RBG-12/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Długa 47, 85-034 Bydgoszcz tel. (52) 345-56-44, fax (52) 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 30 maja 2014r. Znak sprawy: RBG-61-31/13/AS DECYZJA nr RBG – 12/2014 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez Inkantor.pl Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – po uprawdopodobnieniu stosowania przez Inkantor.pl Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: posługiwaniu się wzorcem umownym pn. Regulamin zawierającym postanowienia umowne wpisane - na podstawie art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) – do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone w brzmieniu: 1. Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek opóźnienia powstałe po stronie banków obsługujących Rachunki UŜytkownika i Operatora, 2. Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek opóźnienia, które wynikają z właściwości lub awarii systemów bankowych wykorzystywanych przez UŜytkownika, co moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów ; i po przyjęciu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zobowiązania złoŜonego przez Inkantor.pl Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu do: 2 zmiany stosowanych we wzorcu umownym pn. Regulamin postanowień o treści: 1. Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek opóźnienia powstałe po stronie banków obsługujących Rachunki UŜytkownika i Operatora, i zastąpienia go postanowieniem w brzmieniu: Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek opóźnienia powstałe po stronie banków obsługujących Rachunki UŜytkownika; 2. Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek opóźnienia, które wynikają z właściwości lub awarii systemów bankowych , i zastąpienia go postanowieniem w brzmieniu: Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek opóźnienia, które wynikają z właściwości lub awarii systemów bankowych wykorzystywanych przez UŜytkownika; nakłada się na tego przedsiębiorcę obowiązek wykonania opisanego powyŜej zobowiązania w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, poprzez zamieszczenie stosownych zmian w Regulaminie na stronie internetowej Inkantor.pl. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez Inkantor.pl Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nakłada się na tego przedsiębiorcę obowiązek złoŜenia Prezesowi UOKiK informacji o stopniu realizacji zobowiązań w terminie do 31 lipca 2014r. poprzez przedłoŜenie zmienionego wzorca umownego pn. Regulamin oraz potwierdzenie faktu zamieszczenia tego regulaminu w wyznaczonym terminie na stronie internetowej Inkantor.pl. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( dalej: Prezes UOKiK lub organ ochrony konsumentów ) postanowieniem Nr RGB-209/2013 z dnia 27 sierpnia 2013r. – wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Inkantor.pl Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu ( dalej: Inkantor.pl lub Spółka ) praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W toku niniejszego postępowania Prezes UOKiK pismem z dnia 27 sierpnia 2013 r. wezwał Inkantor.pl do ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów. W piśmie, które wpłynęło do Delegatury UOKiK w Bydgoszczy dnia 11 września 2013r. Spółka złoŜyła wyjaśnienia dotyczące zakwestionowanych postanowień Regulaminu. Wskazała w nim, iŜ mając na uwadze dobro konsumenta, Spółka proponuje jednoznaczne doprecyzowanie treści wskazanych punktów. Następnie w piśmie z dnia 29 stycznia 2014r. Spółka zwróciła się z prośbą o zakwalifikowanie wyjaśnień oraz złoŜonego zobowiązania zawartego w piśmie z dnia nadania 10 września 2013r. jako zobowiązania w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Następnie pismem z dnia 30 kwietnia 2014r. skierowano do Spółki zawiadomienie o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o moŜliwości przeglądania akt 3 i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Spółka nie skorzystała z tej moŜliwości. Prezes UOKiK ustalił następujący stan faktyczny: Na podstawie zebranych w toku postępowania dokumentów Prezes UOKiK ustalił, iŜ Inkantor.pl Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu jest spółką prawa handlowego wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000384166, prowadzonego przez Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, VIII Wydział Gospodarczy KRS. Zgodnie z wpisem, przedmiotem działalności Spółki jest m. in. działalność kantorowa, maklerska związana z rynkiem papierów wartościowych i towarów giełdowych oraz działalność portali internetowych. Spółka ta prowadzi kantor internetowy od 26 stycznia 2012 r. Inkantor.pl świadczy na rzecz konsumentów m. in. następujące usługi: wymianę walut obcych na walutę polską i odwrotnie; stałą obsługę spłaty zobowiązań zaciągniętych w walucie obcej; sprzedaŜ przepłaconych kart walutowych i obsługę zleceń terminowych zakupu lub sprzedaŜy walut obcych. W związku z prowadzoną działalnością kantoru internetowego Spółka stosuje wzór umowny pn. Regulamin . W przedłoŜonym dokumencie Prezes UOKiK dopatrzył się naruszeń, o których mowa w pkt I. sentencji. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes UOKiK zwaŜył, co następuje: Interes publiczny Prezes UOKiK, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , podejmuje się ochrony interesów konsumentów wyłącznie w interesie publicznym. Naruszenie interesu publicznego ma miejsce wówczas, gdy skutkami działań sprzecznych z ww. ustawą jest szerszy krąg uczestników rynku albo gdy działania te wywołują na rynku inne niekorzystne zjawiska. 1 Zatem warunkiem koniecznym do uruchomienia instrumentów przewidzianych ustawą jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorców naruszają jej przepisy i jednocześnie stanowią zagroŜenie dla interesu publicznego. Niniejsze postępowanie dotyczy podejrzenia stosowania przez Inkantor.pl praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów korzystających z usług internetowej wymiany walut, oferowanej przez Spółkę, jak i tych potencjalnych, którzy chcieliby dokonać wymiany walut w tym właśnie e-kantorze. Oznacza to de facto , Ŝe przedmiotowe praktyki mogłyby dotyczyć nieokreślonego z góry kręgu adresatów, a zatem naruszać zbiorowy interes konsumentów. Wobec powyŜszego uznać naleŜy, iŜ niniejsze postępowanie prowadzone było w interesie publicznym. 1 por. Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt: XVII Ama 26/08 4 Przedsiębiorca Przepisy art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2013, poz. 672 j.t. z późn. zm.) definiują przedsiębiorcę jako osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą – czyli zgodnie z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej – zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową usługową, poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóŜ, a takŜe zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Inkantor.pl, będąc spółką prawa handlowego wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców KRS, prowadzi nieprzerwanie od 26 stycznia 2012 r. działalność kantorową związaną z działalnością portali internetowych. Zatem działalność Spółki ma charakter zarobkowy, zorganizowany i ciągły. Wobec powyŜszego, naleŜy przyjąć, iŜ Inkantor.pl spełnia przesłanki wymagane do bycia przedsiębiorcą w myśl powołanych wcześniej ustaw. W konsekwencji jej działania mogą być poddane ocenie w toku postępowania przed Prezesem UOKiK. Przesłanki wydania decyzji zobowiązującej z art. 28 uokik Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , jeŜeli w toku postępowania przed Prezesem UOKiK w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy lub innych informacji, będących podstawą wszczęcia postępowania – Ŝe przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 uokik , jednak zobowiąŜe się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieŜenia tym naruszeniom, Prezes UOKiK moŜe, w drodze decyzji, nałoŜyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Decyzja zobowiązująca jest specyficznym instrumentem słuŜącym „polubownemu” zakończeniu postępowania przed Prezesem UOKiK, pozwalającym dobrowolnie wycofać się przedsiębiorcy z zachowań, objętych zarzutem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. 2 Istota decyzji zobowiązującej polega na quasi-porozumieniu się przedsiębiorcy z Prezesem UOKiK co do sposobu załatwienia sprawy, będącej przedmiotem postępowania. Porozumienie to opiera się na pośrednim przyznaniu się przedsiębiorcy do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów i zobowiązaniu się do określonego zachowania, które ma prowadzić do zakończenia tych naruszeń i zapobieŜenia im w przyszłości, w zamian za odstąpienie Prezesa UOKiK od wydania decyzji z art. 26 lub 27 uokik , stwierdzającej fakt naruszenia zakazu z art. 24 ust. 1 uokik oraz od nałoŜenia kary pienięŜnej na przedsiębiorcę. 3 Jak wynika z treści art. 28 ust. 1 uokik Prezes UOKiK moŜe wydać powyŜszą decyzję w sytuacji jednoczesnego spełnienia dwóch przesłanek: 2 C. Banasiński, G. Piontek (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów Komentarz, Warszawa 2009, s. 478; 3 D. Miąsik [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów Komentarz , Warszawa 2009r., s. 1048; 5 - uprawdopodobnienia w trakcie postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, iŜ przedsiębiorca stosuje niedozwoloną praktykę, o której mowa w art. 24 uokik , - zobowiązania się przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania działań zmierzających do zapobieŜenia tym naruszeniom. Uprawdopodobnienie ( semiplena probatio ) oznacza, Ŝe na korzyść Strony postępowania odstąpiono od udowodnienia określonych faktów na rzecz uprawdopodobnienia – na podstawie okoliczności sprawy lub innych informacji, będących podstawą wszczęcia postępowania, Ŝe stosuje on określoną w art. 24 uokik praktykę. 4 Uprawdopodobnienia wymagają wszystkie przesłanki z zakazu z art. 24 ust. 1 uokik łącznie, a nadto Prezes UOKiK musi uznać za zasadne przyjęcie tego zobowiązania. Wobec powyŜszego, stwierdzić naleŜy, Ŝe do wydania decyzji zobowiązującej konieczne jest wystąpienie następujących przesłanek: a) uprawdopodobnienie bezprawności działania przedsiębiorcy b) uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowego interesu konsumentów c) złoŜenie zobowiązania przez przedsiębiorcę d) uznanie przez Prezesa UOKiK za celowe nałoŜenie obowiązku wykonania przedłoŜonych przez przedsiębiorcę zobowiązań . ad a) Uprawdopodobnienie bezprawności działania Pojęcie bezprawności nie jest pojęciem prawnie zdefiniowanym. NaleŜy zatem – zgodnie z literalnym brzemieniem – przyjąć, Ŝe „działanie bezprawne” to zachowanie sprzeczne z nakazem lub zakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umowie międzynarodowej mającej bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych oraz z zasadami współŜycia społecznego. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tj. niezaleŜnym od wystąpienia szkody, czy teŜ zamiaru po stronie przedsiębiorcy dopuszczającego się działań bezprawnych. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współŜycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, Ŝe określone zachowanie koliduje z przepisami prawa 5 . ad 1. W świetle przepisu art. 24 ust. 1 uokik zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów . Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2 tej ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014r., poz. 101, j.t.) . 4 M. Sieradzka [w:] K. Kohutek, M. Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Warszawa 2008, s. 681; 5 por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz , pod red. J. Szwaji, Warszawa 2000, s. 117-118; 6 Natomiast zgodnie z postanowieniami art. 479 45 k.p.c. wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Uchwałą z dnia 13 lipca 2006 r. Sąd NajwyŜszy uznał, iŜ praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (…) stosowanie identycznej klauzuli, jak klauzula wpisana do rejestru niedozwolonych postanowień umownych, przez innego przedsiębiorcę, który nie był stroną lub uczestnikiem postępowania zakończonego wpisaniem danej klauzuli do rejestru (…). Praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów obejmuje równieŜ przypadki wprowadzenia jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu szyku wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeŜeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, Ŝe jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliŜonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru, która wywołuje takie same skutki, godzi przecieŜ tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej co wpisana do rejestru (sygn. akt: III SZP 3/2006). Po przeprowadzeniu wstępnej analizy nadesłanego wzorca, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe zapis wskazany w pkt I.1 sentencji niniejszego postępowania o treści: Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek opóźnienia powstałe po stronie banków obsługujących Rachunki UŜytkownika i Operatora , moŜe być toŜsamy z postanowieniami o treści: - Bank nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienia lub nieprawidłowości, które mogą zaistnieć z przyczyn od Banku niezaleŜnych , wpisanym do rejestru dnia 21.09.2011r. pod numerem 2553 na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 28 kwietnia 2011r. (sygn. akt: XVII AmC 756/10); - Operator nie ponosi odpowiedzialności za wadliwe funkcjonowanie systemu, spowodowane przyczynami od niego niezaleŜnymi, działaniem siły wyŜszej, awariami systemów i łączy innych dostawców (…) , wpisanym do rejestru dnia 30.07.2012 pod numerem 3414 na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 kwietnia 2012 r. (sygn. akt: XVII AmC 5024/11). Sąd Okręgowy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 28.04.2011r. dotyczącego klauzuli wpisanej pod pozycją 2553 w rejestrze, uznał, iŜ zakwestionowanie postanowienia stoi w sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz raŜąco narusza interesy konsumentów, a w konsekwencji jest niedozwolonym postanowieniem umownym. Zgodnie bowiem z regulacją art. 471 k.c. dłuŜnik jest obowiązany do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienaleŜytego wykonania zobowiązania, chyba Ŝe niewykonanie lub nienaleŜyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłuŜnik nie ponosi odpowiedzialności. Uregulowanie zawarte w zakwestionowanym postanowieniu stwarza dla pozwanego sytuację korzystniejszą w stosunku do reguł odpowiedzialności odszkodowawczej, naruszając tym samym zasadę równorzędności stron. Takie ograniczenie odpowiedzialności wobec konsumenta, wynikające z przytoczonych wyŜej postanowień, o tyle raŜąco narusza jego interesy, Ŝe pozwany nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie lub nienaleŜyte wykonanie zobowiązania przez podmioty, z pomocą których prowadzi swoją działalność (art. 474 k.c.). W ten sposób przedsiębiorca przenosi ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej na konsumenta. Takie postanowienie uwaŜa się za niedozwolone na podstawie art. 385 3 pkt 21 k.c., bowiem uzaleŜnia ono odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania przez osoby, przy których pomocy wykonuje on swoje zobowiązania. 7 Biorąc pod uwagę w/w rozwaŜania Sądu, w ocenie Prezesa UOKiK, postanowienie stosowane przez Inkantor.pl moŜe mieścić się w hipotezie przywołanych powyŜej klauzul wpisanych do rejestru. Uznać zatem naleŜy, Ŝe uprawdopodobnione zostało występowanie toŜsamości porównywanych klauzul. ad 2. W ocenie Prezesa UOKiK postanowienie o treści: - Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek opóźnienia, które wynikają z właściwości lub awarii systemów bankowych moŜe być toŜsame z postanowieniami o treści: - Bank nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek opóźnienia lub nieprawidłowości, które mogą zaistnieć z przyczyn od Banku niezaleŜnych , wpisanym do rejestru dnia 21.09.2011r. pod numerem 2553 na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 28 kwietnia 2011r. (sygn. akt: XVII AmC 756/10); - Operator nie ponosi odpowiedzialności za wadliwe funkcjonowanie systemu, spowodowane przyczynami od niego niezaleŜnymi, działaniem siły wyŜszej, awariami systemów i łączy innych dostawców (…) , wpisanym do rejestru pod pozycją 3414 na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Kon kurencji i Konsumentów z dnia 27 kwietnia 2012r. (sygn. akt: XVII AmC 5024/11); - Organizator nie odpowiada za niewykonanie postanowień Regulaminu z przyczyn niemoŜliwych do przewidzenia, w tym awarii technicznych i niedostępności serwisu internetowego , wpisanym do rejestru dnia 17.04.2012r. pod numerem 3066 na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 stycznia 2012r. (sygn. akt: XVII AmC 975/11). W tym miejscu równieŜ naleŜy przywołać stanowisku Sądu Okręgowego, który uznał, iŜ postanowienie, wpisane do rejestru pod numerem 2553, stoi w sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz raŜąco narusza interesy konsumentów, a w konsekwencji jest niedozwolonym postanowieniem umownym. Jak wyŜej wspomniano, zgodnie z treścią art. 471 k.c. dłuŜnik jest obowiązany do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienaleŜytego wykonania zobowiązania, chyba Ŝe niewykonanie lub nienaleŜyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłuŜnik odpowiedzialności nie ponosi. Uregulowanie zawarte w zakwestionowanym postanowieniu stwarza dla pozwanego sytuację korzystniejszą w stosunku do ogólnych reguł odpowiedzialności odszkodowawczej, naruszając tym samym zasadę równorzędności stron. Takie ograniczenie odpowiedzialności wobec konsumenta, wynikające z przytoczonych powyŜej postanowień, o tyle raŜąco narusza jego interesy, Ŝe pozwany nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie lub nienaleŜyte wykonanie zobowiązania przez podmioty, z pomocą których prowadzi swoją działalność (art. 474 k.c.). W ten sposób przedsiębiorca przenosi ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej na konsumenta. Takie postępowanie uwaŜa się za niedozwolone na podstawie art. 385 3 pkt 21 k.c., bowiem uzaleŜnia ono odpowiedzialność kontrahenta konsumenta od wykonania zobowiązań przez osoby, przy których pomocy wykonuje on swoje zobowiązania. Biorąc pod uwagę powyŜsze analizy Sądu naleŜy wskazać, Ŝe postanowienie, o którym mowa w pkt I.2 sentencji postanowienia moŜe być toŜsame z przywołanymi wyŜej postanowieniami wpisanymi do rejestru. 8 W związku z powyŜszym, w ocenie Prezesa UOKiK, naleŜy uznać za uprawdopodobnione występowanie toŜsamości klauzuli uŜytej przez Spółkę Inkantor.pl z klauzulami wpisanymi do rejestru. ad b) Uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów sformułowała definicję negatywną pojęcia zbiorowego interesu konsumentów, stanowiąc w art. 24 ust. 3 uokik , Ŝe nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W świetle art. 1 ust. 1 uokik przyjąć naleŜy, Ŝe ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne i mogą dotknąć kaŜdego potencjalnego konsumenta, będącego kontrahentem przedsiębiorcy. Przedmiotem ochrony nie są zatem interesy indywidualnego konsumenta lub grupy indywidualnych konsumentów, ale wszystkich – aktualnych lub potencjalnych klientów – traktowanych jako grupa uczestników rynku zasługująca na szczególną ochronę (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 10 lipca 2008r., sygn. akt: VI ACa 306/08) 6 . Stanowisko to potwierdzone zostało równieŜ w orzecznictwie Sądu NajwyŜszego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 września 2003 r. (sygn. akt: I CKN 504/01) stwierdził, iŜ: nie jest zasadne uznawanie, Ŝe postępowanie z tytułu naruszenia ustawy antymonopolowej moŜna wszczynać tylko wtedy, gdy zagroŜone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to moŜliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni takŜe funkcję prewencyjną, słuŜy bowiem nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów. W ocenie Prezesa UOKiK, praktyki zarzucane Inkantor.pl mogły zatem dotyczyć wszystkich potencjalnych konsumentów, którzy chcieliby korzystać z usług oferowanych przez Spółkę na podstawie Regulaminu . Oznacza to de facto , Ŝe za uprawdopodobniony naleŜy uznać fakt, Ŝe przedmiotowe praktyki mogą dotyczyć nieokreślonego z góry kręgu adresatów, a zatem mogły naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Na poparcie powyŜszego naleŜy przytoczyć pogląd zaprezentowany przez Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z 13 stycznia 2009r., zgodnie z którym jeŜeli potencjalną daną praktyką przedsiębiorcy moŜe być dotknięty kaŜdy konsument w analogicznych okolicznościach, to ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów (sygn. akt: XVII Ama 26/08). Tak więc w rozpatrywanym stanie faktycznym, działania Spółki nie dotyczyły interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz uprawdopodobniono, Ŝe mogły wpływać niekorzystnie na interesy potencjalnie nieokreślonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna, wspólna dla całej, licznej grupy ewentualnych kontrahentów przedsiębiorcy. Jak juŜ wcześniej wspomniano, zgodnie ze stanowiskiem doktryny, uprawdopodobnienie ( semiplena probatio ) pojmowane jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu, niedający pewności, ale wyłączne prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie, stanowi odstępstwo od ogólnej reguły dowodzenia twierdzonych faktów na 6 D. Miąsik [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów Komentarz , Warszawa 2009, s. 962; 9 korzyść tej strony, której ustawa zezwala w określonym wypadku na uprawdopodobnienie faktu, na który się powołuje, zamiast udowadniania go. Jest to środek zwolniony z formalizmu zwykłego postępowania dowodowego, mający na celu przyspieszenie postępowania w sprawie. 7 Mając tę okoliczność w szczególności na uwadze, Prezes UOKiK, w konsekwencji przyjęcia zobowiązania przedsiębiorcy, zastosował przepis art. 243 k.p.c. w związku z art. 84 uokik stanowiący, iŜ zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu . W przypadku uprawdopodobnienia bezprawności organ odstępuje od udowodnienia określonych faktów na korzyść przedsiębiorcy. Prezes UOKiK zgromadził w niniejszej sprawie informacje i dokumenty pozwalające uznać za uprawdopodobnione, Ŝe Inkantor.pl naruszyła przepis art. 24 ust. 1 pkt 1 uokik . Ad c) ZłoŜenie zobowiązania przez przedsiębiorcę Oprócz uprawdopodobnienia wyŜej omówionych przesłanek, warunkiem pozwalającym na wydanie decyzji zobowiązującej przez Prezesa UOKiK jest zobowiązanie się przez przedsiębiorcę do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieŜenia naruszeniom. Zobowiązanie przedsiębiorcy stanowi jednostronny akt woli, który w sytuacji wydania decyzji na podstawie art. 28 ust.1 uokik staje się obowiązkiem prawnym. 8 Zobowiązanie moŜe polegać na podjęciu działania bądź zaniechania, w zaleŜności od tego, jaka postać zachowania przedsiębiorcy będzie niezbędna do zabezpieczenia interesów konsumentów. W przedmiotowej sprawie, Spółka Inkantor.pl zobowiązała się do wykonania działań zmierzających do zapobieŜenia zarzucanym przez Prezesa UOKiK naruszeniom zbiorowych interesów konsumentów polegających na: usunięciu stosowanego we wzorcu umowy pn. Regulamin postanowienia o treści: Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek opóźnienia powstałe po stronie banków obsługujących Rachunki UŜytkownika i Operatora, i zastąpienie go postanowieniem w brzmieniu: Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek opóźnienia powstałe po stronie banków obsługujących Rachunki UŜytkownika oraz postanowienia: Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek opóźnienia, które wynikają z właściwości lub awarii systemów bankowych, i zastąpienie go postanowieniem w brzmieniu: Operator nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek opóźnienia, które wynikają z właściwości lub awarii systemów bankowych wykorzystywanych przez UŜytkownika . Wobec powyŜszego naleŜy stwierdzić, iŜ przesłanka złoŜenia przez przedsiębiorcę wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 28 uokik została spełniona. Ad d) Uznanie przez Prezesa UOKiK za celowe nałoŜenie obowiązku wykonania przedłoŜonych przez przedsiębiorcę zobowiązań 7 T. Demendecki, Komentarz do art. 243 Kodeksu postępowania cywilnego, Lex online 2012; 8 M. Sieradzka [w:] K. Kohutek, M. Sieradzka, Ustawa (...) , op. cit., s. 681-682; 10 Wobec faktu złoŜenia przez Inkantor.pl stosownego zobowiązania, Prezes UOKiK uznał za zasadne przyjęcie zobowiązania w zakresie przez Spółkę przedstawionym. Wskazać naleŜy, iŜ zaproponowane przez przedsiębiorcę zobowiązanie doprowadzi do całkowitego wyeliminowania naruszeń wobec konsumentów, a złoŜenie stosownego wniosku na wstępnym etapie postępowania pozwoliło na skrócenie postępowania dowodowego. Stąd wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej naleŜało uwzględnić. Wobec powyŜszego orzeczono jak w punkcie I sentencji decyzji. Ad II. Obowiązek składania informacji o stopniu realizacji zobowiązania Stosownie do art. 28 ust. 3 uokik elementem obligatoryjnym decyzji zobowiązującej jest nałoŜenie przez Prezesa UOKiK obowiązku składania w terminie wyznaczonym przez organ ochrony konsumentów informacji o stopniu realizacji zobowiązań, m.in. w formie sprawozdania z wykonania nałoŜonego zobowiązania. NałoŜenie zaś obowiązku sprawozdawczego zwalnia Prezesa UOKiK z konieczności monitorowania zachowań przedsiębiorcy 9 , a pozwala skoncentrować się na efekcie końcowym realizacji zobowiązań, jakim jest sprawozdanie. Inkantor.pl powinna zatem w terminie do 31 lipca 2014r. przedłoŜyć poprawiony Regulamin oraz wykazać zamieszczenie go na swojej stronie internetowej w zakreślonym niniejszą decyzją terminie. Wyznaczony na złoŜenie sprawozdania termin do 31 lipca 2014r. jest terminem odpowiednim, wystarczającym do wykonania nałoŜonego obowiązku. Mając powyŜsze na uwadze, orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. Jednocześnie poucza się, Ŝe na podstawie art. 81 ust. 1 uokik w związku z art. 478 28 §2 k.p.c. od niniejszej decyzji przysługuje Stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Bydgoszczy Dorota Karczewska Otrzymują: 1. Inkantor.pl Sp. z o.o. ul. RubieŜ 46/C5 61 – 612 Poznań 2. a/a. 9 D. Miąsik, [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa (...) , op. cit., s. 1055.