RBG-13/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKU RENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Długa 47,85 -034 Bydgoszcz Tel. 52 345-56-44, Fax 52 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 16 grudnia 2015r. Znak: RBG-61-06/15/PD DECYZJA Nr RBG – 13/2015 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 184) oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy – po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wszczętego z urzędu przeciwko Alior Bank S.A. z siedzibą w Warszawie - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania Alior Bank S.A. z siedzibą w Warszawie polegające na zamieszczaniu w reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego emitowanych w Internecie, prasie, wi adomościach e -mail do klientów banku, na ulotkach oraz na banerach, w ramach promocji pod nazwą: A. Pożyczka z BIK PASSem informacji o treści: „Każdemu z dobra historią kredytową BIK przyznamy pożyczkę ze specjalnym oprocentowaniem – tylko 7,99 %. (…) do 150 tys. zł otrzymasz bez zabezpieczeń” , podczas gdy z Regulaminu Promocji „Pożyczka z BIK PASS - em” wynika, że warunkiem skorzystania z Promocji „Pożyczka z BIK PASS - em” jest zabezpieczenie kredytu polegające na obowiązku przystąpienia do Ubezpieczenia na ży cie w wariancie E lub w wariancie F (dotyczy Pożyczek na kwotę w przedziale 50 000,01 - 100 000 PLN brutto, okres kredytowania powyżej 60 miesięcy oraz dla kwot powyżej 100 000 PLN brutto), w którym Alior Bank S.A. z siedzibą w Warszawie występuje jako ubezpieczający; B. Pożyczka na prezenty i nie tylko… informacji o treści: „do 150 tys. zł bez zabezpieczenia” lub „do 150 tys. zł bez zabezpieczeń” lub „do 150 tys. zł otrzymasz bez zabezpieczeń” podczas gdy z Regulaminu Promocji „Pożyczka na prezenty i nie tylko…” wynika, że warunkiem skorzystania z Promocji „Pożyczka na prezenty i nie tylko…” jest zabezpieczenie kredytu polegające na obowiązku przystąpienia do Ubezpieczenia na życie w wariancie E lub w wariancie F (dotyczy Pożyczek na kwotę w przedziale: powyżej 50 000 PLN do 100 000 PLN brutto, okres kredytowania powyżej 60 miesięcy oraz dla kwot powyżej 100 000 PLN brutto), w którym Alior Bank S.A. z siedzibą w Warszawie występuje jako ubezpieczający, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206 ze zm.), co z kolei stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 24 lutego 2015r. II. Na podstawie art. 27 ust. 4 w zw. art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 184) oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nakłada się na Alior Bank S.A. siedzibą w Warszawie obowiązek usunięcia trwających skutków praktyki stosowanej przez Alior Bank S.A. z siedzibą w Warszawie opisanej w pkt I . sentencji decyzji poprzez podjęcie w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji następujących działań: 1. w odniesieniu do obu promocji Pożyczka z BIK PASS -em i Pożyczka na prezenty i nie tylko ... : a) wystosowania do klientów, którzy skorzystali z promocji Pożyczka z BIK PASSem oraz Pożyczka na prezenty i nie tylko ... listem poleconym pisma o następującej treści: Szanowna Pani/Szanowny Panie, Dziękujemy za skorzystanie z oferty pożyczki gotówkowej w ramach Promocji „Pożyczka z BIK PASSem/Pożyczka na prezenty i nie tylko ...”. Uprzejmie wyjaśniamy, że w materiałach reklamowych do promocji „Pożyczka z BIK PASS - em”/”Pożyczka na prezenty i nie tylko ...” Bank używał sformułowania „do 150 tys. zł bez zabezpieczeń”, które to sformułowanie mogło wprowadzić Panią/Pana w błąd co do braku konieczności zabezpieczenia pożyczki poprzez skorzystanie przez Klienta z ubezpieczenia. ( wariant dla klientów, którzy nie zrezygnowali z ubezpieczenia ) W związku z powyższym uprzejmie informujemy, że może Pani/Pan w ciągu 6 miesięcy od dnia otrzymania niniejszego pisma złożyć dyspozycję rezygnacji z zawartego w ramach ww. Promocji ubezpieczenia, a otrzyma Pani/Pan zwrot kosztów całej składki ubezpieczeniowej. (w ariant dla klientów, którzy wcześniej zrezygnowali z ubezpieczenia ) W związku z wcześniejszym złożeniem przez Panią/Pana rezygnacji z zawartego w ramach ww. Promocji ubezpieczenia, uprzejmie informujemy, że może Pani/Pan w ciągu 6 miesięcy od dnia otrzym ania niniejszego pisma zwrócić się do Banku, a otrzyma Pani/Pan zwrot kosztów pozostałej części składki ubezpieczeniowej. Niniejsze pismo zostało do Pani /Pana skierowane w związku z e stwierdzeniem przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów s tosowania przez Alior Bank S.A. praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na zamieszczaniu w materiałach reklamowych promocji „Pożyczka z BIK PASS - em” oraz „Pożyczka na prezenty i nie tylko” informacji, że w przypadku pożyczek do kwoty 150 tyś. zł nie są wymagane zabezpieczenia ich spłaty, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206 ze zm.), co z kolej stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), która to praktyka wprowadzała Klientów w błąd co do braku konieczno ści zabezpieczenia pożyczki do kwoty 150 tyś. zł. 3 b) opublikowania na stronie internetowej o adresie: www.aliorbank.pl , w oddzielnym komunikacie w zakładce „Aktualności” i utrzymania przez okres 3 miesięcy oświadcze nia o następującej treści: Alior Bank S.A. z siedzibą w Warszawie informuje, że w materiałach reklamowych do promocji „Pożyczka z BIK PASS - em” oraz „Pożyczka na prezenty i nie tylko ...” Alior Bank S.A. używał sformułowania „do 150 tys. zł bez zabezpieczeń”, które to sformułowanie wprowadza ło Klientów w błąd co do braku konieczności zabezpieczenia pożyczki poprzez skorzystanie przez Klienta z ubezpieczenia. Niniejsze oświadczenie zostało złożone w związku z e stwierdzeniem przez Prezesa Urzędu Ochrony Kon kurencji i Konsumentów stosowania przez Alior Bank S.A. praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na zamieszczaniu w materiałach reklamowych promocji „Pożyczka z BIK PASS - em” oraz „Pożyczka na prezenty i nie tylko” informacji, że w przypadku pożyczek do kwoty 150 tyś. zł nie są wymagane zabezpieczenia ich spłaty, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym prak tykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206 ze zm.), co z kolej stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), która to praktyka wprowadzała Klientów w błąd co do braku konieczności zabezpieczenia pożyczki do kwoty 150 tyś. zł. 2. w odniesieniu do promocji Pożyczka na prezenty i nie tylko ... u mieszczenia w Oddziałach Alior Bank S.A z siedzibą w Warszawie na tablicy informacyjnej i utrzymania przez 3 mies iące, ogłoszenia o formacie A4, wytłuszczoną czcionką Verdana rozmiar 12 w kolorze czarnym na białym tle z widocznymi odstępami pomiędzy poszczególnymi wyrazami zawierającego oświadczenie o następującej treści: Szanowni Klienci, uprzejmie informujemy, iż w materiałach reklamowych do promocji „Pożyczka na prezenty i nie tylko ...” Alior Bank S.A. używał sformułowania „do 150 tys. zł bez zabezpieczeń”, które to sformułowanie wprowadzało Klientów w błąd co do braku konieczności zabezpieczenia pożyczki poprze z skorzystanie przez Klienta z ubezpieczenia. Niniejsze oświadczenie zostało złożone w związku z e stwierdzeniem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stosowania przez Alior Bank S.A. praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na zamieszczaniu w materiałach reklamowych promocji oraz „Pożyczka na prezenty i nie tylko” informacji, że w przypadku pożyczek do kwoty 150 tyś. zł nie są wymagane zabezpieczenia ich spłaty, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art . 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206 ze zm.), co z kolej stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), która to praktyka wprowadza ła Klientów w błąd co do braku konieczności zabezpieczenia pożyczki do kwoty 150 tyś. zł. III. Na podstawie art. 77 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 184) w związku z art. 80 tej ustawy oraz stosowanie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 ww. ustawy, a także na podstawie art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów 4 - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – obciąża się Alior Bank S.A. z siedzibą w Warszawie kosztami opisanego w punkcie I sentencji decyzji postępowania w sprawie naruszenie zbiorowych interesów konsumentów w kwocie 24,40 zł (słownie: dwadzieścia cztery złot e i 40/100) i zobowiązuje się w/w przedsiębiorcę do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. UZASADNIENIE W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK, Prezes Urzędu, organ ochrony konsumentów ) , prze prowadzono postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy na skutek działań reklamowych podjętych przez Alior Bank S.A. z s iedzibą w Warszawie (dalej: Alior B ank, przedsiębiorca) nastąpiło naruszenie chronionych prawem interesów konsumentó w uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz ustalenie czy miało miejsce naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniające podjęcie działań określonych w odrębny ch ustawach. W toku tego postępowania powzięto podejrzenie, iż przedsiębiorca stosuje praktyki opisane w punkcie I . sentencji niniejszej decyzji, wobec czego za konieczne uznano wszczęcie niniejszego postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów . Postanowieniem z dnia 25 marca 2015r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Alior Bank praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów opisanej w pkt I niniejszej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu postawionego przedsiębiorcy w ww. postanowieniu p rzedsiębiorca złożył wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej, który w kolejnym piśmie zmodyfikował u wzg lę dniaj ą c tre ść art. 28 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 184; dalej: okiku ). Pismem z dnia 7 grudnia 2015 r. przedsiębiorca został zawiadomiony o zakończeniu zbierania ma teriału dowodowego . W wyznaczonym terminie przedsiębiorca nie skorzystał z uprawnienia do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny Alior Bank S.A. siedzibą w Warszawie prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr 0000305178 (Są d Rejonowy dla m. St. Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy ). Przedmiotem działalności spółki jest m.in. przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wkładów, udzielanie kredytów, przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych. W ramach promocji Pożyczka z BIK PASSem oraz Pożyczka na prezenty i nie tylko… w okresie odpowiednio od dnia 27 listopada 2014r. do 24 lutego 2015r. oraz od 1 listopada 2014r. do 30 stycznia 2015r. w reklamach emitowanych w Intern ecie, prasie, wiadomościach e- mail do klientów Alior Bank, na ulotkach oraz na banerach zamieszczano informacje o tym, że w przypadku pożyczek do kwoty 150 tys. zł nie są wymagane zabezpieczenia ich spłaty. A. W przypadku promocji Pożyczka z BIK PASSem , w reklamach , które były emitowane w Internecie informacja ta składała się z dwóch sformułowań, a mianowicie Każdemu z dobra historią kredytową BIK przyznamy pożyczkę ze specjalnym oprocentowaniem – tylko 7,99 %. oraz do 150 tys. zł otrzymasz bez zabezpieczeń. 5 Z informacji tych wynika ło, że każdy konsument, który posiada dobrą historię kredytową, co może wykazać zaświadczeniem BIK (tzw. BIK PASS - em) i który będzie chciał skorzystać z oferty Alior Bank poprzez zaciągnięcie pożyczki do 150 tys. zł , nie będz ie musiał zabezpieczać spłaty tejże pożyczki. Przykładowa reklama w ramach tej promocji, która była wykorzystywana w Internecie wyglądała następująco: Z regulaminu promocji Pożyczka z BIK PASSem (vide: § 3 ust. 2 pkt c)) wynika , że warunkiem skorzystania z promocji jest przystąpienie konsumenta do Ubezpieczenia na życie w wariancie E lub w wariancie F (dotyczy Pożyczek na kwotę w przedziale 50 000,01 - 100 000 PLN brutto, okres kredytowania powyżej 60 miesięcy oraz dla kwot powyżej 100 000 PLN brutto), w którym Alior Bank występuje jako ubezpieczający. B. W przypadku promocji Pożyczka na prezenty i nie tylko… w materiałach reklamowych emitowanych w Internecie, prasie, wiadomościach e - mail do klientów Alior Bank, na ulo tkach oraz na banerach widniała informacja o treści: do 150 tys. zł bez zabezpieczenia lub do 150 tys. zł bez zabezpieczeń lub do 150 tys. zł otrzymasz bez zabezpieczeń, z której wynika, że każdy, kto będzie chciał skorzystać z oferty Alior Bank poprzez za ciągnięcie pożyczki do 150 tys. zł nie będzie musiał zabezpieczać spłaty tejże pożyczki. Przykładowa reklama wykorzystywana na banerze w ramach tej promocji wyglądała następująco: 6 Z regulaminu promocji Pożyczka na prezenty i nie tylko… wynika ło (§3 ust. 2 pkt b)), że warunkiem skorzystania z promocji jest spełnienie przez konsumenta m.in. warunku przystąpieni a do Ubezpieczenia na życie w wariancie E lub w wariancie F (dotyczy Pożyczek na kwotę w przedziale: powyżej 50 00 0 PLN do 100 000 PLN brutto, okres kredytowania powyżej 60 miesięcy oraz dla kwot powyżej 100 000 PLN brutto), w którym Alior Bank występuje jako ubezpieczający. Alior Bank zaniechał stosowania powyższej praktyki. W stosunku do promocji Pożyczka z BIK PASSem zaprzestano emisji związanych z nią materiałów reklamowych w dniu 24 lutego 2015r., za ś w przypadku promocji Pożyczka na prezenty i nie tylko… zakończenie emisji reklam miało miejsce w dniu 30 stycznia 2015r. Ostateczna data zaniechania całej praktyki to zatem 24 lutego 2015r. Prezes Urzędu zważył, co następuje Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez organ ochrony konsumentów, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło, pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1 okiku , którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interes ów przedsiębiorców i konsumentó w. Zdaniem organu ochrony konsumentów, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy mogli się zapoznać z materiałami reklamowymi przedsiębiorcy. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa UOKiK działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów . I. Stosowanie przez przedsiębiorcę praktyk, o których mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentó w Zgodnie z art. 26 ust. 1 okiku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 okiku . Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 okiku nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26 okiku , jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania 7 praktyki, o której mowa w art. 24 okiku . W tym przypadku Prezes UOKiK wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania stosując art. 26 ust. 2. Ten przepis z kolei upoważnia Prezesa Urzędu do określenia środków usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu, w szczególności zobowiązania przedsiębiorcy do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji oraz do nakazania publikacji decyzji w całości lub w części na koszt przedsiębiorcy. W związku z powyższym z achodzi kon ieczność przeanalizowania zachowań przedsiębiorcy stanowiących przedmiot postawionych mu zarzutów z punktu widzenia naruszenia zakazu określonego w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Przepis art. 24 ust. 1 tejże ustawy stanowi, iż zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. , natomiast art. 24 ust. 2 okiku określa, iż p rzez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Dla wykazania stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest każdorazowo ustalenie kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek : działania przedsiębiorcy, bezpra wnoś ci tych działań, naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. Działania przedsiębiorcy Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 okiku , ile kroć w ustawie tej jest mowa o przedsiębiorcy, pojmuje się przez to w pierwszej kolejności przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności g ospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.). Przepis art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż Alior Bank - prowadząc jako osoba prawna działalność gospodarczą - jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 okiku . Tym samym, jego działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. B ezprawność działań Kolejną przesłanką, która musi zostać spełniona, aby było możliwe stwierdzenie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , jest bezprawność rozważanego zachowania. W świetle przepisu art. 24 ust. 2 pkt 3 okiku przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych lub czynów nieuczciwej konkurencji. 8 Przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206; dalej: pnpru ) stanowi, że praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd , jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął . Wprowadzające w błąd działanie może polegać na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji (art. 5 ust. 2 pkt 1 pnpru ). W świetle art. 5 ust. 3 pkt 2 wspomnianej wyżej ustawy, wprowadzające w błąd działanie może w szczególności dotyczyć: cech produktu, w szczególności jego pochodzenia geograficznego lub handlowego, ilości, jakości, sposobu wykonania, składników, daty produkcji, przydatności, możliwości i spodziewanych wyników zastosowania produktu, w yposażenia dodatkowego, testów i wyników badań lub kontroli przeprowadzanych na produkcie, zezwoleń, nagród lub wyróżnień uzyskanych przez produkt, ryzyka i korzyści związanych z produktem. Stosownie do brzmienia art. 5 ust. 4 pnpru przy ocenie, czy prakty ka rynkowa wprowadza w błąd przez działanie, należy uwzględnić wszystkie jej elementy oraz okoliczności wprowadzenia produktu na rynek, w tym sposób jego prezentacji. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym posługuje się pojęciem przecięt nego konsumenta . To w odniesieniu do przeciętnego konsumenta powinna być dokonywana ocena każdej praktyki rynkowej, w tym praktyki polegającej na działaniu wprowadzającym w błąd. Będące przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia zachowanie Alior Bank w zakresie nieuczciwych praktyk rynkowych wymienionych w sentencji niniejszej decyzji powinno być zatem oceniane z perspektywy przeciętnego konsumenta. Zgodnie z art. 2 pkt 8 pnpru, przez przeciętnego konsumenta rozumie się konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny tej powinno dokonać się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy ze względu na szczególne cechy, takie jak m. in. wiek, wykształcenie, sprawność fizyczna czy umysłowa. Wzorzec przeciętnego konsumenta nie jest stały, zmienia się bowiem w zależności od okoliczności konkretnego przypadku. Definicja przeciętnego konsumenta zamieszczona w pnpru jest wynikiem dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE, dawniej: Euro pejskiego Trybunału Sprawiedliwości). Stopniowy rozwój orzecznictwa TSUE doprowadził do utrwalenia modelu konsumenta jako konsumenta rozważnego, przeciętnie zorientowanego, mającego prawo do rzetelnej informacji niewprowadzającej w błąd, zawierającej wszel kie niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia danego towaru. W świetle orzecznictwa TSUE, poziom percepcji i uwagi konsumenta różni się w zależności od tego, jakiego produktu dotyczy praktyka rynkowa oraz w jakich okolicznościach produkt ten jest nabywany 1 . W przedmiotowej sprawie, oferta przedsiębiorcy dotyczyła kredyt ów do kwoty 150 000 zł i nie była skierowana do szczególnej grupy konsumentów. Z tego typu ofert korzystają różne osoby, w różnym wieku, o zróżnicowanym wykształceniu i dochodach oraz świadomości otaczającej rzeczywistości. Na potrzeby niniejszej sprawy konstrukcję modelu 1 por. C-342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer Rec. 1999, s. I-3819, pkt 26; C-299/99 Philips Rec. 2002, s. I-5475, pkt 63, a także wyroki z 2007 r. w sprawach C -353/03 Nestle przeciwko Mars, pkt 25; T-241/05 Procter & Gamble, pkt 43; T-33/04 House of Donut Int, pkt 50-51. 9 przeciętnego konsumenta należy zatem stworzyć bez odwoływania się do przynależności do szczególnej grupy konsumentów. Tak zdefiniowany konsument ma prawo odebrać kierowany do niego przekaz w sposób dosłowny zakładając, że przedsiębiorca wysyłający takie komunikaty - jako profesjonalista - jest podmiotem wiarygodnym i przekazuje informacje w sposób jasny, jednoznaczny i niewprowadzający w błąd. Interpretując pojęcie praktyki wprowadzającej w błąd należy stwierdzić, że jest to każda praktyka, która w jakikolwiek sposób, w tym również przez swoją formę, wywołuje skutek w postaci co najmniej możliwości wprowadzenia w błąd przeciętnego konsumenta , do którego jest skierowana i która ze względu na swoją zwodniczą naturę , może zniekształcić jego zachowanie rynkowe 2 . Wskazać należy, iż potencjalna zdolność wprowadzenia w błąd, ma miejsce szczególnie wtedy, gdy przedsiębiorca podaje – istotne dla podjęcia przez konsument a racjonalnej decyzji rynkowej – nieprawdziwe informacje lub przedstawia je w niejasny, niezrozumiały lub dwuznaczny sposób. W wyniku powyższych praktyk przeciętny konsument wyrabia sobie mylne wyobrażenie o korzyściach wynikających ze złożonej propozycji, które nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistym stanie rzeczy. Wprowadzenie w błąd polega, przede wszystkim, na pewnym zniekształceniu procesu decyzyjnego konsumenta poprzez wytworzenie w jego umyśle mylnego przekonania co do transakcji (np. jakości to waru), w którą chce się zaangażować. W rezultacie wytworzenia się tego mylnego przekonania, konsument podejmuje decyzję o zaangażowaniu lub wycofaniu się z danej decyzji, przy czym istotne jest to, że takiej decyzji by nie podjął, gdyby nie nieuczciwe działania przedsiębiorcy. Owo zniekształcenie procesu decyzyjnego konsumenta, w przypadku praktyk wprowadzających w błąd przez działanie, polega głównie na podawaniu fałszywych lub mylących informacji dotyczących produktu lub sposobu jego prezentacji albo wpr owadzenia na rynek 3 . Dla prawidłowego zinterpretowania celu tej ustawy należy wskazać, iż przedsiębiorca nie tyle musi faktycznie spowodować, iż przeciętny konsument podejmie decyzję, której przy braku wprowadzenia w błąd by nie podjął, co wystarczy już sa mo wystąpienie możliwości takiego wprowadzenia w błąd . Ponadto , stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej wprowadzającej w błąd przez działanie musi w konsekwencji doprowadzić do podjęcia przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy. 4 Osiągnięcie takiego skutku, tj. podjęcia przez konsumenta decyzji dotyczącej zawarcia umowy jest związane z posiadaniem przez tę praktykę istotnej siły (która spowodowała powyższy skutek). Prawne znaczenie z punktu widzenia kwalifikacji praktyki rynkowej jako nieuczciwej ma zatem spowodowanie lub sama tylko potencjalna możliwość podjęcia decyzji gospodarczej, której inaczej konsument by nie podjął. Praktyką wprowadzającą w błąd jest zatem każda praktyka, która w jakikolwiek sposób, w tym również przez swoją formę, wywołuje skutek w postaci co najmniej możliwości wprowadzenia w błąd przeciętnego konsumenta, do którego jest skierowana lub dociera, i która ze względu na swoją zwodniczą naturę może zniekształcić jego zachowanie rynkowe. 5 Działanie takie może doprowadzić chociażby do podjęcia decyzji dotyczącej umowy w postaci udania się przez konsumenta do lokalu lub wyszukiwania informacji w Internecie 6 . 2 Z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 14.09.2005 r., sygn. akt: I ACa 149/05. 3 R. Stefanicki, Interpretacja dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych wobec konsumentów na rynku wewn ętrznym , Glosa 1/2000, str. 88. 4 Ibidem. 5 Cyt. za M. Sieradzką, Komentarz do ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym (…), op.cit. 6 Wyrok SN z dnia 4 mara 2014r., sygn. III SK 34/13 ; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2014r., sygn. VI ACa 1355/13. 10 A. W ocenie Prezesa UOKiK, przedsiębiorca, stosując w reklamach kredytów w ramach promocji Pożyczka z BIK PASSem dwóch sformułowań, a mianowicie Każdemu z dobrą historią kredytową BIK przyznamy pożyczkę ze specjalnym oprocentowaniem – tylko 7,99 %. oraz do 150 tys. zł otrzymasz bez zabezpieczeń wp rowadzał konsumentów w błąd co do cech produktu. Z informacji tych wynikał o , że każdy konsument, który posiada dobrą historię kredytową, co może wykazać zaświadczeniem BIK (tzw. BIK PASS - em) i który będzie chciał skorzystać z oferty Alior Bank poprzez zaciągnięcie pożyczki do 150 tys. zł , nie będzie musiał zabezpieczać spłaty tejże pożyczki. Tymczasem z regulaminu promocji Pożyczka z BIK PASSem (vide: § 3 ust. 2 pkt c)) wynikało, że warunkiem skorzystania z promocji jest przystąpienie konsumenta do Ubezpieczenia na życie w wariancie E lub w wariancie F (dotyczy Pożyczek na kwotę w przedziale 50 000,01 - 100 000 PLN brutto, okres kredytowania powyżej 60 miesięcy oraz dla kwot powyżej 100 000 PLN brutto), w którym Alior Bank występuje jako ubezpieczający. Regulamin zatem przewidywał, że w przypadku gdy konsument skorzysta z ofer ty Banku i weźmie pożyczkę na kwotę w przedziale od 50 000 zł do 150 000 zł będzie musiał zabezpieczyć spłatę pożyczki w postaci przystąpienia do Ubezpieczenia na życie, z zastrzeżeniem, że, gdy pożyczka ta będzie się mieściła w przedziale od 50 000,01 zł do 100 000 zł warunek przystąpienia do ubezpieczenia na życie będzie wymagany, jeżeli okres spłaty pożyczki przekracza 60 miesięcy. Przystąpienie od ubezpieczenia na życie bez wątpienia zaś stanowi zabezpieczenie spłaty kredytu, zwłaszcza w sytuacji, gdy Alior Bank jest ubezpieczającym i uprawnionym do świadczenia w przypadku ziszczenia się zdarzenia ubezpieczeniowego. Jeśli zatem pożyczka spełniała powyższe parametry czyli mieściła się w przedziale od 50 000,01 zł do 150 000 zł , a dodatkowo w przedziale od 50 000,01 zł do 100 000 zł zawarta została na okres ponad 60 miesięcy hasło zamieszczane w reklamach Pożyczka z BIK PASSem : Każdemu z dobra historią kredytową BIK przyznamy pożyczkę ze specjalnym oprocentowaniem – tylko 7,99 %. oraz do 150 tys. zł otrzymasz bez zabezpieczeń było nieprawdziwe i wprowadzał o konsumentów w błąd. B. Podobnie, stosując w reklamach kredytów w ramach promocji Pożyczka na prezenty i nie tylko… haseł o treści: do 150 tys. zł bez zabezpieczenia lub do 150 tys. zł bez zabezpieczeń lub do 150 tys. zł otrzymasz bez zabezpieczeń, w ocenie Prezesa UOKiK, przedsiębiorca również wp rowadzał konsumentów w błąd co do cech produktu. Z informacji tych wynikało, że każdy konsument, który będzie chciał skorzystać z oferty Alior Bank poprzez zaciągnięcie pożyczki do 150 tys. zł , nie będzie musiał zabezpieczać spłaty tejże pożyczki. Tymczasem z regulaminu promocji Pożyczka na prezenty i nie tylko… wynika ło (§3 ust. 2 pkt b)), że warunkiem skorzystania z promocji jest spełnienie przez konsumenta m.in. warunku przystąpieni a do Ubezpieczenia na życie w wariancie E lub w wariancie F (dotyczy Pożyczek na kwotę w przedziale: powyżej 50 000 PLN do 100 000 PLN brutto, okres kredytowania powyżej 60 miesięcy oraz dla kwot powyżej 100 000 PLN brutto), w którym Alior Bank występuje jako ubezpieczający. Regulamin ten zatem przewid ywał, że w przypadku gdy konsument skorzysta z oferty Alior Bank i weźmie pożyczkę na kwotę w przedziale od 50 000 zł do 150 000 zł będzie musiał zabezpieczyć spłatę pożyczki w postaci przystąpienia do Ubezpieczenia na życie, z zastrzeżeniem, że, gdy pożyczka ta będzie się mieściła w przedziale od 50 000,01 zł do 100 11 000 zł warunek przystąpienia do ubezpieczenia na życie będzie wymagany, jeżeli okres spłaty pożyczki przekracza 60 miesięcy. Przystąpienie od ubezpieczenia na życie bez wątpienia zaś stanowi zabezpieczenie spłaty kredytu, zwłaszcza w sytuacji, gdy Alior Bank jest ubezpieczającym i uprawnionym do świadczenia w przypadku ziszczenia się zdarze nia ubezpieczeniowego. Podsumowując, jeśli pożyczka spełniała powyższe parametry czyli mieściła się w przedziale od 50 000,01 zł do 150 000 zł a dodatkowo w przedziale od 50 000,01 zł do 100 000 zł zawarta została na okres ponad 60 miesięcy hasło zamies zczane w reklamach Pożyczka na prezenty i nie tylko… : do 150 tys. zł bez zabezpieczenia lub do 150 tys. zł bez zabezpieczeń lub do 150 tys. zł otrzymasz bez zabezpieczeń był o nieprawdziwe i wprowadza ł o konsumentów w błąd. W związku z powyższym, działania opisane w pkt A i B wprowadza ły konsumentów w błąd co do konieczności zabezpieczenia pożyczki do 150 tys. zł, gdy nie spełniały one powyższych parametrów co do kwoty pożyczki i okresu jej spłaty. W ocenie Prezesa Urzędu , prezentowane w reklamach komunikaty mog ły być przez przeciętnego konsumenta rozumiane w ten sposób, że w każdym przypadku ni e jest wymagane żadne zabezpieczenie spłaty pożyczki, mimo, że wymagane było przystąpienie do ubezpieczenia oferowanego przez Alior Bank. Stosowanie powyższych zapewnień mogło wpływać na decyzję konsumenta dotyczącą umowy, której inaczej by nie podjął, tj. nie zainteresowałby się ofertą Banku, ponieważ liczył na zaciągniecie pożyczki bez zabezpieczenia i związanych z tym kosztów. Sprzeczność ta jest podstawą do stwie rdzenia naruszenia art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym , co z kolei stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Nieprawdziwa informacja, kt órą rozpowszechniał Alior Bank dotyczyła cech produktu w postaci pożyczki do 150 tys. zł bez zabezpieczenia, czyli wypełniała przesłankę z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym . Skutkiem powyższych działań mogło być odebranie przez Alior Bank konsumentom przysługującego im uprawnienia do uzyskania prawdziwej i nformacji o konieczności zabezpieczenia spłaty zaciąganej pożyczki. Mając na względzie wyżej opisane ustalenia uznać należ y , że przedsiębiorca dopuścił się stosowania praktyki rynkowej , o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym , co z kolei stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . N aruszenia zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów formułuje definicję negatywną pojęcia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzając w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W świ etle art. 1 ust. 1 okiku , należy przyjąć, że ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne i mogą dotknąć każdego potencjalnego konsumenta będącego kontrahentem przedsiębiorcy. Przedmiotem ochrony nie są zatem interesy indywidualnego konsumenta lub grupy indywidualnych konsumentów, ale wszystkich – aktualnych lub potencjalnych klientów – traktowanych jako grupa uczestników rynku zasługująca na szczególną ochronę 7 . 7 W yrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt VI ACa 306/08 , a także T. Skoczny, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów Komentarz , Warszawa 2009, s. 962. 12 Stanowisko to potwierdzone zosta ło również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu jednego z wyroków stwierdził, iż: „nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy antymonopolowej można wszczynać tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów” 8 . W ocenie Prezesa UOKiK, zakwestionowane w przedmiotowej decyzji zachowanie Alior Bank godzi ło w zbiorowe interesy konsumentów. Adresatami reklamy przedsiębiorcy byli zarówno wszyscy aktualni, jak i wszyscy potencjalni klienci zamierzający wziąć kredyt . Zatem krąg adresatów takiego działania nie był z góry określony. Na poparcie powyższego, należy przytoczyć stanowisko Sądu Okręgowego - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie, który w jednym z wyroków wskazał, iż „ jeżeli potencjalną daną praktyką przedsiębiorcy może być dotknięty każdy konsument w analogicznych okolicznościach, to ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów” 9 . Tak więc, w rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie przedsiębiorcy nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz wpływa niekorzystnie na interesy potencjalnie nieokreślonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. W rozważanym przypadku oceniane zachowania przedsiębiorcy oddziaływały na zbiorowe interesy konsumentów w zakresie zarzutów opisanych w sentencji decyzji , co powoduje, że spełnienie rozważanej przesłanki zostało w przedmiotowe j sprawie wykazane. Oceniane zachowania przedsiębiorcy dotyczą szerokiego kręgu najsłabszych uczestników rynku, jakimi są konsumenci. Dotyczą one wszystkich tych osób, które zapoznawały się lub które mogą się zapoznać z reklamą kredytu konsumenckiego prezentowaną przez spółkę . Tym samym nie ulega wątpliwości, że rozważane działania godziły lub też mogły godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Zaniechanie stosowania praktyki Zgodnie z dyspozycją art. 27 ust. 1 okiku nie wydaje się decyzji o uznaniu prakt yki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującej zaniechanie jej stosowania, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał zabronionych działań, o których mowa w art. 24 okiku . Alior Bank, zaprzestał emisji materiałów reklamowych wprowadzających konsum entów w błąd w stosunku do promocji Pożyczka z BIK PASSem i Pożyczka na prezenty i nie tylko… odpowiednio w dniach 24 lutego 2015r. i 30 stycznia 2015r. Z datą 24 lutego 2015r. należy zatem wiązać skutek w postaci zaniechania stosowania stwierdzonej praktyki. W związku z zaprzestaniem stosowania praktyk i określon ej w pkt I. sentencji niniejszej decyzji, Prezes UOKiK wydał decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdził zaniechanie jej stosowania. Nieprzyj ęcie zobowią zania Rozważenia wymaga także kwestia nie przyjęcia złożonego przez przedsiębiorcę zobowiązania do usunięcia skutków naruszenia. W ocenie organu ochrony konsumentów 8 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2003 r. , sygn. akt: I CKN 504/01. 9 Wyrok SOKiK z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt XVII Amc 26/08. 13 niecelowym jest korzystanie w niniejszej sytuacji z instrumentu przewidzianego w art. 28 ust. 1 okiku . Wydanie decyzji zobowiązującej musi bowiem służyć realizacji głównego celu działania Prezesa UOKiK, jakim jest ochrona interesu publicznego, który w przypadku wydania decyzji, o jaką wnioskuje przedsiębiorca, nie byłby nale ż ycie chroniony. Nale ż y bowiem wskazać, iż ostateczne rozstrzygnięcie powinno być zgodne nie tyle z interesem przedsiębiorcy, co przede wszystkim z interesem konsumentów. Jednym z celów niniejszej decyzji jest przyczynienie się do tego, aby działania reklamowe stosowane przez p odmioty świadczące usługi finansowe, dotyczące bardzo ważnej sfery życia konsumentów, zwłaszcza jeśli chodzi o udzielanie pożyczek były rzetelne i udzielały konsumentom prawdziwej informacji na temat oferowanego produktu lub usługi. Praktyka polegaj ą ca na podejmowaniu dzia łań, które wpł ywaj ą na decyzj ę kon sumentów w zakresie wejścia w st osunek umowny w przedsi ę biorca jest pra ktyka szczególnie sz k odliwą gdyż poprzez wprow adzenie konsu mentów w błąd może doprowa dzić ich do zaciągania zobowi ązań ze s zkod ą dla ich intere sów ekonomicznych. W przypadku dz iałalności polegaj ąc ej na udzielaniu kre dytów je st to szczeg ó lnie niebezpi eczne, gdyż sp otyka konsumentów, którzy znajdują się w syt uacji, w kt ó r ej ich środki p ieni ęż ne nie wystarczaj ą im na zaspokojenie swoich uzasadnionych potrzeb, znajduj ą si ę w trudnej sytuacji finansowej i musz ą skorzystać z pomocy oferowanej im przez instytucje finansowe. Wykorzystywanie sytua cji konsumentów, którzy znajdują się w niedost atku jest, w ocenie Prezesa UOKiK, szczeg ól nie naganne i z tego względu ni ezasadne jest co do zasady przyjmowanie zobowi ązań do zaniechania narusze ń czy też do usunięcia skutków naruszenia w tego typu sprawach. Stosunki umowne w sferze finan sowej, w tym w szczególności w zakresie udzielania kredytów k onsumenckich winny charakteryz ować się najwyż szymi standardami uczciwo ś ci i rzetelności ze strony przedsiębiorców. W przypadku, zaś, gdy standardy te są naruszane Prezes UOKiK winien reagowa ć zdecydowanie i stanowczo, stosując przyznane mu przez ustawodawcę komp etencje, uwzgl ę dniaj ą c jednocześnie specyfikę każdej ze spraw. Nadmienić ró wnie ż należy, że w ninie jszym post ępowaniu doszło do wyka zania, a nie tylko uprawdopodobnienia naruszenia przez Alior Bank zakaz okr eś lonego w art. 24 okiku . Z tego tak że wzgl ę du, z uwagi na treść art. 28 okiku , kt ó ry dotyczy sytuacji jedynie uprawdopodobnienia stosowania praktyki i ma na celu s krócenie postę powania, niezasadne było wydanie decyzji zobowiązującej w niniejszym stanie faktycznym. Konkludując, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy, Prezes UOKiK uznał , i ż korzystniejszym rozwiązaniem jest wydanie decyzji stwierdzającej naruszenie przez Alior Bank zbiorowych interesów konsumentów. Warto w tym miejscu zauwa żyć, iż takie rozstrzygnięcie odniesie lepszy skutek wobec konsumentów będących adresatami produktów i usług świadczonych przez Spółkę. Decyzja stwierdzająca stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w odróż nieniu od decyzji zobowiązującej, w której następuje jedynie uprawdopodobnienie praktyk, mo ż e bowiem stanowić prejudykat dla konsumenta przesądzający o bezprawności zachowania przedsiębiorcy. Oznacza to, ż e w przypadku sporu cywilnoprawnego, w sprawie przed sądem powszechnym, konsument nie będzie już musiał udowadniać faktu stosowania praktyki. II. Nałożenie obowiązku usunięcia skutków naruszenia art. 24 ustawy o och ronie konkurencji i konsumentów Zgodnie z art. 26 ust. 2 okiku w zw. z art. 27 ust. 4 okiku , w decyzji, o której mowa w ust. 27 ust. 1 okiku, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu, w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego 14 oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. Może również nakazać publikację decyzji w całości lub w części na koszt przedsiębiorcy Obowiązek złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji (pkt II.1 .a) rozstrzygnięcia decyzji) Mając na uwadze wynikającą z art. 26 ust. 2 możliwość określenia środków usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, w szczególności w postaci zobowiązania przedsiębiorcy do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji, Prezes Urzędu uznał, że zasadne będzie ułatwienie konsumentom dochodzenia swoich roszczeń związanych z wprowadzeniem ich w błąd hasłami reklamowymi użytymi w ramach analizowanych promocji. Roszczenia te, w ocenie Prez esa Urzędu, winny zaś zmierzać do uchylenia się od obowiązku opłacania składek lub składki jednorazowej za ubezpieczenie na życie, które zgodnie z regulaminami promocji były przy spełnieniu określonych warunków obligatoryjne. Ubezpieczenie to bowiem, zgodn ie z treścią przekazów reklamowych nie było obowiązkowe i konsumenci winni mieć możliwość skorzystania z takiej oferty, jaka została im nakreślona w przekazie reklamowym, gdyż to właśnie ta informacja w dużej mierze (zwykle pierwsza, z jaką się stykają) skłania dla konsumentów do skorzystania z oferty danego przedsiębiorcy. W związku z tym, aby umożliwić konsumentom realizację wyżej określonego celu i doprowadzenie stosunków umownych do postaci, jaka została im przedstawiona w przekazach reklamowych Pr ezes UOKiK nałożył na Alior Bank obowiązki polegające na poinformowaniu konsumentów o możliwości wprowadzenia w błąd poprzez stosowanie przez Alior Bank S.A z siedzibą w Warszawie praktyki wskazanej w pkt I sentencji decyzji oraz wskazaniu , że konsumenci Ci mogą złożyć w każdym momencie dyspozycję rezygnacji z zawartego w ramach promocji Pożyczka z BIK PASSem oraz Pożyczka na prezenty i nie tylko .... ubezpieczenia (z wyłączeniem klientów, którzy już złożyli dyspozycję rezygnacji z ubezpieczenia). Treść tego pisma została ujęta w pkt II.1 sentencji niniejszej decyzji i ma następującą treść (uwzględniającą warianty w przypadku, gdy konsument zrezygnował już z ubezpieczenia przed wydaniem niniejszej decyzji): Szanowna Pani/Szanowny Panie, Dziękujemy za skorzystanie z oferty pożyczki gotówkowej w ramach Promocji „Pożyczka z BIK PASSem/Pożyczka na prezenty i nie tylko ...”. Uprzejmie wyjaśniamy, że w materiałach reklamowych do promocji „Pożyczka z BIK PASS - em”/”Pożyczka na prezenty i nie tylko ...” Bank używał sformułowania „do 150 tys. zł bez zabezpieczeń”, które to sformułowanie mogło wprowadzić Panią/Pana w błąd co do braku konieczności zabezpieczenia pożyczki poprzez skorzystanie przez Klienta z ubezpieczenia. ( wariant dla klientów, którzy nie zrezyg nowali z ubezpieczenia) W związku z powyższym uprzejmie informujemy, że może Pani/Pan w ciągu 6 miesięcy od dnia otrzymania niniejszego pisma złożyć dyspozycję rezygnacji z zawartego w ramach ww. Promocji ubezpieczenia, a otrzyma Pani/Pan zwrot kosztów całej składki ubezpieczeniowej. (wariant dla klientów, którzy wcześniej zrezygnowali z ubezpieczenia) W związku z wcześniejszym złożeniem przez Panią/Pana rezygnacji z zawartego w ramach ww. Promocji ubezpieczenia, uprzejmie informujemy, że może Pani/Pan w ciągu 6 miesięcy od dnia otrzymania niniejszego pisma zwrócić się do Banku, a otrzyma Pani/Pan zwrot kosztów pozostałej części składki ubezpieczeniowej. 15 Niniejsze pismo zostało do Pani /Pana skierowane w związku z prowadzonym przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowaniem administracyjnym w sprawie podejrzenia stosowania przez Alior Bank S.A. praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na zamieszczaniu w materiałach reklamowych promocji „Pożyczka z BIK PASS - em” oraz „Pożyczka na prezenty i nie tylko” informacji, że w przypadku pożyczek do kwoty 150 tyś. zł nie są wymagane zabezpieczenia ich spłaty, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustaw y z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206 ze zm.), co z kolej może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), która to praktyka mogła wprowadzać Klientów w błąd co do braku konieczności zabezpieczenia pożyczki do kwoty 150 tyś. zł. W ocenie Prezesa Urzędu, działania, których obowiązek wykonania nałożono na Alior Bank zmierzają do usunięcia skutków stwierdzonego naruszenia w zakresie zawartych umów pożyczki, gdyż umożliwiają konsumentom doprowadzenie warunków umowy zawartej z Alior Bank do stanu, jaki był im proponowany w przekazach reklamowych. Uzyskanie przez konsumentów, którzy zawarl i umowy z Alior Bank w ramach promocji Pożyczka z BIK PASSem oraz Pożyczka na prezenty i nie tylko .... informacji, iż ubezpieczenie, które opłacają lub opłacili nie jest wymagane da im świadomość naruszenia, jakiego dopuściła się druga strona umowy i pom oże także w dochodzeniu swoich roszczeń wynikających z wprowadzającego w błąd działania Alior Bank. Termin na wykonanie tego obowiązku ustalono na 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. W ocenie Prezesa Urzędu, z uwagi na to, że do powyższych działań zobowiązał się sam przedsiębiorca należy uznać, że jest to termin wystarczający. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt II.1 .a) rozstrzygnięcia niniejszej decyzji. Obowiązek publikacji decyzji (pkt II. 1.b) i II. 2 rozstrzygnięcia decyz ji)) W ocenie Prezesa Urzędu, należy również mieć świadomość, iż obowiązek określony w pkt II.1 decyzji nie pozwala na usunięcie wszystkich skutków naruszenia, a mianowicie tych, które wynikają z tych sytuacji, w których konsumenci nie skorzystali z promocji Pożyczka z BIK PASSem oraz Pożyczka na prezenty i nie tylko .... , gdyż po zapoznaniu się z reklamą, a następnie zapoznaniem się regulaminem promocji np. w placówce Alior Bank zorientowali się, że zostali wprowadzeni w błąd i mimo, podjętych już działań zrezygnowali z zawarcia umowy z Alior Bank. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu nałożył na Alior Bank obowiązek publikacji na stronie internetowej o adresie: www.aliorbank.pl , w oddzielnym komunikacie w z akładce „Aktualności” i utrzymania przez okres 3 miesięcy oświadczenia o następującej treści: Alior Bank S.A. z siedzibą w Warszawie informuje, że w materiałach reklamowych do promocji „Pożyczka z BIK PASS - em” oraz „Pożyczka na prezenty i nie tylko ...” A lior Bank S.A. używał sformułowania „do 150 tys. zł bez zabezpieczeń”, które to sformułowanie mogło wprowadzać Klientów w błąd co do braku konieczności zabezpieczenia pożyczki poprzez skorzystanie przez Klienta z ubezpieczenia. Niniejsze oświadczenie zostało złożone w związku z prowadzonym przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowaniem administracyjnym w sprawie podejrzenia stosowania przez Alior Bank S.A. praktyki naruszającej zbiorowe interesy 16 konsumentów, polegającej na zamieszczaniu w materiałach reklamowych promocji „Pożyczka z BIK PASS - em” oraz „Pożyczka na prezenty i nie tylko” informacji, że w przypadku pożyczek do kwoty 150 tyś. zł nie są wymagane zabezpieczenia ich spłaty, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o któ rej mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206 ze zm.), co z kolej może stanowić naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), która to praktyka mogła wprowadzać Klientów w błąd co do braku konieczności zabezpieczenia pożyczki do kwoty 150 tyś. zł. W odniesieniu zaś do promocji Pożyczka na p rezenty i nie tylko ... nałożono na Alior Bank dodatkowo obowiązek umieszczenia w Oddziałach Alior Bank S.A z siedziba w Warszawie na tablicy informacyjnej i utrzymania przez 3 miesiące, ogłoszenia o formacie A4, wytłuszczoną czcionką Verdana rozmiar 12 w kolorze czarnym na białym tle z widocznymi odstępami pomiędzy poszczególnymi wyrazami zawierającego oświadczeni a o następującej treści: Szanowni Klienci, uprzejmie informujemy, iż w materiałach reklamowych do promocji „Pożyczka na prezenty i nie tylko ...” Alior Bank S.A. używał sformułowania „do 150 tys. zł bez zabezpieczeń”, które to sformułowanie mogło wprowadzać Klientów w błąd co do braku konieczności zabezpieczenia pożyczki poprzez skorzystanie przez Klienta z ubezpieczenia. Niniejsze oświadczenie zostało złożone w związku z prowadzonym przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowaniem administracyjnym w sprawie podejrzenia stosowania przez Alior Bank S.A. praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na zamieszczaniu w materiałach reklamowych promocji oraz „Pożyczka na prezenty i nie tylko” informacji, że w przypadku pożyczek do kwoty 150 tyś. zł nie są wymagane zabezpieczenia ich spłaty, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 u st. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206 ze zm.), co z kolej może stanowić naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r . o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.), która to praktyka mogła wprowadzać Klientów w błąd co do braku konieczności zabezpieczenia pożyczki do kwoty 150 tyś. zł. W odniesieniu do promocji Pożyczka z BIK PASS -em nie ma kon ieczności umieszczania oświadczenia w oddziałach Alior Bank, ponieważ promocja Pożyczka z BIK PASS -em była reklamowana jedynie w Internecie. W ocenie Prezesa Urzędu, nałożony na Alior Bank obowiązek publikacyjny zmierza do przekazania możliwie najszerszemu kręgowi odbiorców (konsumentów – również tych niebędących klientami Alior Bank, jak i innych profesjonalnych uczestników rynku) informacji o działaniach Alior Bank uznanych za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Obowiązek ten spełni funkcję edukacyjną oraz prewencyjną. Ma bowiem stanowić czytelną informację dla konsumentów i przedsiębiorców, w jaki sposób – zgodnie z prawem – konstruować przekazy reklamowe. Jednocześnie ma ostrzegać, iż w przypadku braku dochowania przez przedsiębiorców wymaganych standardów i zastosowania podobnych praktyk muszą oni liczyć się z określonymi sankcjami. Komunikat ten będzie też dla konsumentów informacją, że praktyka Alior Bank była praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i w związku z tym mogą oni dochodzić swoich roszczeń indywidulanych związanych z wprowadzeniem ich w błąd co do cech produktu, z którego chcieli skorzystać. W dacie wydania przedmiotowej decyzji mogą bowiem istnieć trwające 17 skutki naruszenia przez Alior Bank zbiorowych interesów konsumentów. W przypadku uprawomocnienia się niniejszej decyzji, może ona stanowić prejudykat dla dochodzenia przez indywidualnych konsumentów roszczeń na podstawie art. 12 pnpru . Prezes Urzędu wziął przy tym pod uwagę, że nałożony obowiązek publikacyjny na stronie internetowej nie będzie wiązał się z koniecznością poniesienia przez Alior Bank dodatkowych istotnych kosztów i pozostanie irrelewantny dla jego sytuacji ekonomicznej. Termin zaś jego wykonania jest wystarczający, gdyż w rzeczywistości wynosi on co najmniej 44 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Treść obowi ązków okreś lonych w pkt II. sentencji nini ejszej decyzji są tożsame z treścią zobowiązania złożonego przez Alior Bank w trybie art. 28 okiku Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt II. 1.b) i II.2 rozstrzygnięcia niniejszej decyzji. Ad III Stosownie do art. 77 ust. 1 okiku , jeżeli w wyniku postępowania Prezes UOKiK stwierdził naruszenie przepisów ww. ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest ob owiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 ww. ustawy, Prezes UOKiK rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W punkcie I sentencji niniejszej decyzji organ ochrony konsumentó w w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów uznał naruszające zbiorowe interesy konsumentów praktyki stosowane przez Alior Bank opisane sentencji niniejszej decyzji. Spełniona została zatem przesłanka wynikająca z art. 77 ust. 1 okiku pozwalająca na obciążenie przedsiębiorc y kosztami przeprowadzonego postępowania, którymi są dla Prezesa UOKiK wydatki w kwocie 24,40 zł związane z prowadzoną w toku tego postępowania korespondencją. W związku z tym postanowiono obciążyć Alior Bank kosztami postępowania w wysokości 24,40 zł (słownie: dwadzieścia cztery złote i 40/100 ). Wobec tego orzeczono jak w punkcie III sentencji decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu ochrony konkurencji i konsumentów za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Dele gatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy , w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do treści art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 32 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego, należy wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencj i i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. 18 Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymuje: 1. Alior Bank S.A. ul. Łopuszańska 38D 02-232 Warszawa 2. a/a