Uzasadnienie Pismem z dnia 25 kwietnia 2014 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako „Prezes UOKiK” bądź „organ nadzoru”) protokół wraz z aktami kontroli dotyczący motyki kutej 14 cm, F. 284E, wprowadzonej na rynek polski przez przedsiębiorcę ROMANIK spółka akcyjna z siedzibą w Trzeciewcu. Motyka kuta 14 cm, F. 284E składała się z drewnianego trzonka o długości ok. 110 cm, na którym osadzony był element stalowy posiadający spłaszczone ostrze. Część metalową motyki stanowiło lekko wygięte do dołu, spłaszczone ostrze o długości ok. 26 cm i szerokości spłaszczenia (roboczej) wynoszącej ok. 14 cm. Po przeciwnej stronie ostrza znajdował się otwór do osadzenia na trzonku o średnicy ok. od 3,7 cm do 4 cm. Na ostrzu wytłoczono jego szerokość roboczą „14” bez podania miary. Trzonek motyki wykonany został z drewna i posiadał okrągły kształt o średnicy ok. 3 cm, rozszerzający się przy końcu do ok. 4 cm. Waga produktu to ok. 1,6 kg (w tym: trzonek – ok. 0,7 kg i ostrze – ok. 0,9 kg). Bezpośrednio na trzonku umieszczona była etykieta zawierająca następujące informacje: „ROMANIK S.A., Trzeciewiec 40, 86-022 Dobrcz; Motyka kuta, 14 cm, F.284E, kod EAN: 5906372048143”. Ponadto, na trzonku 2 naklejona była nalepka zawierająca następujące informacje: „ROMANIK, www.romaniktools.com, GARDEN PRO” i logo: „jestem z Polski, NAJWYśSZA JAKOŚĆ”. W toku kontroli przedsiębiorcy GARDEN INCOFER spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Białymstoku, mającej miejsce w sklepie przy ul. Ciesielskiej 2 lok. 20 w Białymstoku, inspektorzy reprezentujący Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej poddali ocenie bezpieczeństwa znajdujące się na stanie kontrolowanego dwie sztuki motyki kutej 14 cm, F.284E w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106, z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586) (dalej jako: „ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów”). Badania organoleptyczne przeprowadzone przez inspektorów Inspekcji Handlowej wykazały brak skutecznego zabezpieczenia ostrza na trzonku, co przy podniesieniu motyki ostrzem do góry powodowało osunięcie się ostrza wzdłuŜ całej długości trzonka. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK uznał, iŜ w celu zapewnienia ochrony Ŝycia i zdrowia konsumentów naraŜonych na zagroŜenie stwarzane przez kwestionowany produkt niezbędne jest wyjaśnienie tej sprawy w drodze postępowania administracyjnego. W związku z powyŜszym, na podstawie art. 61 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 oraz z 2014 r. Nr 183) (dalej jako: „Kodeks postępowania administracyjnego”) Prezes UOKiK pismem z dnia 30 maja 2014 r. zawiadomił przedsiębiorcę ROMANIK spółka akcyjna z siedzibą w Trzeciewcu (dalej jako „strona postępowania” bądź „Przedsiębiorca”) o wszczęciu postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów w sprawie ogólnego bezpieczeństwa motyki kutej 14 cm, F. 284E (dalej takŜe jako „motyka”). Następnie, w dniu 2 czerwca 2014 r. Prezes UOKiK wydał postanowienie na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, wyznaczając stronie postępowania termin 21 dni od dnia jego otrzymania na wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez produkt będący przedmiotem postępowania. Organ nadzoru poinformował stronę postępowania, iŜ w celu wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez kwestionowane motyki niezbędne jest podjęcie natychmiastowych działań zarówno w stosunku do produktów, które nie zostały wprowadzone na rynek, jak i do produktów juŜ wprowadzonych na rynek. W opinii Prezesa UOKiK, z uwagi na zagroŜenia stwarzane przez produkt, takimi działaniami powinny być: odebranie od dystrybutorów produktu będącego przedmiotem postępowania lub uzyskanie ich oświadczeń o nieposiadaniu kwestionowanych motyk na stanie magazynowym. Dowodami takimi powinny być np.: wydruki maili, potwierdzenia nadania pism skierowanych do tych podmiotów lub wyciąg z ksiąŜki pocztowej, zawierającej wykaz 3 potwierdzeń nadania takich pism. W stosunku do egzemplarzy motyk, które zostaną zwrócone przez dystrybutorów, jak równieŜ tych, które znajdowały się u strony postępowania, Prezes UOKiK poinformował, iŜ naleŜało podjąć działania zmierzające do wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez te produkty. Z uwagi na rodzaj nieprawidłowości występujących w kwestionowanych motykach, w opinii Prezesa UOKiK, działania takie powinny polegać na zapewnieniu prawidłowego spasowania elementów motyki celem skutecznego zabezpieczenia ostrza motyki na trzonku. Dowody podjęcia działań w powyŜszym zakresie tj.: dokumentacja fotograficzna ukazująca sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości produktu wraz z dokładnym opisem działań naprawczych podjętych w tym celu oraz elementów uŜytych do napraw produktów oraz oświadczenie wskazujące na liczbę motyk, w których dokonano stosownych napraw powinny zostać przekazane Prezesowi UOKiK. W przypadku zaś, gdyby przedsiębiorca uznał, iŜ dokonanie zmian w konstrukcji motyk, będących przedmiotem niniejszego postępowania nie jest moŜliwe lub znacznie utrudnione do wykonania, wówczas powinien przekazać dowód zniszczenia produktów lub ich zwrotu do dostawcy. Strona postępowania mogła równieŜ zaproponować inny sposób wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez produkty będące przedmiotem postępowania pod warunkiem, Ŝe sposób ten zostanie zaakceptowany przez Prezesa UOKiK. Dodatkowo organ nadzoru wezwał stronę postępowania do określenia liczby kwestionowanych produktów wprowadzonych na rynek, wskazania okresu, w jakim były one wprowadzane na rynek, dostarczenia pełnej listy dystrybutorów przedmiotowych motyk, określenie roli, jaką pełni ona w obrocie kwestionowanymi produktami oraz czy otrzymała reklamacje bądź skargi z nimi związane. Z uwagi na brak stanowiska strony postępowania, pismem z dnia 14 lipca 2014 r. Prezes UOKiK na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.), (dalej jako „ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów”) w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zlecił Kujawsko – Pomorskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli w jej siedzibie, mającej na celu ustalenie istotnych informacji w sprawie ogólnego bezpieczeństwa motyki kutej 14 cm, F. 284E. Pismem, które wpłynęło do Urzędu w dniu 17 lipca 2014 r. strona postępowania zwróciła się do Prezesa UOKiK o wyjaśnienia i doprecyzowanie czego dotyczą zarzuty przedstawione we wcześniejszej korespondencji dotyczącej ogólnego bezpieczeństwa motyki. W jej ocenie bowiem motyka kuta 14 cm, F. 284E jest produktem bezpiecznym, a zakwestionowane łączenie motyki z drewnianym trzonkiem funkcjonuje w wielu narzędziach ogrodowych i jest podstawowym, typowym dla narzędzi połączeniem stosowanym od wielu lat. 4 Następnie, pismem z dnia 4 sierpnia 2014 r. Kujawsko - Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał protokół wraz z aktami kontroli przeprowadzonej u strony postępowania. W toku czynność kontrolnych inspektorzy reprezentujący Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej nie stwierdzili na stanie magazynowym motyk będących przedmiotem postępowania. Jednocześnie przyjęli oświadczenie od Przedsiębiorcy, poparte dowodami, Ŝe motyki kute 14 cm, F. 284E zostały zakupione w dniu 31 sierpnia 2008 r. od Fabryki Narzędzi KUŹNIA S.A. z siedzibą w Sułkowicach w ilości 493 sztuk i następnie zostały one oznakowane logo Przedsiębiorcy i jego danymi adresowymi i były wprowadzane na rynek w okresie od 31 sierpnia 2008 r. do 3 lipca 2014 r. Obecnie zaś produkt nie jest juŜ wprowadzany na rynek. Ponadto strona postępowania poinformowała, iŜ motyka kuta 14 cm, F. 284E w jej opinii spełnia wymagania bezpieczeństwa o ile jest uŜywana zgodnie z jej przeznaczeniem, a zastosowany sposób obsadzania na samoklinującym się trzonku drewnianym jest znanym od dawna sposobem mocowania tego typu narzędzi ogrodniczych i jest powszechnie stosowany przez wiele innych przedsiębiorców istniejących na rynku. Jednocześnie strona postępowania oświadczyła, Ŝe na jej stronie internetowej znajdują się informacje Ŝeby uŜywać narzędzi tego typu zgodnie z przeznaczeniem i przed podjęciem pracy upewnia się Ŝe produkt jest prawidłowo osadzony na trzonku oraz poinformowała, Ŝe zwróciła się drogą milową do wszystkich swoich dystrybutorów o dołączenie do kaŜdego sprzedawanego narzędzia ogrodniczego ww. informacji. Z uwagi na to, iŜ inspektorzy Inspekcji Handlowej nie mogli dokonać ponownych badań organoleptycznych motyki, a tym samym Prezes UOKiK nie mógł się ustosunkować do twierdzenia strony postępowania, iŜ kwestionowany produkt jest bezpieczny, pod warunkiem, gdy uŜytkowany jest zgodnie z jego przeznaczeniem, w dniu 14 sierpnia 2014 r. Prezes UOKiK na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zlecił Wielkopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli przedsiębiorcy Michała Bociańskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Centrum Leśne Michał Bociański w Trzciance – dystrybutora, który jako ostatni zakupił motyki kute 14 cm, F. 284E, której celem było ponowne przeprowadzenie oceny organoleptycznej przedmiotowych motyk i tym samym ustosunkowanie się do twierdzenia strony postępowania. W odpowiedzi, pismem z dnia 17 września 2014 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej poinformował, iŜ dokonano oceny organoleptycznej 15 sztuk motyk kutych 14 cm, F. 284E znajdujących się na stanie u kontrolowanego przedsiębiorcy Michała Bociańskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Centrum Leśne Michał 5 Bociański w Trzciance. Ocena organoleptyczna wykonana przez inspektorów Inspekcji Handlowej nie wykazała nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa i oznakowania tych produktów. W wszystkich badanych produktach element kuty – motyka złączony był z trzonkiem ściśle, bez moŜliwości oddzielenia go od trzonka, a kaŜda motyka posiadał prawidłowe oznaczenia handlowe. Ponadto kontrolowany przedsiębiorca nigdy nie otrzymał Ŝadnej reklamacji na przedmiotowe motyki. Pismem z dnia 23 września 2014 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca ROMANIK spółka akcyjna z siedzibą w Trzeciewcu wprowadził motykę kutą 14 cm, F. 284E na rynek polski i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem, za producenta uznaje się m.in. przedsiębiorcę prowadzącego w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym działalność polegającą na wytwarzaniu produktu albo kaŜdą inną osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróŜniające oznaczenie, a takŜe osobę, która naprawia lub regeneruje produkt. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, Ŝe przedsiębiorca ROMANIK spółka akcyjna z siedzibą w Trzeciewcu zakupił motykę kutą 14 cm, F. 284E w dniu 31 sierpnia 2008 r. na podstawie faktury VAT nr FVZ/08/08/3512 od Fabryki Narzędzi KUŹNIA S.A. z siedzibą Sułkowicach w ilości 493 sztuk, a następnie pod własna nazwą wprowadzał ją na rynek polski. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego uŜywania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a takŜe, w zaleŜności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza Ŝadnego zagroŜenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagroŜenie, dające się pogodzić z jego 6 zwykłym uŜywaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i Ŝycia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie jest produktem bezpiecznym. Podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa motyki kutej 14 cm, F.284E stanowiły badania organoleptyczne przeprowadzone przez inspektorów reprezentujących Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Badania te wykazały nieprawidłowe spasowanie poszczególnych elementów motyki oraz brak skutecznej blokady utwierdzającej w sposób właściwy i stabilny trzonek w ostrzu. W przypadku podniesienia motyki ostrzem do góry jego osunięcie wzdłuŜ całej długości trzonka, mogło stwarzać w trakcie uŜytkowania ryzyko uderzenia w rękę, ramię bądź teŜ głowę uŜytkownika i powodować tym samym zranienie albo stłuczenie. Mając na uwadze ustalenia inspektorów Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK uznał za zasadne wyjaśnienie tej sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli stwierdzi, Ŝe produkt jest bezpieczny. W toku niniejszego postępowania, strona postępowania oświadczyła, Ŝe w jej opinii motyka spełnia wymagania bezpieczeństwa o ile jest uŜywana zgodnie z jej przeznaczeniem, a jej sposób obsadzania na samoklinującym się trzonku drewnianym jest znanym od dawna sposobem mocowania tego typu narzędzi ogrodniczych i jest powszechnie stosowany przez wielu innych przedsiębiorców istniejących na rynku. Stwierdziła równieŜ, Ŝe jedynym jej niedopatrzeniem był brak dołączonych do kaŜdego produktu informacji, iŜ produkt naleŜy uŜywać zgodnie z przeznaczeniem, a przed podjęciem pracy upewnić się, Ŝe motyka jest prawidłowo osadzona na trzonku. Strona postępowania wyjaśniła, Ŝe informacja taka znajdowała się na jej stronie internetowej, a ponadto nie odnotowała Ŝadnych skarg, ani reklamacji na wprowadzone przez nią na rynek motyki. Mając na uwadze powyŜsze stanowisko strony postępowania oraz okoliczność, Ŝe inspektorzy Inspekcji Handlowej stwierdzili nieprawidłowości tylko w dwóch egzemplarzach motyki kutej 14 cm, F.284E, Prezes UOKiK zlecił przeprowadzenie ponownie oceny bezpieczeństwa motyki kutej 14 cm, F.284E pochodzącej z tej samej partii, co badane wcześniej 2 sztuki motyk. W wyniku przeprowadzonej ponownej oceny bezpieczeństwa 15 sztuk motyk kutych 14 cm, F.284E pochodzących z tej samej partii, co badane wcześniej dwie sztuki motyk, ustalono, 7 Ŝe Ŝaden z ocenianych produktów nie wykazał nieprawidłowości ani pod kątem bezpieczeństwa ani pod kątem oznakowania produktu. Prezes UOKiK uznał więc za wiarygodne wyjaśnienia strony postępowania, iŜ stosowany w motykach sposób spasowania poszczególnych elementów produktu jest powszechnie stosowany przy tego typu narzędziach i motyka uŜytkowana zgodnie z jej przeznaczeniem nie stwarza zagroŜenia dla konsumenta. Nie bez znaczenia jest teŜ fakt, iŜ w okresie siedmioletniej dystrybucji motyki, strona postępowania nie otrzymała reklamacji i skarg konsumentów na ten produkt. Ponadto równieŜ kontrolowany dystrybutor nie odnotował Ŝadnych reklamacji dotyczących przedmiotowej motyki. Mając na względzie wymienione wyŜej okoliczności Prezes UOKiK podzielił stanowisko strony postępowania i uznał, Ŝe motyka kuta 14 cm, F. 284E jest produktem bezpiecznym, a stwierdzone nieprawidłowości miały charakter jednostkowy i wyniknęły z faktu braku sprawdzenia czy motyka został prawidłowo osadzona na trzonku. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak Otrzymują: 1. ROMANIK spółka akcyjna, Trzeciewiec 40, 86 – 022 Dobrycz 2. a/a