DNR-99/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-52( 25 )/13/TN Warszawa, dnia 10 października 2013 r. DECYZJA DNR-1/99/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz w związku z art. 26 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej ogólnego bezpieczeństwa magnesów z ozdobami w kształcie loda w polewie (art. nr 8680005, kod EAN 5905099733981), w kształcie pieczywa (art. nr 8680002, kod EAN 5905099733950) oraz w kształcie lizaka (art. nr 8680003, kod EAN 5905099733967), wprowadzonych na polski rynek przez przedsiębiorcę ADE LINE spółka akcyjna z siedzibą w Prusicach, zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DNR-1/80/2013 z dnia 5 sierpnia 2013 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Uzasadnienie Pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. przedsiębiorca ADE LINE spółka akcyjna z siedzibą w Prusicach (zwany dalej „stroną postępowania”) złoŜył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Prezesem UOKiK”) nr DNR-1/80/2013 z dnia 5 sierpnia 2013 r. W zaskarŜonej decyzji Prezes UOKiK uznał, Ŝe strona postępowania usunęła przyczyny zagroŜeń stwarzanych przez 2 magnesy z ozdobami w kształcie loda w polewie (art. nr 8680005, kod EAN 5905099733981), w kształcie pieczywa (art. nr 8680002, kod EAN 5905099733950) oraz w kształcie lizaka (art. nr 8680003, kod EAN 5905099733967), zwane dalej „magnesami”, i na podstawie art. 24 ust. 14 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”, umorzył w tym zakresie postępowanie administracyjne. Ponadto, na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK nałoŜył na stronę postępowania karę pienięŜną w wysokości 10 000 zł. We wniosku strona postępowania zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy „ w zakresie odstąpienia od wymierzenia kary pienięŜnej ” oraz przedstawiła okoliczności, które w jej opinii przemawiają za uwzględnieniem tego Ŝądania. Strona postępowania wskazała na swoją cięŜką sytuację finansową oraz przedstawiła zestawienie swoich zobowiązań na dzień 30 czerwca 2012 r. oraz 30 czerwca 2013 r. Strona postępowania poinformowała, Ŝe wprowadziła program naprawczy, polegający m.in. na zamknięciu 20 (z 22) sklepów marki FLO i nierentownych salonów Almi Decor oraz zrestrukturyzowaniu kosztów czynszów i wynagrodzeń dla pracowników. Dodała teŜ, Ŝe nałoŜona kara pienięŜna bardzo negatywnie wpłynie na działalność firmy, a jeśli wprowadzony program naprawczy okaŜe się nieskuteczny, będzie zobligowana do wszczęcia postępowania układowego. Ponadto strona postępowania podniosła, Ŝe konsumenci nabyli niewielką ilość magnesów (1902 sztuki) oraz nie otrzymała skarg i reklamacji na te produkty. Strona postępowania oświadczyła takŜe, Ŝe po otrzymaniu od Prezesa UOKiK informacji o niespełnianiu przez magnesy ogólnych wymagań bezpieczeństwa, niezwłocznie podjęła działania w celu wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez te produkty. W związku z wątpliwościami, czy wniosek strony postępowania został złoŜony w przewidzianym terminie, pismem z dnia 29 sierpnia 2013 r. Prezes UOKiK zwrócił się do Poczty Polskiej w prośbą o przekazanie informacji, kiedy przesyłka zawierająca wniosek została nadana w placówce pocztowej. Jednocześnie pismem z dnia 29 sierpnia 2013 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o podjętych czynnościach wyjaśniających. Pismem z dnia 6 września 2013 r. Poczta Polska poinformowała Prezesa UOKiK, Ŝe przesyłka zawierająca wniosek strony postępowania została nadana w dniu 23 sierpnia 2013 r. 3 Pismem z dnia 13 września 2013 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Zadaniem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy i ocena materiału dowodowego, przy uwzględnieniu stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji, a wydaniem decyzji przez organ odwoławczy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2009 r., II OSK 1565/08). PowyŜsze stanowisko Sądu nie traci na aktualności takŜe w przypadku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezesa UOKiK na podstawie przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w którym to postępowaniu funkcję odwołania pełni wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W istocie bowiem w postępowaniu w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy organ powinien rozpatrzyć sprawę na nowo w jej całokształcie, nie ograniczając się jedynie do rozpatrzenia zarzutów strony podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, badając zarówno jej zgodność z prawem, jak celowość i słuszność rozstrzygnięcia. We wniosku z dnia 12 sierpnia 2013 r. strona postępowania zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy „ w zakresie odstąpienia od wymierzenia kary pienięŜnej ”. W związku z tym, Prezes UOKiK uznał, Ŝe strona postępowania zaskarŜyła decyzję nr DNR-1/80/2013 z dnia 5 sierpnia 2013 r. wyłącznie w zakresie nałoŜonej kary pienięŜnej. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeśli „ strona jednoznacznie w odwołaniu wskazuje, Ŝe zaskarŜa decyzję pierwszoinstancyjną w określonej części, to organ II instancji nie moŜe wykroczyć poza tak wyznaczone granice kompetencji organu odwoławczego. W konsekwencji organ II instancji nie moŜe poddać kontroli niezaskarŜonej części decyzji organu I instancji i ponownie rozpatrzyć sprawę takŜe w zakresie rozstrzygniętym niezaskarŜoną częścią orzeczenia ” (wyrok z dnia 21 maja 2007 r., I OSK 556/06). Z uwagi na fakt, Ŝe strona postępowania zaskarŜyła jedynie pkt 2 powyŜszej decyzji, rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 decyzji jest ostateczne. W związku z tym, Prezes UOKiK w toku niniejszego postępowania ponownie dokonał analizy zgromadzonego materiału w zakresie objętym zaskarŜeniem. 4 Podstawą do nałoŜenia przez Prezesa UOKiK na stronę postępowania kary pienięŜnej było wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa, tj. magnesów. Wprowadzając te produkty na rynek, strona naruszyła art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Naruszenie tego przepisu, zgodnie z art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, upowaŜnia Prezesa UOKiK do nałoŜenia na producenta kary pienięŜnej w wysokości do 100 000 zł. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, Ŝe magnesy – wprowadzone na rynek przez stronę postępowania - nie są bezpieczne, w związku z czym Prezes UOKiK był uprawniony do nałoŜenia kary pienięŜnej na podstawie ww. przepisu. Zgodnie z art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, jedyną przesłanką do nałoŜenia kary pienięŜnej jest wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa. Decyzja o nałoŜeniu tej kary ma charakter uznaniowy, co oznacza, Ŝe ewentualne rozstrzygnięcie co do zastosowania tej sankcji naleŜy do Prezesa UOKiK, który „ dokonuje oceny działań producenta jako zagraŜających i w jakiej mierze interesowi publicznemu ” (wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2011 r., VI SA/Wa 2423/10), którym w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów jest zdrowie i Ŝycie konsumentów. Dokonując oceny działań strony postępowania podkreślić naleŜy, Ŝe wobec niej toczyły się juŜ postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa toŜsamych rodzajowo produktów (imitacji środków spoŜywczych), zakończonych decyzjami Prezesa UOKiK nr DNR-1/39/2011 z dnia 8 czerwca 2011 r. oraz nr DNR-1/41/2011 z dnia 13 czerwca 2011 r. Strona postępowania powinna być zatem świadoma ciąŜących na niej obowiązków oraz zakazu wprowadzania na rynek tego typu produktów. Nie moŜna teŜ zakładać, iŜ strona postępowania mogła pozostawać w błędnym przekonaniu co do poziomu bezpieczeństwa magnesów. Ponadto, z uwagi na uprzednio toczące się postępowania w zakresie ogólnego bezpieczeństwa toŜsamych rodzajowo produktów strona postępowania powinna równieŜ wykazywać się zwiększoną świadomością w zakresie przepisów prawa regulujących prowadzoną przez nią działalność gospodarczą, w tym przypadku z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Mimo to, strona postępowania – oferując kwestionowane magnesy - nie zaprzestała wprowadzania na rynek imitacji produktów spoŜywczych i po raz kolejny naraŜała zdrowie i Ŝycie konsumentów, w szczególności dzieci. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK uznał, Ŝe 5 nałoŜenie na stronę postępowania kary pienięŜnej jest celowe i skłoni ją do przestrzegania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie nałoŜonej kary pienięŜnej, strona postępowania przedstawiła okoliczności, które w jej opinii uzasadniają odstąpienie od nałoŜenia tej kary. Strona postępowania powołuje się przede wszystkim na trudną sytuację finansową - twierdzi, Ŝe uiszczenie nałoŜonej kary pienięŜnej utrudni jej skuteczne przeprowadzenie programu naprawczego i w konsekwencji moŜe doprowadzić do wszczęcia postępowania układowego. Odnosząc się do powyŜszego argumentu Prezes UOKiK pragnie zauwaŜyć, Ŝe straty finansowe spółki, redukcja liczby sklepów, miejsc pracy oraz restrukturyzacja wynagrodzeń pracowników nie są okolicznościami, które mogłyby przemawiać za uprzywilejowaniem strony postępowania w stosunku do innych podmiotów gospodarczych. ObciąŜenia natury publicznej, a do takich zaliczają się kary pienięŜne nakładane przez organy administracji, są ze swojej natury konsekwencjami niewywiązywania się przez przedsiębiorców z obowiązków, które nakładają na nich przepisy obowiązującego prawa i muszą być traktowane jako czynnik, z którym podmioty w sposób profesjonalny uczestniczące w obrocie gospodarczym powinny się liczyć. Stanowisko przyjęte przez Prezesa UOKiK znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym ugruntowany został pogląd, Ŝe gromadzenie środków na pokrycie kosztów działalności gospodarczej oraz zapłatę ciąŜących na prowadzącym działalność gospodarczą danin publicznych jest immanentną cechą planowania tej działalności (wyrok NSA z dnia 7 listopada 2000 r., I SA/Ka 1188/99), natomiast niepowodzenia oraz trudności związane z uzyskiwaniem dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej są elementem ryzyka gospodarczego, dość często występującego w gospodarce rynkowej. Prowadzący działalność gospodarczą winien liczyć się z moŜliwością zmiany sytuacji gospodarczej na rynku (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2011 r., I SA/Wr 1412/10). Ponadto Prezes UOKiK podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, Ŝe „ jeŜeli zachowanie miejsc pracy miałoby być wynikiem udzielenia określonemu przedsiębiorcy pomocy w postaci ulgi w spłacie jego zobowiązań podatkowych, oznaczałoby w istocie przerzucenie cięŜaru finansowania wydatków budŜetowych na innych podatników, ze szkodą dla interesu publicznego, rozumianego jako dąŜenie do respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa ” (wyrok z dnia 18 lutego 2010 r., II FSK 1547/08). Prezes UOKiK pragnie teŜ zauwaŜyć, Ŝe przy nakładaniu kary pienięŜnej uwzględnianie sytuacji finansowej przedsiębiorcy, który 6 naruszył przepisy ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów (a w szczególności, jeśli jest to kolejne naruszenie) mija się z celem tej ustawy, tj. ochroną zdrowia i Ŝycia konsumentów. Niniejsze stanowisko Prezesa UOKiK znalazło potwierdzenie i akceptację w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2011 r., w którym Sąd przyznał, Ŝe odwoływanie się przez Prezesa UOKiK do sytuacji ekonomicznej strony postępowania „ skutkować by mogło nakładaniem minimalnej, czy nieadekwatnej do wartości wprowadzonego do obrotu produktu kary w kaŜdym przypadku, gdy działalność karanego przedsiębiorstwa byłaby deficytowa lub gdyby działało ono w zawyŜonej strukturze kosztów ” (VI SA/Wa 2423/10). Ponadto, podąŜając za linią orzecznictwa dotyczącą charakteru tej kary stwierdzić trzeba, Ŝe oprócz wymiaru represyjnego dla konkretnego przedsiębiorcy, ma ona takŜe spełniać funkcje prewencyjne i odnosić skutek względem innych przedsiębiorców. NaleŜy takŜe zauwaŜyć, Ŝe w podobnych sytuacjach Prezes UOKiK nakładał na innych przedsiębiorców kary w zbliŜonej wysokości, co w przypadku strony niniejszego postępowania. Strona postępowania podnosi równieŜ, Ŝe sprzedała konsumentom niewielką liczbę magnesów w ilości 1902 sztuk. Deklaracja ta nie znajduje jednak potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zgodnie z przekazaną przez stronę postępowania dokumentacją rozchodu, powyŜsza liczba odnosi się wyłącznie do sprzedanych magnesów w kształcie loda w polewie. Natomiast łączna liczba sprzedanych magnesów wyniosła 4610 egzemplarzy i w opinii Prezesa UOKiK jest to znaczna ilość, która trafiła do rąk konsumentów. Odnosząc się do argumentów dotyczących braku skarg i reklamacji na magnesy oraz podjęcia współpracy z Prezesem UOKiK i wyeliminowania zagroŜeń stwarzanych przez te produkty, wskazać naleŜy, Ŝe powyŜsze okoliczności równieŜ nie stanowią podstawy do odstąpienia od nałoŜenia kary pienięŜnej. Niemniej jednak, przy określaniu wysokości kary pienięŜnej Prezes UOKiK wziął je pod uwagę jako okoliczności działające na korzyść strony postępowania. W zaskarŜonej decyzji Prezes UOKiK w sposób szczegółowy i wyczerpujący wskazał na okoliczności, jakimi kierował się przy ustalaniu wysokości kary pienięŜnej. Po pierwsze, działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, Ŝe konsumenci mają prawo oczekiwać, iŜ wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Jako okoliczność obciąŜającą Prezes UOKiK uznał, Ŝe jest to kolejne naruszenie przez stronę postępowania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów oraz fakt, iŜ wprowadzone na rynek magnesy stanowią 7 zagroŜenia dla dzieci, a więc grupy konsumentów, która - zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów - podlega szczególnej ochronie. Ponadto za czynnik wpływający na wysokość kary organ nadzoru uznał fakt, iŜ strona postępowania wprowadziła na rynek znaczną ilość magnesów (10 400 sztuk), co wpływa na poszerzenie kręgu potencjalnych uŜytkowników, którzy poprzez zakup magnesów byli naraŜeni na stwarzane przez nie zagroŜenie. Na niekorzyść strony postępowania wpływa równieŜ fakt, Ŝe przepisy określające wymagania bezpieczeństwa imitacji środków spoŜywczych obowiązują przez długi czas (dziewięć lat). Natomiast, za okoliczność łagodzącą w niniejszej sprawie Prezes UOKiK uznał brak skarg i reklamacji dotyczących magnesów, a takŜe podjęcie przez stronę postępowania współpracy z Prezesem UOKiK i wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez te produkty. Ponadto przy ustalaniu wysokości kary kryterium pomocniczym była korzyść majątkowa w wysokości 33 545 zł, uzyskana przez stronę postępowania ze sprzedaŜy 4610 magnesów. Zgodnie z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję, albo 2) uchyla zaskarŜoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Prezes UOKiK po dokonaniu ponownej analizy zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów podniesionych przez stronę w toku postępowania odwoławczego zarówno pod katem oceny legalności, jak i celowości wydanego rozstrzygnięcia nie dopatrzył się w niniejszej sprawie przesłanek, które przemawiałby za uchyleniem zaskarŜonej decyzji. W całości naleŜy podtrzymać wszelkie argumenty wskazane w zaskarŜonej decyzji, uzasadniające nałoŜenie na stronę kary pienięŜnej oraz jej wysokość. W związku z powyŜszym Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe decyzja nr DNR-1/80/2013 z dnia 5 sierpnia 2013 r. była prawidłowa i brak jest podstaw do jej uchylenia. Mając powyŜsze na względzie, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. 8 Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Pouczenie: Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 53 § 1 w związku z art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Otrzymuje: ADE LINE spółka akcyjna ul. Polna 14 55-110 Prusice z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak