RBG-29/2012

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. D ł uga 47, 85-034 Bydgoszcz Tel. 52 345-56-44, Fax 52 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 26 listopada 2012r. RBG-410-02/12/PD DECYZJA Nr RBG - 29/2012 I. Na podstawie art. 10 ust. 1 i art. 11 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - stwierdza si ę stosowanie przez przedsi ę biorców zrzeszaj ą cych podmioty ś wiadcz ą ce us ł ugi przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu: 1. Ryszarda Klajn ę prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Korona Taxi Ryszard Klajna w Grudzi ą dzu, 2. Tadeusza Wronieckiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą TAKSÓWKA OSOBOWA Tadeusz Wroniecki w Grudzi ą dzu – wspólnika spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu, 3. Andrzeja Murawskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” Andrzej Murawski w Grudzi ą dzu – wspólnika spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu, 4. Ł ukasza Lubiatowskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Biuro Tele Taxi Ł ukasz Lubiatowski w Grudzi ą dzu, 5. Grudzi ą dzkie Zrzeszenie Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu , 6. Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu , 7. Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , w postaci zawarcia porozumienia na rynku przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu, polegaj ą cego na ustaleniu bezpo ś rednio lub po ś rednio ujednoliconych cen us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu w wysoko ś ci: - 5 z ł – za pierwszy kilometr (op ł ata pocz ą tkowa), - 2 z ł – za kolejny kilometr, 2 - 3 z ł – za kilometr (druga taryfa), - 4 z ł - za kilometr (trzecia taryfa), - 6 z ł – za kilometr (czwarta taryfa), - 30 z ł – za 1 godzin ę postoju, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje si ę zaniechanie stosowania tej praktyki przez 1. Ryszarda Klajn ę prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Korona Taxi Ryszard Klajna w Grudzi ą dzu, 2. Tadeusza Wronieckiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą TAKSÓWKA OSOBOWA Tadeusz Wroniecki w Grudzi ą dzu – wspólnika spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu, 3. Andrzeja Murawskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” Andrzej Murawski w Grudzi ą dzu – wspólnika spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu, 4. Grudzi ą dzkie Zrzeszenie Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu , 5. Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu , 6. Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu. oraz stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania przez Ł ukasza Lubiatowskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Biuro Tele Taxi Ł ukasz Lubiatowski w Grudzi ą dzu z dniem 7 grudnia 2011 roku. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, w zwi ą zku ze stosowaniem praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , okre ś lonej w punkcie I niniejszej decyzji – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za naruszenie zakazu okre ś lonego w art. 6 ust. l pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nak ł ada si ę na poszczególnych przedsi ę biorców nast ę puj ą ce kary pieni ęż ne, na: 1. Ryszarda Klajn ę prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Korona Taxi Ryszard Klajna w Grudzi ą dzu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 3.814 z ł (trzy tysi ą ce osiemset czterna ś cie z ł otych) , p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, 2. Tadeusza Wronieckiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą TAKSÓWKA OSOBOWA Tadeusz Wroniecki w Grudzi ą dzu – wspólnika spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1.126 z ł (jeden tysi ą c sto dwadzie ś cia sze ść z ł otych) , 3 3. Andrzeja Murawskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” Andrzej Murawski w Grudzi ą dzu – wspólnika spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1.222 z ł (jeden tysi ą c dwie ś cie dwadzie ś cia dwa z ł ote) , 4. Grudzi ą dzkie Zrzeszenie Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 2.666 z ł (dwa tysi ą ce sze ść set sze ść dziesi ą t sze ść z ł otych) , 5. Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 3.225 z ł (trzy tysi ą ce dwie ś cie dwadzie ś cia pi ęć z ł otych) , 6. Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 5.881 z ł (pi ęć tysi ę cy osiemset osiemdziesi ą t jeden z ł otych), p ł atne do bud ż etu pa ń stwa. III. Na podstawie art. 109 ust. 1 w zwi ą zku z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z pó ź n. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – odst ę puje si ę od na ł o ż enia kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , na Ł ukasza Lubiatowskiego, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Biuro Tele Taxi Ł ukasz Lubiatowski w Grudzi ą dzu z tytu ł u naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (pkt I sentencji decyzji). IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z pó ź n. zm.) oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, z pó ź n. zm.) w zwi ą zku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – obci ąż a si ę kosztami opisanego na wst ę pie post ę powania w sprawie w/w zawarcia przez przedsi ę biorców zrzeszaj ą cych podmioty ś wiadcz ą ce us ł ugi przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę oraz zobowi ą zuje si ę ni ż ej wymienionych przedsi ę biorców do zwrotu na rzecz Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w nast ę puj ą cych kwotach: 1. Ryszard Klajna prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Korona Taxi Ryszard Klajna w Grudzi ą dzu - w kwocie kar ę 19,87 z ł (dziewi ę tna ś cie z ł otych i 87/100) , 2. Tadeusz Wroniecki prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą TAKSÓWKA OSOBOWA Tadeusz Wroniecki w Grudzi ą dzu – wspólnik spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu – w kwocie 19,87 z ł (dziewi ę tna ś cie z ł otych i 87/100) , 3. Andrzej Murawski prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” Andrzej Murawski w Grudzi ą dzu – wspólnik spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych 4 „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu – w kwocie 19,87 z ł (dziewi ę tna ś cie z ł otych i 87/100) , 4. Grudzi ą dzkie Zrzeszenie Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu – w kwocie 19,87 z ł (dziewi ę tna ś cie z ł otych i 87/100) , 5. Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu – w kwocie 19,87 z ł (dziewi ę tna ś cie z ł otych i 87/100) , 6. Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu – w kwocie 19,87 z ł (dziewi ę tna ś cie z ł otych i 87/100) , 7. Ł ukasz Lubiatowski prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Biuro Tele Taxi Ł ukasz Lubiatowski w Grudzi ą dzu - w kwocie 19,87 z ł (dziewi ę tna ś cie z ł otych i 87/100) , w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. UZASADNIENIE W dniu 9 grudnia 2011 roku do Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy zg ł osi ł si ę Pan Ł ukasz Lubiatowski prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na organizowaniu przewozu osób taksówk ą osobow ą pod firm ą Biuro Tele Taxi Ł ukasz Lubiatowski w Grudzi ą dzu (dalej: Ł ukasz Lubiatowski, Biuro Tele Taxi) z wnioskiem o odst ą pienie od wymierzenia kary pieni ęż nej lub jej obni ż enie w trybie art. 109 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, okiku ) w zwi ą zku z zwarciem porozumienia cenowego na rynku ś wiadczenia us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu. Tego samego dnia sporz ą dzono protokó ł w trybie § 2 ust. 3 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 2009r. w sprawie trybu post ę powania w przypadku wyst ą pienia przedsi ę biorców do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów o odst ą pienie od wymierzenia kary pieni ęż nej lub jej obni ż enie (Dz. U. z 2009 r., Nr 20, poz. 109). Pan Ł ukasz Lubiatowski o ś wiadczy ł , ż e w Grudzi ą dzu wszystkie korporacje taksówkowe od wielu lat ustalaj ą ceny przewozu osób taksówk ą . On równie ż uczestniczy ł w tym porozumieniu do dnia 7 grudnia 2011r., kiedy to podniós ł jako jedyny stawki op ł at w swojej korporacji i spotka ł si ę z negatywn ą reakcj ą pozosta ł ych uczestników rynku. Maj ą c na uwadze powy ż sze informacje, postanowieniem z dnia 10 stycznia 2012 roku wszcz ę te zosta ł o post ę powanie wyja ś niaj ą ce maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy w zwi ą zku z dzia ł aniami przedsi ę biorców zrzeszaj ą cych osoby ś wiadcz ą ce us ł ugi przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu dotycz ą cymi ustalania cen przewozu osób taksówk ą , nast ą pi ł o naruszenie przepisów ustawy uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania antymonopolowego, w tym, czy sprawa ma charakter antymonopolowy. W toku post ę powania wyja ś niaj ą cego zebrano informacje na temat stawek stosowanych przez przedsi ę biorców zrzeszaj ą cych podmioty ś wiadcz ą ce us ł ugi przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu w latach 2008-2012, dat zmian tych stawek i procedur ich zmiany. Ponadto z Obwodowego Urz ę du Miar w Grudzi ą dzu uzyskano informacje na temat dat przewzorcowa ń taksometrów przez podmioty ś wiadcz ą ce us ł ugi przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu w latach 2008-2012 i zrzeszone w korporacjach taksówkowych Ryszarda Klajny, Tadeusza Wronieckiego i Andrzeja Murawskiego, Grudzi ą dzkiego Zrzeszenia Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu, Grudzi ą dzkiego Stowarzyszenia TAXI MERCEDES z siedzib ą w Grudzi ą dzu, Stowarzyszenia Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu oraz Ł ukasza Lubiatowskiego. 5 Informacje zgromadzone w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego da ł y podstawy do wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego. W zwi ą zku z tym, w dniu 12 kwietnia 2012 roku Postanowieniem Nr RBG - 86/2012 Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej tak ż e: Prezes Urz ę du, Prezes UOKiK, organ antymonopolowy) wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem zawarcia przez przedsi ę biorców zrzeszaj ą cych podmioty ś wiadcz ą ce us ł ugi przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu: 1. Ryszarda Klajn ę prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Korona Taxi Ryszard Klajna w Grudzi ą dzu, 2. Tadeusza Wronieckiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Taksówka Osobowa Tadeusz Wroniecki w Grudzi ą dzu i Andrzeja Murawskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” Andrzej Murawski w Grudzi ą dzu – wspólników spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI Andrzej Murawski, Tadeusz Wroniecki” w Grudzi ą dzu, 3. Ł ukasza Lubiatowskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Biuro Tele Taxi Ł ukasz Lubiatowski w Grudzi ą dzu, 4. Grudzi ą dzkie Zrzeszenie Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu , 5. Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu , 6. Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę na rynku przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu, poprzez ustalenie bezpo ś rednio lub po ś rednio ujednoliconych cen us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu w wysoko ś ci: - 5 z ł – za pierwszy kilometr (op ł ata pocz ą tkowa), - 2 z ł – za kolejny kilometr, - 3 z ł – za kilometr (druga taryfa), - 4 z ł - za kilometr (trzecia taryfa), - 6 z ł – za kilometr (czwarta taryfa), 30 z ł – za 1 godzin ę postoju, co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Ponadto, na podstawie art. 123 ustawy - Kodeks post ę powania administracyjnego w zwi ą zku z art. 83 i art. 73 okiku oraz na podstawie art. 33 ust. 6 tej ustawy zaliczono w poczet dowodów w post ę powaniu antymonopolowym informacje zawarte w dokumentach uzyskanych w trakcie zako ń czonego post ę powania wyja ś niaj ą cego. Stanowiska stron post ę powania Po dor ę czeniu stronom post ę powania postanowienia o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego przedsi ę biorcy nie zaj ę li stanowiska w sprawie. Pan Ł ukasz Lubiatowski sk ł adaj ą c wniosek leniency poda ł do protoko ł u sporz ą dzonego w trybie § 2 ust. 3 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 2009r. w sprawie trybu post ę powania w przypadku wyst ą pienia przedsi ę biorców do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów o odst ą pienie od wymierzenia kary pieni ęż nej lub jej obni ż enie szereg wiadomo ś ci dotycz ą cych funkcjonowania przedsi ę biorców na rynku przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu, oraz wskaza ł - jako uczestników porozumienia nadal dzia ł aj ą cych na rynku - Ryszarda Klajn ę prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Korona Taxi Ryszard Klajna w Grudzi ą dzu, Tadeusza Wronieckiego prowadz ą cego 6 dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Taksówka OSOBOWA Tadeusz Wroniecki w Grudzi ą dzu i Andrzeja Murawskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” Andrzej Murawski w Grudzi ą dzu – wspólników spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI Andrzej Murawski, Tadeusz Wroniecki” w Grudzi ą dzu, Grudzi ą dzkie Zrzeszenie Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu , Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu , Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu. Pan Ł ukasz Lubiatowski na dalszym etapie post ę powania antymonopolowego przes ł a ł tak ż e do Delegatury UOKiK w Bydgoszczy egzemplarz dziennika „Magazyn GRUDZI Ą DZ” (wydanie z dnia 27 kwietnia 2012r.), w którym zamieszczono artyku ł pod tytu ł em „Taryfa wiecznej niezgody”. W artykule tym zawarto m.in. wypowied ź Pana Jaros ł awa Dulskiego - Prezesa Zarz ą du Stowarzyszenia Taksówkarzy „TELE-TAXI” dotycz ą c ą zmian cen na rynku przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu oraz opisano sytuacj ę na tym rynku w kontek ś cie zmian cen. Wypowied ź ta brzmi nast ę puj ą co: Kiedy ś by ł o w Grudzi ą dzu czterysta taksówek, siedem firm taksówkarskich i mo ż na by ł o si ę dogada ć . Dzisiaj zgody mi ę dzy Mercem a korporacjami na pewno nie ma. Ponadto Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES zawiadomi ł o Prezesa UOKiK, i ż z dniem 01 kwietnia 2012r. zosta ł a wszcz ę ta procedura likwidacji Stowarzyszenia. Uprzednio tak ż e Pan Ł ukasz Lubiatowski zawiadomi ł Prezesa UOKiK, ż e Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES i Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” po łą czy ł y si ę i s ą teraz jedn ą firm ą (Stowarzyszeniem) posiadaj ą c ą 91 taksówek. Formalnie zlikwidowano Taxi Mercedes i wraz z numerami telefonów przeszli do Tele Taxi. W zamian Prezes Taxi Mercedes zosta ł vice-prezesem Tele Taxi. Dzia ł aj ą teraz pod nazw ą „Tele Taxi- Mercedes”. W Tele Taxi zmieniono prezesa, jest nim teraz Jaros ł aw Dulski. W dniu 17 wrze ś nia 2012r. Prezes UOKiK zawiadomi ł strony post ę powania o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego i pouczy ł o prawie do zaj ę cia stanowiska w sprawie. Z mo ż liwo ś ci tej skorzysta ł jedynie Pan Tadeusz Wroniecki, który o ś wiadczy ł , ż e nie poczuwa si ę do zmowy cenowej ograniczaj ą cej konkurencj ę na rynku przewozu osób taksówk ą osobow ą w Grudzi ą dzu . Wed ł ug jego o ś wiadczenia, z nikim na temat stawek cenowych nie rozmawia ł , za ś stawki wynikaj ą z kalkulacji kosztów utrzymania samochodu, zakupu paliwa, sk ł adki ZUS. Wylicze ń tych jednak nie przedstawi ł . Prezes UOKiK ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Strony post ę powania Na terenie Grudzi ą dza dzia ł a sze ść zwi ą zków przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi przewozu osób taksówk ą . Zgodnie z o ś wiadczeniem Pana Ł ukasza Lubiatowskiego ustalali oni od wielu lat ceny przewozu osób taksówk ą . S ą to: 1. Ryszard Klajna prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Korona Taxi Ryszard Klajna w Grudzi ą dzu Ryszard Klajna prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na organizowaniu przewozu osób taksówk ą osobow ą pod firm ą Korona Taxi Ryszard Klajna w Grudzi ą dzu 7 (dalej: R. Klajna, Korona Taxi) , na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Grudzi ą dza pod numerem 018377/02. Przedsi ę biorca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na terenie Grudzi ą dza. W organizacji tej zrzeszonych jest 17 przedsi ę biorców (stan na kwiecie ń 2012 roku). Osoba ubiegaj ą ca si ę o przynale ż no ść do zwi ą zku przedsi ę biorców musi: posiada ć za ś wiadczenie o niekaralno ś ci, ś wiadectwo lekarskie z medycyny pracy, ś wiadectwo lekarskie dla kierowców, badania psycho-techniczne, przej ść kurs topografii miasta, zda ć egzamin z topografii miasta, przedstawi ć licencj ę na przewóz osób, z ł o ż y ć podanie o przyj ę cie do pracy i zapozna ć si ę oraz podpisa ć wewn ę trzny regulamin firmy. Osoby wst ę puj ą ce do korporacji s ą b ą d ź zatrudniane na umow ę o prac ę i cz ęść z nich otrzymuje samochody firmowe b ą d ź zawieraj ą z korporacja umowy o wspó ł prac ę . Nie s ą pobierane op ł aty zwi ą zane ze wst ą pieniem do korporacji b ą d ź przekazywaniem zlece ń . Korporacja utrzymuje si ę ze ś rodków pieni ęż nych, stanowi ą cych zarobek etatowych kierowców za ś wspó ł pracuj ą cy kierowcy w miar ę potrzeby ś wiadcz ą dy ż ury przy telefonie jako dyspozytorzy. W okresie 2008-2012r. przedsi ę biorcy zwi ą zani z R. Klajn ą stosowali nast ę puj ą ce ceny za ś wiadczenie us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu: - od 9-12 czerwca 2008 roku – op ł ata pocz ą tkowa - 5,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (pierwsza taryfa) - 2,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (druga taryfa) - 3,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (trzecia taryfa) - 4,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (czwarta taryfa) - 6,00 z ł , op ł ata za 1 godzin ę postoju – 30 z ł . Pan Ryszard Klajna o ś wiadczy ł , ż e przewzorcowywanie taksometrów w jego korporacji mia ł o miejsce w dniach 8-12 czerwca 2008r. 2. Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu (dalej: NON STOP TELE TAXI) jest spó ł k ą cywiln ą zawi ą zan ą przez Tadeusza Wronieckiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą TAKSÓWKA OSOBOWA Tadeusz Wroniecki w Grudzi ą dzu (dalej: T. Wroniecki) , na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Grudzi ą dza pod numerem 016508/01 i Andrzeja Murawskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” Andrzej Murawski w Grudzi ą dzu na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Grudzi ą dza pod numerem 015450/01. Umowa spó ł ki cywilnej zosta ł a zawarta w dniu 30 wrze ś nia 2003r. W organizacji tej zrzeszonych jest 12 przedsi ę biorców (stan na kwiecie ń 2012 roku). Osoba ubiegaj ą ca si ę o przynale ż no ść do zwi ą zku przedsi ę biorców musi spe ł nia ć nast ę puj ą ce wymogi: znajomo ść miasta, licencja, zezwolenie, zg ł oszenie do U.S. i Z.U.S., logo firmy, etykiety . Przedmiotem dzia ł alno ś ci spó ł ki cywilnej jest przyjmowanie us ł ug i zlece ń w zakresie transportu osobowego (§ 2 umowy spó ł ki cywilnej). Osoby wst ę puj ą ce do korporacji podpisuj ą umowy wspó ł pracy. Op ł aty za korzystanie z us ł ug radiotelefonicznych s ą pobierane w celu pokrycia kosztów korporacji. Op ł aty s ą obowi ą zkowe i wynosz ą 150 z ł miesi ę cznie od ka ż dego z cz ł onków korporacji. Op ł ata roz ł o ż ona jest na 3 raty w ci ą gu miesi ą ca, które s ą uiszczane za ka ż d ą dekad ę miesi ą ca. W okresie 2008-2012r. przedsi ę biorcy zrzeszeni przez NON STOP TELE TAXI stosowali nast ę puj ą ce ceny za ś wiadczenie us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu: 8 - od 11 czerwca 2008 roku – op ł ata pocz ą tkowa - 5,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (pierwsza taryfa) - 2,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (druga taryfa) - 3,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (trzecia taryfa) - 4,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (czwarta taryfa) - 6,00 z ł , op ł ata za 1 godzin ę postoju – 30 z ł . 3. Ł ukasz Lubiatowski prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Biuro Tele Taxi Ł ukasz Lubiatowski w Grudzi ą dzu Ł ukasz Lubiatowski prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na organizowaniu przewozu osób taksówk ą osobow ą pod firm ą Biuro Tele Taxi Ł ukasz Lubiatowski w Grudzi ą dzu na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Grudzi ą dza pod numerem 022629/07. Przedsi ę biorca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na terenie Grudzi ą dza. Korporacja dzia ł a od 10 lat. Od 5 lat jest ona prowadzona przez Ł uksza Lubiatowskiego, za ś wcze ś niej prowadzi ł j ą jego ojciec. W organizacji tej zrzeszonych jest 48 przedsi ę biorców (stan na kwiecie ń 2012 roku). Osoba ubiegaj ą ca si ę o przynale ż no ść do zwi ą zku przedsi ę biorców musi posiada ć : aktualne prawo jazdy, badania lekarskie, badania psychotechniczne, za ś wiadczenie o niekaralno ś ci, licencj ę oraz legalizacj ę ponown ą kasy fiskalnej . Osoby chc ą ce wst ą pi ć do korporacji wp ł acaj ą tzw. „wpisowe” w kwocie 600 z ł . W sierpniu 2012r. obowi ą zywa ł a promocja i przyjmowano do korporacji bezp ł atnie. Korporacja dzia ł a na podstawie umów o wspó ł prac ę . Cz ęść kierowców zatrudniona jest na podstawie umowy o prac ę i rozliczaj ą si ę raz w miesi ą cu z obrotu, a nast ę pnie wyp ł aca im si ę pensj ę . Wi ę kszo ść kierowców p ł aci op ł at ę bazow ą w kwocie od 30 z ł do 720 z ł . Kwota ta zale ż na jest od potrzeb firmy, ilo ś ci wyjazdów kierowców oraz zaanga ż owania kierowcy w rozwój firmy i kampanie reklamowe. W okresie 2008-2012r. przedsi ę biorcy zwi ą zani z Ł . Lubiatowskim stosowali nast ę puj ą ce ceny za ś wiadczenie us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu: - od 11 czerwca 2008 roku – op ł ata pocz ą tkowa - 5,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (pierwsza taryfa) - 2,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (druga taryfa) - 3,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (trzecia taryfa) - 4,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (czwarta taryfa) - 6,00 z ł , op ł ata za 1 godzin ę postoju – 30 z ł . - od 7 grudnia 2011 roku – op ł ata pocz ą tkowa - 7,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (pierwsza taryfa) - 2,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (druga taryfa) - 3,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (trzecia taryfa) - 4,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (czwarta taryfa) - 6,00 z ł , op ł ata za 1 godzin ę postoju – 30 z ł . Ostatnia zmiana op ł at nast ą pi ł a w dniu 7 grudnia 2011 roku. 4. Grudzi ą dzkie Zrzeszenie Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu Grudzi ą dzkie Zrzeszenie Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu (dalej: GZT) jest wpisane do rejestru stowarzysze ń , innych organizacji spo ł ecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zak ł adów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem KRS 0000071382. GZT nie jest wpisane do rejestru przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego. Przedsi ę biorca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na terenie Grudzi ą dza. W organizacji tej zrzeszonych jest 24 przedsi ę biorców (stan na kwiecie ń 2012 roku). Osoba ubiegaj ą ca si ę o przynale ż no ść do zwi ą zku przedsi ę biorców musi: posiada ć licencje TAXI, op ł aca ć sk ł adki cz ł onkowskie, oznakowa ć auto logiem stowarzyszenia . Kierowcy chc ą cy wst ą pi ć do Zrzeszenia deklaruj ą ustnie przynale ż no ść i zobowi ą zuj ą si ę do p ł acenia sk ł adek cz ł onkowskich. Sk ł adki cz ł onkowskie pobierane s ą raz w miesi ą cu, a ich wysoko ść ustalana jest na zebraniu przez wszystkich cz ł onków Zrzeszenia. Obecnie sk ł adka wynosi 340,00 z ł . 9 W okresie 2008-2012r. przedsi ę biorcy zwi ą zani ze Zrzeszeniem stosowali nast ę puj ą ce ceny za ś wiadczenie us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu: - od 11 czerwca 2008 roku – op ł ata pocz ą tkowa - 5,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (pierwsza taryfa) - 2,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (druga taryfa) - 3,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (trzecia taryfa) - 4,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (czwarta taryfa) - 6,00 z ł , op ł ata za 1 godzin ę postoju – 30 z ł . 5. Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu (dalej: TAXI MERCEDES) jest wpisane do rejestru stowarzysze ń , innych organizacji spo ł ecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zak ł adów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem KRS 0000178903. TAXI MERCEDES jest równie ż wpisane do rejestru przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego. Uchwa ł a o likwidacji Stowarzyszenia zosta ł a podj ę ta w dniu 31 marca 2012r. Likwidatorami zostali wybrani Edward W ł adys ł aw Pastewski i Henryk Henclik. Przedsi ę biorca prowadzi ł dzia ł alno ść gospodarcz ą na terenie Grudzi ą dza. W organizacji tej zrzeszonych jest 33 przedsi ę biorców (stan na kwiecie ń 2012 roku). Osoba ubiegaj ą ca si ę o przynale ż no ść do zwi ą zku przedsi ę biorców musi: prowadzi ć dzia ł alno ść gospodarcz ą , posiada ć licencj ę na us ł ugi oraz posiada ć samochód osobowy marki Mercedes . Kierowcy chc ą cy wst ą pi ć do Stowarzyszenia przyjmowani byli na zasadzie deklaracji przyst ą pienia. Nie by ł y podpisywane umowy. Sk ł adki pobierane by ł y na zasadzie dobrowolno ś ci do wysoko ś ci ponoszonych kosztów dzia ł alno ś ci Stowarzyszenia na ogó ł dwa razy w miesi ą cu. Wysoko ść sk ł adki uzale ż niona by ł a od wysoko ś ci ponoszonych wydatków. W okresie 2008-2012r. przedsi ę biorcy zwi ą zani ze Stowarzyszeniem stosowali nast ę puj ą ce ceny za ś wiadczenie us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu: - od 11 czerwca 2008 roku – op ł ata pocz ą tkowa - 5,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (pierwsza taryfa) - 2,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (druga taryfa) - 3,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (trzecia taryfa) - 4,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (czwarta taryfa) - 6,00 z ł , op ł ata za 1 godzin ę postoju – 30 z ł . Stowarzyszenie przedstawi ł o protokó ł z Zebrania cz ł onków Stowarzyszenia z dnia 22 maja 2008r. z którego wynika, ż e na zebraniu tym podj ę to decyzj ę o podwy ż ce cen za us ł ugi przewozu osób taksówk ą do wysoko ś ci 5 z ł – op ł ata pocz ą tkowa i 2 z ł - op ł ata za pierwszy kilometr. 6. Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu (dalej: TELE-TAXI) jest wpisane do rejestru stowarzysze ń , innych organizacji spo ł ecznych i zawodowych, fundacji i publicznych zak ł adów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem KRS 0000035775. TELE-TAXI jest równie ż wpisane do rejestru przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego. Przedsi ę biorca prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na terenie Grudzi ą dza. Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu jest pierwsz ą powsta łą w Grudzi ą dzu i obecnie jedna z najwi ę kszych korporacji taksówkowych w tym mie ś cie. W organizacji tej zrzeszonych jest 45 przedsi ę biorców (stan na kwiecie ń 2012 roku). Osoba ubiegaj ą ca si ę o przynale ż no ść do zwi ą zku przedsi ę biorców musi posiada ć : licencj ę na 10 wykonywanie transportu taksówk ą osobow ą wydan ą przez Wydzia ł Transportu Urz ę du Miasta, zalegalizowany taksometr z kas ą fiskaln ą , radio bazowe, badania lekarskie i psychotechniczne . Osoby chc ą ce wst ą pi ć do Stowarzyszenia przyjmowani s ą na podstawie podania. Od cz ł onków Stowarzyszenia pobierane s ą sk ł adki cz ł onkowskie. Wp ł aty s ą dobrowolne. Wysoko ść sk ł adek uzale ż niona jest od wysoko ś ci poniesionych kosztów na utrzymanie Stowarzyszenia. W okresie 2008-2012r. przedsi ę biorcy zwi ą zani ze Stowarzyszeniem stosowali nast ę puj ą ce ceny za ś wiadczenie us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu: - od 11 czerwca 2008 roku – op ł ata pocz ą tkowa - 5,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (pierwsza taryfa) - 2,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (druga taryfa) - 3,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (trzecia taryfa) - 4,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (czwarta taryfa) - 6,00 z ł , op ł ata za 1 godzin ę postoju – 30 z ł . Stowarzyszenie przedstawi ł o protokó ł z Walnego Zgromadzenia Stowarzyszenia z dnia 11 czerwca 2008r. z którego wynika, ż e na Zgromadzeniu tym podj ę to decyzj ę o podwy ż ce cen za us ł ugi przewozu osób taksówk ą do wysoko ś ci 5 z ł – op ł ata pocz ą tkowa i 2 z ł - op ł ata za pierwszy kilometr. Stawki op ł at za przewóz osób taksówk ą w przypadku taryf drugiej, trzeciej i czwartej s ą obliczane wed ł ug sta ł ego i stosowanego przez wszystkie korporacje systemu polegaj ą cego na zwi ę kszaniu stawki op ł aty z przejazd w pierwszej taryfie. Stawka op ł aty za drug ą taryf ę stanowi 150% stawki op ł aty za pierwsza taryf ę (2 z ł x 150% = 3 z ł ), stawka op ł aty za trzeci ą taryf ę stanowi 200% stawki op ł aty za pierwsza taryf ę (2 z ł x 250% = 4 z ł ), za ś stawka op ł aty za czwart ą taryf ę stanowi 300% stawki op ł aty za pierwsza taryf ę (2 z ł x 300% = 6 z ł ). Struktura rynku Z informacji uzyskanych z Urz ę du Miejskiego w Grudzi ą dzu wynika, ż e w Grudzi ą dzu jest zarejestrowanych 300 przedsi ę biorców posiadaj ą cych licencj ę na wykonywanie transportu drogowego taksówk ą (wg. stanu na dzie ń 25 stycznia 2012r.). Udzia ł y poszczególnych zwi ą zków przedsi ę biorców w rynku przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu przedstawiaj ą si ę nast ę puj ą co: R. Klajna (5,66 %), NON STOP TELE TAXI (4 %) , Ł . Lubiatowski (16 %) , GZT (8 %) , TAXI MERCEDES (11 %) i TELE-TAXI (15 %). Tabela 1 Udzia ł y zwi ą zków przedsi ę biorców w rynku przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu, wed ł ug liczby przedsi ę biorców Zwi ą zek przedsi ę biorców Liczba zrzeszonych przedsi ę biorców Udzia ł y (w %) R. Klajna 17 5,66 NON STOP TELE TAXI 12 4 Ł . Lubiatowski 48 16 GZT 24 8 TAXI MERCEDES 33 11 TELE-TAXI 45 15 Ogó ł em przedsi ę biorcy bior ą cy udzia ł w porozumieniu 179 59,66 Przedsi ę biorcy niezrzeszeni 121 40,34 Ogó ł em w Grudzi ą dzu 300 100% Ź ród ł o: UOKiK – akta sprawy 11 Przewzorcowywanie taksometrów Na podstawie danych uzyskanych od stron post ę powania ustalono listy podmiotów zwi ą zanych z w/w przedsi ę biorcami. Jednocze ś nie z Obwodowego Urz ę du Miar w Grudzi ą dzu uzyskano informacj ę o datach, w których przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy na terenie Grudzi ą dza us ł ugi przewozu osób taksówk ą dokonywali przewzorcowania taksometrów w okresie od 2008 do 2012 roku. Informacja ta zosta ł a uj ę ta w formie zestawienia czynno ś ci wykonanych przez Obwodowy Urz ą d Miar w Grudzi ą dzu zawieraj ą cego: imi ę i nazwisko przedsi ę biorcy, numer licencji i dat ę przewzorcowania taksometru. Na podstawie pozyskanych z w/w zestawienia dat i nazwisk przedsi ę biorców, którzy przewzorcowali taksometry w 2008 roku ustalono, ż e zdecydowana wi ę kszo ść przedsi ę biorców zrzeszonych w zwi ą zkach przedsi ę biorców prowadzonych przez podmioty wymienione w sentencji Decyzji przewzorcowywa ł o taksometry w dniach 9-11 czerwca 2008 roku. I tak: 1. przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy obecnie us ł ugi przewozu osób taksówk ą w korporacji R. Klajny , którzy ś wiadczyli te us ł ugi w tej korporacji tak ż e w 2008 r. rozpocz ę li przewzorcowywanie taksometrów w dniu 9 czerwca 2008r. na stawki: - op ł ata pocz ą tkowa - 5,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (pierwsza taryfa) - 2,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (druga taryfa) - 3,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (trzecia taryfa) - 4,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (czwarta taryfa) - 6,00 z ł , op ł ata za 1 godzin ę postoju – 30 z ł ; Ponadto R. Klajna o ś wiadczy ł , ż e taksometry w 2008 by ł y przewzorcowywane w dniach 8-12 czerwca 2008r. 2. przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy obecnie us ł ugi przewozu osób taksówk ą w korporacji Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu, którzy ś wiadczyli te us ł ugi w tej korporacji tak ż e w 2008 r. rozpocz ę li przewzorcowywanie taksometrów w dniu 11 czerwca 2008r. na stawki: - op ł ata pocz ą tkowa - 5,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (pierwsza taryfa) - 2,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (druga taryfa) - 3,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (trzecia taryfa) - 4,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (czwarta taryfa) - 6,00 z ł , op ł ata za 1 godzin ę postoju – 30 z ł ; 3. przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy obecnie us ł ugi przewozu osób taksówk ą w korporacji Ł ukasza Lubiatowskiego, którzy ś wiadczyli te us ł ugi w tej korporacji tak ż e w 2008 r. rozpocz ę li przewzorcowywanie taksometrów w dniu 11 czerwca 2008r. na stawki: - op ł ata pocz ą tkowa - 5,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (pierwsza taryfa) - 2,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (druga taryfa) - 3,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (trzecia taryfa) - 4,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (czwarta taryfa) - 6,00 z ł , op ł ata za 1 godzin ę postoju – 30 z ł ; Ponadto Ł ukasz Lubiatowski o ś wiadczy ł , ż e taksometry w 2008 rozpocz ę to przewzorcowywa ć w dniu 11 czerwca 2008r. 4. przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy obecnie us ł ugi przewozu osób taksówk ą w korporacji Grudzi ą dzkiego Zrzeszenia Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu, którzy ś wiadczyli te us ł ugi w tej korporacji tak ż e w 2008 r. rozpocz ę li przewzorcowywanie taksometrów w dniu 11 czerwca 2008r. na stawki: - op ł ata pocz ą tkowa - 5,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (pierwsza taryfa) - 2,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (druga taryfa) - 3,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (trzecia taryfa) - 4,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (czwarta taryfa) - 6,00 z ł , op ł ata za 1 godzin ę postoju – 30 z ł ; 5. przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy obecnie us ł ugi przewozu osób taksówk ą w korporacji Grudzi ą dzkiego Stowarzyszenia TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu, którzy ś wiadczyli te us ł ugi w tej korporacji tak ż e w 2008 r. rozpocz ę li 12 przewzorcowywanie taksometrów w dniu 11 czerwca 2008r. na stawki: - op ł ata pocz ą tkowa - 5,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (pierwsza taryfa) - 2,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (druga taryfa) - 3,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (trzecia taryfa) - 4,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (czwarta taryfa) - 6,00 z ł , op ł ata za 1 godzin ę postoju – 30 z ł ; 6. przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy obecnie us ł ugi przewozu osób taksówk ą w korporacji Stowarzyszenia Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu, którzy ś wiadczyli te us ł ugi w tej korporacji tak ż e w 2008 r. rozpocz ę li przewzorcowywanie taksometrów w dniu 10 czerwca 2008r. na stawki: - op ł ata pocz ą tkowa - 5,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (pierwsza taryfa) - 2,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (druga taryfa) - 3,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (trzecia taryfa) - 4,00 z ł , op ł ata za 1 km drogi (czwarta taryfa) - 6,00 z ł , op ł ata za 1 godzin ę postoju – 30 z ł ; Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu o ś wiadczy ł o natomiast, ż e decyzja o zmianie cen za us ł ugi przewozu osób taksówk ą zapad ł a w dniu 11 czerwca 2008r. na Walnym Zgromadzeniu Taksówkarzy korporacji. Tabela 2 Daty rozpocz ę cia przewzorcowywania taksometrów przez przedsi ę biorców zwi ą zanych ze R. Klajn ą , NON STOP TELE TAXI, Ł . Lubiatowskim, GZT, TAXI MERCEDES i TELE-TAXI R. Klajna NON STOP TELE TAXI Ł . Lubiatowski GZT TAXI MERCEDES TELE-TAXI 9 czerwca 2008 10 czerwca 2008 11 czerwca 2008 11 czerwca 2008 11 czerwca 2008 11 czerwca 2008 Ź ród ł o: UOKiK - akta sprawy Z informacji uzyskanych z Obwodowego Urz ę du Miar w Grudzi ą dzu wynika, i ż obecnie oraz w 2008 roku czas oczekiwania na wykonanie przewzorcowania taksometru od momentu zg ł oszenia do Urz ę du takiego zapotrzebowania do wykonania us ł ugi wynosi ok. 1 tygodnia. Procedura zmiany ceny Zgodnie z o ś wiadczeniem Ł ukasza Lubiatowskiego, stawki op ł at za przewóz osób taksówk ą w Grudzi ą dzu by ł y ustalone w porozumieniu z innymi korporacjami na spotkaniach organizowanych przez Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu. Ostatnia podwy ż ka mia ł a miejsce ok. 3 lata temu. Procedura ustalania cen przebiega ł a nast ę puj ą co: propozycja zmiany cen by ł a wysuwana przez korporacj ę na niejawnych zebraniach, w których uczestniczyli przedstawiciele wszystkich korporacji taksówkowych dzia ł aj ą cych na terenie Grudzi ą dza. Podczas tych spotka ń wspólnie ustalano podwy ż k ę cen i nast ę pnie by ł a ona poddawana pod g ł osowanie cz ł onkom Tele Taxi jako taksówkarzom najwi ę kszej korporacji. W przypadku zaakceptowania propozycji przez taksówkarzy korporacji Tele Taxi, informacja o tym by ł a przekazywana telefonicznie do pozosta ł ych korporacji. Wszyscy taksówkarze wówczas zmieniali stawki i przewzorcowywali taksometry. Poprzednia podwy ż ka by ł a ustalana w ten sam sposób i mia ł a miejsce ok. 4 –5 lat temu. By ł a to podwy ż ka na 5 z ł op ł aty pocz ą tkowej i 1,6 z ł za kilometr. Podwy ż ka sprzed ok. 3 lat wprowadzi ł a stawki w wysoko ś ci 5 z ł op ł aty pocz ą tkowej i 2 z ł za kilometr. Podwy ż ka ta by ł a uzgodniona na spotkaniu, które odby ł o si ę w siedzibie nieistniej ą cej ju ż korporacji Taxi Romani. Korporacja ta zaprzesta ł a prowadzenia dzia ł alno ś ci ok. wrze ś nia 2011r., a taksówkarze ś wiadcz ą cy w jej ramach us ł ugi przewozu osób taksówk ą przeszli do innych korporacji dzia ł aj ą cych w Grudzi ą dzu. Wprowadzanie podwy ż ki polega ł o na tym, ż e 13 pocz ą tkowo do serwisu zmieniaj ą cego stawki podje ż d ż a ł y po trzy taksówki z ka ż dej korporacji, poniewa ż nikt nikomu nie ufa ł i obawia ł a si ę , czy te zmiany zostan ą faktycznie wprowadzone. W nast ę pnych dniach taksometry by ł y przewzorcowywane przez kolejnych taksówkarzy. Podwy ż ki by ł y wprowadzane przy okazji wzrostu cen paliw; Ł ukasz Lubiatowski i zwi ą zani z nim przedsi ę biorcy w dniu 7 grudnia 2011r. podwy ż szyli stawki za ś wiadczone us ł ugi do poziomu 7 z ł - op ł ata pocz ą tkowa i 2 z ł - za 1 kilometr. Zatem do dnia 7 grudnia 2011r. Ł ukasz Lubiatowski tak ż e uczestniczy ł w zarzucanym przedsi ę biorcom porozumieniu. Z powodu wprowadzonej podwy ż ki spotka ł si ę z krytyk ą konkurencji, która zarzuca ł a brak uprzednich uzgodnie ń z pozosta ł ymi korporacjami w zwi ą zku z podwy ż k ą . Informacj ę t ę uzyska ł od swoich taksówkarzy, którzy opinie tak ż e s ł yszeli od taksówkarzy konkurencyjnych korporacji. Procedura zmian cen w korporacji Ł ukasza Lubiatowskiego wygl ą da nast ę puj ą co: podj ę cie przez Ł ukasza Lubiatowskiego decyzji o wprowadzeniu podwy ż ki i poinformowanie telefoniczne oraz poprzez dyspozytork ę kierowców korporacji o zmianie stawek, ich wysoko ś ci i terminie ich wprowadzenia wraz z poleceniem przewzorcowania kas w ci ą gu najbli ż szych dwóch dni i zg ł oszenia si ę do Ł ukasza Lubiatowskiego z za ś wiadczeniem z Urz ę du Miar o przestrojeniu kasy, zorganizowanie przez Ł ukasza Lubiatowskiego wydruków nowych cenników i nalepek z cenami, przestawienie (przewzorcowanie) kas i odbiór nowych cenników i nalepek przez kierowców. Wed ł ug o ś wiadczania Ł ukasza Lubiatowskiego, mi ę dzy przedstawicielami pozosta ł ych korporacji s ą organizowane inne spotkania, jednak Ł ukasz Lubiatowski nie jest na nie zapraszany. Wed ł ug jego wiedzy, ostatnie spotkanie mia ł o miejsce ok. roku temu i dotyczy ł o organizacji postoju przy dworcu PKP. Uczestnikami porozumienia nadal dzia ł aj ą cymi na rynku s ą : Ryszard Klajna prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Korona Taxi Ryszard Klajna w Grudzi ą dzu, Tadeusz Wroniecki prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Taksówka Osobowa Tadeusz Wroniecki w Grudzi ą dzu i Andrzej Murawski prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” Andrzej Murawski w Grudzi ą dzu – wspólnicy spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI Andrzej Murawski, Tadeusz Wroniecki” w Grudzi ą dzu, Grudzi ą dzkie Zrzeszenie Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu, Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu, Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu. Uwarunkowania prawne ś wiadczenia us ł ug przewozu osób taksówk ą na terenie Gminy Grudzi ą dz Zagadnienia zwi ą zane z wykonywaniem us ł ug przewozowych reguluje ustawa z dnia 6 wrze ś nia 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z pó ź n. zm.; dalej: tdu ). Zgodnie z art. 5 tdu podj ę cie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, która udzielana jest na wniosek przedsi ę biorcy, na okre ś lony pojazd i obszar obejmuj ą cy gmin ę (art. 6 ust. 4 tdu ). Udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana lub cofni ę cie licencji nast ę puje w drodze decyzji administracyjnej. Organem w ł a ś ciwym w tym zakresie jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Przedsi ę biorca, który uzyska ł licencj ę uprawniony jest do wykonywania transportu drogowego na obszarze w niej oznaczonym. Dopuszczona jest mo ż liwo ść wykonywania przewozu z obszaru okre ś lonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa ś wiadczenia tam 14 us ł ug przewozowych, z wyj ą tkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku z ł o ż enia zamówienia przez klienta z innego obszaru (art. 6 ust. 5 tdu ). Wykonywanie transportu drogowego taksówk ą bez wymaganej licencji podlega karze. Do dnia 6 kwietnia 2011 roku (nowelizacja ustawy o transporcie drogowym z dnia 4 lutego 2011 roku wesz ł a w ż ycie w dniu 7 kwietnia 2011 roku) w ł a ś ciwa rada gminy, po zasi ę gni ę ciu opinii organizacji zrzeszaj ą cych miejscowych taksówkarzy i organizacji, których statutowym celem jest ochrona praw konsumenta, okre ś la ł a na dany rok kalendarzowy, nie pó ź niej jednak ni ż do dnia 30 listopada roku poprzedniego, liczb ę przeznaczonych do wydania nowych licencji. Niedotrzymanie tego terminu oznacza ł o zachowanie dotychczasowej liczby licencji. W Grudzi ą dzu nie zosta ł a podj ę ta uchwa ł a w sprawie ustalenia liczby nowych licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówk ą . Obowi ą zuje jedynie Uchwa ł a z dnia 25 pa ź dziernika 2000 roku nr XXIII/108/00 Rady Miejskiej Grudzi ą dza w sprawie okre ś lenia stref cen (stref taryfowych) obowi ą zuj ą cych przy przewozie osób i ł adunków taksówkami na terenie gminy – miasto Grudzi ą dz. Rada gminy uprawniona jest ponadto, na mocy przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2001 roku o cenach (Dz.U. Nr 97, poz. 1050 z pó ź n. zm.), do ustalania cen urz ę dowych za us ł ugi przewozowe transportu zbiorowego oraz za przewozy taksówkami na terenie gminy. Ceny te maj ą charakter cen maksymalnych (art. 9 ustawy o cenach ). W Grudzi ą dzu na dzie ń wydania niniejszej decyzji nie obowi ą zywa ł a uchwa ł a o ustaleniu maksymalnych op ł at za us ł ugi przewozu osób taksówk ą . Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje zawierania porozumie ń , których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. (art. 6 ust. 1 okiku ). Zgodnie z art. 4 pkt 5) okiku porozumienia te mog ą przybra ć nast ę puj ą ce formy: a) umów zawieranych pomi ę dzy przedsi ę biorcami, mi ę dzy zwi ą zkami przedsi ę biorców oraz mi ę dzy przedsi ę biorcami i ich zwi ą zkami albo niektóre postanowienia tych umów, b) uzgodnie ń dokonanych w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki, c) uchwa ł lub innych aktów zwi ą zków przedsi ę biorców lub ich organów statutowych. Stronom post ę powania postawiono zarzut stosowania praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę okre ś lonej w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w postaci zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę na rynku przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu, polegaj ą cego na ustaleniu bezpo ś rednio lub po ś rednio ujednoliconych cen us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu w wysoko ś ci: 5 z ł – za pierwszy kilometr, 2 z ł – za kolejny kilometr, 3 z ł – za kilometr (druga taryfa), 4 z ł - za kilometr (trzecia taryfa), 6 z ł – za kilometr (czwarta taryfa), 30 z ł – za 1 godzin ę postoju. W pierwszej kolejno ś ci kwesti ą podstawow ą jest rozwa ż enie, czy w wyniku stosowania zarzucanej praktyki dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego, bowiem zgodnie z brzmieniem art. 1 ust. 1 okik u, ustawa ta okre ś la warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów . 15 Interes publicznoprawny Zgodnie z art. 1 ust. 1 okiku , okre ś la ona warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Podejmuj ą c wi ę c dzia ł ania okre ś lone w przywo ł anej ustawie, organ ochrony konkurencji wyst ę puje w funkcji rzecznika interesu publicznego 1 . Z wy ż ej przywo ł anej klauzuli generalnej wynika, i ż podstaw ą do zastosowania przepisów ustawy ochronie konkurencji i konsumentów jest ustalenie, ż e nast ą pi ł o naruszenie interesu publicznego, nie za ś interesu jednostki 2 , czy te ż grupy 3 . Wspomniany cel ustawy pozwala przyj ąć , i ż ma ona charakter publiczny i s ł u ż y ochronie ogólnospo ł ecznego interesu, a co za tym idzie, co do zasady wy łą cza mo ż liwo ść podejmowania przez organ ochrony konkurencji dzia ł a ń w celu ochrony wy łą cznie interesów indywidualnych. Post ę powanie w trybie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ma wi ę c za swój przedmiot i cel ochron ę interesu publicznoprawnego. S ą d Antymonopolowy, interpretuj ą c tre ść kategorii „interesu publicznego” 4 , wyja ś ni ł m.in., i ż : interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany. Organ administracji – Prezes Urz ę du winien by ć w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu […]. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dostrze ż ony przez nieokre ś lon ą z góry liczb ę osób, a nie jednostki, czy te ż okre ś lon ą grup ę . Zatem, podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy te ż grupy. Pogl ą d ten, potwierdzony zosta ł wcze ś niejszym wyrokiem S ą du Najwy ż szego z dnia 29 maja 2001 roku, sygn. akt I CKN 1217/98. W wyroku tym S ą d Najwy ż szy odniós ł si ę bezpo ś rednio do publicznoprawnego charakteru ustawy antymonopolowej , stwierdzaj ą c m.in., i ż nie ma ona zastosowania do roszcze ń indywidualnych. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy wykazane zostanie nie tylko, ż e zachowanie przedsi ę biorcy w konkretnym stanie faktycznym stanowi praktyk ę zakazan ą ustaw ą , ale przede wszystkim, ż e w danym sporze dosz ł o do zagro ż enia lub naruszenia interesu publicznego, a tym samym kwestionowane dzia ł anie godzi w warunki w ł a ś ciwego funkcjonowania gospodarki wolnorynkowej, charakteryzuj ą cej si ę m.in. swobod ą podejmowania i prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej i nie podlegaj ą cym ograniczeniom, inne ni ż ustawowe, wspó ł zawodnictwem rynkowym pomi ę dzy przedsi ę biorcami. W uzasadnieniu powo ł anego wy ż ej wyroku S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł m.in.: Za zagro ż enie lub naruszenie konkurencji w takim rozumieniu uzna ć nale ż y jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku gospodarczego, a wi ę c gdy dotycz ą konkurencji rozumianej nie jako sytuacje pojedynczego przedsi ę biorcy, lecz jako zjawisko charakteryzuj ą ce funkcjonowanie gospodarki. Ingerencja organów dzia ł aj ą cych na podstawie ustawy antymonopolowej uzasadniona by ł a tylko wówczas, gdy s ł u ż y ł a ochronie tak poj ę tej konkurencji . Stanowisko to S ą d Najwy ż szy podtrzyma ł w wyroku z dnia 5 czerwca 2008 roku, III SK 40/07 (OSNP 2009/19-20/272), w którym uzna ł , ż e ka ż de dzia ł anie wymierzone 1 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 lipca 2001r., sygn. akt XVII Ama 108/00. 2 S ą d Antymonopolowy w wyroku z dnia 3 kwietnia 2002r., sygn. akt XVII Ama 88/01, wyra ź nie wskaza ł , i ż „Celem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie jest ochrona prywatnoprawnego interesu przedsi ę biorcy b ą d ź konsumenta”. 3 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 12 czerwca 2002r., sygn. akt XVII AmA 47/2001. 4 por. wyrok z dnia 4 lipca 2002r., sygn. akt XVII Ama 108/00. 16 w mechanizm konkurencji godzi w interes publiczny w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o ochronie konkurencji i konsumentów . W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono m.in. S ą d Najwy ż szy podziela w pe ł ni dotychczasow ą lini ę orzecznictwa, zgodnie z któr ą naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce nie tylko wówczas, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z przepisami obu ustaw dotkni ę ty zosta ł „szerszy kr ą g uczestników rynku”, ale tak ż e, gdy dzia ł ania te wywo ł a ł y na rynku inne niekorzystne zjawiska 5 . Jak podkre ś li ł S ą d Najwy ż szy w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lipca 2003 roku, I CKN 496/01 (niepublikowany), istnienie interesu publicznoprawnego nale ż y ocenia ć przez pryzmat szerszego spojrzenia, uwzgl ę dniaj ą cego ca ł o ść negatywnych skutków dzia ł a ń na okre ś lonym rynku. U ż ytego w tych orzeczeniach sformu ł owania: „dotkni ę cie skutkami dzia ł a ń ” sprzecznych z ustaw ą antymonopolow ą , nie mo ż na jednak rozumie ć w sposób w ą ski i mechaniczny jako tylko bezpo ś redniego pokrzywdzenia kontrahenta lub konkurentów przedsi ę biorcy dopuszczaj ą cego si ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę lub innych uczestników rynku (w rozpoznawanej sprawie zainteresowanego przedsi ę biorcy Bogus ł aw W. i Zbigniew W.). Trzeba tu ocenia ć ca ł o ść negatywnych skutków dzia ł a ń monopolisty na okre ś lonym rynku (rynek relewantny), kieruj ą c si ę ogólnymi celami prawa ochrony konkurencji . Rozpatruj ą c niniejsz ą spraw ę Prezes UOKiK uzna ł , ż e ma ona charakter publicznoprawny i mo ż e by ć rozpatrywana na gruncie przepisów prawa antymonopolowego, bowiem wszelkie uzgodnienia dotycz ą ce cen dokonywane pomi ę dzy przedsi ę biorcami dzia ł aj ą cymi na tym samym rynku, b ę d ą cymi konkurentami zawsze prowadz ą do zak ł ócenia zasad wolnego rynku poprzez ograniczenie, czy wr ę cz zaniechanie podejmowania dzia ł a ń konkurencyjnych, podczas gdy skutki takich praktyk odczuwalne s ą przede wszystkim przez kontrahentów przedsi ę biorców, najcz ęś ciej konsumentów. Ustalenie jednolitych cen przez uczestników porozumienia wypaczy ł o rywalizacj ę pomi ę dzy jego uczestnikami w zakresie najistotniejszego, dla wi ę kszo ś ci konsumentów, kryterium wyboru danego us ł ugodawcy. Doprowadzi ł o to do sytuacji, w której wy łą czona zosta ł a konkurencja cenowa pomi ę dzy uczestnikami rynku, której naturalnym skutkiem jest ró ż nicowanie cen oraz ich obni ż anie. Poprzez wy łą czenie tego mechanizmu odbiorcy us ł ug zmuszeni s ą do uiszczania ceny za us ł ugi przewóz taksówk ą , która z powy ż szych wzgl ę dów jest wy ż sza, ni ż ta, która obowi ą zywa ł aby w warunkach konkurencyjnych. W konsekwencji zawarcie porozumienia przez strony post ę powania, narusza bezpo ś rednio interesy maj ą tkowe konsumentów, które Prezes UOKiK zobowi ą zany jest chroni ć . Status stron post ę powania jako zwi ą zków przedsi ę biorców Poj ę cie przedsi ę biorca zosta ł o zdefiniowane w art. 4 pkt 1 okiku i obejmuje ono szeroki kr ą g podmiotów, w tym zwi ą zki przedsi ę biorców. Zwi ą zek przedsi ę biorców za ś , to zgodnie z art. 4 pkt 2 okiku izby, zrzeszenia i inne organizacje zrzeszaj ą ce przedsi ę biorców oraz zwi ą zki tych organizacji. Jak wskazuje si ę w literaturze przedmiotu 6 , z uwagi na szeroki zakres poj ę cia przedsi ę biorca 7 , równie ż poj ę cie zwi ą zku powinno by ć odpowiednio szerzej interpretowane 5 zob. wyroki S ą du Najwy ż szego: z dnia 29 maja 2001r., I CKN 1217/98, OSNC 2002 nr 1, poz. 13; z dnia 28 stycznia 2002 r., I CKN 112/99, OSNC 2002 nr 11, poz. 144; z dnia 24 lipca 2003 r., I CKN 496/01, niepublikowany. 6 E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , wyd. Twigger, Warszawa 2002, s. 37-39. 7 Por. m.in. wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 7 kwietnia 2004r., sygn. akt III SK 22/04, w uzasadnieniu, którego podniesiono m.in. „ …sama ustawa zdefiniowa ł a – na u ż ytek tej ustawy – poj ę cie „przedsi ę biorcy” bardzo szeroko, obejmuj ą c nim oprócz podmiotów definiowanych jako przedsi ę biorcy w innych ustawach (por. te ż art. 17 poprzez uwzgl ę dnienie nie tylko zwi ą zków przedsi ę biorców w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r., Nr 220, poz. 1447 z pó ź n. zm.), ale tak ż e zwi ą zków innych osób i podmiotów maj ą cych status przedsi ę biorcy w kontek ś cie przepisów ustawy antymonopolowej . Nale ż y wi ę c przyj ąć , ż e zawiera ono wszelkie dopuszczalne prawem organizacyjne formy zrzeszenia si ę przedsi ę biorców lub zwi ą zków, które tworzone s ą dla osi ą gni ę cia celów prawem dopuszczalnych; albo ekonomicznych, albo zawodowych, albo ekonomicznych i zawodowych. Osoby fizyczne, b ę d ą ce przedsi ę biorcami, mog ą tworzy ć zwi ą zki lub przyst ę powa ć do organizacji, o ile ich dzia ł alno ść ma s ł u ż y ć ochronie ich interesów gospodarczych jako uczestników rynku. Zwi ą zki przedsi ę biorców na gruncie prawa antymonopolowego uznaje si ę za legalne je ż eli spe ł niaj ą trzy podstawowe warunki 8 : - otwarte cz ł onkostwo, - niedyskryminowanie cz ł onków, - brak celów antykonkurencyjnych. Celem zrzeszania si ę przedsi ę biorców jest stworzenie organizacji umo ż liwiaj ą cej uczestnikom wspólne wyra ż anie interesów oraz ich reprezentowanie i ochron ę wobec innych podmiotów 9 . Legalna dzia ł alno ść zwi ą zków mo ż e przyk ł adowo dotyczy ć : publikacji pism bran ż owych, prowadzenia bada ń poprzedzaj ą cych faz ę konkurencyjn ą , szkolenia, wspólnej reklamy, kontroli jako ś ci, itp. Zarzut zawarcia porozumienia, stanowi ą cego przedmiot niniejszego post ę powania zosta ł postawiony siedmiu podmiotom (w tym Tadeuszowi Wronieckiemu i Andrzejowi Murawskiemu prowadz ą cym dzia ł alno ść w formie spó ł ki cywilnej), które stanowi ą , w ocenie organu antymonopolowego, zwi ą zki przedsi ę biorców: - Grudzi ą dzkiemu Zrzeszeniu Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu , - Grudzi ą dzkiemu Stowarzyszeniu TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu , - Stowarzyszeniu Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu , Cz ł onkami, których s ą przedsi ę biorcy uprawnieni do ś wiadczenia us ł ug przewozowych taksówkami oraz - czterem osobom fizycznym - przedsi ę biorcom, z którymi wspó ł pracuj ą taksówkarze. Do zwi ą zków tych, zarówno do Zrzeszenia, Stowarzysze ń jak i do osób fizycznych oraz zwi ą zanych z nimi przedsi ę biorców mo ż na odnie ść nast ę puj ą ce spostrze ż enia uzasadniaj ą ce zaliczenie ich do grupy podmiotów okre ś lonych w art. 4 pkt 2 okiku : „ Taksówkarze je ż d żą cy w danej korporacji radiowej tworz ą wyodr ę bnion ą , jednoznacznie identyfikowaln ą na rynku grup ę , realizuj ą c ą wspólne dla wszystkich jej cz ł onków cele i spe ł niaj ą c ą okre ś lone zadania. Przewo ź nicy nale żą cy do korporacji, 431 Kodeksu cywilnego) tak ż e podmioty, których dzia ł alno ść nie kojarzy si ę z typow ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą . Wyra ź nie t ę zasad ę regulacji mo ż na uchwyci ć poprzez analiz ę ca ł o ś ci definicji „przedsi ę biorcy” zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, to jest nie tylko w obr ę bie powo ł anej wy ż ej cz ęś ci tego przepisu i odpowiadaj ą cej jej cz ęś ci definicji przedsi ę biorcy, ale tak ż e przez uwzgl ę dnienie podmiotów, o których mowa w art. 4 pkt 1 lit. b (np. odno ś nie osoby fizycznej wykonuj ą cej zawód we w ł asnym imieniu) oraz o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. c (np. odno ś nie osoby fizycznej posiadaj ą cej akcje lub udzia ł y zapewniaj ą ce jej co najmniej 25% g ł osów w organach co najmniej jednego przedsi ę biorcy). Wnioski z wyk ł adni art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dodatkowo, ale tak ż e bardzo silnie – wbrew stanowisku kasacji- wzmacnia zawarta w wyroku interpretacja zakresu tej ustawy okre ś lonego w jej art. 1 i 3 oraz zakres dzia ł ania Prezesa UOKiK, okre ś lony w art. 26”. 8 E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa ….. , s. 39. 9 St. Gronowski, Ustawa antymonopolowa. Komentarz . CH Beck, W-wa 1996 s. 41-47. 18 wykonuj ą te same us ł ugi transportowe, a kryterium optymalizacyjnym ich dzia ł alno ś ci jest maksymalizacja ilo ś ci zlece ń , pozyskiwanych dla ca ł ej grupy i rozdzielanych na indywidualnych taksówkarzy. Cele cz ą stkowe s ą wi ę c ca ł kowicie zbie ż ne z celem ogólnym grupy, stanowi ą cym o sensie jej istnienia na rynku. Cho ć podmiot przyjmuj ą cy i rozdzielaj ą cy zlecenia sam nie ś wiadczy przewozów, to je organizuje. Obie us ł ugi realizowane w grupie s ą wi ę c ze sob ą ś ci ś le, funkcjonalnie zwi ą zane, a byt i interes ekonomiczny Spó ł ki uzale ż niony jest od wspó ł pracy z taksówkarzami. Poza ni ą jej samodzielne, istnienie na rynku nie jest ani mo ż liwe, ani celowe. Sposób organizacji pracy oraz obowi ą zuj ą ce zasady rozdysponowywania zlece ń w grupie powoduj ą , ż e nale żą cy do niej taksówkarze faktycznie nie rywalizuj ą ze sob ą , a konkurencja mi ę dzy nimi zast ą piona zosta ł a kooperacj ą , koordynowan ą przez centrum dyspozytorskie. W ten sposób ka ż dy z elementów tak funkcjonuj ą cej organizacji 10 wspó ł przyczynia si ę do powodzenia grupy jako ca ł o ś ci. Maj ą c to na uwadze, za ca ł kowicie uprawnione nale ż y przyj ąć stwierdzenie, ż e ka ż da korporacja – przesadzaj ą o tym m.in. wewn ę trzne regu ł y jej funkcjonowania - tworzy odr ę bny i nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci co do jego identyfikacji, zwi ą zek przedsi ę biorców, tj. taksówkarzy i jednego centrum informacyjno-dyspozytorskiego. W otoczeniu rynkowym, a zw ł aszcza przez konsumentów, korporacja postrzegana jest jako jeden podmiot rynkowy. Przes ą dzaj ą o tym: identyczne oznaczenie pojazdów, jedno logo firmy, ukazuj ą ce si ę reklamy grupy, a nie indywidualnych, wspó ł pracuj ą cych z ni ą taksówkarzy, a przede wszystkim nieodczuwalno ść , z punktu widzenia pasa ż era, ró ż nicy pomi ę dzy podmiotem przyjmuj ą cym zlecenie a wykonuj ą cym zamówiony kurs. Przyj ę cie zg ł oszenia przewozu i jego wykonanie traktowane jest jako jedna us ł uga. Jak zaznaczono zwi ą zki przedsi ę biorców tworzone s ą dla osi ą gni ę cia celów prawem dopuszczalnych; albo ekonomicznych, albo zawodowych, albo ekonomicznych i zawodowych. Zwi ą zki taksówkarzy wspó ł tworz ą cych poszczególne korporacje spe ł niaj ą wszystkie te kryteria. Osoby fizyczne b ę d ą ce przedsi ę biorcami mog ą tworzy ć zwi ą zki lub przyst ę powa ć do organizacji, maj ą cych za zadanie ochron ę interesów gospodarczych ich cz ł onków. Dla taksówkarzy przynale ż no ść do danej korporacji u ł atwia pozyskiwanie klientów, bowiem forma telefonicznego wezwania taksówki jest, ze wzgl ę du na brak konieczno ś ci poszukiwania ś rodka transportu, cen ę , czas oczekiwania i bezpiecze ń stwo, preferowana przez pasa ż erów. Ka ż dy z taksówkarzy korzysta z us ł ug danej korporacji dobrowolnie. Celem zwi ą zku nie jest, co do zasady, prowadzenie dzia ł a ń ograniczaj ą cych konkurencj ę , ale zwi ę kszenie efektywno ś ci funkcjonowania i pozyskanie na jej rzecz jak najwi ę kszej ilo ś ci klientów. Wspólna reklama, a tak ż e konieczno ść zdobycia zaufania klientów zlecaj ą cych firmie przewozy w przekonaniu gwarantowania przez ni ą niezmiennych jako ś ciowych i cenowych standardów obs ł ugi klienta, determinuj ą konieczno ść stosowania jednolitej, w ramach ca ł ej grupy, polityki cenowej. Konsument decyduj ą cy si ę na przejazd taksówk ą nie wybiera bowiem okre ś lonego taksówkarza, ale dokonuje wyboru danej korporacji i musi mie ć pewno ść , ż e niezale ż nie od przewo ź nika, nale ż no ść za kurs ustalona b ę dzie wed ł ug cennika obowi ą zuj ą cego w grupie taksówkowej, z której us ł ug zdecydowa ł si ę skorzysta ć . Stosowane przez korporacje programy lojalno ś ciowe, karty rabatowe, karty sta ł ego klienta, czy talony honorowane s ą we wszystkich taksówkach danej grupy. Druk materia ł ów reklamowych, w łą czaj ą c w to cenniki, zlecany jest przez korporacj ę i wykorzystywany przez wszystkich taksówkarzy grupy. Wszyscy taksówkarze je ż d żą cy w danej grupie oznaczeni s ą identycznie i identyfikowani z dan ą korporacj ą przewozow ą .” 11 10 Tadeusz Kotarbi ń ski twierdzi ł ż e „organizacja jest to pewien rodzaj ca ł o ś ci ze wzgl ę du na stosunek do niej jej w ł asnych elementów, mianowicie taka cz ęść , której wszystkie sk ł adniki wspó ł przyczyniaj ą si ę do powodzenia ca ł o ś ci” . 11 Decyzja RGD 5/2010 z dnia 26 marca 2010r. 19 Podsumowuj ą c zatem, mimo i ż przedsi ę biorcy, którym zosta ł postawiony zarzut zawarcia porozumienia, sami nie wykonuj ą us ł ug przewozowych, to, w ocenie organu antymonopolowego, istniej ą przes ł anki uzasadniaj ą ce twierdzenie, i ż podmioty te wraz z wspó ł pracuj ą cymi z nimi przedsi ę biorcami, tworz ą zwi ą zki przedsi ę biorców, w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 2 okiku niezale ż nie od formy powi ą za ń (cz ł onkowstwo, umowa o wspó ł pracy), które maj ą zdolno ść zawierania porozumie ń antykonkurencyjnych, b ą d ź w formie umów, b ą d ź w formie praktyk uzgodnionych. Rynek w ł a ś ciwy Aby przej ść do analizy czy uczestnicy rynku zawarli porozumienie skutkuj ą ce ograniczeniem lub naruszeniem konkurencji konieczne jest zdefiniowanie rynku w ł a ś ciwego, na którym zwi ą zki przedsi ę biorców dzia ł aj ą . Zgodnie z definicj ą zawart ą w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji . Identyfikacja wymiaru produktowego rynku sprowadza si ę do wyodr ę bnienia towarów, w rozumieniu art. 4 pkt 7 okiku , w oparciu o ich szczególne w ł asno ś ci, tak, aby odró ż ni ć te towary od innych w taki sposób, by nie istnia ł a mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. S ą to towary takie same lub uznane za substytuty. W niniejszym post ę powaniu przedmiot rynku stanowi ą us ł ugi polegaj ą ce na przewozie osób taksówk ą , najcz ęś ciej i zwyczajowo zlecane drog ą radiow ą lub wykonywane na wezwania telefoniczne. Us ł ugi takie nie posiadaj ą bliskich substytutów i stanowi ą odr ę bny rynek w aspekcie produktowym. Definicja rynku w uj ę ciu geograficznym wyra ż a ogó ł stosunków wymiany oraz stosunków równoleg ł ych zachodz ą cych mi ę dzy jego uczestnikami, usytuowanymi na danym obszarze. W niniejszej sprawie jest nim rynek terytorialnie identyfikowalny z obszarem miasta Grudzi ą dz, a to z uwagi na fakt, i ż w ramach uzyskanych licencji taksówkarze mog ą oferowa ć i wykonywa ć us ł ugi przewozowe, na danym, okre ś lonym w licencji terenie. Struktur ę podmiotow ą rynku w ł a ś ciwego, okre ś lonego produktowo i terytorialnie jak wy ż ej, tworz ą – po stronie poda ż y – przedsi ę biorcy lub zwi ą zki przedsi ę biorców, ś wiadcz ą ce us ł ugi taksówkowe. Pozostaj ą one wzgl ę dem siebie w stosunku konkurencji, bowiem oferuj ą ten sam rodzaj us ł ug w ramach jednego rynku geograficznego. Stron ę popytow ą tworz ą natomiast nabywcy tych us ł ug, korzystaj ą cy z przewozu do celów zarówno konsumpcyjnych, jak i w zwi ą zku z prowadzon ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą . Maj ą c na uwadze poczynione ustalenia, nale ż y przyj ąć , ż e – w przedmiotowej sprawie – rynkiem w ł a ś ciwym jest, ograniczony do terenu miasta Grudzi ą dz, lokalny rynek ś wiadczenia us ł ug przewozu osób taksówk ą . Powy ż szy sposób zdefiniowania rynku w ł a ś ciwego jest w pe ł ni zgodny z wcze ś niejszymi decyzjami Prezesa Urz ę du w podobnych sprawach 12 oraz z orzecznictwem s ą dowym 13 . 12 Por. decyzja Prezesa Urz ę du nr RBG-31/2003 z dnia 19 grudnia 2003r.; decyzja Prezesa Urz ę du nr RPZ- 23/2006 z dnia 25 sierpnia 2006 r.; decyzja Prezesa Urz ę du nr RKR-39/2004 z dnia 30 listopada 2004 r.; Decyzja Prezesa Urz ę du nr RKT-29/2005 z dnia 9 maja 2005 r.; decyzja Prezesa Urz ę du nr RWR-23/2006 z dnia 9 czerwca 2006 r.; decyzja Prezesa Urz ę du nr RGD-5/2010 z dnia 26 marca 2010r., decyzja Prezesa Urz ę du nr RBG-9/2011 z dnia 8 lipca 2011r.:; decyzja Prezesa Urz ę du nr RWR 7/2012 z dnia 16 marca 2012 r. 13 wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 10 maja 2006 r., sygn. akt XVII AmA 13/05; wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt XVII AmA 77/05; wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt VI ACa 1286/07; wyrok S ą du Apelacyjnego 20 Regu ł a de minimis Przedsi ę biorcom b ę d ą cym stronami niniejszego post ę powania zarzuca si ę naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 okiku . Przywo ł ane przepisy zakazuj ą przedsi ę biorcom zawierania porozumie ń , których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, polegaj ą ce na ustalaniu, bezpo ś rednio lub po ś rednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzeda ż y towarów (art. 6 ust. 1 pkt 1 okiku ). Do porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę mi ę dzy przedsi ę biorcami stosuje si ę , co do zasady, regu łę de minimis , która wy łą cza ingerencj ę Prezesa Urz ę du w porozumienia o charakterze bagatelnym, które ze swej istoty nie mog ą wywrze ć odczuwalnego skutku dla stanu konkurencji na rynku. Je ż eli za ś chodzi o porozumienia okre ś lone w art. 6 ust. 1 pkt 1 okiku wy łą czone jest stosowanie regu ł y z art. 7 ust. 1 okiku . Zgodnie bowiem z ust. 2 art. 7 okiku z uwagi na regu łę de minimis ze stosowania zakazu zawierania porozumie ń nigdy nie s ą wy łą czone mi ę dzy innymi porozumienia polegaj ą ce na ustalaniu, bezpo ś rednio lub po ś rednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzeda ż y towarów . Warto jednak zauwa ż y ć , ż e porozumienie zarzucane stronom post ę powania obj ęł o znaczn ą cze ść rynku przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu. Przyjmuj ą c bowiem, ż e na 300 przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu porozumieniem obj ę tych zosta ł o 179 z nich (17- R. Klajna, 12 - NON STOP TELE TAXI, 49 – Ł . Lubiatowski, 23 – GZT, 33 – TAXI MERCEDES, 45- TELE-TAXI), łą czny udzia ł w rynku w ł a ś ciwym uczestników porozumienia wynosi ł niemal 60%. Uczestnicy porozumienia nie wykazali tak ż e, aby zachodzi ł a którakolwiek z okoliczno ś ci wymienionych w art. 8 ust. 1 okiku . W materiale dowodowym zgromadzonym w toku post ę powania organ antymonopolowy równie ż nie znalaz ł okoliczno ś ci uzasadniaj ą cych zastosowanie wy łą czenia indywidualnego. Nie stwierdzono bowiem aby zarzucane stronom post ę powania porozumienie jednocze ś nie: - przyczynia ł o si ę do polepszenia produkcji, dystrybucji towarów lub do post ę pu technicznego lub gospodarczego; - zapewnia ł o nabywcy lub u ż ytkownikowi odpowiedni ą cz ęść wynikaj ą cych z porozumie ń korzy ś ci; - nie nak ł ada ł o na zainteresowanych przedsi ę biorców ogranicze ń , które nie s ą niezb ę dne do osi ą gni ę cia tych celów; - nie stwarza ł o stronom post ę powania mo ż liwo ś ci wyeliminowania konkurencji na rynku w ł a ś ciwym w zakresie znacznej cz ęś ci okre ś lonych towarów. Porozumienie W my ś l definicji legalnej z art. 4 pkt 5 okiku poj ę cie „ porozumienia ” obejmuje umowy , uchwa ł y zwi ą zków przedsi ę biorców oraz uzgodnione dzia ł ania (co najmniej dwóch) przedsi ę biorców. Porozumienia mog ą by ć przedmiotem zakazu z art. 6 ust. 1 okiku bez wzgl ę du na swoj ą form ę - zakaz stosowany jest zarówno wobec uzgodnie ń zawartych lub potwierdzonych pisemnie, jak i wobec przejawów faktycznej koordynacji dzia ł a ń przedsi ę biorców . Za porozumienie mo ż e by ć uznana tak ż e jedynie okre ś lona klauzula zawarta w umowie. 14 w Warszawie z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt VI ACa 531/08; wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt XVII AmA 71/10; wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt XVII AmA 69/10 14 tak równie ż K. Kohutek, [w:] Kohutek , Sieradzka , Ustawa o Ochronie Konkurencji i Konsumentów. Komentarz, Wydawnictwo: Wolters Kluwer, s. 249. 21 Na uwag ę zas ł uguje tak ż e wyra ż ony w orzecznictwie pogl ą d, i ż uznanie porozumienia za ograniczaj ą ce konkurencj ę w ś wietle art. 6 ust. 1 okiku nie wymaga ustalenia, czy porozumienie zosta ł o zawarte przez osoby uprawnione do reprezentowania danego podmiotu (przedsi ę biorcy) (zob. wyr. SOKiK z 12.7.2007r., XVII Ama 64/06 i wyr. SOKiK z 12.7.2007 r., XVII Ama 66/06, niepubl.). Porozumienia ograniczaj ą ce konkurencj ę wywieraj ą wp ł yw zarówno na relacje mi ę dzy przedsi ę biorcami anga ż uj ą cymi si ę w okre ś lon ą praktyk ę , jak i na inne podmioty (osoby trzecie) - pozosta ł ych graczy rynkowych oraz konsumentów. Oddzia ł ywanie na konkurencj ę mo ż e przyj ąć ró ż ne postaci: ustawodawca wymienia w art. 6 ust. 1 okiku „ eliminowanie ”, „ ograniczanie ” i „ naruszanie konkurencji w inny sposób ”. Ustawodawca nie definiuje jednak ż adnego z wymienionych stanów oddzia ł ywania na konkurencj ę , nie wskazuje te ż , czy poj ę cia te odnosz ą si ę do podmiotowego, czy przedmiotowego aspektu konkurowania. W oparciu o przepis art. 6 okiku zakazem zawierania porozumie ń obj ę te s ą , nie tylko wszelkiego typu umowy dokonywane pomi ę dzy konkurentami, ale równie ż wszelkie uzgodnienia, na skutek których dochodzi do wyeliminowania, ograniczenia lub naruszenia zasad konkurencji. Istnienie konkurencji gwarantuje nie tylko swobod ę dzia ł ania i podejmowania niezale ż nych decyzji przez wszystkie dzia ł aj ą ce na rynku przedsi ę biorstwa, ale tak ż e wolno ść wyborów dokonywanych przez konsumentów. Ograniczenie konkurencji ma miejsce m.in. wówczas, gdy przedsi ę biorcy rezygnuj ą z samodzielno ś ci w zakresie podejmowania niezale ż nych decyzji co do tego, jak ą polityk ę rynkow ą realizowa ć i za pomoc ą jakich parametrów dzia ł ania (cena, jako ść , warunki dystrybucji) to czyni ć , jak równie ż gdy wskutek dzia ł a ń przedsi ę biorców konsumenci maj ą ograniczon ą swobod ę w ł asnego wyboru. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 5 pkt b okiku za porozumienia uznaje si ę uzgodnienia dokonywane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki . Istot ą tej praktyki jest koordynacja zachowa ń przedsi ę biorców poprzez ś wiadome wspó ł dzia ł anie, którego celem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji (tzw. praktyki uzgodnione czy tzw. wspó ł praca faktyczna). Koordynacja pozwala bowiem na wyeliminowanie niepewno ś ci przedsi ę biorców co do przebiegu procesów rynkowych i warunków dzia ł ania konkurencji 15 . Praktyczna kooperacja pomi ę dzy przedsi ę biorcami zajmuje wi ę c miejsce konkurencji. Decyduj ą ce zatem, dla zakazu praktyk uzgodnionych, jest stwierdzenie ograniczenia wolno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorców przez koordynowanie ich zachowa ń , czyli zast ą pienia dzia ł aniami skoordynowanymi dzia ł a ń samodzielnych 16 . Uzgodnienie to mo ż e przybra ć form ę wymiany informacji o przysz ł ych zachowaniach rynkowych, w oczekiwaniu na osi ą gni ę cie efektu koordynacyjnego 17 . Przyjmuje si ę , ż e wystarczy je ż eli z wyprzedzeniem przedsi ę biorcy poinformuj ą si ę wzajemnie o zachowaniu, przez co ka ż dy z nich mo ż e planowa ć swoje dzia ł anie, polegaj ą c na tym, ż e konkurenci równolegle uczyni ą to samo 18 . S ą d Pierwszej Instancji (SPI) w Luksemburgu w wyroku z dnia 6 kwietnia 1995 roku wskazuje tak ż e, ż e wymiana, mi ę dzy konkuruj ą cymi 15 E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa o ochronie …, s. 44. 16 T. Skoczny, W. Springer, Podstawowe orzecznictwo antymonopolowe organów wspólnot europejskich , Zakaz porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę I , Urz ą d Antymonopolowy, Warszawa 1996, s. 29. 17 T. Skoczny, W. Springer, Podstawowe orzecznictwo …, s. 29; por. wyrok Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z dnia 14.07.1972 r. w sprawie 48/69 Imperial Chemical Industries Ltd. v. Komisja Wspólnot Europejskich , Zb. Wyroków SE 1972, 619. 18 T. Skoczny, W. Springer, Podstawowe orzecznictwo …, s. 112, por. wyrok Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z dnia 14.07.1972 r. w sprawie 48/69 Imperial Chemical Industries Ltd. v. Komisja Wspólnot Europejskich , Zb. Wyroków SE 1972, 619. 22 przedsi ę biorcami, informacji, które mog ą by ć wykorzystane do stworzenia kartelu stanowi praktyk ę uzgodnion ą (…) 19 . Poniewa ż poj ę cie uzgodnionych praktyk zak ł ada istnienie wzajemnych kontaktów, przyjmuje si ę tak ż e, ż e warunek ten jest spe ł niony je ś li ujawnienie przez jednego konkurenta innemu przysz ł ych zamiarów lub zachowania na rynku by ł o wnioskowane, b ą d ź przynajmniej zaakceptowane, przez tego innego konkurenta 20 . Uzna ć nale ż y, ż e jakikolwiek kontakt, czy to bezpo ś redni, czy te ż po ś redni, mi ę dzy podmiotami gospodarczymi, w efekcie którego dochodzi do ujawnia konkurentowi jego zamiarów i planów, stanowi zakazan ą praktyk ę uzgodnion ą 21 . W celu udowodnienia, ż e pomi ę dzy niezale ż nymi przedsi ę biorcami/konkurentami dosz ł o do praktyk uzgodnionych, nie jest konieczne, aby którykolwiek z nich lub wszyscy, w sposób formalny zobowi ą zali si ę do podj ę cia okre ś lonego zachowania wystarczaj ą cym jest, ż e poprzez ujawnienie lub podj ę cie zamiarów zmniejszy ł a si ę niepewno ść co do zachowania, jakiego mo ż na si ę spodziewa ć na rynku. Wystarczy, ż e przez stwierdzenie zamiarów, przedsi ę biorstwo wykluczy ł o lub, przynajmniej, w istotny sposób zmniejszy ł o niepewno ść co do zachowania, jakiego mo ż na si ę spodziewa ć na rynku z jego strony 22 . Bez znaczenia, w ocenie Prezesa Urz ę du, jest wi ę c czy strony przedmiotowego post ę powania uwa ż a ł y si ę za zwi ą zane – prawnie, faktycznie lub moralnie – do podj ę cia uzgodnionych dzia ł a ń . Stosownie do art. 231 k.p.c w zw. z. art. 84 okiku mo ż na uzna ć za ustalone fakty, maj ą ce istotne znaczenie dla rozstrzygni ę cia sprawy, je ż eli wniosek taki mo ż na wyprowadzi ć z innych ustalonych faktów. Zgodnie z orzecznictwie antymonopolowym fakt zawarcia zakazanego prawem porozumienia (w przypadku braku dowodów bezpo ś rednich) mo ż e by ć udowodniony w sposób po ś redni, je ż eli podobie ń stwo post ę powania przedsi ę biorców nie da si ę wyja ś ni ć bez za ł o ż enia wcze ś niej uzgodnionego zachowania tych podmiotów na rynku 23 . Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci w Luksemburgu dopuszcza stwierdzenie istnienia praktyki uzgodnionej bez konkretnego dowodu, je ż eli, przy uwzgl ę dnieniu wszelkich poszlak, identyczno ś ci zachowa ń przedsi ę biorców nie da si ę wyja ś ni ć inaczej ni ż uzgodnieniem 24 . W tym miejscu wskaza ć równie ż nale ż y na wyrok S ą du Najwy ż szego z 9 sierpnia 2006 roku w sprawie III SK 6/06, gdzie S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , i ż w przypadku postawienia przedsi ę biorcom zarzutu zawarcia niedozwolonego (zabronionego przez prawo) porozumienia dotycz ą cego uzgodnienia cen jako elementu najsilniej oddzia ł uj ą cego na relacje konkurencyjne mi ę dzy przedsi ę biorcami, a zarazem wp ł ywaj ą cego na wybór ofert 19 Wyrok S ą du Pierwszej Instancji (SPI) z dnia 6 kwietnia 1995 r. w sprawie T-142/89 Usines Gustave Boël SA v. Komisja Wspólnot Europejskich , Zb. orz. 1995, II-867, w Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej, Orzecznictwo, Tom II Cz ęść 1, Orzeczenia Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z lat 1990 – 2004 , Opracowanie i wprowadzenie Agata Jurkowska, Tadeusz Skoczny, Wydawnictwo Naukowe Wydzia ł u Zarz ą dzania Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2005 , s. 228. 20 Wyrok SPI z dnia 15.03.2000 r. w po łą czonych sprawach T-25/95 (…) Cimenteries CB i inni v. Komisja Wspólnot Europejskich , Zb. orz. 2000, II-491, w Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej, Orzecznictwo, Tom II Cz ęść 2, Orzeczenia Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z lat 1990 – 2004 , Opracowanie i wprowadzenie Agata Jurkowska, Tadeusz Skoczny, Wydawnictwo Naukowe Wydzia ł u Zarz ą dzania Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2005, s. 464 i n. 21 Wyrok SPI z dnia 15.03.2000 r. w po łą czonych sprawach T-25/95 (…) Cimenteries CB i inni v. Komisja Wspólnot Europejskich , Zb. orz. 2000, II-491 w Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej, Orzecznictwo, Tom II Cz ęść 2 …, s. 471. 22 Por. wyrok SPI z dnia 14.05.1998 r. w sprawie T-347/94 Mayr-Melnhof Kartongesellschaft GmbH v. Komisja Wspólnot Europejskich , Zb. orz. 1998, II-1751, Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej, Orzecznictwo, Tom II Cz ęść 1 …, s. 381 i 382. 23 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 1.03.1993 r., XVII Amr 37/92, „ Orzecznictwo Gospodarcze” 1993, z. 3, poz. 63; Por. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 20.09.1995 r., XVII Amr 15/95, „ Wokanda” 1996, Nr 8 oraz wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 24.4.1996 r., I CRN 49/96, OSNCP 1996, Nr 9, poz. 124. 24 T. Skoczny, W. Springer, Podstawowe orzecznictwo …, s. 30. 23 przez odbiorców (nosz ą cego nazw ę kartelu cenowego), które uznane jest za jedno z najci ęż szych narusze ń zakazu praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , mo ż liwe - a niekiedy nawet konieczne - jest zastosowanie domniema ń faktycznych, poniewa ż porozumienia tego rodzaju (dokonane w jakiejkolwiek formie) nie tylko nie przybieraj ą postaci pisemnych umów, lecz nawet s ą otaczane przez samych bior ą cych w nich udzia ł przedsi ę biorców pe ł n ą dyskrecj ą . W ocenie pozwanego nie by ł o mo ż liwo ś ci przeprowadzenia dowodów bezpo ś rednich zatem w przedmiotowej sprawie celowe i uzasadnione by ł o stosowanie domniema ń faktycznych . W niniejszej sprawie do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zg ł osi ł si ę przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w zarzucanym porozumieniu – Ł ukasz Lubiatowski - korzystaj ą c z programu leniency . Poda ł on szczegó ł y funkcjonowania porozumienia oraz uczestników zmowy. O ś wiadczy ł on tak ż e, ż e tre ść porozumienia zosta ł a ustalona jedynie ustnie mi ę dzy jego uczestnikami i nie istniej ą ż adne dowody materialne podj ę tej antykonkurencyjnej wspó ł pracy. O ś wiadczenie z ł o ż one do protoko ł u sporz ą dzonego w trybie § 2 ust. 3 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 2009 r. w sprawie trybu post ę powania w przypadku wyst ą pienia przedsi ę biorców do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów o odst ą pienie od wymierzenia kary pieni ęż nej lub jej obni ż enie jest w ocenie Prezesa UOKiK spójne i wiarygodne. Jakkolwiek o ś wiadczenie z ł o ż one przez Ł ukasza Lubiatowskiego do protoko ł u nale ż y traktowa ć jako dowód bezpo ś redni, bowiem pochodzi „z pierwszej r ę ki” od uczestnika porozumienia, to jednak nie zawiera wszystkich szczegó ł owych informacji na temat procesu zawierania porozumienia i mechanizmów jego stosowania. Ponadto o ś wiadczenie Pana Lubiatowskiego b ę d ą cego w konflikcie z pozosta ł ymi uczestnikami rynku w ł a ś ciwego i zaprzestanie stosowania porozumienia w drodze podwy ż ki cen sk ł oni ł o Prezesa UOKiK do przeprowadzenia tak ż e analizy sytuacji na rynku i potwierdzenia relacji wnioskodawcy leniency w drodze domniema ń faktycznych dokonanych na podstawie obiektywnie stwierdzonych dzia ł a ń uczestników porozumienia na rynku w ł a ś ciwym. Konieczne by ł o zatem ustalenie stanu faktycznego tak ż e w drodze zastosowania domniema ń faktycznych na podstawie art. 231 k.p.c w zw. z. art. 84 okiku. Proces ten w ocenie Prezesa UOKiK pozwoli ł na potwierdzenie tez zawartych w o ś wiadczeniu leniency i w konsekwencji na niew ą tpliwe ustalenie okoliczno ś ci sprawy z których wynika, ż e pomi ę dzy R. Klajn ą , NON STOP TELE TAXI, Ł . Lubiatowskim, GZT, TAXI MERCEDES i TELE-TAXI, dosz ł o do porozumienia cenowego polegaj ą cego na podniesieniu cen us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu do tego samego poziomu i w tym samym czasie lub co najmniej porozumienie to przybra ł o form ę dzia ł a ń uzgodnionych, na skutek wymiany informacji o wysoko ś ci i terminie wprowadzenia cen za przewóz osób taksówk ą w Grudzi ą dzu i wykorzystania tych informacji do podniesienia cen do tego samego poziomu i w tym samym czasie, co pozosta ł e zwi ą zki przedsi ę biorców obj ę te zakazan ą praktyk ą . Nale ż y tak ż e zauwa ż y ć , ż e owe porozumienie dotyczy kwestii o bardzo du ż ym znaczeniu ekonomicznym, która na rynku konkurencyjnym wi ąż e si ę z informacjami ś ci ś le chronionymi przez konkurentów rynkowych. Chodzi tu bowiem o informacje poufne, wra ż liwe z punktu widzenia konkurencji. W praktyce za takie informacje uwa ż a si ę bowiem w szczególno ś ci informacje o cenach i planach marketingowych. 25 25 Antoni Bolecki, Wymiana informacji mi ę dzy konkurentami w ś wietle prawa ochrony konkurencji . Przegl ą d Prawa Handlowego, stycze ń 2011. 24 Przeprowadzenie wnioskowania i dowiedzenie faktu zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę za pomoc ą ś rodka dowodowego, jakim jest domniemanie faktyczne polega na wykazaniu, i ż mia ł y miejsce nast ę puj ą ce trzy fakty: - zbieg dzia ł a ń lub zaniecha ń uczestników zmowy, - brak lub nieprawdziwe uzasadnienie dla tych zachowa ń , - prawdopodobie ń stwo kontaktu przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w porozumieniu. 26 Zbieg dzia ł a ń uczestników zmowy Zbieg dzia ł a ń zwi ą zków przedsi ę biorców, którym zosta ł postawiony zarzut zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę (w znaczeniu szerokim) polega na podniesieniu w tym samym czasie (w dniach 9-19 czerwca 2008 roku) jednolitych cen za ś wiadczone us ł ugi i to równie ż z tego samego poziomu obowi ą zuj ą cego do czerwca 2008r. Z informacji udzielonych przez strony post ę powania wynika bowiem, ż e ceny za us ł ugi przewozu osób taksówk ą obowi ą zuj ą ce do czerwca 2008r. wynosi ł y: 5 z ł za pierwszy kilometr (op ł ata pocz ą tkowa), 1,60 z ł za nast ę pny kilometr, 2,40 z ł za nast ę pny kilometr (druga taryfa), 3,20 z ł za nast ę pny kilometr (trzecia taryfa), 4,80 z ł za nast ę pny kilometr (czwarta taryfa) i 30 z ł za jedna godzin ę postoju, co ilustruje Tabela nr 3. Tabela 3 Wysoko ść op ł at za us ł ugi taksówkowe obowi ą zuj ą ce w zwi ą zkach przedsi ę biorców do czerwca 2008 roku Zwi ą zek przedsi ę biorców Op ł ata za pierwszy kilometr Op ł ata za nast ę pny kilometr Op ł ata za nast ę pny kilometr (druga taryfa) Op ł ata za nast ę pny kilometr (trzecia taryfa) Op ł ata za nast ę pny kilometr (czwarta taryfa) Op ł ata za 1 h postoju R. Klajna 5,00 1,60 2,40 3,20 4,80 30,00 NON STOP TELE TAXI 5,00 1,60 2,40 3,20 4,80 30,00 Ł . Lubiatwski 5,00 1,60 2,40 3,20 4,80 30,00 GZT 5,00 1,60 2,40 3,20 4,80 30,00 TAXI MERCEDES 5,00 1,60 2,40 3,20 4,80 30,00 TELE-TAXI 5,00 1,60 2,40 3,20 4,80 30,00 Ź ród ł o: UOKiK – akta sprawy Ceny te w dniach 9-19 czerwca 2008 roku podniesiono do nast ę puj ą cych wysoko ś ci: 5 z ł za pierwszy kilometr (op ł ata pocz ą tkowa), 2,00 z ł za nast ę pny kilometr, 3 z ł za nast ę pny kilometr (druga taryfa), 4 z ł za nast ę pny kilometr (trzecia taryfa), 6 z ł za nast ę pny kilometr (czwarta taryfa) i 30 z ł za jedna godzin ę postoju, co przedstawia Tabela nr 4. Tabela 4 Wysoko ść op ł at za us ł ugi taksówkowe obowi ą zuj ą ce w zwi ą zkach przedsi ę biorców od czerwca 2008 roku Zwi ą zek przedsi ę biorców Op ł ata za pierwszy kilometr (op ł ata pocz ą tkowa Op ł ata za nast ę pny kilometr Op ł ata za nast ę pny kilometr (druga taryfa) Op ł ata za nast ę pny kilometr (trzecia taryfa) Op ł ata za nast ę pny kilometr (czwarta taryfa) Op ł ata za 1 h postoju R. Klajna 5,00 2,00 3,00 4,00 6,00 30,00 NON STOP 5,00 2,00 3,00 4,00 6,00 30,00 26 Ł ukasz Dubi ń ski, Sugerowanie cen czy zmowa? Dowody zawarcia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę , materia ł y z Konferencji z okazji XX-lecia Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pozna ń 2010. 25 TELE TAXI Ł . Lubiatowski* 5,00 2,00 3,00 4,00 6,00 30,00 GZT 5,00 2,00 3,00 4,00 6,00 30,00 TAXI MERCEDES 5,00 2,00 3,00 4,00 6,00 30,00 TELE-TAXI 5,00 2,00 3,00 4,00 6,00 30,00 Ź ród ł o: UOKiK – akta sprawy * ceny obowi ą zywa ł y do dnia 7 grudnia 2011r., tj. do momentu wyst ą pienia z porozumienia Brak uzasadnienia dla dzia ł a ń uczestników zmowy Strony, z wyj ą tkiem Ł ukasza Lubiatowskiego i Tadeusz Wronieckiego nie odnios ł y si ę do postawionego im zarzutu. Pan Ł ukasz Lubiatowski przes ł a ł do Delegatury UOKiK w Bydgoszczy egzemplarz dziennika „Magazyn GRUDZI Ą DZ”, w którym zamieszczono artyku ł pod tytu ł em „Taryfa wiecznej niezgody”. W artykule tym zawarto m.in. wypowied ź Pana Jaros ł awa Dulskiego - Prezesa Zarz ą du Stowarzyszenia Taksówkarzy „TELE-TAXI” dotycz ą c ą zmian cen na rynku przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu oraz opisano sytuacj ę na tym rynku w kontek ś cie zmian cen. Wypowied ź ta brzmi nast ę puj ą co: Kiedy ś by ł o w Grudzi ą dzu czterysta taksówek, siedem firm taksówkarskich i mo ż na by ł o si ę dogada ć . Dzisiaj zgody mi ę dzy Mercem a korporacjami na pewno nie ma. Prezes UOKiK potraktowa ł powy ż sz ą wypowied ź jako jedyne stanowisko TELE- TAXI. W ocenie organu antymonopolowego wynika, z niego, ż e korporacje dzia ł aj ą ce na rynku w ł a ś ciwym by ł y w porozumieniu ju ż od kilku lat i wspó ł praca ta uk ł ada ł a si ę w sposób bezkonfliktowy. Po podwy ż szeniu cen przez Ł ukasza Lubiatowskiego wspó ł praca z tym przedsi ę biorc ą zosta ł a zako ń czona. Ta wersja wydarze ń znajduje te ż potwierdzenie w ustaleniach dokonanych w toku post ę powania. Pan Tadeusz Wroniecki o ś wiadczy ł jedynie, ż e nie poczuwa si ę do zmowy cenowej ograniczaj ą cej konkurencj ę na rynku przewozu osób taksówk ą osobow ą w Grudzi ą dzu . Z nikim na temat stawek cenowych nie rozmawia ł , za ś stawki wynikaj ą z kalkulacji kosztów utrzymania samochodu, zakupu paliwa, sk ł adki ZUS. Wylicze ń tych jednak nie przedstawi ł . Pozosta ł e strony post ę powania nie zaj ęł y stanowiska w sprawie na ż adnym jej etapie. Uzasadnieniem, w ocenie Prezesa UOKiK, sytuacji ustalonej na rynku przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu mo ż e by ć jedynie zawarcie porozumienia polegaj ą cego na ustaleniu jednolitych cen za ś wiadczone us ł ugi. Za s ł uszno ś ci ą tej tezy przemawiaj ą nast ę puj ą ce argumenty: Po pierwsze , z informacji podanych przez strony post ę powania dotycz ą cych wprowadzenia w 2008 roku nowych cen za us ł ugi oraz dat, kiedy pierwsi przedsi ę biorcy z danego zwi ą zku przyst ą pili do przewzorcowywania taksometrów wynika, ż e w niektórych przypadkach przewzorcowywania taksometrów rozpoczyna ł y si ę niezale ż nie od podj ę cia decyzji o zmianie cen a nawet wcze ś niej ni ż podejmowano t ę decyzj ę . Fakt ten nale ż y uwzgl ę dni ć przy dalszych rozwa ż aniach w szczególno ś ci przy ustalaniu, kiedy rozpocz ę to podejmowanie dzia ł a ń (rozpocz ę to procedur ę ) w celu wprowadzenia nowych podwy ż szonych cen przez poszczególne zwi ą zki przedsi ę biorców. 26 Tabela 5 Daty podj ę cia decyzji o wprowadzeniu zmian cen oraz daty rozpocz ę cia przewzorcowywania taksometrów przez zwi ą zki przedsi ę biorców Zwi ą zek przedsi ę biorców Deklarowana data podj ę cia decyzji o wprowadzeniu zmian cen Daty rozpocz ę cia przewzorcowywania taksometrów w OUM R. Klajna brak danych 9 czerwca 2008r. NON STOP TELE TAXI 19 czerwca 2008r. 9 czerwca 2008r. Ł . Lubiatowski 9 czerwca 2008r. 11 czerwca 2008r. GZT brak danych 11 czerwca 2008r. TAXI MERCEDES 22 maja 2008r. 11 czerwca 2008r. TELE-TAXI 11 czerwca 2008r. 10 czerwca 2008r. Ź ród ł o: UOKiK – akta sprawy Z powy ż szej tabeli wynika m.in., ż e deklarowana data wprowadzenia zmiany cen w korporacji NON STOP TELE TAXI przypada dopiero 10 dni po rozpocz ę ciu przewzorcowywania taksometrów przez taksówkarzy tej korporacji. O ś wiadczenie osób kieruj ą cych t ą korporacj ą nie s ą zatem spójne z pozosta ł ym stanem faktycznym ustalonym w sprawie. Podobnie jest w przypadku zwi ą zku przedsi ę biorców TELE-TAXI. W tym przypadku ró ż nica ta wynosi 1 dzie ń , jednak i tutaj mamy do czynienia z sytuacj ą , gdzie przewzorcowywanie taksometrów wyprzedza podj ę cie decyzji o zmianie ceny. Obie sytuacje wskazuj ą , ż e przewzorcowywanie taksometrów nie by ł o wynikiem podj ę cia decyzji w datach wskazanych przez strony post ę powania (Tabela 5) przez osoby decyzyjne w danej korporacji. Rozpocz ę cie przewzorcowywania nast ę powa ł o b ą d ź przed zadeklarowanym podj ę ciem decyzji o podwy ż ce b ą d ź w terminie, który nie pozwala ł na zaobserwowanie zmiany cen na rynku i przygotowanie si ę do wprowadzenia zmian w swojej korporacji. W konsekwencji, maj ą c na uwadze ca ł okszta ł t ustalonego stanu faktycznego, nale ż y wnioskowa ć , ż e dzia ł ania te by ł y wynikiem porozumienia w postaci chocia ż by wymiany informacji na temat wprowadzania nowych cen za us ł ugi przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu. Po drugie , nale ż y uwzgl ę dni ć fakt, i ż okres oczekiwania na przewzorcowanie taksometru w Obwodowym Urz ę dzie Miar w Grudzi ą dzu wynosi i wynosi ł w 2008 roku ok. 1 tygodnia. W zwi ą zku z tym nale ż y przyj ąć , ż e decyzje o podniesieniu cen za us ł ugi i rozpocz ę cie procedury zmiany ceny musia ł y nast ą pi ć najpó ź niej ok. 1 tygodnia przed przewzorcowaniem pierwszego taksometru w danej korporacji. Maj ą c to na uwadze, mo ż na stwierdzi ć , ż e decyzje te mog ł y by ć podejmowane najpó ź niej w dniach 2-4 czerwca 2008r. Tabela 6 Daty podj ę cia decyzji o zmianie cen przez zwi ą zki przedsi ę biorców Zwi ą zek przedsi ę biorców Daty rozpocz ę cia przewzorcowywania taksometrów w OUM Prawdopodobna najpó ź niejsza data podj ę cia decyzji o zmianie cen (tydzie ń przez dat ą przewzorcowania pierwszego taksometru) R. Klajna 9 czerwca 2008r. 2 czerwca 2008r. NON STOP TELE TAXI 9 czerwca 2008r. 2 czerwca 2008r. Ł . Lubiatowski 11 czerwca 2008r. 4 czerwca 2008r GZT 11 czerwca 2008r. 4 czerwca 2008r TAXI MERCEDES 11 czerwca 2008r. 4 czerwca 2008r TELE-TAXI 10 czerwca 2008r. 3 czerwca 2008r Ź ród ł o: UOKiK – akta sprawy 27 Dodatkowo nale ż y zauwa ż y ć , ż e R. Klajna o ś wiadczy ł , ż e podj ę cie decyzji o zmianie cen poprzedzone by ł o analiz ą kosztów utrzymania stanowiska pracy oraz rodziny wzgl ę dem zysków z wykonywanej pracy, co ma miejsce w jego korporacji dwa razy w roku. Analiza ta musia ł a zatem cho ć by o kolejne kilka dni poprzedza ć podj ę cie decyzji i rozpocz ę cie procedury zmiany cen we wszystkich pojazdach kierowców korporacji Korona. Podobny wniosek mo ż na wyci ą gn ąć w przypadku korporacji TELE-TAXI, TAXI MERCEDES i GZT. We wszystkich tych korporacjach decyzje o zmianie cen za ś wiadczone us ł ugi musia ł y by ć podj ę te znacznie wcze ś niej ni ż nowa cena pojawi ł a si ę na rynku. W przypadku TELE-TAXI decyzja zapad ł a na Walnym Zgromadzeniu, które musia ł o by ć zwo ł ane co najmniej z kilkudniowym wyprzedzeniem. Z dokumentów przed ł o ż onych przez TAXI MERCEDES wynika, ż e decyzja zapad ł a w drodze uchwa ł y podj ę tej w dniu 22 maja 2008r. Z kolei w przypadku GZT decyzja równie ż jest podejmowana kolegialnie, jednak akurat protokó ł z tego posiedzenia cz ł onków Zrzeszenia nie zachowa ł si ę . Nale ż y jednak stwierdzi ć , ż e równie ż ta decyzja musia ł a by ć podj ę ta po kilkudniowym namy ś le i zebraniu wszystkich cz ł onków organu kolegialnego Zrzeszenia. Poza dyskusj ą pozostaje natomiast przypadek zwi ą zku przedsi ę biorców NON STOP TELE TAXI, gdzie rozpocz ę cie przewzorcowywania taksometrów nast ą pi ł o jeszcze przed podj ę ciem decyzji o podwy ż ce cen. Nie nale ż y tak ż e zapomina ć o o ś wiadczeniu Ł ukasza Lubiatowskiego, który wprost stwierdzi ł , ż e decyzja o podniesieniu cen do poziomu 5 z ł za pierwszy kilometr (op ł ata pocz ą tkowa) i 2 z ł za nast ę pny kilometr zapad ł a wspólnie na spotkaniu w siedzibie nieistniej ą cej ju ż korporacji Taxi Romani. Przed przewzorcowaniem taksometrów nale ż y tak ż e zorganizowa ć nowe cenniki i nalepki na pojazdy informuj ą ce o cenach za przewóz taksówk ą , na co zgodnie wskazywa ł y strony post ę powania. To z kolei tak ż e wymaga cho ć by kilkudniowych przygotowa ń , na które sk ł ada si ę z ł o ż enie zamówienia na nowe cenniki i nalepki, wykonanie ich przez zleceniobiorc ę i odbiór ich przez taksówkarzy. Powy ż sze ustalenia maj ą znaczenie je ś li zestawi ć je z dat ą , kiedy nowa cena mog ł a pojawi ć si ę na rynku. Za dat ę t ę nale ż y uzna ć 9 czerwca 2008r., gdy ż jest to dzie ń , kiedy jako pierwsi przewzorcowywali swoje taksometry kierowcy z korporacji R. Klajny i NON STOP TELE TAXI. W momencie wyjazdu kierowców jednej z tych korporacji na ulice miasta Grudzi ą dz w celu ś wiadczenia us ł ug mo ż na uzna ć (abstrahuj ą c od kwestii zorganizowania nowych cenników i nalepek na pojazdy), ż e nowa cena sta ł a si ę jawna i z tym momentem dopiero mog ł a zosta ć zaobserwowana przez pozosta ł ych uczestników rynku. To z kolei oznacza, ż e pozosta ł e korporacje mog ł y dopiero w tym dniu zaobserwowa ć zmian ę cen w korporacjach konkurencyjnych, przeanalizowa ć te dane, w przypadku stowarzysze ń zwo ł a ć cz ł onków organu kolegialnego, przedyskutowa ć now ą sytuacj ę , podj ąć decyzj ę o zmianie cen i zleci ć przewzorcowanie taksometrów taksówkarzy i oczekiwa ć na umo ż liwienie przez Obwodowy Urz ą d Miar w Grudzi ą dzu rozpocz ę cia przewzorcowywania taksometrów. Tymczasem jak wynika z powy ż szych ustale ń wszystkie korporacje musia ł y podj ąć decyzje o zmianie ceny jeszcze przez dniem 9 czerwca 2008r. kiedy to nowa cena nie 28 ujawni ł a si ę jeszcze na rynku i nie mog ł a zosta ć skopiowana przez konkurencyjne zwi ą zki przedsi ę biorców. Przypomnie ć nale ż y, ż e ceny które zosta ł y wprowadzone niemal jednocze ś nie we wszystkich korporacjach taksówkowych dzia ł aj ą cych Grudzi ą dzu s ą identyczne. Dochodzi tu zatem do zbiegu zarówno czasowego jak i przedmiotowego dzia ł a ń konkuruj ą cych ze sob ą przedsi ę biorców. W ocenie Prezesa UOKiK niemo ż liwym jest, nawet je ż eli informacja o wysoko ś ci nowych op ł at dotar ł a do innych przedsi ę biorców, ż e spowoduje ona natychmiastowe wdro ż enie przez tych przedsi ę biorców procedury zmiany taryf. Tymczasem, zgodnie z ustalonym stanem faktycznym strony post ę powania rozpocz ęł y przewzorcowywanie taksometrów niemal jednocze ś nie w dniach 9-11 czerwca 2008r. Niemo ż liwym by ł oby zrealizowanie ca ł ej procedury zmiany cen w okresie mi ę dzy ujawnieniem si ę na rynku pierwszych pojazdów z wyeksponowanymi zmienionymi cenami – 9 czerwca 2008r., a dniem rozpocz ę cia przewzorcowywania taksometrów przez cz ł onków pozosta ł ych korporacji - 10-11 czerwca 2008r. bez wcze ś niejszego uzgodnienia czy te ż wymiany informacji. W tym miejscu Prezes Urz ę du pragnie podkre ś li ć , i ż warunkiem uznania dzia ł a ń za paralelne jest ich adekwatno ść do nowej sytuacji na rynku 27 . W sprawie Dyestuffs 28 Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci okre ś li ł , i ż zachowania paralelne mog ą zosta ć uznane za legalne m.in., gdy struktura cenowa kszta ł tuje si ę w ten sposób, i ż konkurent natychmiast odczuwa zmian ę ceny zastosowan ą przez innego konkurenta. W przedmiotowej sprawie za ś brak jest okresu, w którym strony post ę powania mog ł yby odczu ć wprowadzenie nowych, wy ż szych cen przez pozosta ł e zwi ą zki dzia ł aj ą ce na rynku, albowiem strony niniejszego post ę powania zmiany te wprowadza ł y jednocze ś nie. Podsumowuj ą c nale ż y stwierdzi ć , ż e w momencie podejmowania identycznych decyzji o zmianie cen za ś wiadczenie us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu nowa cena wprowadzona przez któregokolwiek z przedsi ę biorców nie by ł a jeszcze jawna na rynku, a wi ę c sytuacja ta uniemo ż liwia ł a na ś ladownictwo cenowe. Nie mo ż e by ć zatem mowy o na ś ladownictwie cenowym. Jedynym mo ż liwym wyt ł umaczeniem sytuacji, jaka zaistnia ł a w czerwcu 2008 r. w Grudzi ą dzu na rynku ś wiadczenia us ł ug przewozu osób taksówk ą jest zawarcie porozumienia cenowego lub co najmniej wymiana informacji co do planowanego wprowadzenia zmian cen za przewozy osób taksówk ą . Takie za ś zachowanie, jak wy ż ej wskazano, nale ż y uzna ć za zachowanie antykonkurencyjne naruszaj ą ce art. 6 ust. 1 pkt 1 okiku . Prawdopodobie ń stwo kontaktu przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w porozumieniu Ł ukasz Lubiatowski o ś wiadczy ł do protoko ł u sporz ą dzonego w trybie § 2 ust. 3 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 2009 r. w sprawie trybu post ę powania w przypadku wyst ą pienia przedsi ę biorców do Prezesa Urz ę du o odst ą pienie od wymierzenia kary pieni ęż nej lub jej obni ż enie , ż e ustalenia cen za us ł ugi przewozu osób taksówk ą by ł y prowadzone na nieformalnych spotkaniach organizowanych przez jedn ą z dzia ł aj ą cych na rynku w Grudzi ą dzu korporacji taksówkowych. Prezes UOKiK nie znalaz ł podstaw by to 27 E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa o ochronie …, s. 45. 28 Dyestuffs: Re Aniline Dyes Cartel [1969] CMLR D 23; [1969]OJ L195/11; Wyrok w sprawie ICI Ltd Dyestuffs v. Commission 48/69, [1972] CMLR, s. 103 i n. 29 o ś wiadczenie uzna ć za niewiarygodne. Ż adne inne fakty ustalone w toku post ę powania nie przecz ą bowiem temu stwierdzeniu. Nale ż y jednak tak ż e zauwa ż y ć , ż e przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy us ł ugi przewozu osób taksówk ą maj ą mo ż liwo ść kontaktowania si ę ze sob ą na postojach taxi. W Grudzi ą dzu funkcjonuje wiele postojów taksówek, z których korzystaj ą przedsi ę biorcy zrzeszeni w ró ż nych zwi ą zkach przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi przewozu osób taksówk ą . W zwi ą zku z tym, z tego samego postoju mog ą korzysta ć jednocze ś nie przedsi ę biorcy zwi ą zani z wszystkimi wymienionymi w cz ęś ci ustalaj ą cej zwi ą zkami przedsi ę biorców. Z tego te ż wzgl ę du mi ę dzy przedsi ę biorcami pochodz ą cymi z ró ż nych zwi ą zków mo ż e dochodzi ć do kontaktów na tych postojach. W ramach tych kontaktów omawiane mog ą by ć za ś rozmaite kwestie, w tym dotycz ą ce warunków ś wiadczenia us ł ug przez poszczególne zwi ą zki przedsi ę biorców, np. ceny tych us ł ug. Informacje pozyskane w ten sposób na temat dzia ł alno ś ci konkurentów mog ą by ć te ż w naturalny sposób przekazywane do przedsi ę biorców obj ę tych przedmiotowym porozumieniem, czyli do osób kieruj ą cych wymienionymi w sentencji niniejszej Decyzji zwi ą zkami przedsi ę biorców. Mo ż na zatem stwierdzi ć , ż e wiedza o planowanej podwy ż ce zarówno co do wysoko ś ci jak i terminu jej wprowadzenia by ł a w ś ród przedsi ę biorców korzystaj ą cych z postojów rozpowszechniona. Wiedza ta z kolei musia ł a dotrze ć do przedsi ę biorców zrzeszaj ą cych przedsi ę biorców- taksówkarzy. W zwi ą zku z tym nale ż y stwierdzi ć , ż e w niniejszej sprawie mamy do czynienia nie tylko z prawdopodobie ń stwem i mo ż liwo ś ci ą kontaktowania si ę stron post ę powania, ale tak ż e z dowodem w postaci o ś wiadczenia uczestnika kartelu, z którego wynika, ż e do spotka ń , na których dochodzi ł o do ustalania jednolitych cen przez konkuruj ą cych przedsi ę biorców faktycznie dochodzi ł o. W rezultacie Ryszard Klajna, Tadeusz Wroniecki, Andrzej Murawski, Ł ukasz Lubiatowski, Grudzi ą dzkie Zrzeszenie Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu, Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu i Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu nie tylko znali planowane przez swoich konkurentów posuni ę cia rynkowe i prawdopodobny termin ich podj ę cia, ale razem je uzgadniali. Dochodzi ł o do tego poprzez uzgadnianie cen podwy ż ki i terminu jej wprowadzenia poprzez wymian ę informacji o planowanej podwy ż ce cen, jej wysoko ś ci i terminie wprowadzenia. Podejmuj ą c wi ę c decyzje o podwy ż szeniu cen, nie ponosili ryzyka gospodarczego, jakie istnia ł oby, gdyby nie prowadzili wspó ł pracy. W ocenie Prezesa UOKiK, powy ż sze fakty dowodz ą , ż e przedsi ę biorcy, którym postawiono zarzut zawarcia porozumienia: ś wiadomie zawarli antykonkurencyjne porozumienie, które przybra ł o form ę udzia ł u w praktyce uzgodnionej polegaj ą cej na ustaleniu cen za us ł ugi przewozu osób taksówk ą . W ramach wspó ł pracy strony post ę powania w tym samym momencie podnios ł y ceny do tego samego poziomu, co konkurenci. W sytuacji, w której niezale ż ny przedsi ę biorca rozwa ż a ł by podniesienie cen, nie posiadaj ą c wiedzy o planach konkurenta, ma ł o prawdopodobne jest, ż e doszed ł by do wniosku, aby podnie ść ceny w tym samym terminie i do tego samego poziomu co konkurenci. Powy ż sza konkluzja dotyczy w równym stopniu wszystkich przedsi ę biorców obj ę tych porozumieniem. Strony post ę powania dosz ł y do identycznych wniosków w tym samym czasie. Podj ęł y bowiem decyzj ę o podniesieniu cen do poziomu 5 z ł za pierwszy kilometr (op ł ata pocz ą tkowa), 2,00 za nast ę pny kilometr i 30 z ł za jedn ą godzin ę postoju przed dniem 9 czerwca 2008r., kiedy to zmiana cen mog ł a by ć po raz pierwszy zauwa ż ona na rynku. 30 Tak ą wersj ę wydarze ń potwierdza, w ocenie organu antymonopolowego, tak ż e wypowied ź Ł ukasza Lubiatowskiego – uczestnika kartelu, zawarta w o ś wiadczeniu z ł o ż onym w trybie § 2 ust. 3 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 2009r. w sprawie trybu post ę powania w przypadku wyst ą pienia przedsi ę biorców do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów o odst ą pienie od wymierzenia kary pieni ęż nej lub jej obni ż enie. Wnioski wyp ł ywaj ą ce z domniema ń faktycznych i dowód bezpo ś redni w postaci o ś wiadczenia Ł ukasza Lubiatowskiego wzajemnie si ę potwierdzaj ą . W konsekwencji wy ż ej wskazane okoliczno ś ci nale ż y uzna ć za udowodnione. Konkluzje Powy ż sze rozwa ż ania prowadz ą do wniosku, ż e w opisanej sytuacji zwi ą zki przedsi ę biorców, którym postawiono zarzut zawarcia porozumienia antykonkurencyjnego, podj ęł y decyzj ę o podwy ż ce cen us ł ug do jednakowego poziomu, jednocze ś nie, lub w ci ą gu kilku nast ę puj ą cych po sobie dni, kiedy nowe stawki korporacji, która pierwsza rozpocz ęł a przewzorcowywanie taksometrów nie by ł y jeszcze jawne. Zdaniem Prezesa Urz ę du, nie mo ż na na gruncie przedmiotowego post ę powania mówi ć o zachowaniach paralelnych stron tego post ę powania. Postulatowi samodzielno ś ci zachowa ń przedsi ę biorców zaprzeczaj ą bowiem kontakty mi ę dzy przedsi ę biorcami, których celem lub skutkiem jest wp ł yni ę cie na zachowania rynkowe konkurenta lub cho ć by informowanie go o w ł asnych podj ę tych lub zamierzonych dzia ł aniach 29 . Gdy dostosowanie si ę do zmienionych warunków rynkowych poprzedzone jest dowolnym uzgodnieniem, traktuje si ę je jako porozumienie 30 . W przedmiotowej sprawie nie istnieje, zdaniem Prezesa Urz ę du, ż adne inne poza uzgodnieniami dokonanymi przez strony post ę powania lub ś wiadom ą wymian ą informacji, racjonalne wyja ś nienie dla jednoczesnych, niemal ż e identycznych dzia ł a ń stron dotycz ą cych podwy ż ki op ł at. Podobne zachowania stron, wskazane wy ż ej, nie s ą adekwatne do istniej ą cych warunków rynkowych. Nie zasz ł y bowiem ż adne nowe okoliczno ś ci, które uzasadnia ł yby podwy ż k ę dokonan ą przez wszystkie strony akurat na pocz ą tku czerwca 2008 roku. W zwi ą zku z powy ż szym nie mo ż e by ć w ustalonym stanie faktycznym mowy o na ś ladownictwie cenowym. Powy ż sze fakty nale ż y, w konsekwencji interpretowa ć jako porozumienie pomi ę dzy przedsi ę biorcami, b ę d ą cymi uczestnikami tego samego rynku relewantnego. W ocenie Prezesa UOKiK, ka ż da ze stron post ę powania mia ł a wiedz ę na temat planowanych dzia ł a ń konkurentów. Uzgodnienia te by ł y dokonywane mi ę dzy przedsi ę biorcami obj ę tymi porozumieniem bezpo ś rednio albo po ś rednio poprzez taksówkarzy z nimi zwi ą zanymi. Podj ę cie wspó ł pracy albo wymiana informacji 29 Por. T. Skoczny, W. Springer, Podstawowe orzecznictwo …, s. 29; por. wyrok Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z dnia 16.12.1975 r. w sprawie Coöperative verenigung „Suiker Unie” UA i inni v. Komisja Wspólnot Europejskich , zbiór wyroków TS 1975, s. 1663; wyrok SPI z dnia 12.07.2001 r. w po łą czonych sprawach T- 202/98, T-204/98 i T-207/98 Tate&Lyle plc British Sugar plc, Napier Brown & Co. V. Komisja Wspólnot Europejskich (Zb. Orz. 2001, II-2035); wyrok SPI z dnia 20.04.1999 r. w po łą czonych sprawach T-305/94, T- 306/94, T-307/94, T-313-316/94, T-318/94, T-325/94, T-328/94, T-329/94, T-335/94 Limburgse Winyl Maatschappij NV, Elf Atochem SA, BASF AG, Shell International Chemical Company Ltd, DSM NV oraz DSM Kunststoffen BV, Wacker-Chemie GmbH, Hoechst AG, Societe artesienne de winyle, Montedison SpA, Imperial Chemical Industries plc, Hüls AG i Enichem SpA v. Komisja Wspólnot Europejskich , Zb. orz. 1999, II-931, Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej, Orzecznictwo, Tom II Cz ęść 2 …, s. 435. 30 Wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5.10.2005 r., sygn. Akt VI A Ca 1146/04. 31 umo ż liwi ł y im wy łą czenie ryzyka, ż e konkurent zachowa si ę inaczej. W rezultacie wiedz ą c, ż e strony post ę powania chc ą podwy ż ek cen i znaj ą c wysoko ść tych podwy ż ek mogli bez ryzyka gospodarczego podj ąć decyzj ę . Zdaniem Prezesa Urz ę du, daty podj ę cia decyzji i dzia ł a ń zwi ą zanych z wprowadzeniem nowych op ł at wyra ź nie wskazuj ą , ż e przedsi ę biorcy znali nie tylko zamiary swoich konkurentów, ale tak ż e i wysoko ś ci nowych op ł at, nie jest bowiem kwesti ą przypadku podj ę cie, w tym samym czasie decyzji o zmianie cen, w identycznej wysoko ś ci. Przedsi ę biorcy nie przekazali tak ż e ż adnych dowodów, np. w ł asnych kalkulacji kosztów, które uzasadnia ł yby wysoko ś ci nowych cen. Nadto, Prezes UOKiK oceni ł dzia ł ania stron post ę powania w kontek ś cie wyroku S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 pa ź dziernika 2005 roku, sygn. akt VI A Ca 1146/04, w którym stwierdzi ł , ż e „ (…) na ś ladownictwo zachowa ń rynkowych jest uzasadnione wówczas, gdy decyzja o podwy ż ce zostaje podj ę ta przez podmiot, b ę d ą cy liderem rynku i maj ą cy na nim najwi ę kszy udzia ł ”. W przedmiotowej sprawie dotychczasowy lider rynku, tj. TELE TAXI, posiadaj ą ce w nim obecnie, bior ą c pod uwag ę liczb ę zrzeszonych taksówkarzy, 15 % udzia ł , a tak ż e obecny lider Ł ukasz Lubiatowski posiadaj ą cy 16 % udzia ł w rynku nie wprowadzili podwy ż ki op ł at jako pierwsi. Zgodnie ze wykazanymi okoliczno ś ciami pierwsi przewzorcowywali swoje taksometry kierowcy zwi ą zani z R. Klajn ą , posiadaj ą cym w rynku udzia ł w wysoko ś ci 5,66 % (drugi najni ż szy wynik w Grudzi ą dzu). Ponadto, co podkre ś lono ju ż wcze ś niej, przedsi ę biorcy swoich decyzji o nowych cenach nie mogli opiera ć na obserwacji zachowa ń rynkowych konkurentów, bowiem podejmowali oni swoje dzia ł ania w czasie, gdy informacje o nowych cenach innych przedsi ę biorców nie by ł y jeszcze jawne. Tym samym uzna ć nale ż y, ż e zasada niezale ż no ś ci przedsi ę biorców (cz ł onków porozumienia) w zakresie samodzielnych decyzji cenowych, zosta ł a naruszona. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1) okiku zakazane s ą porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym, polegaj ą ce w szczególno ś ci na ustalaniu, bezpo ś rednio lub po ś rednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzeda ż y towarów. Unifikacja i identyczno ść stosowanych taryf spowodowa ł a osi ą gni ę cie na rynku antykonkurencyjnego skutku w postaci ograniczenia konkurencji cenowej na lokalnym rynku us ł ug przewozowych wykonywanych taksówkami w Grudzi ą dzu . W wyniku zawartego porozumienia konkurencja cenowa pomi ę dzy skar ż onymi ca ł kowicie zanik ł a. Przedsi ę biorcy obj ę ci porozumieniem wprowadzaj ą c identyczne ceny wy łą czyli podstawowy mechanizm rynkowy opieraj ą cy si ę na ryzyku gospodarczym ponoszonym przy decyzjach o podwy ż ce cen. Praktyka, która doprowadzi ł a do ustalenia identycznej podwy ż ki cen i w ten sposób ka ż da ze stron post ę powania wyeliminowa ł a ryzyko utraty klientów na skutek podwy ż ki cen. Stosuj ą c ten mechanizm korporacje taksówkowe mog ą podwy ż sza ć ceny w ka ż dym momencie, gdy uznaj ą to za stosowne, bez ponoszenia konsekwencji ekonomicznych, jakie na konkurencyjnym rynku z decyzj ą po podwy ż ce cen si ę wi ążą , a mianowicie z ryzykiem przegrania rywalizacji cenowej z konkurentem i co za tym idzie spadku liczby klientów i przychodów z prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej. Ujmuj ą c za ś t ę sytuacj ę od strony konsumentów, nale ż y ponad wszelk ą w ą tpliwo ść stwierdzi ć , ż e ta grupa uczestników rynku ponosi wszelkie konsekwencje decyzji stron post ę powania. W zaistnia ł ej sytuacji s ą oni niejako skazani na p ł acenie ustalonych wy ż szych cen, co nie mia ł oby miejsca w sytuacji rywalizacji cenowej, która w naturalny sposób prowadzi do obni ż enia cen na rynku konkurencyjnym. Podj ę te przez skar ż onych przedsi ę biorców dzia ł ania bezsprzecznie godz ą zatem w ide ę wolnego rynku i swobod ę konkurencji. Ujednolicenie polityki cenowej obj ęł o 32 korporacje taksówkowe posiadaj ą ce łą cznie prawie 60 % udzia ł u w rynku. Eliminuj ą c ten element wspó ł zawodnictwa o klienta i zast ę puj ą c go – w pe ł ni ś wiadomie i w sposób zamierzony – kooperacj ą i unifikacj ą zachowa ń , skar ż eni ograniczyli, w sposób odczuwalny, konkurencj ę na rynku w ł a ś ciwym. Maj ą c na uwadze ustalenia stanu faktycznego, postawiony zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 1 okiku nale ż y uzna ć za udowodniony. Dzia ł ania skar ż onych skutkowa ł o ograniczeniem konkurencji pomi ę dzy korporacjami taksówkowymi na rynku w ł a ś ciwym. Prezes UOKiK, co do zasady, nie kwestionuje prawa do dokonywania zmian cen, w tym podwy ż ek, w szczególno ś ci, gdy jest to wynikiem rachunku ekonomicznego prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej lub zmian zachodz ą cych na danym rynku, a przede wszystkim, gdy decyzja taka ma charakter niezale ż ny i autonomiczny. Przedsi ę biorcy zobowi ą zani s ą bowiem do autonomicznego i niezale ż nego od innych przedsi ę biorców kszta ł towania polityki cenowej. Prawo konkurencji sankcjonuje natomiast dzia ł ania koordynacyjne, maj ą ce na celu zniekszta ł cenie relacji konkurencyjnych na rynku w ł a ś ciwym, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Zakazane jest wi ę c prowadzenie wszelkich uzgodnie ń lub wymiany informacji na temat tej polityki, która wy łą cza ł a by niezale ż no ść i autonomiczno ść podejmowania decyzji przez poszczególnych przedsi ę biorców. W ocenie Prezesa UOKiK, w przedmiotowej sprawie, nie istniej ą ż adne inne poza uzgodnieniem dokonanym przez strony post ę powania, racjonalne wyja ś nienie dla jednoczesnych, identycznych dzia ł a ń stron dotycz ą cych podwy ż ki za us ł ugi przewozu osób taksówk ą . Podobne zachowania stron, wskazane wy ż ej, nie s ą adekwatne do istniej ą cych warunków rynkowych. Zdaniem Prezesa UOKiK, bez zawarcia porozumienia albo uprzedniej wymiany informacji o obecnych i zamierzonych dzia ł aniach w zakresie op ł at za ś wiadczone us ł ugi, niemo ż liwym jest, aby strony post ę powania podnios ł yby op ł aty do tego samego poziomu, niemal ż e jednocze ś nie. Maj ą c na wzgl ę dzie wszystkie okoliczno ś ci sprawy orzeczono, jak w pkt I sentencji. Kary pieni ęż ne Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 okik u, Prezes UOKiK mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 6 okiku , w zakresie niewy łą cznym na podstawie art. 7 i 8 okiku . Rozstrzygni ę cie w przedmiocie na ł o ż enia administracyjnej kary pieni ęż nej posiada wi ę c fakultatywny charakter. Nak ł adanie kar pieni ęż nych w ś wietle wy ż ej przywo ł anego przepisu odbywa si ę co prawda na zasadzie fakultatywno ś ci, niemniej jednak – jak okre ś la si ę w doktrynie – stosowanie kar pieni ęż nych powinno mie ć miejsce w przypadkach dostatecznie wykszta ł conych w praktyce regu ł stosowania przepisów dotycz ą cych praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . 31 Ponadto, w orzecznictwie podkre ś la si ę , i ż skuteczna polityka karania 31 M. Król - Bogomilska [w:] Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , T. Skoczny (red.), Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2009, str. 1606 i 1614. 33 wymaga, aby w przypadku stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę zasad ą by ł o nak ł adanie kary pieni ęż nej. 32 Maj ą c na uwadze powy ż sze, a w szczególno ś ci fakt, i ż Prezes UOKiK wielokrotnie w ł adczo interweniowa ł w sprawach zmów cenowych na lokalnych rynkach przewozu osób taksówk ą , zwracaj ą c uwag ę przedsi ę biorcom na naganno ść takich zachowa ń 33 , a zasadno ść tej interwencji potwierdza ł y s ą dy 34 , w niniejszej sprawie postanowiono na ł o ż y ć kar ę pieni ęż n ą . Nadto, podkre ś li ć nale ż y, i ż ochrona konkurencji jako mechanizmu funkcjonowania gospodarki dokonywana jest ze wzgl ę du na fakt, i ż praktyki naruszaj ą ce poszczególne przepisy ustawy, w szczególno ś ci zakaz zawierania porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę , godz ą w dobrobyt konsumenta (ang. consumer welfare ) i jako sprzeczne z naczeln ą funkcj ą ustawy powinny by ć surowo karane. 35 Ustawa antymonopolowa nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niana jest wysoko ść nak ł adanych na przedsi ę biorców kar. Norma prawna wynikaj ą ca z art. 111 okiku stanowi jedynie, i ż przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa mi ę dzy innymi w art. 106 okiku nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Jest rzecz ą oczywist ą , i ż na wysoko ść kary musi mie ć tak ż e wp ł yw stopie ń zagro ż enia lub naruszenia interesu publicznoprawnego stosowanymi praktykami ograniczaj ą cymi konkurencj ę . Ponadto w judykaturze wskazuje si ę , ż e w przypadku kar za stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę przes ł ankami, które nale ż y bra ć pod uwag ę s ą : potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikaj ą cy z przepisów ustawy oraz cele, jakie kara ma osi ą gn ąć 36 . Na ł o ż ona przez organ antymonopolowy kara pieni ęż na powinna pe ł ni ć funkcj ę represyjn ą (tj. stanowi ć dolegliwo ść za naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej), a tak ż e prewencyjn ą (tj. zapobiega ć podobnym naruszeniom w przysz ł o ś ci). W zale ż no ś ci od stopnia naruszenia przepisów ustawy, ustala si ę funkcj ę prewencyjn ą lub represyjn ą za wiod ą c ą . W punkcie I niniejszej decyzji Prezes UOKiK stwierdzi ł naruszenie przez strony przedmiotowego post ę powania art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów poprzez zawarcie porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę na rynku przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu, poprzez ustalenie bezpo ś rednio lub po ś rednio ujednoliconych cen us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu w wysoko ś ci: - 5 z ł – za pierwszy kilometr (op ł ata pocz ą tkowa), - 2 z ł – za kolejny kilometr, - 3 z ł – za kilometr (druga taryfa), 32 Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 8 listopada 2004r., sygn. akt XVII Ama 81/03. 33 Decyzja Prezesa Urz ę du Nr RBG-31/2003 z dnia 19 grudnia 2003r., decyzja Prezesa Urz ę du nr RPZ-23/2006 z dnia 25 sierpnia 2006 r.; decyzja Prezesa Urz ę du nr RKR-39/2004 z dnia 30 listopada 2004 r.; Decyzja Prezesa Urz ę du nr RKT-29/2005 z dnia 9 maja 2005 r.; decyzja Prezesa Urz ę du nr RWR-23/2006 z dnia 9 czerwca 2006 r.; decyzja Prezesa Urz ę du nr RGD-5/2010 z dnia 26 marca 2010r; decyzja Prezesa Urz ę du nr RBG-9/2011 z dnia 8 lipca 2011r.; decyzja Prezesa Urz ę du nr RWR 7/2012 z dnia 16 marca 2012 r. 34 wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 10 maja 2006 r., sygn. akt XVII AmA 13/05; wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 16 listopada 2006 r., sygn. akt XVII AmA 77/05; wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt VI ACa 1286/07; wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt VI ACa 531/08; wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt XVII AmA 71/10; wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt XVII AmA 69/10 35 Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 19 pa ź dziernika 2006 r. sygn. akt III SK 15/06 36 Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 27.06.2000r., sygn. akt I CKN 793/98. 34 - 4 z ł - za kilometr (trzecia taryfa), - 6 z ł – za kilometr (czwarta taryfa), - 30 z ł – za 1 godzin ę postoju, pomi ę dzy nast ę puj ą cymi przedsi ę biorcami: 1. Ryszardem Klajn ą prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Korona Taxi Ryszard Klajna w Grudzi ą dzu, 2. Tadeuszem Wronieckim prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą TAKSÓWKA OSOBOWA Tadeusz Wroniecki w Grudzi ą dzu – wspólnikiem spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu, 3. Andrzejem Murawskim prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” Andrzej Murawski w Grudzi ą dzu – wspólnikiem spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu, 4. Ł ukaszem Lubiatowskim prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Biuro Tele Taxi Ł ukasz Lubiatowski w Grudzi ą dzu, 5. Grudzi ą dzkim Zrzeszeniem Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu, 6. Grudzi ą dzkim Stowarzyszeniem TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu, 7. Stowarzyszeniem Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu. Jak ju ż wspomniano przedmiotowe porozumienie nie korzysta z wy łą czenia spod zakazu porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę przewidzianych w art. 7 i 8 okiku . Maksymalny wymiar kar zwi ą zany z osi ą gni ę tym w 2011 roku przychodem dla poszczególnych przedsi ę biorców przedstawiono poni ż ej w Tabeli 7. Tabela 7 Przedsi ę biorca Przychód Maksymalna kara R. Klajna 120.385,33 12.038,53 Tadeusz Wroniecki - NON STOP TELE TAXI 35.541,69 3.554,17 Andrzej Murawski - NON STOP TELE TAXI 38.571,00 3.857,10 Ł . Lubiatowski 124.882,72 12.488,27 GZT 84.160,54 8.416,05 TAXI MERCEDES 101.809,54 10.180,95 TELE-TAXI 185.626,63 18.562,66 Ź ród ł o: UOKiK - akta sprawy Ustalaj ą c wymiar kary pieni ęż nej, organ antymonopolowy w pierwszej kolejno ś ci dokona ł oceny natury stwierdzonego w niniejszej decyzji naruszenia, która determinuje wysoko ść kwoty bazowej kary b ę d ą cej odsetkiem uzyskanego przez ww. przedsi ę biorców w 2011 roku przychodu. Wskaza ć przy tym nale ż y, i ż w kwestii natury naruszenia organ antymonopolowy wyró ż nia naruszenia: bardzo powa ż ne (do których nale ż y zaliczy ć przede wszystkim szczególnie szkodliwe horyzontalne ograniczenia konkurencji, w tym porozumienia cenowe, zmowy przetargowe, podzia ł rynku, kolektywne bojkoty, jak równie ż przypadki nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej maj ą ce na celu lub prowadz ą ce do eliminacji konkurencji na rynku), naruszenia powa ż ne (do których nale ż y zaliczy ć przede wszystkim porozumienia horyzontalne niezaliczane do najpowa ż niejszych narusze ń , porozumienia 35 pionowe wp ł ywaj ą ce na cen ę lub warunki oferowania produktu, przypadki nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej maj ą ce na celu lub prowadz ą ce do istotnego ograniczenia konkurencji lub dotkliwej eksploatacji kontrahentów lub konsumentów) oraz naruszenia mniej powa ż ne ni ż wy ż ej wymienione (naruszenia pozosta ł e, do których nale żą m.in. porozumienia wertykalne niedotycz ą ce ceny lub mo ż liwo ś ci odsprzeda ż y towaru, jak równie ż przypadki nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej o mniejszej wadze). Natura naruszenia znajduje odzwierciedlenie w wysoko ś ci kary w ten sposób, ż e wyj ś ciowy poziom kary, b ę d ą cy podstaw ą do dalszych wylicze ń , kszta ł tuje si ę dla poszczególnych rodzajów narusze ń w nast ę puj ą cy sposób: − powy ż ej 1%, jednak nie wi ę cej ni ż 3% przychodu w przypadku narusze ń bardzo powa ż nych; − powy ż ej 0,2%, jednak nie wi ę cej ni ż 1% przychodu w przypadku narusze ń powa ż nych; − powy ż ej 0,01%, jednak nie wi ę cej ni ż 0,2% przychodu w przypadku narusze ń pozosta ł ych. W niniejszej sprawie Prezes UOKiK uzna ł , i ż zawarte przez strony post ę powania porozumienie zakwalifikowa ć nale ż y do narusze ń bardzo powa ż nych. Oceniaj ą c wag ę praktyki, Prezes UOKiK wzi ął pod uwag ę okoliczno ść , ż e porozumienie zawarte przez ww. przedsi ę biorców okre ś lone w art. 6 ust. 1 pkt 1 okiku zaliczane jest do najci ęż szych narusze ń prawa konkurencji 37 . Stwierdzona praktyka naruszy ł a fundamentaln ą zasad ę suwerenno ś ci niezale ż nych podmiotów w podejmowaniu decyzji rynkowych, a jej celem by ł o ograniczenie konkurencji pomi ę dzy przedsi ę biorcami ś wiadcz ą cymi us ł ugi taksówkowe na obszarze miasta Grudzi ą dzu. Ocena Prezesa Urz ę du negatywnego wp ł ywu praktyk ograniczaj ą cych lub nawet stwarzaj ą cych potencjalne zagro ż enie dla polityki cenowej przedsi ę biorców zosta ł o przedstawione wcze ś niej. Prezes UOKiK, bior ą c pod uwag ę wszystkie okoliczno ś ci, a w szczególno ś ci oceniaj ą c, i ż dzia ł anie przedsi ę biorców by ł o bardzo powa ż nym naruszeniem konkurencji, ustali ł kwot ę bazow ą , stanowi ą c ą podstaw ę do dalszych ustale ń wysoko ś ci nak ł adanych kar pieni ęż nych, na poziomie 1,1 % ich przychodów (Tabela 8). Przyjmuj ą c poziom kwoty bazowej jednakowy dla wszystkich skar ż onych przedsi ę biorców Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł okoliczno ść , ż e w trakcie prowadzonego post ę powania nie ustalono, który z uczestników porozumienia by ł jego inicjatorem, i którzy z nich pe ł nili w porozumieniu biern ą rol ę . Tabela 8 Przedsi ę biorca Przychód 1,1 % przychodu R. Klajna 120.385,33 1.324,24 Tadeusz Wroniecki - NON STOP TELE TAXI 35.541,69 390,96 Andrzej Murawski - NON STOP TELE TAXI 38.571,00 424,28 Ł . Lubiatowski 124.882,72 1.373,71 GZT 84.160,54 925,76 TAXI MERCEDES 101.809,54 1.119,90 TELE-TAXI 185.626,63 2.041,89 Ź ród ł o: UOKiK - akta sprawy 37 T. Skoczny, „ Zakaz Praktyk Ograniczaj ą cych Konkurencj ę ”, Warszawa 2003, s. 17. 36 Ustalaj ą c wymiar kary, organ antymonopolowy wzi ął w dalszej kolejno ś ci pod uwag ę specyfik ę rynku, na jakim dosz ł o do naruszenia konkurencji oraz specyfik ę dzia ł alno ś ci uczestników porozumienia. Jako rynek w ł a ś ciwy w przedmiotowej sprawie wyznaczony zosta ł rynek przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu, w którym łą czny udzia ł uczestników porozumienia wynosi blisko 60,00%. Oznacza to, ż e porozumienie pomi ę dzy stronami post ę powania obj ęł o znaczn ą cz ęść rynku, w tym wszystkie korporacje taksówkowe dzia ł aj ą ce na tym rynku (patrz Tabela 2). Porozumienie niew ą tpliwie wywo ł a ł o zatem na rynku negatywne skutki w postaci jednoczesnego podwy ż szenia cen oferowanych klientom us ł ug i w istotnym stopniu ograniczy ł o konkurencj ę z uwagi na istotn ą pozycj ę rynkow ą uczestników. Ustalenie jednolitych cen przez uczestników porozumienia wypaczy ł o rywalizacj ę pomi ę dzy jego uczestnikami w zakresie najistotniejszego, dla wi ę kszo ś ci konsumentów, kryterium wyboru danego us ł ugodawcy. Doprowadzi ł o to do sytuacji, w której wy łą czona zosta ł a konkurencja cenowa pomi ę dzy uczestnikami rynku, której naturalnym skutkiem jest ró ż nicowanie cen oraz ich obni ż anie. Poprzez wy łą czenie tego mechanizmu odbiorcy us ł ug zmuszeni s ą do uiszczania ceny za us ł ugi przewóz taksówk ą , która z powy ż szych wzgl ę dów jest wy ż sza, ni ż ta, która obowi ą zywa ł aby w warunkach konkurencyjnych. W konsekwencji zawarcie porozumienia przez strony post ę powania, narusza bezpo ś rednio interesy maj ą tkowe konsumentów, które Prezes UOKiK zobowi ą zany jest chroni ć . Bior ą c pod te okoliczno ść , Prezes UOKiK postanowi ł o podwy ż szeniu kwoty kar o 20%. Tabela 9 Przedsi ę biorca 1,1 % przychodu u 20% R. Klajna 1.324,24 1.589,09 Tadeusz Wroniecki - NON STOP TELE TAXI 390,96 469,15 Andrzej Murawski - NON STOP TELE TAXI 424,28 509,14 Ł . Lubiatowski 1.373,71 1.648,45 GZT 925,76 1.110,91 TAXI MERCEDES 1.119,90 1.343,88 TELE-TAXI 2.041,89 2.450,27 Ź ród ł o: UOKiK - akta sprawy Elementem uwzgl ę dnianym przy ustalaniu wymiaru kary jest równie ż d ł ugotrwa ł o ść naruszenia. Z okoliczno ś ci sprawy wynika, ż e zarzucana praktyka jest stosowana przez strony post ę powania co najmniej od 2008 roku, przynosz ą c im tym samym wymiern ą korzy ść ekonomiczn ą wynikaj ą c ą z podwy ż szenia cen. Z tego tytu ł u, Prezes UOKiK uzna ł za zasadne zwi ę kszenie wysoko ś ci kary z uwagi na d ł ugotrwa ł o ść praktyki o 100% . Tabela 10 Przedsi ę biorca Kara wyj ś ciowa u 100% R. Klajna 1.589,09 3.178,18 Tadeusz Wroniecki - NON STOP TELE TAXI 469,15 938,30 Andrzej Murawski - NON STOP TELE TAXI 509,14 1.018,28 Ł . Lubiatowski 1.648,45 3.296,90 37 GZT 1.110,91 2.221,82 TAXI MERCEDES 1.343,88 2.687,76 TELE-TAXI 2.450,27 4.900,54 Ź ród ł o: UOKiK - akta sprawy Na wymiar na ł o ż onej kary pieni ęż nej maj ą tak ż e wp ł yw okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce. Jak ju ż stwierdzono, strony post ę powania dzia ł a ł y ś wiadomie i umy ś lnie, bowiem wspólnie ustalili wysoko ść nowych cen i moment ich wprowadzenia albo maj ą c wiedz ę na temat posuni ęć konkurentów rynkowych, celowo jednocze ś nie wprowadzili w prowadzonych przez siebie zwi ą zkach przedsi ę biorców ceny identyczne z tymi, jakie wprowadzili konkurenci. W zwi ą zku z tym Prezesa Urz ę du uzna ł za zasadne zwi ę kszenie wysoko ś ci kar w stosunku do wszystkich stron post ę powania o 20% (Tabela 11). Tabela 11 Przedsi ę biorca Kara wyj ś ciowa Po uwzgl ę dnieniu okoliczno ś ci obci ąż aj ą cych Wynik po zaokr ą gleniu % przychodu przedsi ę biorcy R. Klajna 3.178,18 3.813,82 3.814 3,16 Tadeusz Wroniecki - NON STOP TELE TAXI 938,30 1.125,96 1.126 3,16 Andrzej Murawski - NON STOP TELE TAXI 1.018,28 1.221,94 1.222 3,16 Ł . Lubiatowski 3.296,90 3.956,28 3.956 3,16 GZT 2.221,82 2.666,18 2.666 3,16 TAXI MERCEDES 2.687,76 3.225,31 3.225 3,16 TELE-TAXI 4.900,54 5.880,65 5.881 3,16 Ź ród ł o: UOKiK - akta sprawy W ocenie Prezesa UOKiK, ww. kary pieni ęż ne w pe ł ni odpowiadaj ą stopniowi zawinienia stron post ę powania. Nak ł adaj ą c kar ę w ustalonej wy ż ej wysoko ś ci, organ antymonopolowy wyszed ł z za ł o ż enia, i ż powinna ona mie ć charakter zarówno represyjny, jak i prewencyjny, przyczyniaj ą c si ę do zapobie ż enia stosowaniu podobnych narusze ń w przysz ł o ś ci. Niniejsza kara powinna pe ł ni ć równie ż funkcj ę edukacyjn ą i wychowawcz ą , a tak ż e podkre ś la ć naganno ść zakwestionowanych w niniejszym post ę powaniu zachowa ń . Wobec powy ż szego orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. III. Zastosowanie programu ł agodzenia kar Przepisy art. 109 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduj ą mo ż liwo ść z ł o ż enia przez przedsi ę biorc ę wniosku o odst ą pienie od wymierzenia lub o obni ż enie kary pieni ęż nej. Zgodnie z art. 109 okiku, przedsi ę biorca, który wspó ł pracuje z Prezesem Urz ę du w ujawnieniu niedozwolonego porozumienia ograniczaj ą cego 38 konkurencj ę jest traktowany ł agodniej. To ł agodniejsze traktowanie przejawia si ę w odst ą pieniu od wymierzenia kary albo obni ż eniu kary za udzia ł w porozumieniu. Przedsi ę biorca wnioskuj ą cy o odst ą pienie od wymierzenia kary musi jako pierwszy z uczestników niedozwolonego porozumienia dostarczy ć Prezesowi Urz ę du informacj ę o istnieniu zakazanego porozumienia, wystarczaj ą c ą do wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego lub przedstawi ć Prezesowi Urz ę du, z w ł asnej inicjatywy, dowód umo ż liwiaj ą cy wydanie decyzji, o której mowa w art. 10 lub 11 okiku. Dodatkowo musz ą zosta ć spe ł nione nast ę puj ą ce warunki: - w momencie dostarczenia informacji lub przedstawienia dowodów przez przedsi ę biorc ę , w zwi ą zku ze zg ł oszeniem do wniosku o odst ą pienie od na ł o ż enia kary, Prezes Urz ę du nie mo ż e posiada ć informacji i dowodów wystarczaj ą cych do wszcz ę cia post ę powania antymonopolowego lub wydania decyzji, o której mowa w art. 10 lub 11 okiku, - przedsi ę biorca wspó ł pracuje z Prezesem Urz ę du w toku post ę powania w pe ł nym zakresie, dostarczaj ą c niezw ł ocznie wszelkich dowodów, którymi dysponuje, albo którymi mo ż e dysponowa ć , i udzielaj ą c niezw ł ocznie wszelkich informacji zwi ą zanych ze spraw ą , z w ł asnej inicjatywy lub na żą danie Prezesa Urz ę du; - przedsi ę biorca zaprzesta ł uczestnictwa w porozumieniu nie pó ź niej ni ż w dniu poinformowania Prezesa Urz ę du o istnieniu porozumienia lub przedstawienia dowodu, o którym mowa w pkt 1 lit. b; - przedsi ę biorca nie by ł inicjatorem zawarcia porozumienia i nie nak ł ania ł innych przedsi ę biorców do uczestnictwa w porozumieniu. Natomiast obni ż enie wymiaru kary jest mo ż liwe wobec przedsi ę biorcy, który przedstawi Prezesowi Urz ę du, z w ł asnej inicjatywy, dowód, który w istotny sposób przyczyni si ę do wydania decyzji, o której mowa w art. 10 lub 11 okiku i zaprzesta ł uczestnictwa w porozumieniu nie pó ź niej ni ż w momencie przedstawienia w/w dowodu. W przedmiotowej sprawie do Prezesa Urz ę du zg ł osi ł si ę Ł ukasz Lubiatowski pragn ą cy skorzysta ć z programu ł agodzenia kar. Wnioskodawca zg ł osi ł si ę przed wszcz ę ciem post ę powania antymonopolowego w niniejszej sprawie. W dniu 9 grudnia 2011r. Ł ukasz Lubiatowski z ł o ż y ł na podstawie art. 109 okiku wniosek o odst ą pienie od na ł o ż enia kary pieni ęż nej. Ł ukasz Lubiatowski uczestniczy ł w porozumieniu ograniczaj ą cym konkurencj ę polegaj ą cym na ustalaniu ujednoliconych cen us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu. O ś wiadczy ł a tak ż e, ż e zaprzesta ł w dniu 7 grudnia 2011r. udzia ł u w przedmiotowym porozumieniu. Prezes Urz ę du uznaj ą c, i ż wst ę pna analiza wniosku oraz materia ł u dowodowego dostarczonego przez przedsi ę biorc ę , wskazuje, ż e przedsi ę biorca ten mo ż e spe ł nia ć warunki z art. 109 okiku , zawiadomi ł o tym wnioskodawc ę pismem z dnia 10 stycznia 2012r. Przedstawione przez Ł ukasza Lubiatowskiego informacje umo ż liwi ł y Prezesowi Urz ę du udowodnienie istnienia porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę polegaj ą cego na ustalaniu ujednoliconych cen us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu. W toku post ę powania przedsi ę biorca przedstawia ł dodatkowe wyja ś nienia dotycz ą ce horyzontalnego porozumienia cenowego pomi ę dzy nim a uczestnikami rynku us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu. Ł ukasz Lubiatowski przedstawia ł organowi antymonopolowemu wyja ś nienia dotycz ą ce funkcjonowania zakazanego porozumienia, zarówno na żą danie organu jak 39 i z w ł asnej inicjatywy. Przedsi ę biorca przedstawi ł Prezesowi Urz ę du informacje dotycz ą ce charakteru oraz mechanizmu funkcjonowania porozumienia, które umo ż liwi ł y Prezesowi Urz ę du wydanie decyzji uznaj ą cej porozumienie polegaj ą ce na ustalaniu ujednoliconych cen us ł ug przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu za ograniczaj ą ce konkurencj ę . Wspó ł prac ę Ł ukasza Lubiatowskiego z Prezesem Urz ę du w toku post ę powania, w szczególno ś ci bior ą c pod uwag ę fakt przedstawienia wnikliwych wyja ś nie ń w toku post ę powania, nale ż y oceni ć pozytywnie. W momencie z ł o ż enia wniosku leniency, Prezes UOKiK nie mia ł wiedzy na temat zawartego przez strony post ę powania porozumienia, a wi ę c nie móg ł wszcz ąć post ę powania antymonopolowego lub wyda ć decyzji, o której mowa w art. 10 lub 11 okiku. Informacje przekazane Prezesowi UOKiK przez Ł ukasza Lubiatowskiego by ł y zatem warto ś ciowe. Ł ukasz Lubiatowski, zaprzesta ł udzia ł u w zakazanym porozumieniu w dniu 7 grudnia 2011r. tj. przed dniem z ł o ż enia wniosku na podstawie art. 109 okiku. Fakt zaprzestania porozumienia zosta ł potwierdzony w zgromadzonym materiale dowodowym. Wnioskodawca nie by ł inicjatorem zawarcia porozumienia i nie nak ł ania ł innych przedsi ę biorców do uczestnictwa w porozumieniu. Z orzecznictwa europejskiego wynika, ż e za inicjatora porozumienia uznaje si ę przedsi ę biorc ę , który zorganizowa ł pierwsze spotkanie o antykonkurencyjnym celu i mu przewodniczy ł (a tak ż e kierowa ł przebiegiem innych spotka ń o takim charakterze). Ponadto za okoliczno ś ci potwierdzaj ą ce rol ę lidera w danym naruszeniu, uwa ż a si ę fakt „zobowi ą zania si ę do zapewnienia przez ca ł y czas uczestnictwa w kartelu jego prawid ł owego funkcjonowania poprzez przypominanie innym cz ł onkom o konieczno ś ci utrzymywania w tajemnicy dzia ł a ń kartelu” oraz poprzez wyja ś nianie nowym uczestnikom porozumienia „mechanizmów porozumie ń zawartych mi ę dzy cz ł onkami po przy łą czeniu si ę tej strony do kartelu”. Dowody zgromadzone w przedmiotowej sprawie nie wskazuj ą , aby Ł ukasz Lubiatowski by ł inicjatorem zawarcia porozumienia i nak ł ania ł innych przedsi ę biorców do uczestnictwa w porozumieniu. Pomimo, i ż przedsi ę biorca ten odgrywa ł aktywn ą rol ę w funkcjonowaniu stwierdzonego niniejsz ą decyzj ą naruszenia, nie mo ż na mu jednak przypisa ć roli inicjatora. Brak jest tak ż e dowodów wskazuj ą cych, ż e podmiot ten nak ł ania ł innych uczestników porozumienia do udzia ł u w nim. Z uwagi na powy ż sze, w opinii Prezesa Urz ę du, Ł ukasz Lubiatowski spe ł ni ł przes ł anki odst ą pienia od na ł o ż enia kary pieni ęż nej, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 1 okiku , która zosta ł aby na niego na ł o ż ona w przypadku braku wspó ł pracy z Prezesem Urz ę du w ramach programu ł agodzenia kar. Prezes Urz ę du odst ą pi ł zatem od na ł o ż enia kary na Ł ukasza Lubiatowskiego. IV. Stosownie do art. 77 ust. 1 okiku , je ż eli w wyniku post ę powania Prezes Urz ę du stwierdzi ł naruszenie przepisów ww. ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. Zgodnie z art. 80 okiku , Prezes Urz ę du rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W punktach I i II sentencji niniejszej decyzji Prezes Urz ę du w wyniku przeprowadzonego post ę powania stwierdzi ł zawarcie przez przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku przewozu osób taksówk ą w Grudzi ą dzu porozumienia polegaj ą cego na ustalaniu bezpo ś rednio lub po ś rednio cen ś wiadczonych us ł ug, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 okiku . Spe ł niona zosta ł a zatem przes ł anka wynikaj ą ca z art. 77 ust. 1 okiku pozwalaj ą ca na 40 obci ąż enie przedsi ę biorców kosztami przeprowadzonego post ę powania, którymi s ą dla Prezesa Urz ę du wydatki w kwocie 139,10 z ł zwi ą zane z prowadzon ą w toku tego post ę powania korespondencj ą . W zwi ą zku z tym postanowiono obci ąż y ć Ryszarda Klajn ę prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Korona Taxi Ryszard Klajna w Grudzi ą dzu, Tadeusza Wronieckiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą TAKSÓWKA OSOBOWA Tadeusz Wroniecki w Grudzi ą dzu – wspólnika spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu, Andrzeja Murawskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” Andrzej Murawski w Grudzi ą dzu – wspólnika spó ł ki cywilnej pod nazw ą Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” w Grudzi ą dzu, Ł ukasza Lubiatowskiego prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod firm ą Biuro Tele Taxi Ł ukasz Lubiatowski w Grudzi ą dzu, Grudzi ą dzkie Zrzeszenie Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu, Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu, Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu kosztami post ę powania w równych cz ęś ciach w wysoko ś ci 19,87 z ł (dziewi ę tna ś cie z ł otych i 87/100) ka ż da. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż a ł o orzec jak w pkt IV sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsum entów kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. Kar ę nale ż y wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks post ę powania cywi lnego (Dz. U. z 1964r. Nr 43, poz. 296 ze zmian.) – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy. W przypadku jednak kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie V niniejszej decyzji, stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 32 § 1 i 2 Kodeksu post ę powania cywilnego, przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia niniejszej decyzji. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Bydgoszczy Dorota Karczewska 41 Otrzymuj ą : 1. Ryszard Klajna Korona Taxi ul. Budowlanych 8/39 86-300 Grudzi ą dz, 2. Tadeusz Wroniecki Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” ul. Podhala ń ska 3/47 86-300 Grudzi ą dz, 3. Andrzej Murawski Przedsi ę biorstwo Przewozów Osobowych „NON STOP TELE TAXI” ul. Genera ł a Hallera 56/12 86-300 Grudzi ą dz, 4. Ł ukasz Lubiatowski Biuro Tele Taxi ul. Chopina 15/14 86-300 Grudzi ą dz, 5. Grudzi ą dzkie Zrzeszenie Transportu z siedzib ą w Grudzi ą dzu ul. Sikorskiego 20 86-300 Grudzi ą dz, 6. Grudzi ą dzkie Stowarzyszenie TAXI MERCEDES w likwidacji z siedzib ą w Grudzi ą dzu ul. Legionów 40, 86-300 Grudzi ą dz, 7. Stowarzyszenie Taksówkarzy „TELE-TAXI” z siedzib ą w Grudzi ą dzu ul. Rapackiego 33, 86-300 Grudzi ą dz, 8. a/a