DPK-1/2023

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 5 5 60 510 dpk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl P REZES URZ ĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KON SUMENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY W arszawa , dnia 24 października 20 2 3 r. DPK . 440. 1 . 20 2 2 . EC [wersja jawna] DECYZJA NR DPK - 1 /202 3 informacje prawnie chronione oznaczono [xxx] I. Na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 1 7 listopada 20 21 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 202 3 r. poz. 1773 ) - po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania wobec „ SCA PR Polska ” sp . z o.o. z siedzibą w Swadzimiu w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - p o uprawdopodobnieni u stosowania przez „ SCA PR Polska ” sp. z o.o. z siedzibą w Swadzimiu praktyk nieuczciwie wykorz ystując ych przewagę kontraktową, polegających na: 1. zawieraniu przez „SCA PR Polska” sp. z o.o. z siedzibą w Swadzimiu z dostawcami produktów rolnych lub spożywczych umów określających warunki współpracy handlowej, w tym warunki udzielanych przez dostawców produktów rolnych lub spożywczych rabatów, na dany rok już po jego rozpoczęciu z obowiązkiem uwzględnienia nowych warunków z mocą wsteczną, tj. od początku okresu rozliczeniowego, na jaki umowy te zostały zawarte, co prowadzi do powstania stanu n iepewności po stronie dostawców w okresie od 1 stycznia danego roku do dnia podpisania umowy co do wysokości należnej zapłaty za ten okres, co może stanowić nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej, o którym mowa w art. 6 w zw. z art. 7 ust. 2 usta wy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) w zw. z art. 60 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 202 3 r. poz. 1773 ) i art. 5 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w ob rocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 202 3 r. poz. 1773 ); 2. uzyskiwaniu przez „SCA PR Polska” sp. z o.o. z siedzibą w Swadzimiu od dostawców produktów rolnych lub spożywczych rabatów retrospektywnych za zrealizowanie ustalonego przez strony obrotu, w sytuacji gdy próg obrotowy, od którego osiągnięcia strony w momencie ustalania warunków współpracy na dany okres uzależniły udzielenie rabatu nie został zrealizowany w trakcie tego okresu lub uzyskiwaniu przedmiotowych rabatów w wysokości wyższej niż wy nikałoby to z ustalonego Strona 2 uprzednio i rzeczywiście zrealizowanego progu obrotowego, co może stanowić nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej, o którym mowa w art. 6 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciw emu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) w zw. z art. 60 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obr ocie produktami rolnymi i spożywczymi ( Dz. U. z 202 3 r. poz. 1773 ) i art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi ( Dz. U. z 202 3 r. p oz. 1773 ) oraz po zobowiązaniu się przez „ SCA PR Polska ” s p. z o.o. z siedzibą w Swadzimiu do podjęcia działań zmierzających do zaniechania oraz usunięcia skutków opisan ych narusze ń nakłada na ww. Spółkę obowiązek wykonania zobowiązania do : 1) zaprzestania, począwszy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, zawierania z dostawcami produktów rolnych lub spożywczych, nad którymi „SCA PR Polska" sp. z o.o. posiada przewagę kontraktową, umów określających warunki udzielanych „SCA PR Polska" sp. z o.o. prze z tych dostawców rabatów na dany rok już po jego rozpoczęciu, z obowiązkiem uwzględnienia nowych warunków z mocą wsteczną, tj. od początku okresu rozliczeniowego, na jaki te umowy zostały zawarte ; 2) wystąpienia , w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, do dostawców produktów rolnych lub spożywczych, nad którymi „SCA PR Polska" sp. z o.o. posiada przewagę kontraktową, będących stronami umów określających warunki handlowe na rok 2023, które zostały zawarte z „SCA PR Polska" sp. z o.o. w okresie od rozpoczęcia 2023 roku do dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, i przewidują udzielenie „SCA PR Polska" sp. z o.o. rabatu retrospektywnego uzależnionego od zrealizowania ustalonego przez strony obrotu, z propozycją zmiany ww. umów w ten sposób, że udzielenie przedmiotowego rabatu uzależnione będzie od osiągnięcia progu obrotowego w wysokości dostosowanej proporcjonalnie do okresu między dniem zawarcia umowy, a końcem 2023 roku, zaś jego wysokość zależna będzie od wartości (netto) zakupów produktów dokonanych u danego dostawcy w okresie od dnia zawarcia umowy do końca 2023 roku (przy niezmienionych pozostałych warunkach udzielenia przedmiotowego rabatu) ; 3) zwrotu dostawcom produktów rolnych lub spożywczych (albo ich następcom prawnym), wskaz anym w piśmie „SCA PR Polska" sp. z o.o. z dnia 23 sierpnia 2023 r., w terminie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji, kwot w wysokości wskazanej w ww. piśmie, uzyskanych z tytułu rabatów udzielonych „SCA PR Polska" sp. z o.o. za lata 2 018 - 2020 oraz za rok 2023, stanowiących równowartość korekt wartości rabatów dotyczących dostaw zrealizowanych do czasu zawarcia umów określających warunki współpracy na dany okres, spowodowanych wstecznym obowiązywaniem warunków handlowych w tym okresie wraz z odsetkami ustawowym i (kapitałowym i ) , liczonymi od kwot wskazanych w ww. piśmie za okres od dnia ich uzyskania przez „SCA PR Polska” sp . z o.o. do dnia zwrotu kwot uzyskanych z tytułu rabatów ; Strona 3 4) zwrotu dostawcom produktów rolnych lub spożywczych (albo ich następcom prawnym), wskazanym w piśmie „SCA PR Polska" sp. z o.o. z dnia 23 sierpnia 2023 r. , w terminie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji, kwot w wysokości wskazanej w ww. piśmie, uzyskanych z tytułu udzielonych „SCA PR Polska" sp. z o.o. za lata 2018 - 2021 rabatów retrospektywnych za zrealizowanie ustalonego przez strony obrotu, w sytuacji gdy próg obrotowy, od którego osiągnięcia strony w momencie ustalania warunków współpracy na dany okres uzależniły udzielenie rabatu nie został zrealizowany w trakcie tego okresu lub wypłata przedmiotowych rabatów nastąpiła w wysokości wyższej niż wynikałoby to z ustalonego uprzednio i rzeczywiście zrealizowanego progu obrotowego wraz z odsetkami ustawowym i (kapitałowym i ) , liczonymi od kwot wskazanych w ww. piśmie za okres od dnia ich uzyskania przez „SCA PR Polska” sp. z o.o. do dnia zwrotu kwot uzyskanych z tytułu rabatów . II. Na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 1 7 listopada 20 21 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 202 3 r. poz. 1773 ) Prezes Urzędu O chrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na „ SCA PR Polska ” sp. z o.o. z siedzibą w Swadzimiu ob owiązek złożenia informacji o stopniu realizacji nałożonych zobowiąza ń , poprzez : 1) w zakresie zobowiąza nia określon ego w p kt I.1 ) , przekazanie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zestawienia dostawców produktów roln ych lub spożywczych realizujących dostawy do „SCA PR Polska” sp. z o.o. w 2024 r. , obejmującego: nazwę dostawcy, NIP dostawcy, da tę zawarcia umowy stanowiącej podstaw ę współpracy handlowej na ww. rok (w przypadku zawarcia z danym dostawcą więcej niż jednej umowy konieczne je st uwzględnienie w zestawieniu każdej z nich) oraz informacj ę , czy umowa przewiduje obowiązek uwzględnienia warunków udzielania rabatów z mocą wsteczną ; - w terminie w terminie do dnia 31 stycznia 2025 r. ; 2) w zakresie zobowiązania określonego w pk t I. 2 ) : a) przekazanie Prezesowi Urzędu Ochron y Konkurencji i Konsumentów zestawienia dostawców produktów rol nych lub spożywczych, którzy w okresie od rozpoczęci a 2023 r. do dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji zawarli z „ SCA PR Polska ” sp. z o.o. umowy określ ające warunki wspó ł pracy handlowej na rok 2023, przewidujące udzielenie rabatu retrospektywnego uzależnionego od zrealizowani a określonego obrotu, obejmującego : nazwę dostawcy, NIP dostawcy , datę przedstawi enia dostawc y propozycj i zmiany umowy , datę zawarcia aneksu , zaś w przypadku braku zawarcia aneksu - informacje dodatkowe ( przyczyny braku zawarcia aneksu ) ; b) prze kazanie kopii zawartych aneksów , zmieniających umowy określające warunki współpracy handlowej z dostawcami na 2023 r., zawartych w celu wy konania zobowiązania określonego w pkt I.2) niniejszej decyzji ; - w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji ; 3) w zakresie zobowiąza nia określon ego w p kt I.3 ) , przekazanie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zestawienia dostawców produktów rolnych lub spożywczych , którym „ SCA PR Polska ” sp. z o.o. zobowiązała się zwr ócić środk i Strona 4 pieniężn e uzyskan e z tytułu udzielonych jej rabatów wraz z ustawowymi odsetkami , obejmującego : nazwę dostawcy, NIP dostawcy, datę uzyskania od dostawcy środków pieniężnych z tytułu rabatów, datę dokonania zwrotu kwot z tytułu rabatów , kwo tę rabatu zwróconą dostawcy , kwotę zapłaconych odsetek ustawowych oraz datę zapłaty odsetek ; - w terminie 8 miesięcy od dnia uprawomocnienia się nin iejszej decyzji ; 4) w zakresie zobowiąza ni a określon ego w p kt I.4 ) , przekazanie Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zestawienia dostawców produktów rolnych lub spożywczych, kt órym „ SCA PR Polska ” sp. z o.o. zobowiązała się zwrócić środki pieniężne uzyskane z tytułu rabatów retrospektywnych wraz z ustawowymi odsetkami , obejmującego: nazwę dostawcy, NIP dostawcy datę uzyskania od dostawcy środków z tytułu rabatu , datę dokonania zwrotu kwot z tytułu rabatu , kwotę rabatu zwróconą dostawcy , kwotę zapłaconych odsetek ustawowych oraz datę zapłaty odsetek ; - w terminie 8 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. UZASADNIENIE W dniu 22 grudnia 2020 r. , postanowieniem nr DPK – 4/2020 (znak: DPK.4080.5.2020.AL) , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej również jako: Prezes UOKiK, Prezes Urzędu) wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające, mające na celu wstępne ustalenie, czy „SCA PR Polska” sp. z o.o. z siedzibą w Swadzimiu ( dalej: SCA PR, Przedsiębiorca, Spółka) stosuje wobec dostawców produktów rolnych lub spożywczych praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową w rozumieniu przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykor zystywaniu przewagi kontraktowej, w szczególności w zakresie uzgadniania rabatów handlowych. Powyższe postępowanie poprzedzone było postępowaniem wyjaśniającym sygn. akt RKT.4080.2.2020.MK mając ym na celu wstępne ustalenie, czy w relacjach sieci handlowych z dostawcami produktów rolno - spożywczych stosowane są rabaty handlowe, których pobieranie, uzasadniałoby wszczęcie postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową . W toku wskaza n ych postępowa ń wyjaśniając ych pozyskano informacje na temat ustalania przez Spółkę warunków handlowych z dostawcami produktów rolnych lub spożywczych na dany okres rozliczeniowy w trakcie jego trwania, z mocą wsteczną od początku danego okresu rozliczeniowego, a także na temat uzyskiwa nia rabatów za zrealizowanie ustalonego przez strony obrotu, pomimo nieosiągnięcia danego progu obrotowego lub uzyskiwania takich rabatów w wysokości wyższej niż wynikałoby to z ustalonego uprzednio i faktycznie zrealizowanego progu obrotowego . W oparciu o ocenę prawną stanu faktycznego ustalonego w ramach przedmiotowych postępowań , postanowieniem z 20 grudnia 2022 r. , nr DPK - 7/2022, Prezes U rzędu n a podstawie art. 13 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 2 oraz w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm. , obecnie Strona 5 Dz . U. 2023 r., poz. 1773 ) , dalej: u.p.n.w.p.k., wszczął wobec SCA PR p ostępowanie w sprawie pra ktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową polegających na : 1. zawieraniu przez Spółkę z dostawcami produktów rolnych lub spożywczych umów określających warunki współpracy handlowej, w tym warunki udzielanych przez dostawców produktów rolnych lub spożywczych rabatów, na dany rok już po jego rozpoczęciu z obowiązkiem uwzględnienia nowych warunków z mocą wsteczną, tj. od początku okresu rozliczeniowego, na jaki umowy te zostały zawarte, co prowadzi do powstania stanu niepewności po stronie dostawców w okresie od 1 stycznia danego roku do dnia podpisania umowy co do wysokości należnej zapłaty za ten okres, co może stanowić nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej, o którym mowa w art. 6 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o p rzeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1213), dalej: u.p.n.w.p.k. z 201 6 r. , w zw. z art. 60 ust. 1 i ust. 2 u.p.n.w.p.k. i art. 5 w zw. z art. 6 u.p.n.w.p.k. ; 2. uz yskiwaniu przez Spółkę od dostawców produktów rolnych lub spożywczych rabatów retrospektywnych za zrealizowanie ustalonego przez strony obrotu, w sytuacji gdy próg obrotowy, od którego osiągnięcia strony w momencie ustalania warunków współpracy na dany okr es uzależniły udzielenie rabatu nie został zrealizowany w trakcie tego okresu lub uzyskiwaniu przedmiotowych rabatów w wysokości wyższej niż wynikałoby to z ustalonego uprzednio i rzeczywiście zrealizowanego progu obrotowego, co może stanowić nieuczciwe wy korzystywanie przewagi kontraktowej, o którym mowa w art. 6 w zw. z art. 7 ust. 2 u.p.n.w.pk. z 2016 r. w zw. z art. 60 ust. 1 i ust. 2 u.p.n.w.p.k . i art. 8 ust. 1 pkt 4 u.p.n.w.p.k . Powołanym wyżej postanowieniem z 20 grudnia 2022 r. Prezes U rzędu włączy ł do akt postępowania część materiał u dowodow ego zgromadzon ego w toku postępowania wyjaśniająceg o prowadzonego pod sygnaturą RKT.4080.2.2020.MK oraz część materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego pod sygnaturą DPK.4080.5.2020.AL/EC . Stanowisko Spółki Po wszczęciu postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową, pi smem z 31 stycznia 2023 r. Spółka wystąpiła z wniosk iem o rozstrzygnięcie sprawy w trybie art. 32 u.p.n.w.p.k., przeds tawiając propozycję zobowiązań oraz argumentację przemawiającą za pozytywnym rozpatrzeniem złożonego wniosku. W uzasadnieniu wniosku SCA PR wskazała, że nigdy nie było i nie jest jej celem naruszanie (a nawet zagrożenie) istotnym interesom jej poszczególn ych dostawców. Takie działanie byłoby sprzeczne z jej własnym interesem. Polityka Spółki nastawiona jest bowiem na długofalową współpracę z dostawcami, w ramach której obie strony traktują si ebie jako równorzędnych partnerów handlowych. Spółka wskazała, że jest małą siecią handlową , a jej obroty w latach będących przedmiotem postępowania nieznacznie przekraczały próg 350 mln euro . Poza tym, część dostawców dotkniętych zarzucanymi praktykami, to duże podmioty gospodarcze, nad którymi SCA PR Strona 6 nie posiada przew agi negocjacyjnej . Dla zobrazowania powyższego Spółka przedstawił a listę podmiotów, nad którymi nie posiada przewagi kontraktowej w rozumieniu art. 7 ust. 2 w zw. z art. 7 ust. 6 u.p.n.w.p.k . Odnosząc się do zarzutu zawierania umów z mocą wsteczną Spółka z aznaczyła m.in., że w części umów zawieranych po rozpoczęciu danego okresu rozliczeniowego, nowo ustalone warunki były korzystniejsze dla dostawców , zaś znaczna część umów zawartych w trakcie roku nie wiązała się z koniecznością dokonania korekty. W odniesieniu do drugiego zarzutu SCA PR wskazała, że w przypadku gdy różnica pomiędzy obrotem uprawniającym do rabatu w udzielonej wysokości, a obrotem faktycznie osiągniętym była niewielka (poniżej 1%), istnieje poważna wątpliwość, czy może wówczas dochodz ić do naruszenia istotn ego interes u dostawcy. Ponadto Spółka podniosła, że przypadki udzielania rabatu pomimo nieosiągnięcia progu obrotowego uprawniającego do jego otrzymania, wynikały z różnych okoliczności, m.in. leżących po stronie dostawców problemów z realizacją dostaw. W dalszej części pisma SCA PR wskazała, że w celu eliminacji zarzucanych jej praktyk podjęła już działania w postaci: - utworzenia dla kupców procedur negocjowania warunków handlowych z dostawcami – w ramach w/w procedur Spółka nakaza ła dążenie do wyeliminowania ustalania wstecznego obowiązywania warunków handlowych, a także wprowadziła nakaz dążenia do finalizowania z dostawcami warunków handlowych co najmniej w ich aspekcie finansowym przed rozpoczęciem roku, w którym mają one obowią zywać w kontraktach z dostawcami , - reorganizacji wewnętrznych procesów i organizacji czasu pracy kupców w celu zakończenia negocjacji warunków handlowych na dany rok przed jego rozpoczęciem, - zmiany praktyki w zakresie występowania do dostawców o udzielenie rabatu retrospektywnego - progresywnego pomimo nieosiągnięcia przewidzianego progu obrotów - poprzez zaniechanie stosowania tej praktyki . W przedmiotowym piśmie SCA PR przedstawiła również wstępną propozycję zobowiązania , obejmującą usunięcie skutków naruszeń poprzez zwrot dos t awcom środków pieniężnych z tytułu rabatów pobranych przez nią w waru n kach kwestionowanych w niniejszym postępowaniu. W dalszej fazie postępowania odbywały się spotka nia przedstawicieli UOKiK z przedstawicielami Spółki, na których omawiane były zagadnienia związane z konstrukcją zobowiąza ń przedstawionych przez Spółkę . W dniu 4 lipca 2023 r. wpłynęło pismo Spółki zawierające skorygowaną propozycję zobowiązania , obejmuj ącą zaniechani e stosowania praktyki określonej w pkt I. 1 niniejszej decyzji i usunięci e skutków obu praktyk będących przedmiotem postępowania przed Prezesem UOKiK . W związku ze stanowiskiem Prezesa UOKiK wyrażonym w piśmie z dnia 7 sierpnia 2023 r., Spółka zmodyfikowała propozycję zobowiązania i – ostatecznie - w piśmie z 23 sierpnia 2023 r. zobowiązała się do: Strona 7 1) zaprzestania, począwszy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, zawierania z dostawcami produktów rolnych lub spo żywczych, nad którymi „SCA PR Polska" sp. z o.o. posiada przewagę kontraktową, umów określających warunki udzielanych „SCA PR Polska" sp. z o.o. przez tych dostawców rabatów na dany rok już po jego rozpoczęciu, z obowiązkiem uwzględnienia nowych warunków z mocą wsteczną, tj. od początku okresu rozliczeniowego, na jaki te umowy zostały zawarte ; 2) wystąpienia, w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji, do dostawców produktów rolnych lub spożywczych, nad którymi „SCA PR Polska" sp. z o.o. posiada przewagę kontraktową, będących stronami umów określających warunki handlowe na rok 2023, które zostały zawarte z „SCA PR Polska" sp. z o.o. w okresie od rozpoczęcia 2023 roku do dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, i przewidują udziele nie „SCA PR Polska" sp. z o.o. rabatu retrospektywnego uzależnionego od zrealizowania ustalonego przez strony obrotu, z propozycją zmiany ww. umów w ten sposób, że udzielenie przedmiotowego rabatu uzależnione będzie od osiągnięcia progu obrotowego w wysoko ści dostosowanej proporcjonalnie do okresu między dniem zawarcia umowy, a końcem 2023 roku, zaś jego wysokość zależna będzie od wartości (netto) zakupów produktów dokonanych u danego dostawcy w okresie od dnia zawarcia umowy do końca 2023 roku (przy niezmi enionych pozostałych warunkach udzielenia przedmiotowego rabatu) ; 3) zwrotu dostawcom produktów rolnych lub spożywczych (albo ich następcom prawnym), wskazanym w piśmie „SCA PR Polska" sp. z o.o. z dnia 23 sierpnia 2023 , w terminie 6 miesięcy od daty upraw omocnienia się niniejszej decyzji, kwot w wysokości wskazanej w ww. piśmie, uzyskanych z tytułu rabatów udzielonych „SCA PR Polska" sp. z o.o. za lata 2018 - 2020 oraz za rok 2023, stanowiących równowartość korekt wartości rabatów dotyczących dostaw zreali zowanych do czasu zawarcia umów określających warunki współpracy na dany okres, spowodowanych wstecznym obowiązywaniem warunków handlowych w tym okresie wraz z odsetkami ustawowymi (kapitałowymi), liczonymi od kwot wskazanych w ww. piśmie za okres od dnia ich uzyskania przez „SCA PR Polska” sp . z o.o. do dnia zwrotu kwot uzyskanych z tytułu rabatów ; 4) zwrotu dostawcom produktów rolnych lub spożywczych (albo ich następcom prawnym), wskazanym w piśmie „SCA PR Polska" sp. z o.o. z dnia 23 sierpnia 2023 r. , w terminie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji, kwot w wysokości wskazanej w ww. piśmie, uzyskanych z tytułu udzielonych „SCA PR Polska" sp. z o.o. za lata 2018 - 2021 rabatów retrospektywnych za zrealizowanie ustalonego przez strony ob rotu, w sytuacji gdy próg obrotowy, od którego osiągnięcia strony w momencie ustalania warunków współpracy na dany okres uzależniły udzielenie rabatu nie został zrealizowany w trakcie tego okresu lub wypłata przedmiotowych rabatów nastąpiła w wysokości wyż szej niż wynikałoby to z ustalonego uprzednio i rzeczywiście zrealizowanego progu obrotowego wraz z odsetkami ustawowymi (kapitałowymi), liczonymi od kwot wskazanych w ww. piśmie za okres od dnia ich uzyskania przez „SCA PR Polska” sp . z o.o. do dnia zwrot u kwot uzyskanych z tytułu rabatów . Strona 8 W piśmie z dnia 23 sierpnia 2023 r. Spółka wskazała również dostawców produkt ó w rolnych lub spo ż ywczych, o kt ó rych mowa w p kt 3) zobowi ą zania, wraz z NIP oraz wysoko ś ci ą kwoty podlegaj ą cej zwrotowi w ramach wykonania zobowi ą zania (w podziale na poszczeg ó lne lata, za kt ó r e zosta ł przez Sp ół k ę pobrany rabat): 1. za rok 2018: lp. Firma dostawcy NIP Kwota (w PLN) 1. [XXX] [XXX] [XXX] 2. za rok 2019: Lp. Firma dostawcy NIP Kwota (w PLN) 1. [XXX] [XXX] [XXX] 2. [XXX] [XXX] [XXX] 3. [XXX] [XXX] [XXX] 4. [XXX] [XXX] [XXX] S. [XXX] [XXX] [XXX] 6. [XXX] [XXX] [XXX] 7. [XXX] [XXX] [XXX] 8. [XXX] [XXX] [XXX] 9. [XXX] [XXX] [XXX] 10. [XXX] [XXX] [XXX] 11. [XXX] [XXX] [XXX] 12. [XXX] [XXX] [XXX] 13. [XXX] [XXX] [XXX] 14. [XXX] [XXX] [XXX] 3. za rok 2020: Lp . Firma dostawcy NIP Kwota (w PLN) 1. [XXX] [XXX] [XXX] 2. [XXX] [XXX] [XXX] 3. [XXX] [XXX] [XXX] 4. [XXX] [XXX] [XXX] 5. [XXX] [XXX] [XXX] 6. [XXX] [XXX] [XXX] 7. [XXX] [XXX] [XXX] 8. [XXX] [XXX] [XXX] 9. [XXX] [XXX] [XXX] 10 . [XXX] [XXX] [XXX] 11. [XXX] [XXX] [XXX] Strona 9 4. za rok 2023: Lp. Firma dostawcy NIP Kwota (w PLN) 1. [XXX] [XXX] [XXX] W dalszej kolejności Spółka przedstawiła dostawców produkt ó w rolnych lub spo ż ywczych, o kt ó rych mowa w p kt 4) zobowi ą zania, wraz z NIP oraz wysoko ś ci ą kwoty podlegaj ą cej zwrotowi w ramach wykonania zobowi ą zania (w podziale na poszczeg ó lne lata, za które zosta ł przez Sp ół k ę pobrany rabat): 1. za rok 2018: Lp. Firma dostawcy NIP Kwota ( w PLN) 1. [XXX] [XXX] [XXX] 2. [XXX] [XXX] [XXX] 3. [XXX] [XXX] [XXX] 4. [XXX] [XXX] [XXX] 5. [XXX] [XXX] [XXX] 6. [XXX] [XXX] [XXX] 7. [XXX] [XXX] [XXX] 2. za rok 2019: Lp. Firma dostawcy NIP Kwota (w PLN) 1. [XXX] [XXX] [XXX] 2. [XXX] [XXX] [XXX] 3. [XXX] [XXX] [XXX] 4. [XXX] [XXX] [XXX] 5. [XXX] [XXX] [XXX] 6. [XXX] [XXX] [XXX] 7. [XXX] [XXX] [XXX] 8. [XXX] [XXX] [XXX] 9. [XXX] [XXX] [XXX] 3. za rok 2020: Lp. Firma dostawcy NIP Kwota (w PLN) 1. [XXX] [XXX] [XXX] 2. [XXX] [XXX] [XXX] 4. za rok 2021: Lp. Firma dostawcy NIP Kwota (w PLN) 1. [XXX] [XXX] [XXX] Pismem z 9 października 2023 r. Prezes U rzędu zawiadomił stronę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o możliwości przeglądania akt i wypowiedzenia się odnośnie do zgromadzon ych w sprawie dowodów . W piśmie z 12 października 2023 r. Spółka podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, w tym także wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej w trybie art. 32 u.p.n.w.p.k. SCA PR Strona 10 wskazała jednocześnie , że nie będzie korzystała z prawa do zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy. Prezes U rzędu ustalił następujący stan faktyczny: „SCA PR Polska” sp. z o.o. z siedzibą w Swadzimiu - strona postępowania SCA PR jest przedsiębiorcą wpisanym do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000044594. Przedmiotem przeważającej działalności S półki, zgodnie z wpisem w KRS, jest sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana żywności, napojów i wyrobów tytoniowych. Dowód: W ydruk z KRS z dnia 9 października 2023 r (k. 655 - 658 ) SCA PR działa w ramach Grupy Muszkieterów będącej największym europejskim zrzeszeniem niezależnych przedsiębiorców. Jedynym wspólnikiem SCA PR jest „ITM POLSKA” sp. z o.o. z siedzibą w Swadzimiu, która odpowiada za zarządzanie Grupą Muszkieterów w Polsce. W ramach Grupy Muszkieterów działają w Polsce dwie sieci handlowe: Intermarché i Bricomarché. Intermarché to największa w Polsce pod względem obrotu ( w 2022 r. przekroczyła p róg 6 mld zł ) sieć franczyzowa w kategorii supermarketów spożywczych. W zależności od przestrzeni sprzedażowej są to odpowiednio markety Intermarché Contact lub Intermarché Super. SCA PR działa w charakterze centrali zakupowej dla sklepów Intermarché, tym samym odpowiada centralnie za negocjacje oraz zakupy produktów rolnych lub spożywczych, które następnie są sprzedawane w sieci sklepów Intermarché. Dowód: W ydruk pobrany ze strony internetowej https://muszkieterowie.pl/intermarche/o - sieci - intermarche/ w dni u 9 października 2023 r. (k. 743 - 745 ) Wobec powyższego, Spółka spełnia przesłanki definicji nabywcy określone w art. 5 pkt 2 u.p.n.w.p.k. z 2016 r. , tj. przedsiębiorcy, który bezpośrednio lub pośrednio nabywa od dostawcy produkty rolne lub spożywcze w celu ich sprzedaży, odsprzedaży lub przetworzenia, a także przesłanki definicji nabywcy określone w art. 3 pkt 3 u.p.n.w. p.k., tj. przedsiębiorcy, który bezpośrednio lub pośrednio nabywa od dostawcy produkty rolne lub spożywcze . Spółka osiągnęła w 2022 r. obrót w wysokości 2.334.398.000 zł, w 2021 r. obrót w wysokości 2.022.12 2 .000 zł, w 2020 r. – 1 . 878 . 243 . 000 zł , w 2019 r. – 1.851.029.000 zł , w 2018 r. - 1 . 898 . 769 . 000 zł . Dowód: Wydruk i plików elektronicznych ze sprawozdaniami finansowymi pozyskanych z systemu EKRS prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości (adres: https://ekrs.ms.gov.pl/ ), pobrane ze strony internetowej w dniu 9 października 2023 r . (k. 659 - 742 ) oraz w dniu 20 października 2023 r. (k. 749 - 768) Dostawcy produktów roln ych lub spożywczych Zgodnie z wyjaśnieniami Spółki , corocznie współpracuje ona z około [XXX] dostawcami produktów rolnych lub spożywczych. Do dostawców SCA PR należą spółki prawa handlowego, spółdzielnie produkcyjne oraz osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Podmioty te zajmują się wytwarzaniem produktó w oferowanych w sklepach sieci lub pośredniczą w ich sprzedaży. Wobec powyższego, dostawcy SCA PR spełniają przesłanki definicji dostawcy określone w art. 5 pkt. Strona 11 1 u.p.n.w.p.k. z 2016 r. oraz w art. 3 pkt 1 u.p.n.w.p.k., tj. przedsiębiorcy, który wytwarza lub przetwarza produkty rolne lub spożywcze lub odpłatnie zbywa je nabywcy. Dowód: P ismo SCA PR z dnia 27 kwietnia 2022 r . (k. 215 - 219 ) o raz załączniki do pisma S półki z 6 września 2021 r. (k. 203 - 209 ) Zawieranie umów handlowych z mocą wsteczną Spółka współpracuje z dostawcami produktów roln ych lub spożywczych na podstawie [XXX] oraz zawieranych corocznie [XXX] . Zagadnienia dotyczące rabatów udzielanych przez dostawc ów na rzecz Spółki, obejmujące rodzaj rabatu, zasady jego udzielenia oraz rozliczenia, a także wysokość rabatu, uregulowane są w [XXX]. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w ramach współpracy Przedsiębiorcy z dostawcami produktów rolno – spożywczych zdarza się, że negocjacje dotyczące zmiany warunków handlowych na kolejny rok kalendarzowy finalizowane są w trakcie roku, w którym m ają obowiązywać. W tego rodzaju przypadkach do czasu ostatecznego uzgodnienia warunków handlowych na kolejny okres SCA PR współpracuje z dostawcami na dotychczasowych zasadach. Jednocześnie, w relacjach z szerokim gronem dostawców, nowo ustalone warunki współpracy obowiązują wstecz, tj. od początku roku, na który je ustalono. W związku z powyższym niejednokrotnie do [XXX] bądź do [XXX] wprowadzane jest postanowienie p rzewidujące uwzględnienie nowo ustalonych warunków (z mocą wsteczną) do transakcji dokonanych od początku roku kalendarzowego, tak aby nowe warunki dotyczyły wszystkich transakcji w danym roku (przykładowa treść klauzuli wprowadzającej obowiązek wsteczneg o stosowania nowych warunków współpracy brzmi następująco: „ [XXX]” . Dowód: Pismo SCA PR z dnia 31 lipca 2020 r. wraz z załącznikiem nr 3 (k. 13 - 14, 16 - 21 ) oraz pismo SCA PR z 29 stycznia 2021 r. (k. 77 - 78 ) W ramach współpracy handlowej Spółki z dostawcami w 2018 r. , [XXX] umowy określające warunki tej współpracy zostały zawarte po rozpoczęciu roku z obowiązkiem uwzględnienia nowych warunków z mocą wsteczną, w 2019 r. dotyczyło to [XXX] umów, w 2020 r. – [XXX] , w 2021 r. – [XXX] , w 2022 r. – [XXX] , zaś w 20 23 r. 1 – [XXX] 2 . W konsekwencji przedłużania się procesu negocjacji warunków współpracy na dany rok, dostawc y realizując dostawy w okresie od początku tego roku do dnia podpisania umowy nie m ieli wiedzy jakie zasady współpracy (w tym warunki rabatowania) ostatecznie znajdą zastosowanie do transakcji zrealizowanych w przedmiotowym okresie. N iektórzy dostawcy w okresie objętym niniejszym postępowaniem przez wiele miesięcy, do chwili zawarcia nowej umowy, nie mieli pewności na jakich zasadach i warunkach zost anie rozliczona dokonana przez nich sprzedaż na rzecz Spółki. 1 Stan aktualny na dzień 12 maja 2023 r. 2 Podane liczby odnoszą się do relacji Spółki z ogółem dostawców współpracujących z nią w poszczególnych latach, niezależnie od ich potencjału ekonomicznego. Strona 12 Zawarcie nowej umowy na dany rok po 1 stycznia tego roku z mocą wsteczną, w pewnych przypadkach wiązało się z koniecznością rozliczenia okresu pomiędzy 1 stycznia danego roku a dniem podpisania nowej umowy, w oparciu o nowo ustalone warunki współpracy. Rozliczenie odbywało się na podstawie wystawianych przez dostawców korekt faktur dotyczących sprzedaży zrealizowanej w okresie od 1 stycznia nowego roku rozliczeniowego do daty zawarcia umowy na d any rok. Przedmiotowa praktyka miała również wpływ na warunki udzielania rabatów rozliczanych w okresach dłuższych niż między 1 stycznia danego roku a dniem podpisania nowej umowy (np. rabatów rocznych). Podwyższenie wysokości tego rodzaju rabatów w trakci e trwania okresu rozliczeniowego skutk owało bowiem zwiększeniem obciążeń finansowych po stronie dostawców w odniesieniu do całego okresu, za który udzielany jest taki rab at. Dowód: Z estawie nia do łączon e do pism a Spółki z 6 września 2021 r . (k. 203 - 209) ora z pismo Spółki z 24 lutego 2023 r. (dane za lata 2018 - 2020) (k. 551 - 553), zestawienie dołączone do pisma Spółki z 9 czerwca 2022 r. (dane za rok 2021) (k. 497), zestawienie dołączone do pisma Spółki z 24 lutego 2023 r. (dane za rok 2022) (k. 555), zestawienie do łączone do pisma Spółki z 12 maja 2023 r. ( dane za rok 2023 ) (k. 629 ) Uzyskiwanie rabatów pomimo nieosiągnięcia ustalonego progu obrotowego Spółka otrzymuje od części dostawców rabat retrospektywny za zrealizowanie określonego obrotu. Jest to rabat progresywny , którego wy sokość zależy od wysokości obrotu wypracowanego z dostawcą . Do jego rozliczenia dochodzi na podstawie faktur y korygującej . W relacjach z częścią dostawców umowy regulujące warunki współpracy handlowej na dany okres przewid ują jeden próg obrotowy oraz uzależnioną od jego osiągnięcia wysokość rabatu (określonego procentowo). W umowach z innymi dostawcami przewidzianych jest kilka progów obrotowych, przy czym osiągnięcie każdego kolejnego progu skutkuje koniecznością udzielenia pr zez dostawcę wyższego rabatu (określanego procentowo). W praktyce handlowej SCA PR występowały przypadki, w których Spółka pobierała od dostawc ów rabat za zrealizowanie obrotu, w sytuacji gdy próg obrotowy, od którego osiągnięcia strony w momencie ustalani a warunków współpracy na dany okres uzależniły udzielenie rabatu nie został zrealizowany w trakcie okresu rozliczeniowego. Zdarzały się też sytuacje, w których dostawcy udzielali Spółce rabatu w wyższej wysokości niż to wynikało z uprzednio zawartej umowy. Z e zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zmiana warunków współpracy handlowej umożliwiająca SCA PR uzyskiwanie rabatów pomimo niezrealizowania uzgodnionego pierwotnie poziomu obrotów z dostawcą lub uzyskiwanie ich w wysokości wyższej ni ż wynikało to z uprzednio ustalonego i rzeczywiście osiągniętego poziomu obrotów następowała w formie uzgodnień telefonicznych lub e - mailowych bądź w formie pisemnych porozumień. Opisane wyżej zmiany warunków udzielania rabatu retrospektywnego za zrealizow anie obrotu dokonywane były w trakcie danego okresu rozliczeniowego, gdy było już wiadomo, że uprzednio ustalony próg nie zostanie zrealizowany (tj. co do zasady pod koniec roku kalendarzowego) , bądź po jego zakończeniu. Na potrzeby tego rodzaju sytuacji S półka stworzyła wzorzec dokumentu o nazwie: „ [XXX]”. W treści tego dokumentu wskaz ywane są strony umowy, a następnie, w kolejnych kolumnach tabeli: próg umowny jaki został przewidziany (kolumna pierwsza), próg wypłacony (kolumna druga), wartość rabatu ret rospektywnego (kolumna trzecia), oraz uwagi (kolumna czwarta). Strona 13 Spółka w swoich wyjaśnieniach wskazała, że udzielenie rabatu retrospektywnego za zrealizowanie obrotu w przypadku nieosiągnięcia ustalonego pierwotnie progu obrotowego lub udzielenie wyższego rabatu niż pierwotnie ustalono było negocjowane z dostawcą, jednakże zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, b y były to swobodne negocjacje równorzędnych partnerów biznesowych. Pomimo tego, że wskazane zmiany prowadziły do skutków ekonomicznie niekor zystnych dla dostawców w większości wypadków nie podejmowali oni próby polemiki z propozycjami przedstawionymi przez Spółkę. Niejednokrotnie dostawcy w korespondencji ze Spółką wskazywali, że powodem akceptacji tych propozycji jest chęć zachowania „dobrej współpracy” z siecią. Z tytułu współpracy w latach 2018 - 2022 Spółka uzyskała rabat retrospektywny za zrealizowanie obrotu w warunkach kwestionowanych w niniejszym postępowaniu , od następującej liczby dostawców: - za rok 2018 – [XXX] , - za rok 2019 – [XXX] , - za rok 2020 - [XXX] 3 , - za rok 2021 – [XXX] , - za rok 20 22 - [XXX] 4 . W odniesieniu do współpracy SCA PR z dostawcami w 2023 r. ustalono , że nie występowały sytuacje , w których dostawcy udzieliliby Spółce rabatu retrospektywnego, pomimo nie osiagnięcia p rzez nią uprzednio określonego przez strony progu obrotowego, warunkującego przyznanie rabatu . Dowód: Zestawienia załączone do pism Spółki z : 23 października 2020 r. (k. 39 - 40 ) , 29 stycznia 2021 r. (k. 79 - 81 ) , 5 maja 2021 r. (k. 184) , 27 kwietnia 2022 r. (k. 229 ) oraz porozumienia dotyczące udzielenia rabatu pomimo nieosiągnięci a ustalonego progu obrotowego stanowiące załącznik do pisma Spółki z 29 stycznia 2021 r. (k. 82 - 158 ), p ismo Spółki z 12 maja 2023 r. (k. 611 - 612 ) Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes U rzędu zważył, co następuje: Stan prawny Postępowanie w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi wobec „SCA PR” zostało wszczęte 20 grudnia 2022 r. na podstawie art. 13 u st. 1 w zw. z art. 17 ust. 2 oraz w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.n.w.p.k. , która obowiązuje od 23 grudnia 2021 r. Zgodnie z art. 60 ust. 1 tej ustawy , do umów zawartych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że do postępowań w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową dotyczących tych umów wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy tej ustawy. Jeżeli umowy, o których mowa w art. 60 ust. 1 u.p.n.w.p.k., będą nadal wykonywa ne po dniu 30 kwietnia 2022 r., od dnia 1 maja 2022 r. stosuje się do tych umów przepisy u.p.n.w.p.k. (art. 60 ust. 2 u.p.n.w.p.k.). Mając na względzie powyższe regulacje oraz fakt, że zakresem niniejszego postępowania objęte są zachowania Spółki zarówno s przed dnia wejścia w życie u.p.n.w.p.k. , jak i po tym 3 O d jednego z dostawców rabat za rok 2020 został uzyskany dwukrotnie. 4 Podane liczby dotyczą wszystkich dostawców , którzy udzielili Spółce przedmiotowego rabatu z tytułu współpracy w poszczególnych latach w ww. okresie , niezależnie od ich potencjału ekonomicznego . Strona 14 dniu , do ich oceny zastosowanie znalazły przepisy materialne u.p.n.w.p.k. z 2016 r. oraz u.p.n.w.p.k. Zgodnie z art. 2 u.p.n.w.p.k. jej postanowienia stosuje się do umów nabycia produktów rolnych lub spożywczych, zawieranych między nabywcami tych produktów a ich dostawcami. Art. 2 u.p.n.w.p.k. z 2016 r. , stanowił, że u stawę stosuje się do umów nabycia produktów rolnych lub spożywczych , zwanych dalej „umowami”, z wyłączeniem dostaw bezpośrednich w rozumieniu ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2019 r. poz. 1252 oraz z 2020 r. poz. 284 i 285), zawieranych między nabywcami tych produktów a ich dostawcami. Pod pojęciem dostawcy należy rozumieć przedsiębiorcę, który wytwarza lub przetwarza produkty rolne lub spożywcze lub odpłatnie zbywa je nabywcy (art. 3 pkt 1 u.p.n.w.p.k., art. 5 pkt 1 u.p.n.w.p.k. z 2016 r.), a pod pojęciem nabywcy przedsiębio rcę lub podmiot, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1129, 1598 i 2054), zwanej dalej „Prawem zamówień publicznych”, który bezpośrednio lub pośrednio nabywa od dostawcy produkty rolne lub spożywcze (art. 3 pkt 3 u.p.n.w.p.k.). Art. 5 pkt 2 u.p.n.w.p.k. z 2016 r. defini ował nabywcę jako przedsiębiorcę, który bezpośrednio lub pośrednio nabywa od dostawcy produkty rolne lub spożywcze w celu ich sprzedaży, odsprzedaży lub przetworzenia. Pro duktami rolnymi lub spożywczymi, zgodnie z art. 3 pkt 4 u.p.n.w.p.k., są produkty wymienione w załączniku I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a także produkty niewymienione w tym załączniku, ale przetworzone z przeznaczeniem do spożycia z wyk orzystaniem produktów wymienionych w tym załączniku. Art. 5 pkt 3 u.p.n.w.p.k. z 2016 r. przewidywał , że produktem rolnym lub spożywczym jest środek spożywczy w rozumieniu art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 sty cznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.) - D z.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463) . Zgodnie z art. 5 u.p.n.w.p.k. zakazane są praktyki nieuczciwe wykorzystujące przewagę kontraktową nabywcy względem dostawcy oraz dostawcy względem nabywcy. Art. 6 u.p.n.w.p.k. z 2016 r. stano wił zaś, że zakazane jest nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej nabywcy względem dostawcy oraz dostawcy względem nabywcy. Wykorzystywanie przewagi kontraktowej jest nieuczciwe, jeżeli jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i zagraża istotnemu inter esowi drugiej strony albo narusza taki interes (art. 6 u.p.n.w.p.k., art. 7 ust. 2 u.p.n.w.p.k. z 2016 r.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.p.n.w.p.k. (art. 7 ust. 1 u.p.n.w.p.k. z 2016 r.) pod pojęciem przewagi kontraktowej należy rozumieć występowanie znacznej dysproporcji w potencjale ekonomicznym nabywcy względem dostawcy albo dostawcy względem nabywcy. Z a praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową uznaje się w szczególności praktyki wskazane w art. 8 ust. 1 u.p.n.w.p.k. (zaś wcześniej w art. 7 ust. 3 u.p.n.w.p.k. z 2016 r.). Jedna z praktyk określonych w ustawowym katalogu praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową bezpośrednio odnosi się do problematyki Strona 15 uzyskiwania rabatów handlowych. Polega ona na nieuzasadnionym obniżaniu należ ności z tytułu dostarczenia produktów rolnych lub spożywczych po ich przyjęciu przez nabywcę w całości albo w umówionej części, w szczególności na skutek żądania udzielenia rabatu (art. 8 ust. 1 pkt 4 ) u.p.n.w.p.k.). Należy przy tym zastrzec, iż przedmioto wy katalog ma charakter otwarty, z a ś form nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej można zidentyfikować więcej. Interes publiczny Zgodnie z art. 1 u.p.n.w.p.k. (art. 1 u.p.n.w.p.k. z 2016 r.) Prezes UOKiK podejmuje działania związane z przeciwdziałaniem praktykom nieuczciwie wykorzystującym przewagę kontraktową w celu ochrony interesu publicznego. Interes publiczny dotyczy ogółu, nieokreślonej z góry liczby osób. Jego naruszenie zachodzi głównie wtedy, gdy działaniem danego przedsiębiorc y zagrożony jest interes ogólnospołeczny lub szerszy krąg uczestników rynku. Przy ocenie interesu publicznoprawnego należy mieć na względzie skutki, jakie dana praktyka wywołuje lub może wywołać na rynku. Interes publiczny ocenia się w każdej sprawie indyw idualnie. Działanie w interesie publicznym oznacza więc działanie w interesie ogółu, nie zaś w interesie poszczególnych podmiotów np. poszczególnych przedsiębiorców 5 . Interes publiczny, o którym mowa w ustawie o przewadze kontraktowej powinien być interpre towany w odniesieniu do ratio legis tej ustawy, którym jest zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego kraju, jak również konkurencyjności przedsiębiorstw sektora produkcji rolnej i spożywczej. W ocenie Prezesa UOKiK, w interesie publicznym jest podjęcie och rony dostawców produktów rolnych lub spożywczych przed mechanizmami, w ramach których dochodzić może do – nieuzgodnionego przed dokonaniem dostaw – uszczuplania należności przysługujących im z tytułu dostarczania produktów silniejszemu kontrahentowi. Prakt yki te mogą mieć bowiem istotnie negatywny wpływ na prowadzoną przez nich działalność. Interes publiczny wyraża się w niniejszej sprawie również w skali prowadzonej przez Spółkę działalności i stosowanych przez nią praktyk. Jak już wskazano, Spółka jest po dmiotem nabywającym produkty rolno - spożywcze od znacznej liczby podmiotów będących producentami, jak i pośrednikami w obrocie produktami rolnymi lub spożywczymi. Stosowane wobec dostawców praktyki mogą zatem w sposób bez pośredni lub pośredni oddziaływać na szeroki krąg uczestników rynku. Interwencja Prezesa UOKiK podejmowana w oparciu o przepisy u.p.n.w.p.k. może oddziaływać na sytuację dostawców współpracujących z nabywcami przy wykorzystaniu mechanizmów kwestionowanych w przedmiot o wym postępowaniu, a w ko nsekwencji wpływać szerzej na warunki funkcjonowania łańcuch a dostaw produktów roln ych lub spożywczych. Niniejsze postępowanie ma znaczenie zarówno dla dostawców już dotkniętych praktykami Spółki, jak i tych, którzy mogą nimi być dotknięci w przyszłości. Decyzja Prezesa UOKiK pełni funkcję prewencyjną, wskazując podmiotom działającym na rynku, jakie zachowania są sprzeczne z ustawą o przewadze kontraktowej i nie powinny mieć 5 Wyrok SOKIK w Warszawie z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt XVII AmA 163/11, Lega lis nr 1315682 Strona 16 miejsca. U czestnicy rynku naraża ją się na sankcje finansowe , jeżeli nie zaprzestaną stosowania praktyk podobnych do objętych niniejszym postępowaniem. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie konieczne było przeprowadzenie postępowania w sprawie nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej z uwagi na p o trzebę ochrony interesu publicznego, o którym mowa w art. 1 u.p.n.w.p.k. Przewaga kontraktowa Z godnie z art. 7 ust. 1 u.p.n.w.p.k. ( art. 7 ust. 1 u.p.n.w.p.k. z 2016 r.) pod pojęciem przewagi kontraktowej należy rozumieć występowanie znacznej dysproporcji w potencjale ek onomicznym nabywcy względem dostawcy albo dostawcy względem nabywcy. Zgodnie z art. 7 ust. 2 u.p.n.w.p.k. domniemywa się, że znacząca dysproporcja w potencjale ekonomicznym, w przypadku praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową stosowanych przez nabywcę względem dostawcy, występuje między: 1) dostawcą, którego roczny obrót nie przekracza równowartości w złotych 2 000 000 euro, a nabywcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 2 000 000 euro; 2) dostawcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 2 000 000 euro i nie przekracza równowartości w złotych 10 000 000 euro, a nabywcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 10 000 000 euro; 3) dostawcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złoty ch 10 000 000 euro i nie przekracza równowartości w złotych 50 000 000 euro, a nabywcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 50 000 000 euro; 4) dostawcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 50 000 000 euro i nie przek racza równowartości w złotych 150 000 000 euro, a nabywcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 150 000 000 euro; 5) dostawcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 150 000 000 euro i nie przekracza równowartości w złotyc h 350 000 000 euro, a nabywcą, którego roczny obrót przekracza równowartość w złotych 350 000 000 euro; 6) dostawcą, którego roczny obrót nie przekracza równowartości w złotych 350 000 000 euro, a nabywcą, który jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 Prawa zamówień publicznych. Przez roczny obrót rozumie się roczny obrót uzyskany w roku obrotowym poprzedzającym rok obrotowy stosowania praktyki mogącej stanowić przedmiot postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową (a rt. 7 ust. 4 u.p.n.w.p.k.) . Przy czym, zgodnie z treścią art. 7 ust. 6 u.p.n.w.p.k. w przypadku gdy dostawca albo nabywca działa jako przedsiębiorca prowadzący przedsiębiorstwo w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.), obliczając wysokość jego rocznego obrotu, uwzględnia się przepisy tego załącznik a dotyczące kategorii i rodzaju przedsiębiorstwa. Wielkości wyrażone w euro przelicza się na złote według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku obrotowego poprzedzającego rok obrotowy Strona 17 stosowania praktyki mogącej stanow ić przedmiot postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową (art. 7 ust. 7 u.p.n.w.p.k.) . W yżej wymienione przepisy dotyczące domniemania występowania znaczącej dysproporcji w potencjale ekonomicznym stron stanowią przejaw implementacji właściwych przepisów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/633 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorcami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych . Jednakże Prezes UOKiK także na gruncie u.p.n.w.p.k. z 2016 r. stosował metodologię ustal a nia znacz ące j dysproporcji w potencjale ekonomicznym w oparciu o progi obrotowe zawarte w e wskazanej wyżej dyrektywie . Z uwagi na to, że niniejsza decyzja wydawana jest w try bie art. 32 ust. 1 u.p.n.w.p.k., w przedmiotowej sprawie wystarczające jest uprawdopodobnienie występowania przewagi kontraktowej Spółki wobec jej dostawców . W tym celu posłużono się ogólnodostępnymi danymi , w tym informacjami ujawnionymi w Krajowym Rejestrze Sądowym ( przede wszystkim sprawozdaniami finansowymi przedsiębiorców ) . Zgodnie z tymi danymi, obrót osiągany przez SCA PR w poszczególnych latach w okresie 2018 - 202 2 r. , wynosił ponad 350 milionów euro. Znacząca dysproporcja w potencjal e ekonomicznym pomiędzy Spółką, a jej dostawcą występować będzie zatem wówczas, jeżeli roczny obrót dostawcy , w odpowiednim okresie, nie przekroczy kwoty 350 milionów euro. Mając na uwadze powyższe, zbadane zostały roczne obroty dostawców produktów rolnyc h lub spożywczych dotkniętych praktykami Spółki kwestionowanymi w niniejszym postępowaniu , z uwzględnieniem okresu, w którym wystąpiły wobec nich te praktyki oraz zasad wynikających z art. 7 ust. 6 u.p.n.w.p.k. Przeprowadzona analiza w skazuje , że poniższe spośród tych podmiotów, w odpowiednich latach w okresie 2018 - 2022 6 , osiągały obroty niższe niż 350 milionów euro 7 : Lp. Firma dostawcy NIP 1. [XXX] [XXX] 2. [XXX] [XXX] 3. [XXX] [XXX] 4. [XXX] [XXX] 5. [XXX] [XXX] 6. [XXX] [XXX] 6 t j. z uwzględnieniem roku, w którym wystąpiły wobec nich praktyki będące przedmiotem postępowania. 7 Wobec niektórych podmiotów zamieszczonych w zestawieniu praktyki zarzucane Spółce występowały częściej niż w jednym roku. W tego rodzaju p rzypadkach , w każdym z porównywanych okresów, ww. podmioty osiągały obroty niższe niż 350 milionów euro. Strona 18 7. [XXX] [XXX] 8. [XXX] [XXX] 9. [XXX] [XXX] 10. [XXX] [XXX] 11. [XXX] [XXX] 12. [XXX] [XXX] 13. [XXX] [XXX] 14. [XXX] [XXX] 15. [XXX] [XXX] 16. [XXX] [XXX] 17. [XXX] [XXX] 18. [XXX] [XXX] 19. [XXX] [XXX] 20. [XXX] [XXX] 21. [XXX] [XXX] 22. [XXX] [XXX] 23. [XXX] [XXX] 24. [XXX] [XXX] 25. [XXX] [XXX] 26. [XXX] [XXX] 27. [XXX] [XXX] 28. [XXX] [XXX] 29. [XXX] [XXX] 30. [XXX] [XXX] 31. [XXX] [XXX] 32. [XXX] [XXX] Strona 19 33. [XXX] [XXX] 34. [XXX] [XXX] 35. [XXX] [XXX] 36. [XXX] [XXX] 37. [XXX] [XXX] 38. [XXX] [XXX] 39. [XXX] [XXX] 40. [XXX] [XXX] 41. [XXX] [XXX] 42. [XXX] [XXX] 43. [XXX] [XXX] 44. [XXX] [XXX] 45. [XXX] [XXX] 46. [XXX] [XXX] 47. [XXX] [XXX] 48. [XXX] [XXX] 49. [XXX] [XXX] 50. [XXX] [XXX] 51. [XXX] [XXX] 52. [XXX] [XXX] 53. [XXX] [XXX] 54. [XXX] [XXX] 55. [XXX] [XXX] 56. [XXX] [XXX] 57. [XXX] [XXX] 58. [XXX] [XXX] 59. [XXX] [XXX] Strona 20 60. [XXX] [XXX] 61. [XXX] [XXX] 62. [XXX] [XXX] 63. [XXX] [XXX] 64. [XXX] [XXX] 65. [XXX] [XXX] 66. [XXX] [XXX] 67. [XXX] [XXX] 68. [XXX] [XXX] W konsekwencji, uprawdopodobnione zostało, że występuje znacząca dysproporcja w potencjale ekonomicznym i tym samym zgodnie z art. 7 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 - 5 u.p.n.w.p.k., Spółka może posiadać przewagę kontraktową nad wskazanymi wyżej dostawcami produktów rolnych lub spożywczych. Przesłanki wydania decyzji zobowiązującej Zgodnie z art. 32 ust. 1 u.p.n.w.p.k., j eżeli w toku postępowania w sprawie praktyk nieuczc iwie wykorzystujących przewagę kontraktową zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 15 ust. 1, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia tego postępowania - że został naruszony zakaz, o którym mowa w art. 5, a strona postępowania, której jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań w celu zaprzestania naruszeń lub usunięcia ich skutków, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowiązać stronę postępowania do wykonania tych zobowiązań i określić termin ich wykonania. Zgodnie z ust. 2 ww. przepisu, w przypadku gdy strona postępowania zaprzestała naruszania zakazu, o którym mowa w art. 5, i zobowiąże się do usunięcia sk utków tego naruszenia, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowiązać stronę postępowania do usunięcia skutków naruszenia i określić termin ich usunięcia . Istota decyzji zobowiązującej polega na zawarciu quasi - porozumienia pomiędzy Prezesem U rzędu a prze dsiębiorcą 8 . W doktrynie podkreśla się, że decyzja zobowiązująca stanowi jeden z najbardziej skutecznych mechanizmów będących w dyspozycji Prezesa U rzędu , których celem jest doprowadzenie działań przedsiębiorców do stanu zgodności z prawem. Przyczyną wysokiej skuteczności procedury zobowiązującej jest przede wszystkim proporcjonalne rozłożenie obciążeń i korzyści po obu stronach tej relacji administracyjno - prawnej. Każda ze stron, tj. Prezes U rzędu , jak i przedsiębiorca wnosi swoisty „wkład” 8 D. Miąsik (w:) T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów Komentarz, Warszawa 2009 r., s. 1048. Strona 21 w doprowad zenie do stanu zgodności z prawem, poświęcając z reguły pewne wartości, a w zamian zyskując inne 9 . Analiza art. 32 ust. 1 u.p.n.w.p.k. prowadzi do wniosku , że Prezes U rzędu może wydać decyzję zobowiązującą w sytuacji łącznego spełnienia następujących przes łanek: • uprawdopodobnienia naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 5 u.p.n.w.p.k. (zakazu praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową nabywcy względem dostawcy oraz dostawcy względem nabywcy) ; • zobowiązania się przedsiębiorcy do podjęcia l ub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków ; • uznania przez Prezesa U rzędu za celowe nałożeni a obowiązku wykonania przedłożonego przez przedsiębiorcę zobowiązania. Z uwagi na wniosek Spółki o wydanie decyzji zobowiązującej, niezbędne jest rozważenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki wskazane w ww. przepisie. W pierwszej kolejności rozważenia wymaga, czy na obecnym etapie postępowania uprawdopodobnione zostało stosowanie praktyk nieuczciwie wykorzystując ych przewagę kontraktową. Uprawdopodobnienie nieuczciwego wykorzyst yw ania przewagi kontraktowej przez SCA PR Zgodnie z treścią art. 5 u.p.n.w.p.k. z akazane są praktyki nieuczciwie wykorzystujące przewagę kontraktową nabywcy względem dostawcy oraz dostawcy względem nabywcy. Zgodnie z treścią art. 6 u.p.n.w.p.k. z 2016 r. zakazane jest nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej nabywcy względem dostawcy oraz dostawcy względem nabywcy. Wykorzystywanie przewagi kontraktowej jest nieuczciwe, jeżeli jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i zagraża istotnemu interesowi drugiej strony albo narusza taki interes (art. 6 u.p.n.w.p.k. , art. 7 ust.2 u.p.n.w.p.k. z 2016 r. ). Dobre obyczaje Pojęcie d obrych obyczajów jest klauzulą generalną, nieposiadającą definicji normatywnej. Jak wskazuje doktryna i orzecznictwo, klauzule generalne to przepisy prawne, w których nie są dokładnie sprecyzowane wszystkie elementy składające się na hipotezę czy dyspozycj ę normy prawnej, a ocena konkretnego stanu faktycznego zostaje przerzucona na organ stosujący prawo 10 . Pojęcie dobrych obyczajów nie jest w prawie zdefiniowane, ale podobnie jak zasady współżycia społecznego, jest przedmiotem wielu orzeczeń sądowych oraz op racowań doktryny 11 . Wskazuje się w nich, że dobre obyczaje to uczciwe zasady postępowania i ustalone zwyczaje w ujęciu etyczno - moralnym, a na ich treść składają się elementy etyczne i socjologiczne kształtowane przez oceny moralne i społeczne stanowiące uzu pełnienie porządku prawnego. 9 J. Sroczyński, Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów: decyzja zobowiązująca (uwagi praktyczne oraz de lege ferenda), IKAR 1/2012, s.99. 10 A. Wolter, „Prawo cywilne. Zarys części ogólnej” , wyd. VIII, Warszawa 1986, str. 83. 11 Np. wyrok Sądu Apelacyjn ego we Wrocławiu z dnia 13 listopada 1991 r., sygn. akt I ACr 411/91, „Wokanda” 1992/4; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2003 r., sygn. akt II CKN 1097/00, Lex nr 78878; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2003 r., sygn. akt I CKN 473/01, Lex n r 80257; J. Szwaja [w:] „Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – Komentarz” , Warszawa 2000, str. 122 - 133; R. Stefanicki, „Dobre obyczaje w prawie polskim” , „Przegląd Prawa Handlowego” nr 2002/5. Strona 22 Na gruncie u.p.n.w.p.k. pojęcie dobrego obyczaju nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, w związku z czym określenie, czy badana praktyka nosi znamiona nieuczciwości wymaga ustalenia dobrego obyczaju w każdej konkretnej sp rawie 12 . Ustawa o przewadze kontraktowej, podobnie jak ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, przyjmuje kryterium ekonomiczno - funkcjonalne "dobrych obyczajów". Oznacza to, że rozstrzygając spór na tym tle należy uwzględniać wszystkie okoliczności fakt yczne konkretnego przypadku, przede wszystkim gospodarcze oraz prawne. Nie bez znaczenia jest ocena, jakie skutki przyniesie w przyszłości potraktowanie pewnego obyczaju, który znalazł odbicie w zachowaniu jednej strony (stron), jako zgodnego z dobrymi oby czajami albo z nimi sprzecznego, co w konsekwencji przyczyni się do jego upowszechnienia, bądź też odwrotnie, do jego zwalczania 13 . Jak podkreśla się w orzecznictwie, dobre obyczaje to normy moralne i obyczajowe w stosunkach gospodarczych (tzw. uczciwość k upiecka), a więc reguły znajdujące się poza ramami systemu prawa. Wyrażają się pozaprawnymi normami postępowania, którymi powinni kierować się przedsiębiorcy. Ich treści nie da się określić wiążąco w sposób wyczerpujący, ponieważ kształtowane są przez ludz kie postawy uwarunkowane zarówno przyjmowanymi wartościami moralnymi, jak i celami ekonomicznymi i związanymi z tymi praktykami życia gospodarczego 14 . Przy takim założeniu sprzeczne z dobrymi obyczajami są m.in. działania wykorzystujące niewiedzę, naruszeni e równorzędności stron umowy, działania zmierzające do dezinformacji i wywołania błędnego przekonania dostawcy. Chodzi więc o działania potocznie określane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające „ in minus ” od standardów postępowania 15 . Opisana w pkt I. 1 sentencji niniejszej decyzji praktyka godzi w dobre obyczaje kupieckie oraz zasady uczciwej współpracy zakładające, że główne ustalenia dotyczące zasad współpracy, w tym warunków rabatowania, powinny być dokonane przy zawarciu umowy lub jej przedłużeniu na kolejny okres i obowiązywać ze skutkiem na przyszłość, najwcześniej od dnia podpisania umowy. Mechanizm rozliczania rabatów, jak również ich wysokość powinny być w sposób przejrzysty i jasny dla obu stron ustalone przed rozpoczęciem współpracy na dany okr es rozliczeniowy celem zapewnienia transparentności warunków, na jakich mają odbywać się dostawy w danym okresie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że Spółka zawierała z dostawcami umowy określające warunki współpracy handlowej na dany rok po jego rozpoczęciu z obowiązkiem uwzględnienia nowych warunków z mocą wsteczną tj. od początku okresu rozliczeniowego, na jaki umowy te zostały zawarte . W konsekwencji dostawcy do czasu zawarcia umowy na nowy okres dokonywali dostaw nie mając pewności odnośnie do wszystkich warunków na jakich odbywa ła się wówczas ich współpraca ze Spółką . Niejednokrotnie tego rodzaju praktyka powodowała po stronie dostawców konieczność rozliczenia transakcji dokonanych przed podpisaniem umowy według nowych warunków . Dochodziło do tego, gdy w nowo zawartej umowie warunki rabatowania były mniej korzystne od tych, które obowiązywały w poprzednim okresie rozliczeniowym. 12 A. Piszcz, Komentarz do art. 7 [w:] M. Namysłowska, A . Piszcz (red.), Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnym i spożywczymi. Komentarz. Warszawa 2017. 13 W yrok Sądu Antymonopolowego z dnia 27 marca 1996, sygn. Akt XVII Amr 5/96, Legalis nr 4260 8. 14 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 28 czerwca 2007, sygn. akt V ACa 371/07, LEX nr 519282. 15 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2011 r., VI ACA 771/10, Legalis. Strona 23 Praktyka opisana w pk t I. 2 sentencji niniejszej decyzji godzi w dobre obyczaje kupieckie oraz zasady uczciwej współpracy , zgodnie z którymi kluczowe ustalenia dotyczące współpracy, w tym warunków udzielania rabatów oraz ich rozliczania, powinny być dokonane przy zawarciu umowy lub jej przedłużeniu na kolejny okres i obowiązywać ze skutkiem na przyszłość . Z informacji przedłożonych przez Spółkę wynika, że w jej relacjach handlowych z dostawcami produktów rolnych lub spożywczych miały miejsce sytuacje, w których Spółka uzyskiwał a od dostawców rabat y retrospektywn e za zrealizowanie określonego wcześniej przez strony obrotu, pomimo tego że ustalony w momencie zawierania umowy na dany okres próg obr otowy nie został osiągnięty lub uzyskiwała je w wysokości wyższej niż wynikało to z p ierwotnie uzgodnionego i rzeczywiście osiągniętego poziomu obrotów . Zmiana warunków współpracy umożliwiająca SCA PR uzyskiwanie tego rodzaju rabatów następowała w trakcie lub po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego. W konsekwencji prowadziło to do zmi any z mocą wsteczną warunków umowy zawartej z dostawcą przy rozpoczęciu danego okresu współpracy. Mając powyższe na względzie uprawdopodobnion e zostało , że praktyki handlowe Spółki będące przedmiotem niniejszego postępowania są sprzeczne z dobrymi obyczaja mi . I stotny interes dostawców D rugą z przesłanek pozwalających na ustalenie, że wykorzystywanie przewag i kontraktow ej jest nieuczciwe, jest zagrożenie albo naruszenie istotnego interesu drugiej strony. Praktyka może zostać uznana za nieuczciwie wykorzystującą przewagę kontraktową w przypadku naruszenia istotnego interesu słabszej strony stosunku prawnego, a nawet jego zagrożenia , tj. w pr zypadku kiedy naruszenie ostatecznie nie musi wystąpić 16 , przy czym takie zagrożenie musi być realne 17 . Naruszeniem interesu będzie również utrudnienie funkcjonowania , czy wymuszanie szczególnie niekorzystnych warunków 18 . Opisana w pkt I. 1 sentencji niniejsz ej decyzji praktyka godzi w istotne interesy dostawców , ponieważ p rzedłużające się negocjacje utrwalają stan niepewności co do kształtu przyszłej umowy, a jednocześnie ostatecznych warunków regulujących przeprowadzone już transakcje. W konsekwencji dostawc a do dnia podpisania umowy nie ma pewności jakiej zapłaty może oczekiwać za zrealizowane dostawy produktów roln ych lub s pożywczych. Taka praktyka w sposób istotny może utrudniać planowanie przez dostawców prowadzonej działalności gospodarczej, jak również ocenę rentowności współpracy realizowanej ze Spółką. Stan niepewności co do wysokości należnej zapłaty za dostawy zrealizowane w okresie od 1 stycznia nowego roku rozliczeniowego do dnia podpisania nowej umowy, w istotny sposób zagraża interesowi drugiej strony, co samo w sobie wypełnia już przesłankę nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej, o której mowa w art. 6 u.p.n.w.p.k. 16 Por. wyrok SA w Poznaniu z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt I ACa 230/05, LEX nr 175164. 17 Por. A. Piszcz, Komentarz do art. 7. Komentarz do art. 7 [w:] M. Namysłowska, A. Piszcz (red.), Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnym i spożywczymi. Koment arz, Warszawa 2017 18 A. Piszcz, Komentarz do art. 7. Komentarz do art. 7 [w:] M. Namysłowska, A. Piszcz (red.), Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnym i spożywczymi. Komentarz, Warszawa 2017 Strona 24 Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje , że występują sytuacje, gdy wskutek kwestionowanej w niniejszym postępowaniu prak tyki interes dostawców jest realnie naruszany. Dochodzi bowiem do sytuacji, gdy nowe warunki handlowe w zakresie rabatów są mniej korzystne dla dostawcy, w porównaniu z tymi, które obowiązywały w poprzednim okresie rozliczeniowym. Dotyczy to np. sytuacji, w których nowe warunki handlowe przewidują zastrzeżenie rabatu, którego poprzednio obowiązujące warunki nie przewidywały lub wartość danego rabatu rok do roku wzrasta. W tego rodzaju sytuacjach po stronie dostawców pojawiał się obowiązek rozliczenia transa kcji dokonanych przed podpisaniem umowy według nowych warunków. Praktyka polegająca na uzyskiwaniu rabatów retrospektywnych za zrealizowanie obrotu, w sytuacji gdy próg obrotowy nie został zrealizowany lub uzyskiwaniu wyższych rabatów niż wynikałoby to z ustalonego uprzednio i rzeczywiście zrealizowanego progu obrotowego , również może godzić w istotne interesy dostawców. Z poczynionych ustaleń wynika, że d ostawcy udzielali Spółce rabatów, których zgodnie z warunkami handlowymi ustalonymi na dany okres wspó łpracy nie powinni byli udzielić , bądź powinni byli udzielić ich w niższej wysokości. W konsekwencji stosowania przez Spółkę kwestionowanej praktyki dostawcy otrzymywali należności niższe niż te, których mogliby się spodziewać w oparciu o warunki współprac y ustalone przy rozpoczęciu danego okresu współpracy i obowiązujące w momencie dokonywania dostaw produktów do Spółki. Mając powyższe na względzie uprawdopodobnion e zostało , że praktyki handlowe Spółki będące przedmiotem niniejszego postępowania naruszają istotne interesy dostawców. Zobowiązanie Spółki Jak już zaznaczono, warunkiem niezbędnym do zastosowania art. 32 ust. 1 u.p.n.w.p.k. jest zobowiązanie się przedsiębiorcy , któremu jest zarzucane naruszenie art. 5 ww. ustawy, do podjęcia lub zaniechania działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków. Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej na podstawie art. 32 ust. 1 u.p.n.w.p.k. Treść zobowiązania Spółki została szczegółowo przedstawiona w sentencji niniejszej decyzji. Zobowiązanie SCA PR skupia się na zaniechani u stosowania praktyki z pkt I. 1 sentencji niniejszej decyzji 19 , jak również usunięci u skutków obu zarzucanych praktyk. W ramach wyeliminowania praktyki z pkt I.1 sentencji niniejszej decyzji Spółka zobow iązała się do zaprzestani a , począwszy od dnia jej uprawomocnienia się, zawierania z dostawcami produktów rolnych lub spożywczych umów określających warunki udzielanych Spółce przez tych dostawców rabatów na dany rok już po jego rozpoczęciu, z obowiązkiem u względnienia nowych warunków z mocą wsteczną, tj. od początku okresu rozliczeniowego, na jaki te umowy zostały zawarte . Powyższe spowoduje , że dostawc y będą uzyskiwa li wiedz ę odnośnie do kluczowych elementów współpracy handlowej z siecią, mogących wpływać na wzajemne rozliczenia finansowe stron, już w momencie rozpoczęcia współpracy na dany okres. Tym samym, usunięty zostanie stan niepewności co do warunków rabatowania w trakcie nowego okres u współpracy stron. 19 W przypadku praktyki z pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji doszło do zaniechania jej stosowania przez Spó ł kę po rozliczeniu rabatu retrospektywnego za zrealizowanie obrotu za rok 2021 . Strona 25 Jednocześnie – w odniesieniu do umów handlowych na rok 2023 - S półka zobowiązała się , że w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji wystąpi do dostawców produktów rolnych lub spożywczych, nad którymi posiada przewagę kontraktową, b ędących stronami umów określających warunki handlowe na rok 2023, które zostały zawarte w okresie od rozpoczęcia 2023 roku do dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, i przewidują udzielenie S CA PR rabatu retrospektywnego uzależnionego od zrealizowania ustalonego przez strony obrotu, z propozycją zmiany ww. umów w ten sposób, że udzielenie przedmiotowego rabatu uzależnione będzie od osiągnięcia progu obrotowego w wysokości dostosowanej proporcjonalnie do okresu między dniem zawarcia umowy, a końcem 2023 roku, zaś jego wysokość zależna będzie od wartości (netto) zakupów produktów dokonanych u danego dostawcy w okresie od dnia zawarcia umowy do końca 2023 roku (przy niezmienionych pozostałych warunkach udzielenia przedmiotowego rabatu) . W konsekwencji , do stawcy będący stronami ww. umów handlowych będą mieli możliwość ukształtowania warunków współpracy ze Spółką (w odniesieniu do warunków udziel a nia rabatu retrospektywnego uzależnionego od zrealizowania ustalonego przez strony obrotu) ze skutkiem od dnia ic h zawarcia , a nie jak obecnie od początku okresu rozliczeniowego . W tym celu w przedstawianych przez Spółkę dostawcom aneksach pró g obrotowy, od którego uzależnione jest udzielenie ww. rabatu, uwzględniać ma okres między dniem zawarcia z nimi umowy na 2023 r. , a końcem 2023 r. Również wysokość rabatu ma być zależna od wartości zakupów dokonanych u dostawcy w przedmiotowym okresie. W celu usunięcia skutków stosowanych praktyk Spółka zwróci dostawcom, wskazanym przez nią w piśmie z 23 sierpnia 2023 roku , w terminie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji : - kwot y uzyskan e z tytułu rabatów udzielonych jej za lata 2018 - 2020 oraz za rok 2023, stanowiąc e równowartość korekt wartości rabatów dotyczących dostaw zrealizowanych do czasu zawarcia umów określających warunki współpracy na dany okres, spowodowanych wstecznym obowiązywaniem warunków handlowych w tym okresie wraz z odsetkami ustawowymi (kapitałowymi), liczonymi od kwot wskazanych w ww. piśmie za okres od dnia ich uzyskania przez „SCA PR Polska” sp . z o.o. do dnia zwrotu kwot uzyskanych z tytułu rabatów ; - kwot y uzyskan e z tytułu rabatów retrospektywnych za zrealizowanie obrotu udzielonych jej za lata 2018 - 2021, w sytuacji gdy próg obrotowy, od którego osiągnięcia strony w momencie usta lania warunków współpracy na dany okres uzależniły udzielenie rabatu nie został zrealizowany w trakcie tego okresu lub wypłata przedmiotowych rabatów nastąpiła w wysokości wyższej niż wynikałoby to z ustalonego uprzednio i rzeczywiście zrealizowanego progu obrotowego wraz z odsetkami ustawowymi (kapitałowymi), liczonymi od kwot wskazanych w ww. piśmie za okres od dnia ich uzyskania przez „SCA PR Polska” sp . z o.o. do dnia zwrotu kwot uzyskanych z tytułu rabatów . W kontekście usunięcia skutków obu praktyk is totne znaczenie ma fakt , że zobowiązani a Spółki z pkt I.3) i I.4) sentencji niniejszej decyzji obejmuj ą zwrot środków pieniężnych uzyskanych przez Spółkę z tytułu rabatów ( w warunkach kwestionowanych w niniejszym postępowaniu ) wszystkim dostawcom, od których je pobrano i nad którymi uprawdopodobnione zostało występowanie przewagi kontraktowej Spółki. Za przyjęciem zobowiąza ń Spółki przemawiał również fakt, że – celem wyrównania poniesionego przez ww. Strona 26 dostawców uszczerbku finansowego - zadeklarowała ona zwrot wskazanych wyżej kwot rabatów wraz z odsetkami od pobranych kwot , liczonymi od dnia ich uzyskania przez Spółkę do dnia zwrotu kwot uzyskanych z tytułu rabatów . W ocenie Prezesa UOKiK t reść zobowiąza ń Spółki jest jednoznaczna i precyzyjna oraz um ożliwia skontrolowanie ich wykonania. Przedmiot zobowiąza ń pozostaje w bezpośrednim związku z zarzucan ymi Spółce praktyk ami. Obejmuje on zobowiązanie Spółki do podjęcia działań zmierzających do zaniechania i usunięcia skutków narusze ń . Wskazać należy, że w drożenie zaproponowanych przez Spółkę działań pozwoli osiągnąć podstawowe cele decyzji zobowiązującej, a mianowicie szybkość i efektywność załatwienia sprawy dla dobra interesu publicznego. P rezes Urzędu postanowił przyjąć zobowiązanie Spółki, mając również na względzie, że przed wszczęciem niniejszego postępowania podjęła ona szereg działań mając ych na celu zaniechanie zarzuc anych jej praktyk , których rezultatem było z aprzestanie stosowania p raktyki określonej w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji . Uwzględniając powyższe , Prezes Urzędu orzekł jak w pkt I sentencji decyzji. Informacja o stopniu realizacji zobowiązania Stosownie do art. 32 ust. 3 u.p.n.w.p.k. elementem obligatoryjnym decyzji zobowiązującej jest nałożenie przez Prezesa Urzędu na stronę postępowania obowiązku składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązania. Tym samym w pkt II sentencji decyzji Prezes Urzędu nałożył na Spółkę obowiązek przedstawienia informacji o stopniu realizacji przyjętych zobowiązań . W ocenie Prezesa Urzędu, przedstawienie dokumentów wymienionych w pkt II.1, II.2 , II.3 i II. 4 sentencji niniejszej decyzji pozwoli na ocenę, czy Spółka faktycznie wykonała przyjęte w decyzji zobowiązania. Jednocześnie Prezes Urzędu uznał, uwzględniaj ą c termin wykonania przez Spółkę poszczególnych zobowiązań, że jest ona w stanie : 1) w zakresie zobowiąza nia określon ego w punkcie I.1 – przekazać Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zestawieni e dostawców produktów rolnych lub spożywczych realizujących dostawy do „SCA PR Polska” sp. z o.o. w 2024 r., obejmujące: nazwę dostawcy, NIP dostawcy, datę zawarcia umowy stanowiącej podstawę współpracy handlowej na ww. rok (w przypadku zawarcia z danym dostawcą więcej niż jednej umowy konieczne jest uwzględnienie w zestawieniu każdej z nich) oraz informację, czy umowa przewiduje obowiązek uwzględnienia warunków udzielania rabatów z mocą wsteczną; - w terminie w terminie do dnia 31 stycznia 2025 r.; 2) w zakresie zobowiązania określon ego w punkcie I.2 : a) przekaza ć Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zestawieni e dostawców produktów rolnych lub spożywczych, którzy w okresie od rozpoczęcia 2023 r. do dnia uprawomocnienia się niniejsz ej decyzji zawarli ze SCA PR Polska sp. z o.o. z siedzibą w Swadzimiu umowy określające warunki współpracy handlowej na rok 2023, przewidujące udzielenie rabatu retrospektywnego uzależnionego od zrealizowani a określonego obrotu, obejmujące: nazwę dostawcy, NIP dostawcy, datę przedstawienia dostawcy propozycji zmiany umowy, datę zawarcia aneksu, zaś w przypadku braku zawarcia aneksu - informacje dodatkowe (przyczyny braku zawarcia aneksu), Strona 27 b) przekaza ć kopie zaw artych aneks ów , zmieniając ych umowy określające warunki współpracy handlowej z dostawcami na 2023 r., zawartych w celu wykonania zobowiązania określonego w pkt I.2) niniejszej decyzji; - w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji ; 3) w zakresie zobowiąza nia określon ego w p kt I.3 sentencji niniejszej decyzji - przekazać Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zestawieni e dostawców produktów rolnych lub spożywczych, którym SCA PR Polska sp. z o.o. z siedzibą w Swadzimiu zobowiązała się zwrócić środki pieniężne uzyskane z tytułu udzielonych jej rabatów wraz z ustawowymi odsetkami, obejmujące: nazwę dostawcy, NIP dostawcy, datę uzyskania przez Spółkę środków pieniężnych z tytułu rabatów, datę dokonania zwrotu kwot z tytułu rabatów, kwotę rabatu zwróconą dostawcy , kwotę zapłaconych odsetek ustawowych oraz datę zapłaty odsetek ; - w terminie 8 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. 4 ) w zakresie zobowiąza nia określonego w p kt I.4) - przeka zać Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zestawieni e dostawców produktów rolnych lub spożywczych, którym SCA PR Polska sp. z o.o. z siedzibą w Swadzimiu zobowiązała się zwrócić środki pieniężne uzyskane z tytułu rabatów retrospektywnych wraz z ustawowymi odsetkam i, obejmujące: nazwę dostawcy, NIP dostawcy, datę uzyskania od dostawcy środków z tytułu rabatu, datę dokonania zwrotu kwot z tytułu rabatu, kwotę rabatu zwróconą dostawcy , kwotę zapłaconych odsetek ustawowych oraz datę zapłaty odsetek . - w terminie 8 mies ięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Z uwagi na powyższe, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt II sentencji. Pouczenie Na podstawie art. 37 u.p.n.w.p.k. w związku z art. 81 ust. 2, 3, 4 u .o.k.k. i art. 479 28 § 2 ustawy z dni a 17 listopada 1964 - Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. z 202 3 r. poz. 1550 ze zm.) od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencj i i Konsumentów za pośrednictwem Prezesa Urzędu w terminie miesiąca od dnia jej do ręczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 202 3 r. poz. 1144 ) , dalej: ustawa o kosztach sądowych, odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Kons umentów podlega opłacie stałej w kwocie 1.000 zł . Zgodnie z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyzn aje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do p rotokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. W razie złożenia wniosku ustnie do protokołu, oświadczenie, o którym mowa w art. 102 ust. 2, może być złożone także do protokołu. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 zd anie 1 Ko deksu postępowania cywilnego, strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się Strona 28 ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolnio na przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamenu Prze wagi Kontraktowej Paweł Kuźma Otrzymuje: SCA PR Polska sp. z o.o. reprezentowana przez: [XXX]