RBG-1/2010

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Długa 47 85-034 Bydgoszcz tel. (052) 345-56-44, Fax (052) 345-56-17, E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 18 stycznia 2010 r. Znak: RBG-411-03/09/PA DECYZJA NR RBG-1/2010 I. Na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) w związku z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887) po uprawdopodobnieniu w toku postępowania antymonopolowego stosowania przez Przedsiębiorstwo Usług Miejskich PUM Sp. z o.o. w Grudziądzu praktyki ograniczającej konkurencję, polegającej na nadużywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy Miasta Grudziądz, poprzez narzucanie kontrahentom przez ww. przedsiębiorcę w treści wzorca Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości warunku, zgodnie z którym Przedsiębiorstwo Usług Miejskich PUM Sp. z o.o. w Grudziądzu jest uprawniony do jednostronnego podwyższenia opłat za świadczone przez siebie usługi, a jego kontrahenci są zobowiązani do ponoszenia nowej ceny do końca okresu wypowiedzenia wynoszącego 3 miesiące ze skutkiem na koniec miesiąca, co może świadczyć o naruszeniu art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz po przyjęciu przez Przedsiębiorstwo Usług Miejskich PUM Sp. z o.o. w Grudziądzu zobowiązania do umożliwienia kontrahentom rozwiązania umowy przed przyjęciem nowej ceny poprzez a) dokonanie we wszystkich umowach zawartych dotychczas w oparciu o kwestionowany wzorzec umowy odpowiednich zmian, stosownie do treści nowoopracowanego wzorca Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, załączonego do pisma ww. przedsiębiorcy z dnia 23 grudnia 2009 r., zawierającej zapis „Jeśli zleceniodawca nie zaakceptuje nowych cen wprowadzonych w oparciu o § 6 ust. 1 i 2 umowy – może rozwiązać przedmiotową umowę w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia. Rozwiązanie umowy następuje z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym złożone zostało oświadczenie o rozwiązaniu umowy przez zleceniodawcę. W miesiącu, w którym następuje rozwiązanie umowy obowiązuje dotychczasowa cena”; 2 b) zawieranie nowych umów w oparciu o nowoopracowany wzorzec Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, załączony do pisma ww. przedsiębiorcy z dnia 23 grudnia 2009 r., zawierający zapis „Jeśli zleceniodawca nie zaakceptuje nowych cen wprowadzonych w oparciu o § 6 ust. 1 i 2 umowy – może rozwiązać przedmiotową umowę w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia. Rozwiązanie umowy następuje z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym złożone zostało oświadczenie o rozwiązaniu umowy przez zleceniodawcę. W miesiącu, w którym następuje rozwiązanie umowy obowiązuje dotychczasowa cena”; - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na Przedsiębiorstwo Usług Miejskich PUM Sp. z o.o. w Grudziądzu obowiązek wykonania tego zobowiązania do dnia 30 czerwca 2010 r. II. Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134, poz. 939) w związku z § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887) - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na Przedsiębiorstwo Usług Miejskich PUM Sp. z o.o. w Grudziądzu obowiązek złożenia do dnia 10 lipca 2010 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania, które powinno w szczególności zawierać: - informację dotyczącą liczby umów, których treść została zmieniona do dnia 30 czerwca 2010 r., stosownie do wzorca Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, załączonego do pisma ww. przedsiębiorcy z dnia 23 grudnia 2009 r., zawierającej zapis „Jeśli zleceniodawca nie zaakceptuje nowych cen wprowadzonych w oparciu o § 6 ust. 1 i 2 umowy – może rozwiązać przedmiotową umowę w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia. Rozwiązanie umowy następuje z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym złożone zostało oświadczenie o rozwiązaniu umowy przez zleceniodawcę. W miesiącu, w którym następuje rozwiązanie umowy obowiązuje dotychczasowa cena”, - informację dotyczącą liczby umów, których treść nie została zmieniona do dnia 30 czerwca 2010 r., stosownie do wzorca Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, załączonego do pisma ww. przedsiębiorcy z dnia 23 grudnia 2009 r., zawierającej zapis „Jeśli zleceniodawca nie zaakceptuje nowych cen wprowadzonych w oparciu o § 6 ust. 1 i 2 umowy – może rozwiązać przedmiotową umowę w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia. Rozwiązanie umowy następuje z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym złożone zostało oświadczenie o rozwiązaniu umowy przez zleceniodawcę. W miesiącu, w którym następuje rozwiązanie umowy obowiązuje dotychczasowa cena”, - informację dotyczącą liczby nowych umów, zawartych do dnia 30 czerwca 2010 r., na podstawie wzorca Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, załączonego do pisma ww. przedsiębiorcy z dnia 23 grudnia 2009 r., 3 zawierającej zapis „Jeśli zleceniodawca nie zaakceptuje nowych cen wprowadzonych w oparciu o § 6 ust. 1 i 2 umowy – może rozwiązać przedmiotową umowę w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia. Rozwiązanie umowy następuje z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym złożone zostało oświadczenie o rozwiązaniu umowy przez zleceniodawcę. W miesiącu, w którym następuje rozwiązanie umowy obowiązuje dotychczasowa cena”. UZASADNIENIE W związku z otrzymaniem przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK, organ antymonopolowy) zawiadomienia Miejskiego Zakładu Użyteczności Publicznej w Grudziądzu, Prezes UOKiK przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy w związku z działalnością Przedsiębiorstwa Usług Miejskich PUM Sp. z o.o. w Grudziądzu w zakresie wywozu odpadów komunalnych na terenie Miasta Grudziądz, nastąpiło naruszenie przepisów ustawy uzasadniające wszczęcie postępowania antymonopolowego, w tym, czy sprawa ma charakter antymonopolowy. Ponieważ analiza dokumentów i informacji zebranych w toku ww. postępowania wyjaśniającego, w szczególności zawieranych przez Przedsiębiorstwo Usług Miejskich PUM Sp. z o.o. w Grudziądzu (dalej: PUM Sp. z o.o., Strona) umów dotyczących odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, dała podstawę do przyjęcia, iż mogło nastąpić naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wszczęcie postępowania antymonopolowego stało się konieczne i uzasadnione. Tym samym, Prezes UOKiK wszczął z urzędu postępowanie antymonopolowe w związku z podejrzeniem nadużywania przez PUM Sp. z o.o. pozycji dominującej na lokalnym rynku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy Miasta Grudziądz, poprzez narzucanie kontrahentom przez ww. przedsiębiorcę w treści wzorca Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości warunku, zgodnie z którymi PUM Sp. z o.o. jest uprawniony do jednostronnego podwyższenia opłat za świadczone przez siebie usługi, a jego kontrahenci są zobowiązaniu do ponoszenia nowej ceny do końca okresu wypowiedzenia wynoszącego 3 miesiące ze skutkiem na koniec miesiąca, co może stanowić naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa UOKiK o wszczęciu postępowania antymonopolowego Strona – pismem z dnia 31 marca 2009 r. - wniosła o wydanie decyzji w trybie art. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i zobowiązała się do zaniechania stosowania zakwestionowanej klauzuli, zapobieżenia działaniom zmierzającym do stosowania zakazanej klauzuli w przyszłości oraz umożliwienia klientom PUM Sp. z o.o. rozwiązania umowy przed przyjęciem nowej ceny. Jednocześnie Strona poinformowała organ antymonopolowy, iż w oparciu o powyższe zobowiązanie w drodze aneksów lub w nowych umowach z klientami zostanie usunięty zapis o możliwości jednostronnej zmiany ceny przez Stronę i braku możliwości rozwiązania takiej umowy przez klienta PUM Sp. z o.o. Strona zaznaczyła także, że kwestionowany przez Prezesa UOKiK zapis dotyczy w szczególności osób fizycznych, które reprezentują wprawdzie ok. 15% rynku, na którym działa PUM Sp. z o.o., to z uwagi na ilość tych klientów, która wynosi ok. 5000 – operacja zmiany umowy jest możliwa logistycznie do przeprowadzenia w ww. terminie. 4 W uzupełnieniu pisma z dnia 31 marca 2009 r. Strona – w załączeniu do pisma z dnia 23 grudnia 2009 r. – przedstawiła nowy wzorzec Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, który będzie stosowany z indywidualnymi klientami PUM Sp. z o.o. oraz częścią klientów instytucjonalnych, zwłaszcza w zakresie możliwości rozwiązania umowy po zmianie ceny przez PUM Sp. z o.o. Jednocześnie PUM Sp. z o.o. sprecyzowała, że zobowiązanie do usunięcia zapisu o możliwości jednostronnej zmiany ceny przez Stronę i braku możliwości rozwiązania takiej umowy przez klienta PUM Sp. z o.o. nastąpi w drodze aneksów lub w nowych umowach z klientami do końca czerwca 2010 r. Ponadto, Strona poinformowała, że w umowach z innymi klientami, np. spółdzielnią mieszkaniową, umowa jest wynikiem akceptacji jej postanowień przez Stronę najczęściej już na etapie składania oferty cenowej na usługę odbioru odpadów. W toku niniejszego postępowania Prezes UOKiK ustalił, co następuje: Przedsiębiorstwo Usług Miejskich PUM Sp. z o.o. w Grudziądzu jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością istniejącą od 1992 r., wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego, Rejestru Przedsiębiorców pod nr 0000137527, przez Sąd Rejonowy w Toruniu, VII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Przedmiotem działalności gospodarczej wykonywanej przez Stronę jest m.in. gospodarowanie odpadami i zagospodarowanie niemetalowych odpadów i złomu. PUM Sp. z o.o. posiada zezwolenie wydane przez Prezydenta Grudziądza na odbiór odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy Miasta Grudziądz. W ramach prowadzonej działalności PUM Sp. z o.o. jest podzielony na dwa zakłady, z których Zakład Usług Komunalnych realizuje usługi odbioru odpadów komunalnych. Wartość netto ze sprzedaży przez ww. przedsiębiorcę usługi odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy Miasta Grudziądz wyniosła odpowiednio: 2006 r. -7.400.000 zł, 2007 r. – 7.980.000 zł. Na terenie Gminy Miasta Grudziądz usługi odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości świadczone są przez PUM Sp. z o.o., Miejski Zakład Użyteczności Publicznej w Grudziądzu (zakład budżetowy Gminy Miasta Grudziądz – przychód z tytułu wywozu odpadów komunalnych wyniósł 12.785 zł w 2007 r. – dalej: MZUP), Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „DOMPOL” w Grudziądzu oraz „PUS” Sp. z o.o. w Kwidzynie. Zgodnie z danymi przedstawionymi zarówno przez MZUP jak i PUM Sp. z o.o. udziały poszczególnych podmiotów świadczących usługi odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy Miasta Grudziądza kształtują się następująco: • PUM Sp. z o.o. – 95% • MZUP – 0,01% • pozostali odbiorcy – ok. 5% Strona w zakresie dotyczącym działalności polegającej na odbiorze odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości stosuje wzorzec umowy, w szczególności w relacjach z osobami fizycznymi oraz niektórymi klientami instytucjonalnymi (wówczas gdy zlecenie odbierania odpadów komunalnych nie jest rezultatem przetargu). 5 Kwestionowany w niniejszym postępowaniu wzorzec Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zawiera następujące zapisy: - § 6 ust. 1 „W przypadku zmian cen podstawowych składników kalkulacji, zleceniobiorca jest uprawniony do jednostronnej zmiany opłat wymienionych w § 4 1 ”. - § 9 „Strony mogą rozwiązać umowę w innych przypadkach niż określono to w § 6 ust. 6 2 z zachowaniem 3-miesięcznego wypowiedzenia ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego.” W piśmie z dnia 31 marca 2009 r. PUM Sp. z o.o. przyznał, że zawarta w Umowie dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości klauzula o możliwości jednostronnej zmiany i brak możliwości rozwiązania umowy przed zastosowaniem nowej ceny jest niedozwolona i zobowiązał się do jej usunięcia z obowiązujących umów oraz przygotowania nowego wzorca umowy. Pismem z dnia 23 grudnia 2009 r. PUM Sp. z o.o. przedłożyła nowy wzorzec umowy zawierający następujące zapisy: - § 6 ust. 1 „Strony ustalają, że w przypadku zmian cen podstawowych składników kalkulacji, w szczególności wzrostu opłaty za korzystanie ze środowiska, opłaty za przyjęcie odpadów na składowisko – zleceniobiorca jest uprawniony do jednostronnej zmiany opłat wymienionych w § 4 3 . - § 6 ust. 2 „ Zleceniobiorca zobowiązuje się powiadomić pisemnie zleceniodawcę o zmianie opłat stosowanym zawiadomieniem lub za pomocą dostarczenia nowych taryf opłat dla jednostek indywidualnych. Nowa cena, ustalona jak wyżej: obowiązuje od 1 dnia miesiąca następującego po miesiącu zmiany cen.” - § 9 ust. 1 „Strony mogą rozwiązać umowę w innych przypadkach niż określono to w § 6 ust. 1 i 2 z zachowaniem 3-miesięcznego wypowiedzenia ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego.” - § 9 ust. 2 „Jeśli zleceniodawca nie zaakceptuje nowych cen wprowadzonych w oparciu o § 6 ust. 1 i 2 umowy – może rozwiązać przedmiotową umowę w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia. Rozwiązanie umowy następuje z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym złożone zostało oświadczenie o rozwiązaniu umowy przez zleceniodawcę. W miesiącu, w którym następuje rozwiązanie umowy obowiązuje dotychczasowa cena.” Prezes UOKiK zważył co następuje: I. Interes publiczny Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów należy do dziedziny prawa publicznego, a prawo to ma na celu ochronę interesu ogólnospołecznego. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 tej ustawy, określa ona warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowane w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. W toku postępowania i przy wydawaniu decyzji Prezes UOKiK jest tym samym rzecznikiem interesu publicznego. Wynika to również z jego zadań w strukturze administracji publicznej – m.in. z art. 7 k.p.a. Decyzja administracyjna może bowiem dotyczyć nie tylko stron, lecz jej 1 § 4 ustala wysokość opłat za opróżnianie pojemnika wraz z jego eksploatacją 2 § 6 ust. 6 dotyczy opóźnień w płatnościach po stronie zleceniodawcy 3 § 4 ustala wysokość opłat za opróżnianie pojemnika wraz z jego eksploatacją 6 skutki mogą rozciągać się także na inne osoby – osoby fizyczne, jednostki organizacyjne. 4 Postępowanie w trybie ustawy antymonopolowej ma zatem za swój przedmiot ochronę interesu publicznoprawnego, co ma miejsce wtedy, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, bądź gdy wywołują one inne niekorzystne zjawiska na rynku wymagające ingerencji ze strony organów działających w trybie tej ustawy. Czynnikiem umożliwiającym podejmowanie przez PUM Sp. z o.o. działań będących przedmiotem postawionego w niniejszej sprawie zarzutu jest niewątpliwie jej siła rynkowa. Dla naruszenia interesu publicznego w takiej sytuacji wystarczające jest dowolne nadużycie siły rynkowej w relacjach ze słabszymi uczestnikami rynku, bowiem już sam fakt nadużycia posiadanej na rynku pozycji dominującej narusza interes publiczny. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, praktyki eksploatacyjne urzeczywistniają się poprzez stosunki umowne, albowiem PUM Sp. z o.o. posługuje się w obrocie prawnym wzorcem umownym zawierającym zakwestionowane pod kątem naruszenia art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów postanowienia umowne. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia interesu publicznego. Nie budzi więc wątpliwości, że w takich okolicznościach interwencja Prezesa UOKiK podjęta na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stała się konieczna i uzasadniona. II. Strona postępowania Postępowanie antymonopolowe, podobnie jak każde inne postępowanie administracyjne, toczy się z udziałem podmiotów mających przymiot strony. Przy pomocy norm prawa antymonopolowego realizowana jest ochrona uczestników rynku przed antykonkurencyjnymi praktykami ze strony innych przedsiębiorców. Przepisy określające zakaz stosowania praktyk ograniczających konkurencję, zawarte w art. 6 i 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stosuje się zatem jedynie do przedsiębiorców i ich związków. Zgodnie z definicją przedsiębiorcy, zawartą w art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przedsiębiorcą na gruncie ustawy o ochrony konkurencji i konsumentów jest m.in. przedsiębiorca w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Stosownie do art. 4 ust. 1 z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) za przedsiębiorcę uznać należy podmiot spełniający łącznie następujące kryteria: 1. jest osobą fizyczną, osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, 2. wykonuje we własnym imieniu działalność gospodarczą, tj.: działalność zarobkową w sposób zorganizowany i ciągły. PUM Sp. z o.o. jest spółką prawa handlowego wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą. Nie ulega zatem wątpliwości, że ww. podmiot posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu powoływanego powyżej art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym Strona przy wykonywaniu działalności gospodarczej podlega rygorom prawa antymonopolowego i jej działania mogą być oceniane w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk 4 B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 57. 7 ograniczających konkurencję. III. Rynek właściwy Zgodnie z art. 4 ust. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i kosztów transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. Rynek właściwy należy zatem określić w ujęciu produktowym oraz geograficznym. Rozważając kwestię rynku właściwego w aspekcie produktowym zwrócić należy uwagę, że na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie zbierania i transportu odpadów innych niż niebezpieczne 5 składa się przede wszystkim odbieranie odpadów od właścicieli nieruchomości i ich transport na składowisko odpadów. Zasadniczym aktem prawnym regulującym tą działalność jest ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. 2005 r. Nr 236 poz. 2008 ze. zm.), ale dla organizacji rynku istotne znaczenie posiada również ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zbieranie odpadów komunalnych stanowi, razem z utrzymaniem składowiska utworzonego dla gminy, realizację ustawowych zadań gminy w zakresie utrzymania czystości i porządku na jej terenie (art. 7 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym). Na prowadzenie działalności polegającej na odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i ich wywozie na składowisko wymagane jest zezwolenie (art. 7 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Zezwolenie to wydaje, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, zaś w samym zezwoleniu określa się obszar działalności nim objętej (art. 7 ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Ustawodawca konsekwentnie posługuje się określeniem odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości 6 , a zatem brak jest podstaw do posługiwania się odmienną nazwą rynku dla tak określonych ustawowo usług. 5 Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) [Dz.U. z 2007, Nr 251, poz. 1885 ze zm.] zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne 38.11.Z stanowi podklasę sekcji E obejmującej m.in. gospodarowanie (włączając gromadzenie, przetwarzanie oraz usuwanie) różnymi formami odpadów, takimi jak stałe i niestałe odpady przemysłowe czy pochodzące z gospodarstw domowych, działalność składowisk odpadów. Podklasa zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne 38.11.Z obejmuje: - zbieranie stałych odpadów (śmieci), takich jak: odpady pochodzące z gospodarstw domowych lub odpady przemysłowe z pojemników na odpady, kontenerów itp., które mogą zawierać różne materiały nadające się do odzysku, - zbieranie surowców wtórnych, - zbieranie odpadów z koszy na śmieci w miejscach publicznych, - zbieranie odpadów pochodzących z budowy lub rozbiórki, - zbieranie i usuwanie resztek typu zarośla, krzewy, gruz, tłuczeń, - zbieranie odpadów z produkcji zakładów tekstylnych, Podklasa ta nie obejmuje: - zbierania odpadów niebezpiecznych, sklasyfikowanego w 38.12.Z, - działalności składowisk w zakresie usuwania odpadów innych niż niebezpieczne, sklasyfikowanej w 38.21.Z, - sortowania i oddzielania, w różne kategorie różnorodnych surowców, takich jak: papier, tworzywa sztuczne itp., nadających się do ponownego przetworzenia czy odzysku, sklasyfikowanych w 38.32.Z. Podklasa ta obejmuje także transport jeżeli jest on integralną częścią zbierania odpadów. 6 - art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu i czystości w gminach: Na prowadzenie przez przedsiębiorców działalności w zakresie m.in. odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, wymagane jest uzyskanie zezwolenia; - art. 6 ust. 1 ww. ustawy: Właściciele nieruchomości przy wykonywaniu obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 pkt 3 obowiązani są do udokumentowania korzystania z usług wykonywanych przez zakład będący gminną jednostką organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, przez okazanie umowy i dowodów płacenia za takie usługi;, - art. 8 ust. 2 ww. ustawy: Przedsiębiorca ubiegający się wyłącznie o zezwolenie na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości powinien udokumentować gotowość ich przyjęcia przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie odzysku lub 8 Niezbędnym elementem rynku właściwego - jak zauważono już wyżej – jest również jego wymiar geograficzny, oznaczający konieczność wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, mające zastosowanie do określonych towarów, są jednakowe dla wszystkich konkurentów. Definicja ustawowa odnosi rynek geograficzny do obszaru na którym, ze względu na ich (towarów) rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce świadczenia usług wydaje zezwolenia na prowadzenie przez przedsiębiorców działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Jednocześnie od 1 sierpnia 2009 r. Rada gminy określa, w drodze uchwały, wymagania, jakie powinien spełniać przedsiębiorca ubiegający się o uzyskanie ww. zezwolenia, uwzględniając: - opis wyposażenia technicznego niezbędnego do realizacji zadań, - w przypadku zezwolenia na odbieranie odpadów od właścicieli nieruchomości – również miejsca odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych wynikające z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, do których odpady mają być przekazywane (art. 7 ust. 3a ww. ustawy). Tym samym na obszarze danej gminy w zakresie świadczenia usług odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości panują zbliżone warunki konkurencji zasadniczo odmienne od obszarów sąsiednich gmin. Wobec czego rynkiem właściwym w przedmiotowej sprawie w ujęciu geograficznym jest teren Gminy Miasta Grudziądz. Rynkiem właściwym w niniejszej sprawie jest zatem lokalny rynek odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy Miasta Grudziądz. IV. Pozycja PUM Sp. z o.o. na rynku właściwym Możliwość stwierdzenia naruszenia przez przedsiębiorcę zakazu stosowania praktyk ograniczających konkurencję, polegających na nadużywaniu pozycji dominującej, uzależniona jest od uprzedniego stwierdzenia, że przedsiębiorca posiada na zidentyfikowanym w sprawie rynku właściwym pozycję dominującą. Zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym poprzez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów, przy czym domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%. Ankieta przeprowadzona przez Prezesa UOKiK w toku postępowania antymonopolowego wykazała, że PUM Sp. z o.o. spotyka się w praktyce z bardzo słabą konkurencją na rynku właściwym w sprawie. Strona ma pozycję silnie dominującą – zbliżoną do monopolistycznej, z udziałem w rynku wynoszącym ok. 95%. Posiadanie tak wysokiego udziału w rynku umożliwia PUM Sp. z o.o. działanie w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, a tym samym zapobieganie pojawieniu się skutecznej konkurencji na rynku właściwym. Wobec powyższego Prezes UOKiK stwierdził, że PUM Sp. z o.o. posiada pozycję unieszkodliwiania odpadów; - art. 9 ust. 1a ww. ustawy: Zezwolenie na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości lub opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych, powinno określać dodatkowo miejsca odzysku lub unieszkodliwienia odpadów komunalnych lub nieczystości ciekłych. 9 dominującą na lokalnym rynku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy Miasta Grudziądz. V. Uprawdopodobnienie nadużywania przez PUM Sp. z o.o. pozycji dominującej Prezes UOKiK zarzucił PUM Sp. z o.o. nadużywanie pozycji dominującej na lokalnym rynku odbierania odpadów komunalnych z terenu Gminy Miasta Grudziądz, poprzez narzucanie kontrahentom przez ww. przedsiębiorcę w treści wzorca Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości warunku, zgodnie z którymi PUM Sp. z o.o. jest uprawniony do jednostronnego podwyższenia opłat za świadczone przez siebie usługi, a jego kontrahenci są zobowiązaniu do ponoszenia nowej ceny do końca okresu wypowiedzenia wynoszącego 3 miesiące ze skutkiem na koniec miesiąca, co może stanowić naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku polegające na bezpośrednim lub pośrednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo rażąco niskich, odległych terminów płatności lub innych warunków zakupu albo sprzedaży towarów. Istotą zarzutu postawionego Stronie w niniejszej sprawie jest stosowanie w Umowie dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości klauzuli gwarantującej PUM Sp. z o.o. możliwość jednostronnej zmiany ceny przy braku możliwości rozwiązania umowy przez jej kontrahenta przed zastosowaniem nowej ceny. Jednocześnie, kontrahenci Strony są zobowiązani do ponoszenia nowej ceny aż do końca okresu wypowiedzenia wynoszącego 3 miesiące ze skutkiem na koniec miesiąca. Praktyka zakazana z mocy art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy ma co do zasady charakter eksploatacyjny. Dla uznania nadużywania pozycji dominującej na rynku za praktykę ograniczającą konkurencję określoną w art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy niezbędne jest kumulatywne wystąpienie dwóch wymienionych w tym przepisie przesłanek, tj.: 1) przedsiębiorca posiada pozycję dominującą, 2) bezpośrednio lub pośrednio narzucił nieuczciwe warunki umowy sprzedaży towarów. Jak stwierdzono w rozważaniach powyżej, PUM Sp. z o.o. posiada pozycję dominującą na lokalnym rynku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy Miasta Grudziądz, a tym samym pierwsza przesłanka praktyki z art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów została spełniona. Odnosząc się do drugiej z wyżej przywołanych przesłanek, rozważyć należy, czy uprawnienie Strony do jednostronnego podwyższenia opłat za świadczone przez siebie usługi i zobowiązaniu jej kontrahentów do ponoszenia nowej ceny do końca okresu wypowiedzenia wynoszącego 3 miesiące ze skutkiem na koniec miesiąca zostało narzucone oraz czy powinno zostać zakwalifikowana jako warunek nieuczciwy. Należy przy tym przypomnieć, że zgodnie treścią art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do wydania przez organ antymonopolowy decyzji zobowiązującej niezbędne jest uprawdopodobnienie – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu – że został naruszony zakaz o którym mowa w art. 6 lub 9 ww. ustawy. Podkreślić zatem należy, że dla wydania tzw. decyzji zobowiązującej wystarczy uprawdopodobnić w toku postępowania antymonopolowego naruszenie zakazu wynikającego z art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nie ma natomiast konieczności udowodnienia naruszenia przepisów ustawy, a w związku z tym przeprowadzenia pełnego 10 postępowania dowodowego. Różnica pomiędzy tymi dwoma instytucjami polega na tym, że uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz jedynie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. Należy wskazać, że uprawdopodobnienie zwolnione jest od zwykłego formalizmu dowodowego. W wyroku z dnia 5 maja 1995 r. (sygn. akt: S.A./Wr 2223/94) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że uprawdopodobnienie stanowi środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, a zatem środek nie dający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie [...]. Chodzi nie o przeprowadzenie dowodu na okoliczność podnoszonych przez Wnioskodawcę zarzutów, lecz o wskazanie okoliczności wystarczających dla powzięcia przekonania o prawdopodobieństwie zaistnienia podnoszonych okoliczności. Narzucanie warunków umów musi mieć charakter przymusowy, wymuszony przez przedsiębiorcę zajmującego pozycję dominującą na rynku. Jego źródłem jest siła rynkowa przedsiębiorcy pozwalająca na jednostronne dyktowanie warunków umów kontrahentom. Narzucanie warunku umowy ma miejsce wówczas, gdy dominant wykorzystując posiadaną siłę rynkową i sytuację przymusową kontrahenta, wynikającą z braku rzeczywistych alternatyw na rynku, wymusza na nim określone zachowania. Mając na uwadze, że PUM Sp. z o.o. przyznała, że stosowała wzorzec Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz, że treść tej umowy nie była negocjowana z kontrahentami indywidualnymi oraz częścią klientów instytucjonalnych, nie może budzić wątpliwości, że umowy te były zleceniodawcą narzucane. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie wprowadza kryteriów, pozwalających na dokonanie oceny, czy dane warunki umowy są uczciwe, czy też nie. Należy zatem stwierdzić, ze ingerencja Prezesa UOKiK winna dotyczyć warunków umów stosowanych ze szkodą dla konsumentów i kontrahentów przez przedsiębiorców posiadających pozycję dominującą. Za taki warunek należy uznać narzucony przez PUM Sp. z o.o. brak możliwości rozwiązania umowy przez jej kontrahenta w przypadku jednostronnej zmiany ceny przed upływem okresu wypowiedzenia. W konsekwencji, w przypadku podwyższenia ceny kontrahenci PUM Sp. z o.o. zobowiązani są do wypełniania umowy na mniej korzystnych warunkach przez okres w niektórych wypadkach sięgający 4 miesięcy, co w okolicznościach sprawy nie znajduje uzasadnienia i ma charakter nieuczciwy. Za powyższym poglądem przemawia również fakt, że przedmiotowy warunek umowy oprócz – wskazanej powyżej - oczywistej charakterystyki eksploatacyjnej, w znacznej mierze wywołuje również efekt antykonkurencyjny. Aktualnie na lokalnym rynku odbierania odpadów komunalnych z terenu Gminy Miasta Grudziądz działa PUM Sp. z o.o. jako podmiot o pozycji dominującej z 95% udziałem w rynku, dwa podmioty o minimalnym znaczeniu (Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „DOMPOL” w Grudziądzu oraz „PUS” Sp. z o.o. w Kwidzynie) oraz nowy uczestnik Miejski Zakład Użyteczności Publicznej – uznawany za PUM Sp. z o.o. za znaczącego konkurenta z uwagi na kapitałowo-organizacyjne powiązanie z Gminą Miasto Grudziądz. W tym stanie konkurencji na rynku, blokowanie kontrahentom w momencie zmiany ceny przez PUM Sp. z o.o. możliwości zmiany odbiorcy odpadów komunalnych przez okres do 4 miesięcy utrudnia MZUP podjęcie skutecznej konkurencji z obecnym dominantem, w szczególności poprzez szybkie zwiększenie udziału w rynku. Związanie 4 miesięcznym terminem wypowiedzenia niemal wszystkich dostawców odpadów komunalnych narusza swobodę przyjęcia oferty nowego odbiorcy odpadów oraz ułatwia przygotowanie kontroferty PUM Sp. z o.o. co może prowadzić do skostnienia struktury rynku. Wobec powyższego, nieuczciwość kwestionowanego warunku wynika nie tylko z jego uciążliwości polegającej na obowiązku ponoszenia jednostronnie podwyższonych opłat ale 11 również z ograniczenia swobody zmiany odbiorcy w przypadku pojawienia się na rynku bardziej atrakcyjnej oferty. W związku z powyższym Prezes UOKiK uprawdopodobnił, że narzucanie kontrahentom przez Stronę w treści wzorca Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości warunku, zgodnie z którymi PUM Sp. z o.o. jest uprawniony do jednostronnego podwyższenia opłat za świadczone przez siebie usługi, a jego kontrahenci są zobowiązaniu do ponoszenia nowej ceny do końca okresu wypowiedzenia wynoszącego 3 miesiące ze skutkiem na koniec miesiąca świadczy o nadużywania pozycji dominującej na rynku właściwym w rozumieniu art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednocześnie PUM Sp. z o.o. wniosła o zobowiązanie jej w drodze decyzji do umożliwienia kontrahentom rozwiązania umowy przed przyjęciem nowej ceny poprzez dokonanie we wszystkich umowach zawartych dotychczas w oparciu o kwestionowany wzorzec umowy odpowiednich zmian stosownie do treści nowoopracowanego wzorca Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, załączonego do pisma ww. przedsiębiorcy z dnia 23 grudnia 2009 r. Zgodnie z § 9 ust. 2 nowego wzorca „Jeśli zleceniodawca nie zaakceptuje nowych cen wprowadzonych w oparciu o § 6 ust. 1 i 2 umowy – może rozwiązać przedmiotową umowę w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia. Rozwiązanie umowy następuje z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym złożone zostało oświadczenie o rozwiązaniu umowy przez zleceniodawcę. W miesiącu, w którym następuje rozwiązanie umowy obowiązuje dotychczasowa cena”. Należy uznać, że przyjęte przez Stronę rozwiązania są równoznaczne z podjęciem działań zmierzających do zapobieżenia uprawdopodobnionym w toku niniejszego postępowania naruszeniom art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z warunkami przewidzianymi w nowym wzorcu Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jednostronne podwyższenie ceny przez PUM Sp. z o.o. nie będzie skutkowało obowiązkiem ponoszenia tej ceny przez zleceniodawcę, który będzie miał możliwość rozwiązania stosunku umownego łączącego go ze Stroną. Ponadto, wprowadzenie w ich życie będzie stymulowało konkurencję na rynku świadczenia usług odbioru odpadów komunalnych umożliwiając kontrahentom od strony podażowej ułatwione poszukiwanie lepszej oferty w przypadku zmiany ceny przez PUM Sp. z o.o. Z uwagi na powyższe, istnieje możliwość skorzystania z instrumentu prawnego przewidzianego art. 12 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jako że przedsiębiorca przejawił inicjatywę mającą na celu eliminację działań powodujących naruszenie prawa, celowa i uzasadniona jest akceptacja propozycji PUM Sp. z o.o., z której wynika zobowiązanie do umożliwienia kontrahentom rozwiązania umowy przed przyjęciem nowej ceny poprzez a) dokonanie we wszystkich umowach zawartych dotychczas w oparciu o kwestionowany wzorzec umowy odpowiednich zmian, stosownie do treści nowoopracowanego wzorca Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, załączonego do pisma ww. przedsiębiorcy z dnia 23 grudnia 2009 r., zawierającej zapis „Jeśli zleceniodawca nie zaakceptuje nowych cen wprowadzonych w oparciu o § 6 ust. 1 i 2 umowy – może rozwiązać przedmiotową umowę w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia. Rozwiązanie umowy następuje z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym złożone zostało oświadczenie o rozwiązaniu umowy przez zleceniodawcę. W miesiącu, w którym następuje rozwiązanie umowy obowiązuje dotychczasowa cena”; 12 b) zawieranie nowych umów w oparciu o nowoopracowany wzorzec Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, załączony do pisma ww. przedsiębiorcy z dnia 23 grudnia 2009 r., zawierający zapis „Jeśli zleceniodawca nie zaakceptuje nowych cen wprowadzonych w oparciu o § 6 ust. 1 i 2 umowy – może rozwiązać przedmiotową umowę w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia. Rozwiązanie umowy następuje z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym złożone zostało oświadczenie o rozwiązaniu umowy przez zleceniodawcę. W miesiącu, w którym następuje rozwiązanie umowy obowiązuje dotychczasowa cena”. VI. Sprawozdanie o stopniu realizacji zobowiązania Stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w decyzji, o której mowa w ust. 1 Prezes UOKiK nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu wykonania zobowiązań. Zgodnie z tym przepisem, PUM Sp. z o.o. została w niniejszej sprawie zobowiązana do złożenia do dnia do dnia 10 lipca 2010 r. sprawozdania o stopniu realizacji przyjętego zobowiązania, które powinno w szczególności zawierać: - informację dotyczącą liczby umów, których treść została zmieniona do dnia 30 czerwca 2010 r., stosownie do wzorca Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, załączonego do pisma ww. przedsiębiorcy z dnia 23 grudnia 2009 r., zawierającej zapis „Jeśli zleceniodawca nie zaakceptuje nowych cen wprowadzonych w oparciu o § 6 ust. 1 i 2 umowy – może rozwiązać przedmiotową umowę w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia. Rozwiązanie umowy następuje z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym złożone zostało oświadczenie o rozwiązaniu umowy przez zleceniodawcę. W miesiącu, w którym następuje rozwiązanie umowy obowiązuje dotychczasowa cena”, - informację dotyczącą liczby umów, których treść nie została zmieniona do dnia 30 czerwca 2010 r., stosownie do wzorca Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, załączonego do pisma ww. przedsiębiorcy z dnia 23 grudnia 2009 r., zawierającej zapis „Jeśli zleceniodawca nie zaakceptuje nowych cen wprowadzonych w oparciu o § 6 ust. 1 i 2 umowy – może rozwiązać przedmiotową umowę w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia. Rozwiązanie umowy następuje z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym złożone zostało oświadczenie o rozwiązaniu umowy przez zleceniodawcę. W miesiącu, w którym następuje rozwiązanie umowy obowiązuje dotychczasowa cena”, - informację dotyczącą liczby nowych umów, zawartych do dnia 30 czerwca 2010 r., na podstawie wzorca Umowy dotyczącej odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, załączonego do pisma ww. przedsiębiorcy z dnia 23 grudnia 2009 r., zawierającej zapis „Jeśli zleceniodawca nie zaakceptuje nowych cen wprowadzonych w oparciu o § 6 ust. 1 i 2 umowy – może rozwiązać przedmiotową umowę w terminie 7 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia. Rozwiązanie umowy następuje z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym złożone zostało oświadczenie o rozwiązaniu umowy przez zleceniodawcę. W miesiącu, w którym następuje rozwiązanie umowy obowiązuje dotychczasowa cena”. 13 Prezes UOKiK nie nałożył na Stronę kary pieniężnej. Art. 12 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi bowiem, iż w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 nie stosuje się art. 10 i 11 oraz art. 106 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 7. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Bydgoszczy Dorota Karczewska Otrzymują: Przedsiębiorstwo Usług Miejskich PUM Sp. z o.o. ul. Cegielniana 4 86-300 Grudziądz