RBG-4/2015

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. D ł uga 47,85-034 Bydgoszcz Tel. 52 345-56-44, Fax 52 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 23 marca 2015 r. Znak: RBG-61-25/14/KL DECYZJA NR RBG - 4/2015 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 184.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł ania Bata Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie , polegaj ą c ą na stosowaniu w dokumencie „ Zasady u ż ytkowania i konserwacji obuwia ” , który do łą czony jest do sprzedawanego obuwia, postanowienia o tre ś ci: „ Produkty z elementami ozdobnymi w postaci cekinów, koralików oraz innych podobnych nie podlegaj ą reklamacji na ich ś cieranie, zgubienie lub uszkodzenie. Elementy ozdobne nie maj ą wp ł ywu na jako ść u ż ytkowanego produktu. ” które to dzia ł anie mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d co do przys ł uguj ą cych im uprawnie ń na podstawie art. 8 w zwi ą zku z art. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej i zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.) w zakresie mo ż liwo ś ci dochodzenia roszcze ń z tytu ł u niezgodno ś ci towaru z umow ą i obowi ą zków przedsi ę biorcy zwi ą zanych z doprowadzeniem towaru do stanu zgodno ś ci z umow ą , a co za tym idzie, wyczerpuje znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 3 i 4 w zwi ą zku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206), co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r . o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 184.) i stwierdza si ę zaniechanie jej stosowania z dniem 20 listopada 2014 r. II. Na podstawie art. 27 ust. 4 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 184.), Prezes Urz ę du Ochrony 2 Konkurencji i Konsumentów nak ł ada na Bata Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie obowi ą zek umieszczenia na ladzie przy kasach w sklepach stacjonarnych i utrzymanie do 20 listopada 2016 roku og ł oszenia o formacie co najmniej 25cm x 20cm, pogrubion ą czcionk ą nie mniejsz ą ni ż 0,8 cm wysoko ś ci, bez kursywy, w kolorze czarnym na bia ł ym tle z widocznymi odst ę pami pomi ę dzy poszczególnymi wyrazami, wy ś rodkowanego, zawieraj ą cego o ś wiadczenie o nast ę puj ą cej tre ś ci: Na podstawie decyzji Prezesa UOKiK nr RBG-4/2015 informujemy, ż e przy produktach oferowanych przez Bata Poland Sp. z o.o. reklamacji podlegaj ą równie ż elementy ozdobne obuwia w postaci m.in. cekinów czy koralików , w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia si ę przedmiotowej decyzji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 184.) w zwi ą zku z art. 80 tej ustawy oraz stosownie do art. 33 ust. 6 ww. ustawy, a tak ż e na podstawie art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks post ę powania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2013 r. poz. 267 ze zm.) w zwi ą zku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów - w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – obci ąż a si ę Bata Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie kosztami post ę powania opisanego w punkcie I sentencji niniejszej decyzji w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w kwocie 17,10 z ł (s ł ownie: siedemna ś cie z ł otych 10/100) i zobowi ą zuje si ę Bata Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie do ich zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. UZASADNIENIE W dniu 4 wrze ś nia 2014 r. – Postanowieniem Nr RBG-183/2014 – Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK lub organ ochrony konsumentów ) wszcz ął z urz ę du post ę powanie wyja ś niaj ą ce, maj ą ce na celu ustalenie czy wzorce umowne stosowane przez Bata Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie (dalej: Bata, Spó ł ka lub przedsi ę biorca ) zawieraj ą niedozwolone postanowienia umowne, a co za tym idzie, czy mia ł o miejsce naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniaj ą ce podj ę cie dzia ł a ń okre ś lonych w odr ę bnych ustawach, tj. art. 479 38 §1 i art. 479 39 k.p.c. w zwi ą zku z art. 385 1 -385 3 k.c. oraz maj ą ce na celu wst ę pne ustalenie, czy nast ą pi ł o naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powa ń w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w szczególno ś ci w zakresie rozpatrywania reklamacji z tytu ł u niezgodno ś ci towaru z umow ą . W toku tego post ę powania Prezes UOKiK przeprowadzi ł analiz ę informacji, jakie do łą cza przedsi ę biorca do sprzedawanego obuwia w postaci ulotki (broszury) zatytu ł owanej „ Zasady u ż ytkowania i konserwacji obuwia ” . W wyniku tego badania zasz ł o podejrzenie stosowania przez Spó ł k ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, opisanych w sentencji niniejszego postanowienia. Maj ą c powy ż sze na uwadze – postanowieniem Nr RBG-216/2014 z dnia 20 listopada 2014 r. – organ ochrony konsumentów wszcz ął z urz ę du post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wskazanych w sentencji niniejszej decyzji. Jednocze ś nie Prezes UOKiK wezwa ł przedsi ę biorc ę do ustosunkowania si ę do przedstawionych zarzutów. 3 W pi ś mie z dnia 20 listopada 2014 r. Bata przedstawi ł a stanowisko, zgodnie w ca ł o ś ci zgodzi ł a si ę z zarzutem przedstawionym przez Prezesa UOKiK i o ś wiadczy ł a, ż e wycofa ł a z obrotu dotychczasowe ulotki i zast ą pi ł a je nowymi, w których zawarto niezb ę dne informacje dotycz ą ce piel ę gnacji i konserwacji bez kwestionowanego postanowienia. Na przedmiotow ą okoliczno ść przedsi ę biorca za łą czy ł nowy wzór broszury. Prezes UOKiK zawiadomi ł Spó ł k ę o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego oraz o mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami sprawy (pismo z dnia 27 lutego 2015 r.). Przedsi ę biorca nie skorzysta ł z tych uprawnie ń . Prezes UOKiK ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Na podstawie zebranych w toku post ę powania dokumentów organ ochrony konsumentów ustali ł , i ż Bata Poland Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie jest wpisana do Rejestru Przedsi ę biorców Krajowego Rejestru S ą dowego pod numerem KRS 0000172299, prowadzonego przez S ą d Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, Wydzia ł XII Gospodarczy Krajowego Rejestru S ą dowego. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest m.in. sprzeda ż detaliczna obuwia i wyrobów skórzanych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach (47.72.Z). W zwi ą zku z prowadzon ą dzia ł alno ś ci ą Spó ł ka oferuje konsumentom obuwie w swoich sklepach. Bata posiada 13 takich punktów sprzeda ż y. Do ka ż dego obuwia do łą czana jest ulotka (broszura), na której znajduje si ę instrukcja ze sposobem konserwacji produktu zatytu ł owana „ Zasady u ż ytkowania i konserwacji obuwia ” . Jedno z postanowie ń ww. warunków brzmia ł o nast ę puj ą co: „ Produkty z elementami ozdobnymi w postaci cekinów, koralików oraz innych podobnych nie podlegaj ą reklamacji na ich ś cieranie, zgubienie lub uszkodzenie. Elementy ozdobne nie maj ą wp ł ywu na jako ść u ż ytkowanego produktu." Przedmiotowa ulotka z drobnymi zmianami (m.in. szata graficzna) obowi ą zywa ł a od 2002 r. Przedsi ę biorca zaniecha ł stosowania ww. broszury z powy ż szym zapisem od 20 listopada 2014 r. Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Podstaw ą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy z dnia 16 lutego 2007 r . o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 184.) – dalej: u.o.k.i.k. jest uprzednie zbadanie przez organ ochrony konsumentów, czy w danej sprawie zagro ż ony zosta ł interes publicznoprawny. Stwierdzenie, ż e to nast ą pi ł o, pozwala na realizacj ę celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest okre ś lenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Zdaniem organu ochrony konsumentów, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy s ą lub b ę d ą klientami skar ż onego przedsi ę biorcy. Zatem uzasadnione by ł o w niniejszej sprawie podj ę cie przez Prezesa UOKiK dzia ł a ń przewidzianych w u.o.k.i.k. Przepis art. 24 ust. 1 tej ż e ustawy stanowi, i ż „ Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów ” , natomiast art. 24 ust. 2 okre ś la, i ż „ Przez 4 praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: 1) stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego; 2) naruszanie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji; 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji ” . Oceny, czy w danym przypadku mamy do czynienia z praktyk ą okre ś lon ą w wy ż ej wymienionym przepisie nale ż y dokona ć na podstawie ustalenia łą cznego spe ł nienia trzech przes ł anek, którymi s ą : - dzia ł ania przedsi ę biorcy, - bezprawno ść tych dzia ł a ń , - godzenie w zbiorowe interesy konsumentów. Dzia ł anie przedsi ę biorcy Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 u.o.k.i.k., ilekro ć w ustawie tej jest mowa o przedsi ę biorcy, pojmuje si ę przez to w pierwszej kolejno ś ci przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 672, ze zm.). Przepis art. 2 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , budowlan ą , handlow ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Maj ą c powy ż sze na uwadze, uzna ć nale ż y, i ż Bata - prowadz ą c dzia ł alno ść gospodarcz ą jako osoba prawna - jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.o.k.i.k. Tym samym jej dzia ł ania mog ą podlega ć ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawno ść dzia ł ania Bezprawno ść w rozumieniu art. 24 ust. 1 polega na zachowaniu przedsi ę biorcy - w postaci dzia ł ania, jak równie ż zaniechania - które jest sprzeczne z powszechnie obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym, a wi ę c zarówno z normami prawnymi, jak równie ż z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami. Bezprawno ść jest przy tym obiektywnym czynnikiem, a wi ę c niezale ż na jest od winy i jej stopnia, jak równie ż bez znaczenia jest ś wiadomo ść istnienia naruszenia lub wyst ą pienie szkody. W ś wietle przepisu art. 24 ust. 2 pkt 3 u.o.k.i.k. przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206) – dalej: u.p.n.p.r. , stosowana przez przedsi ę biorc ę wzgl ę dem konsumentów praktyka rynkowa jest nieuczciwa, je ż eli jest 5 sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekszta ł ca lub mo ż e zniekszta ł ci ć zachowanie rynkowe przeci ę tnego konsumenta przed zawarciem umowy, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Przepis art. 5 ust. 1 u.p.n.p.r. stanowi, ż e praktyk ę rynkow ą uznaje si ę za dzia ł anie wprowadzaj ą ce w b łą d, je ż eli dzia ł anie to w jakikolwiek sposób powoduje lub mo ż e powodowa ć podj ę cie przez przeci ę tnego konsumenta decyzji dotycz ą cej umowy, której inaczej by nie podj ął . Interpretuj ą c zatem poj ę cie praktyki wprowadzaj ą cej w b łą d nale ż y stwierdzi ć , ż e jest to ka ż da praktyka, która w jakikolwiek sposób, w tym równie ż przez swoj ą form ę , wywo ł uje skutek w postaci co najmniej mo ż liwo ś ci wprowadzenia w b łą d przeci ę tnego konsumenta, do którego jest skierowana lub dociera i która ze wzgl ę du na swoj ą zwodnicz ą natur ę mo ż e zniekszta ł ci ć jego zachowanie rynkowe 1 . Wprowadzaj ą ce w b łą d dzia ł anie mo ż e polega ć przede wszystkim na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji (art. 5 ust. 2 pkt 1 u.p.n.p.r.). Stosownie do brzmienia art. 5 ust. 4 u.p.n.p.r . przy ocenie, czy praktyka rynkowa wprowadza w b łą d przez dzia ł anie, nale ż y uwzgl ę dni ć wszystkie jej elementy oraz okoliczno ś ci wprowadzenia produktu na rynek, w tym sposób jego prezentacji. Dzia ł ania w postaci rozpowszechniania nieprawdziwych informacji, w wyniku czego konsument zostaje wprowadzony w b łą d, mog ą dotyczy ć w szczególno ś ci obowi ą zków przedsi ę biorcy zwi ą zanych z produktem, w tym us ł ug serwisowych i procedury reklamacyjnej, dostawy, niezb ę dnych us ł ug i cz ęś ci oraz praw konsumenta, a tak ż e prawa do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo prawa do obni ż enia ceny lub do odst ą pienia od umowy (art. 5 ust. 3 pkt 3 i 4 u.p.n.p.r). Wskaza ć nale ż y, i ż potencjalna zdolno ść wprowadzenia w b łą d ma miejsce szczególnie wtedy, gdy przedsi ę biorca ukrywa istotne dla podj ę cia przez konsumenta racjonalnej decyzji rynkowej informacje lub przedstawia je w niejasny, niezrozumia ł y lub dwuznaczny sposób. W wyniku powy ż szych praktyk przeci ę tny konsument mo ż e wyrobi ć sobie mylne wyobra ż enie o korzy ś ciach wynikaj ą cych ze z ł o ż onej propozycji, które nie znajduj ą odzwierciedlenia w rzeczywistym stanie rzeczy. Wprowadzenie w b łą d polega przede wszystkim na pewnym zniekszta ł ceniu procesu decyzyjnego konsumenta poprzez wytworzenie w jego umy ś le mylnego przekonania co do transakcji, w któr ą chce si ę zaanga ż owa ć . W rezultacie wytworzenia si ę tego mylnego przekonania, konsument podejmuje decyzj ę o zaanga ż owaniu lub wycofaniu si ę z danej decyzji, przy czym istotne jest to, ż e takiej decyzji by nie podj ął , gdyby nie nieuczciwe dzia ł ania przedsi ę biorcy. Owo zniekszta ł cenie procesu decyzyjnego konsumenta, w przypadku praktyk wprowadzaj ą cych w b łą d przez dzia ł anie, polega g ł ównie na podawaniu fa ł szywych lub myl ą cych informacji dotycz ą cych produktu lub sposobu jego prezentacji albo wprowadzenia na rynek 2 . Dla prawid ł owego zinterpretowania celu tej ustawy nale ż y wskaza ć , i ż przedsi ę biorca nie tyle musi faktycznie spowodowa ć , i ż przeci ę tny konsument podejmie decyzj ę , której przy braku wprowadzenia w b łą d by nie podj ął , co wystarczy ju ż samo wyst ą pienie takiej mo ż liwo ś ci wprowadzenia w b łą d. W niniejszym post ę powaniu koniecznym sta ł o si ę równie ż rozwa ż enie przez Prezesa UOKiK, czy dzia ł ania przedsi ę biorcy w zakresie stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych 1 Wyrok S ą du Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 14 wrze ś nia 2005 r., sygn. akt: I ACa 149/05. 2 R. Stefanicki, Interpretacja dyrektywy dotycz ą cej nieuczciwych praktyk handlowych wobec konsumentów na rynku wewn ę trznym , Glosa 1/2010, str. 88. 6 mog ł y wprowadza ć przeci ę tnego konsumenta w b łą d i tym samym mog ł y powodowa ć podj ę cie przez niego decyzji dotycz ą cej umowy, której inaczej by nie podj ął . Model przeci ę tnego konsumenta Ustawa o przeciwdzia ł aniu nieuczciwym praktykom rynkowym pos ł uguje si ę poj ę ciem przeci ę tnego konsumenta. Zgodnie z art. 2 pkt 8 u.p.n.p.r ., przez przeci ę tnego konsumenta rozumie si ę konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uwa ż ny i ostro ż ny. Oceny tej powinno dokona ć si ę z uwzgl ę dnieniem czynników spo ł ecznych, kulturowych, j ę zykowych i przynale ż no ś ci danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez któr ą rozumie si ę daj ą c ą si ę jednoznacznie zidentyfikowa ć grup ę konsumentów, szczególnie podatn ą na oddzia ł ywanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy ze wzgl ę du na szczególne cechy, takie jak m. in. wiek, wykszta ł cenie, sprawno ść fizyczna czy umys ł owa. Wzorzec przeci ę tnego konsumenta nie jest sta ł y, zmienia si ę bowiem w zale ż no ś ci od okoliczno ś ci konkretnego przypadku. To w odniesieniu do przeci ę tnego konsumenta powinna by ć dokonywana ocena ka ż dej praktyki rynkowej, w tym praktyki polegaj ą cej na dzia ł aniu wprowadzaj ą cym w b łą d. B ę d ą ce przedmiotem niniejszego rozstrzygni ę cia zachowanie Spó ł ki w zakresie nieuczciwych praktyk rynkowych wymienionych w sentencji niniejszej decyzji, powinno by ć zatem oceniane z perspektywy przeci ę tnego konsumenta. Definicja przeci ę tnego konsumenta zamieszczona w u.p.n.p.r . jest wynikiem dorobku orzeczniczego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci Unii Europejskiej ( TSUE , dawniej: Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci). Stopniowy rozwój orzecznictwa TSUE doprowadzi ł do utrwalenia modelu konsumenta jako konsumenta rozwa ż nego, przeci ę tnie zorientowanego, maj ą cego prawo do rzetelnej informacji niewprowadzaj ą cej w b łą d, zawieraj ą cej wszelkie niezb ę dne dane wynikaj ą ce z funkcji i przeznaczenia danego towaru. W ś wietle orzecznictwa TSUE, poziom percepcji i uwagi konsumenta ró ż ni si ę w zale ż no ś ci od tego, jakiego produktu dotyczy praktyka rynkowa oraz w jakich okoliczno ś ciach produkt ten jest nabywany 3 . W przedmiotowej sprawie informacja zamieszczona na ulotce do łą czonej do obuwia nie by ł a skierowana do szczególnej grupy konsumentów. Zakupów w salonach Spó ł ki dokonuj ą osoby w ró ż nym wieku, o zró ż nicowanym wykszta ł ceniu i dochodach oraz ś wiadomo ś ci otaczaj ą cej rzeczywisto ś ci. Na potrzeby niniejszej sprawy konstrukcj ę modelu przeci ę tnego konsumenta nale ż y stworzy ć bez odwo ł ywania si ę do przynale ż no ś ci do szczególnej grupy konsumentów. Tak zdefiniowany konsument ma prawo odebra ć kierowany do niego przekaz w sposób dos ł owny zak ł adaj ą c, ż e przedsi ę biorca przedstawiaj ą c takie „ pouczenia ” w broszurach do łą czonych do obuwia - jako profesjonalista - jest podmiotem wiarygodnym i przekazuje informacje w sposób jasny, jednoznaczny i niewprowadzaj ą cy w b łą d. Przedsi ę biorca powinien wi ę c wykaza ć si ę szczególn ą ostro ż no ś ci ą w sporz ą dzaniu informacji o „ Zasadach u ż ytkowania i konserwacji obuwia ” , w tym przede wszystkim we wskazywaniu przes ł anek, w których reklamacja nie przys ł uguje lub te ż nie zostanie uwzgl ę dniona. Nie mo ż na bowiem dopu ś ci ć , aby na podstawie nieprawdziwej informacji wyst ą pi ł a chocia ż by mo ż liwo ść wprowadzenia konsumentów w b łą d, w taki sposób, ż e mo ż e mie ć to wp ł yw na podj ę cie przez nich decyzji 3 por. C-342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer Rec. 1999, s. I-3819, pkt 26; C-299/99 Philips Rec. 2002, s. I-5475, pkt 63, a tak ż e wyroki z 2007 r. w sprawach C-353/03 Nestle przeciwko Mars, pkt 25; T-241/05 Procter & Gamble, pkt 43; T-33/04 House of Donut Int, pkt 50-51. 7 dotycz ą cej umowy, w tym jej wykonania czy nast ę pstw wynikaj ą cych z nabycia okre ś lonego produktu. W ocenie Prezesa UOKiK przeci ę tny konsument móg ł przypuszcza ć , i ż uszkodzenia elementów ozdobnych zakupionego obuwia nie podlegaj ą reklamacji, gdy ż taka informacja zosta ł a mu przekazana w momencie jego zakupu na ulotce do łą czonej do produktu. Przeci ę tny konsument nie musi bowiem zna ć dok ł adnie wyk ł adni powszechnie obowi ą zuj ą cych przepisów dotycz ą cych reklamacji rzeczy. Tym samym móg ł przypuszcza ć , ż e informacja mu udzielona jest prawdziwa i wynika np. z orzecznictwa, praktyki czy wprost z przepisów prawa. St ą d te ż – na podstawie nieprawdziwej informacji, która by ł a sprzeczna z powszechnie obowi ą zuj ą cym prawem – móg ł podejmowa ć decyzje, których by nie podj ął , je ż eli otrzyma ł by przekaz zgodny z aktualnym stanem prawnym. Naruszenie dobrych obyczajów Ponadto w celu wykazania, ż e wskazane w sentencji niniejszej decyzji dzia ł ania Spó ł ki stanowi ą nieuczciw ą praktyk ę rynkow ą konieczne jest ponadto wykazanie, ż e niniejsza praktyka rynkowa sprzeczna jest z dobrymi obyczajami (art. 4 u.p.n.p.r.). Poj ę cie dobrych obyczajów nie jest w prawie zdefiniowane, ale podobnie jak zasady wspó łż ycia spo ł ecznego, jest przedmiotem wielu orzecze ń s ą dowych oraz opracowa ń doktryny. Wskazuje si ę w nich, ż e dobre obyczaje to uczciwe zasady post ę powania i ustalone zwyczaje w uj ę ciu etyczno- moralnym, a na ich tre ść sk ł adaj ą si ę elementy etyczne i socjologiczne kszta ł towane przez oceny moralne i spo ł eczne, stanowi ą ce uzupe ł nienie porz ą dku prawnego. Warto jednak w tym miejscu nadmieni ć , i ż dobre obyczaje pozostaj ą klauzul ą generaln ą , która podlega konkretyzacji na okoliczno ść danego stanu faktycznego. Zgodnie z pogl ą dem doktryny, sprzeczne z dobrymi obyczajami s ą dzia ł ania, które zmierzaj ą do niedoinformowania, dezorientacji, wywo ł ania b łę dnego przekonania u klienta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwno ś ci, czyli takie dzia ł anie, które potocznie okre ś lone jest jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od przyj ę tych standardów post ę powania 4 . W relacjach przedsi ę biorców z konsumentami, istota zachowa ń zgodnych z dobrymi obyczajami zosta ł a przedstawiona i wielokrotnie interpretowana w judykaturze. Zgodnie z wypracowanym w orzecznictwie stanowiskiem stwierdzi ć nale ż y, i ż „ istot ą poj ę cia dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek dla cz ł owieka. W stosunkach z konsumentami powinien on wyra ż a ć si ę we w ł a ś ciwym informowaniu o przys ł uguj ą cych uprawnieniach, niewykorzystywaniem uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty i rzetelnym traktowaniem partnerów umów. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami mo ż na uzna ć dzia ł ania zmierzaj ą ce do niedoinformowania, dezorientacji, wywo ł ania b łę dnego przekonania u konsumenta, tak ż e wykorzystania jego niewiedzy i naiwno ś ci ” 5 . W niniejszej sprawie dobre obyczaje nale ż y oceni ć jako prawo konsumenta do rzetelnej, pe ł nej i prawdziwej informacji, która nie jest sprzeczna z powszechnie obowi ą zuj ą cym prawem i nie s ł u ż y sk ł onieniu konsumenta do odst ą pienia od skorzystania z uprawnie ń przewidzianych w ustawie, tj. prawa do z ł o ż enia żą dania przywrócenia towaru do stanu zgodno ś ci z umow ą w sytuacji uszkodzenia elementu ozdobnego w obuwiu. 4 K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz , Warszawa 2002 r., str. 804. 5 Wyrok SOKiK z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt XVII Ama 118/04. 8 Wprowadzenie w b łą d W ocenie Prezesa UOKiK postanowienie znajduj ą ce si ę w dokumencie Zasady u ż ytkowania i konserwacji obuwia , który do łą czony jest do sprzedawanego obuwia, o tre ś ci: „ Produkty z elementami ozdobnymi w postaci cekinów, koralików oraz innych podobnych nie podlegaj ą reklamacji na ich ś cieranie, zgubienie lub uszkodzenie. Elementy ozdobne nie maj ą wp ł ywu na jako ść u ż ytkowanego produktu." mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d co do przys ł uguj ą cych im uprawnie ń w zakresie mo ż liwo ś ci dochodzenia roszcze ń z tytu ł u niezgodno ś ci towaru z umow ą i obowi ą zków przedsi ę biorcy zwi ą zanych z doprowadzeniem towaru do stanu zgodno ś ci z umow ą , które to dzia ł anie wyczerpuje znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 3 i 4 u.p.n.p.r. w zw. z art. 4 ust. 1 tej ż e ustawy. Kwestionowane w niniejszym zarzucie postanowienie znajduj ą ce si ę w dokumencie „ Zasady u ż ytkowania i konserwacji obuwia ” wprowadza zasad ę , zgodnie z któr ą nie podlega reklamacji produkty z elementami ozdobnymi w sytuacji, gdy niezgodno ść towaru z umow ą polega na ś cieraniu, zgubieniu lub uszkodzeniu ww. elementów ozdobnych obuwia. W takiej sytuacji przedsi ę biorca wy łą cza swoj ą odpowiedzialno ść za ewentualn ą niezgodno ść towaru z umow ą bez uzasadnionej podstawy prawnej. W my ś l generalnej zasady wyra ż onej w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej i zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.) – dalej: u.s.w.s.k. - przedsi ę biorca odpowiada wobec kupuj ą cego, je ż eli towar konsumpcyjny w chwili jego wydania jest niezgodny z umow ą . Ocena niezgodno ś ci towaru z umow ą powinna by ć dokonywana ka ż dorazowo w oparciu o porównanie go z produktem pe ł nowarto ś ciowym, który zakupi ł konsument. Zgodnie z art. 4 ust. 3 tej ż e ustawy towar konsumpcyjny jest zgodny z umow ą , je ż eli nadaje si ę do celu, do jakiego tego rodzaju towar jest zwykle u ż ywany, oraz gdy jego w ł a ś ciwo ś ci odpowiadaj ą w ł a ś ciwo ś ciom cechuj ą cym towar tego rodzaju. Je ż eli towar jest niezgodny z umow ą konsument ma prawo skorzysta ć z ustawowych uprawnie ń okre ś lonych w art. 8 ust. 1 u.s.w.s.k i żą da ć doprowadzenia go do stanu zgodnego z umow ą przez nieodp ł atn ą napraw ę albo wymian ę na nowy, chyba ż e naprawa albo wymiana s ą niemo ż liwe lub wymagaj ą nadmiernych kosztów. Je ż eli konsument z powy ż szych przyczyn nie mo ż e żą da ć naprawy ani wymiany albo je ż eli sprzedawca nie zdo ł a uczyni ć zado ść takiemu żą daniu w odpowiednim czasie lub, gdy naprawa albo wymiana nara ż a ł aby kupuj ą cego na znaczne niedogodno ś ci, ma on prawo domaga ć si ę stosownego obni ż enia ceny albo odst ą pi ć od umowy ( vide art. 8 ust. 4 u.s.w.s.k.). Na marginesie nale ż y równie ż zauwa ż y ć , i ż podobne zasady obowi ą zuj ą obecnie przy reklamacjach sk ł adanych w stosunku do umów zawartych po 24 grudnia 2014 r., a wi ę c po dniu, w którym przesta ł y obowi ą zywa ć przepisy u.s.w.s.k. i wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz. U. 2014 poz.827) 6 . Przedmiotowa ustawa wprowadzi ł a przepisy dotycz ą ce reklamacji konsumenckich do kodeksu cywilnego i zgodnie z art. 556 k.c. „ Sprzedawca jest odpowiedzialny wzgl ę dem kupuj ą cego, je ż eli rzecz sprzedana ma wad ę fizyczn ą lub prawn ą (r ę kojmia) ” . Z kolei w art. 556 1 k.c. zdefiniowania jest wada 6 Zgodnie z art. 52 w zw. z art. 51 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz. U. 2014 poz.827), z dniem wej ś cia w ż ycie ww. ustawy trac ą moc przepisy u.s.w.s.k., aczkolwiek do umów zawartych przed tym dniem stosuje si ę przepisy dotychczasowe. 9 fizyczna rzeczy, która wyst ę puje je ż eli sprzedany produkt nie ma w ł a ś ciwo ś ci, które rzecz tego rodzaju powinna mie ć ze wzgl ę du na cel w umowie oznaczony albo wynikaj ą cy z okoliczno ś ci lub przeznaczenia. Maj ą c powy ż sze na uwadze stwierdzi ć nale ż y, i ż przedsi ę biorca w Zasadach u ż ytkowania i konserwacji obuwia nie mo ż e w sposób arbitralny ustali ć , i ż uszkodzenie elementów ozdobnych obuwia nie stanowi podstawy do nieuwzgl ę dnienia reklamacji, a tym bardziej do jej z ł o ż enia ( „ nie podlegaj ą reklamacji ” ). Niew ą tpliwie estetyka obuwia ma znaczenie dla konsumentów przy wyborze konkretnej pary butów, a w niektórych przypadkach (zakup obuwia na uroczyste okazje) mo ż e mie ć to przewa ż aj ą cy wp ł yw na decyzj ę konsumenta dotycz ą c ą zawarcia samej umowy. Przedsi ę biorca nie mo ż e odmówi ć przyj ę cia reklamacji konsumenta, tylko z tego powodu, ż e uszkodzeniu uleg ł element ozdobny obuwia, a sama funkcjonalno ść czy te ż u ż yteczno ść tego towaru nie uleg ł a zmianie. Nale ż y pami ę ta ć , ż e to konsument dokonuje wyboru produktu, sugeruj ą c si ę okre ś lonymi cechami oferowanego obuwia. Uszkodzenie ozdobnych elementów mo ż e by ć dla konsumenta tak samo istotn ą wad ą , jak dziura w podeszwie, czy te ż innego rodzaju wada fizyczna powsta ł a w samej strukturze buta. Jak s ł usznie stwierdzi ł S ą d Okr ę gowy we Wroc ł awiu „ o istotno ś ci lub nieistotno ś ci wady powinien decydowa ć punkt widzenia kupuj ą cego, a zatem jego subiektywna ocena niezgodno ś ci z umow ą , oczywi ś cie do granic nadu ż ycia prawa ” 7 . W tym ż e orzeczeniu S ą d ten w prawid ł owy sposób uzna ł , i ż niezgodno ść towaru wynikaj ą ca jedynie z waloru estetycznego obuwia, nawet jak nie wp ł ywa na jego u ż yteczno ść czy te ż komfort chodzenia, mo ż e mie ć charakter istotny i stanowi podstaw ę uwzgl ę dnienia reklamacji. Podobny pogl ą d prezentowany jest równie ż w doktrynie, w której stwierdzono, ż e wada istotna mo ż e tak ż e polega ć na brakach estetycznych i nie musi by ć determinowana u ż yteczno ś ci ą towaru okre ś lon ą w umowie 8 . Nale ż y jednak zauwa ż y ć , i ż rozgraniczenie wady na „ istotn ą” oraz „ nieistotn ą” ma znaczenie tylko na etapie odst ą pienia od umowy (art. 8 ust. 4 u.s.w.s.k.), a co si ę z tym wi ąż e - nie istnieje potrzeba wyodr ę bnienia tego elementu przy żą daniu konsumenta dotycz ą cego naprawy towaru czy te ż wymiany na nowy. W takim wypadku obowi ą zek przedsi ę biorcy do przywrócenia obuwia do stanu zgodno ś ci z umow ą istnieje niezale ż nie od tego, czy wada ma charakter istotny. Ponadto wskaza ć nale ż y, ż e uszkodzenie elementów ozdobnych mo ż e w znacznym stopniu wp ł yn ąć na warto ść materialn ą rzeczy. Je ż eli takie uszkodzenie znajdowa ł oby si ę w produkcie w momencie zamiaru dokonania jego zakupu przez konsumenta, to mog ł oby w ogóle nie doj ść do zawarcia umowy, gdy ż konsument nie by ł by zainteresowany zakupem produktu niepe ł nowarto ś ciowego. Na podstawie kwestionowanego zapisu znajduj ą cego si ę w Zasadach u ż ytkowania i konserwacji obuwia konsumenci mog ą zaniecha ć zg ł aszania przedsi ę biorcy roszcze ń w sytuacji niezgodno ś ci z umow ą obuwia w przypadku uszkodzenia elementów ozdobnych. Sugeruj ą c si ę informacj ą znajduj ą c ą si ę w ww. dokumencie, mog ą by ć przekonani o braku podstaw do wniesienia reklamacji, która i tak na pewno nie zostanie uwzgl ę dniona lub nawet przyj ę ta. Powy ż sze postanowienie umowne mo ż e równie ż s ł u ż y ć przedsi ę biorcy do odrzucania reklamacji konsumentów, którzy poinformowani o takim zapisie w ulotce do łą czonej do obuwia, mog ą zaniecha ć dochodzenia dalszych roszcze ń z prze ś wiadczeniem, ż e zgodzili si ę na takie warunki umowne dokonuj ą c zakupu u tego przedsi ę biorcy. 7 Wyrok S ą du Okr ę gowego we Wroc ł awiu z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II Ca 1425/12, podobnie na gruncie art. 556 k.c. wyrok S ą du Najwy ż szego z 10 lipca 2002 r., sygn. akt II CKN 111/01, wyrok S ą du Najwy ż szego z 27 listopada 2003 r., I CK 267/02. 8 A. Ko ł odziej, [w:] Ustawa o szczególnych warunkach sprzeda ż y konsumenckiej Komentarz pod red. dr. J. Jeziora , Warszawa 2010, s.277. 10 W ocenie Prezesa UOKiK Bata odpowiada za sprzedawane obuwie i to równie ż w zakresie ich elementów ozdobnych, które s ą cz ę sto nieroz łą czn ą cz ęś ci ą oferowanej rzeczy. Konsumenci maj ą prawo oczekiwa ć , i ż towar, który otrzymaj ą , b ę dzie przez okres trwania odpowiedzialno ś ci sprzedawcy (tj. dwa lata) zgodny z umow ą , a przez to nie powstanie w nich wada, która nie jest wynikiem normalnego u ż ytkowania obuwia. Maj ą c na uwadze powy ż sze nale ż y stwierdzi ć , i ż kwestionowane postanowienie mo ż e wprowadza ć konsumenta w b łą d co do rzeczywistych uprawnie ń przyznanych mu przez ustaw ę , a tak ż e obowi ą zków przedsi ę biorcy zwi ą zanych z oferowanym produktem, co mo ż e mie ć wp ł yw na podj ę te przez konsumenta decyzje dotycz ą ce umowy w sytuacji, gdy uszkodzeniu ulegn ą elementy ozdobne w okresie trwania odpowiedzialno ś ci sprzedawcy. Tak wi ę c dzia ł anie Spó ł ki wynikaj ą ce z umieszczenia omawianej klauzuli w Zasadach u ż ytkowania i konserwacji obuwia mo ż e mie ć wp ł yw na przeci ę tnego konsumenta w zakresie mo ż liwo ś ci podj ę cia decyzji dotycz ą cej umowy, której inaczej by nie podj ął , a przez to stanowi nieuczciw ą praktyk ę rynkow ą o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 3 i 4 u.p.n.p.r. Zaniechanie Zgodnie z dyspozycj ą art. 27 ust. 1 i 2 u.o.k.i.k. nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą cej zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł zabronionych dzia ł a ń , o których mowa w art. 24 ww. ustawy. W zwi ą zku z zaprzestaniem stosowania praktyki, o której mowa w sentencji niniejszej decyzji, w wyniku usuni ę cia z obrotu ulotki z kwestionowanym postanowieniem., Prezes UOKiK wyda ł decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzi ł zaniechanie jej stosowania z dniem 20 listopada 2014 r., a wi ę c z dat ą pisma, w którym Spó ł ka z ł o ż y ł a o ś wiadczenie o wprowadzeniu do obrotu nowego wzoru broszury. Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów formu ł uje definicj ę negatywn ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzaj ą c w art. 24 ust. 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W ś wietle art. 1 ust. 1 wy ż ej przywo ł anej ustawy nale ż y przyj ąć , ż e ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy s ą powszechne i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego konsumenta b ę d ą cego kontrahentem przedsi ę biorcy. Przedmiotem ochrony nie s ą zatem interesy indywidualnego konsumenta lub grupy indywidualnych konsumentów, ale wszystkich – aktualnych lub potencjalnych klientów – traktowanych jako grupa uczestników rynku zas ł uguj ą ca na szczególn ą ochron ę 9 . Stanowisko to potwierdzone zosta ł o równie ż w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego, który stwierdzi ł , i ż : „ nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy antymonopolowej mo ż na wszczyna ć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane 9 Wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2008r., sygn. akt VI ACa 306/08, a tak ż e T. Skoczny, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów Komentarz , Warszawa 2009., s. 962. 11 orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów 10 ” . W ocenie Prezesa UOKiK zakwestionowane w przedmiotowej decyzji zachowania Spó ł ki, polegaj ą ce na stosowaniu w broszurach do łą czanych do obuwia wprowadzaj ą cej w b łą d informacji, która jest niezgodna z powszechnie obowi ą zuj ą cym prawem, godz ą w zbiorowe interesy konsumentów. Stron ą umowy zawieranej przez ww. przedsi ę biorc ę s ą zarówno wszyscy aktualni, jak i wszyscy przyszli potencjalni klienci zamierzaj ą cy zakupi ć obuwie sklepie stacjonarnym Spó ł ki, którzy wraz z towarem mogli otrzyma ć ulotk ę z wprowadzaj ą cym w b łą d zapisem. Zatem kr ą g adresatów takiego wzorca nie jest z góry okre ś lony. Na poparcie powy ż szego nale ż y równie ż przytoczy ć stanowisko prezentowane w judykaturze, zgodnie z którym, je ż eli potencjaln ą dan ą praktyk ą przedsi ę biorcy mo ż e by ć dotkni ę ty ka ż dy konsument w analogicznych okoliczno ś ciach, to ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów 11 . Tak wi ę c w rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie Spó ł ki nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny i nie daj ą cy si ę porówna ć z innymi, lecz wp ł ywa niekorzystnie na interesy potencjalnie nieokre ś lonego kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej, licznej grupy obecnych i przysz ł ych kontrahentów przedsi ę biorcy. Wobec powy ż szego nale ż y stwierdzi ć , ż e wszystkie przes ł anki z art. 24 ust 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zosta ł y spe ł nione, co oznacza, i ż Spó ł ka dopu ś ci ł a si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Wobec tego orzeczono jak w punkcie I sentencji decyzji. II. Zgodnie z art. 26 ust. 2 u.o.k.i.k., w decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu, w szczególno ś ci zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do z ł o ż enia jednokrotnego lub wielokrotnego o ś wiadczenia o tre ś ci i w formie okre ś lonej w decyzji. Mo ż e równie ż nakaza ć publikacj ę decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci na koszt przedsi ę biorcy . Zgodnie z art. 27 ust. 4 u.o.k.i.k., przepis art. 26 ust. 2 stosuje si ę odpowiednio w przypadku decyzji, o których mowa w art. 27 ust. 2 u.o.k.i.k.. Maj ą c na uwadze powy ż sze, Prezes UOKiK na ł o ż y ł na Bat ę obowi ą zek zamieszczenia na ladzie przy kasach w sklepach stacjonarnych i utrzymanie do 20 listopada 2016 roku og ł oszenia o formacie co najmniej 25cm x 20cm, pogrubion ą czcionk ą nie mniejsz ą ni ż 0,8 cm wysoko ś ci, bez kursywy, w kolorze czarnym na bia ł ym tle z widocznymi odst ę pami pomi ę dzy poszczególnymi wyrazami, wy ś rodkowanego, zawieraj ą cego o ś wiadczenie o nast ę puj ą cej tre ś ci: Na podstawie decyzji Prezesa UOKiK nr RBG-4/2015 informujemy, ż e przy produktach oferowanych przez Bata Poland Sp. z o.o. reklamacji podlegaj ą równie ż elementy ozdobne obuwia w postaci m.in. cekinów czy koralików. W ocenie organy ochrony konsumentów na ł o ż ony na Spó ł k ę obowi ą zek publikacyjny zmierza do przekazania mo ż liwie najszerszemu kr ę gowi odbiorców (konsumentom, którzy 10 Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 12 wrze ś nia 2003 r., sygn. akt: I CKN 504/01. 11 Wyrok SOKiK z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt: XVII Ama 26/08. 12 nabyli produkty Bata z ulotk ą zawieraj ą c ą postanowienie wprowadzaj ą ce w b łą d) informacji o mo ż liwo ś ci z ł o ż enia reklamacji w zwi ą zku z niezgodno ś ci ą z umow ą /wadliwo ś ci ą elementów ozdobnych w zakupionym obuwiu. Obowi ą zek ten spe ł ni funkcj ę edukacyjn ą oraz prewencyjn ą . Ma bowiem stanowi ć czyteln ą informacj ę dla konsumentów i przedsi ę biorców, i ż elementy ozdobne obuwia s ą tak ą sam ą jego cz ęś ci ą , jak ka ż de inne i podlegaj ą one takim samym zasadom odpowiedzialno ś ci sprzedawców za oferowany towar, jak pozosta ł e wady. Jednocze ś nie ma ostrzega ć , i ż w przypadku braku dochowania przez przedsi ę biorców wymaganych standardów i zastosowania podobnych praktyk musz ą oni liczy ć si ę z okre ś lonymi sankcjami. Prezes UOKiK wzi ął przy tym pod uwag ę , ż e na ł o ż ony obowi ą zek publikacyjny zwi ą zany z umieszczeniem na ladzie sklepu stacjonarnego okre ś lonych informacji nie b ę dzie wi ą za ł si ę z konieczno ś ci ą poniesienia przez Spó ł k ę dodatkowych istotnych kosztów i pozostanie irrelewantny dla jej sytuacji ekonomicznej. Niezale ż nie od powy ż szego, w dacie wydania przedmiotowej decyzji mog ą istnie ć trwaj ą ce skutki naruszenia przez Bat ę zbiorowych interesów konsumentów, st ą d te ż istnieje konieczno ść poczynienia kroków, które mog ą spowodowa ć ich usuni ę cie. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi w decyzji przedsi ę biorca zaniecha ł stosowania praktyki w dniu 20 listopada 2014 r., co oznacza ż e ostatni konsument móg ł naby ć towar z ulotk ą zawieraj ą c ą nieprawdziw ą informacj ę w ł a ś nie w tym dniu. Maj ą c na wzgl ę dzie okoliczno ść , i ż okres trwania odpowiedzialno ś ci sprzedawcy wynikaj ą cy z przepisów u.s.w.s.k. wynosi 2 lata od wydania towaru, zasadne przy tym jest na ł o ż enie na przedsi ę biorc ę ww. opisanego obowi ą zku informacyjnego przez taki w ł a ś nie okres, aby konsumenci, którzy w tym terminie z ł o żą do Baty reklamacj ę , mogli - na podstawie informacji zamieszczonej przy kasie - zweryfikowa ć b łę dny przekaz zawarty w broszurze. W przypadku uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji, mo ż e ona stanowi ć prejudykat dla dochodzenia przez indywidualnych konsumentów roszcze ń na podstawie art. 12 u.p.n.p.r. w sytuacji, w której to Bata nie przyjmowa ł a do rozpatrzenia reklamacji (lub te ż odrzuca ł a je) tylko dlatego, ż e niezgodno ść towaru z umow ą dotyczy ł a uszkodzenia elementów ozdobnych. Wobec tego orzeczono jak w pkt II sentencji decyzji. III. Zgodnie z art. 80 u.o.k.i.k. Prezes UOKiK rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 77 ust. 1 u.o.k.i.k., je ż eli w wyniku post ę powania organ ochrony konsumentów stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, jest obowi ą zany ponie ść koszty post ę powania. W ś wietle natomiast art. 263 § 1 kodeksu post ę powania administracyjnego, do kosztów post ę powania zalicza si ę m.in. koszty dor ę czenia stronom pism urz ę dowych. Z kolei zgodnie z art. 264 § 1 ww. kodeksu, jednocze ś nie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysoko ść kosztów post ę powania, osoby zobowi ą zane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Post ę powanie w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, a w jego wyniku organ ochrony konsumentów w punkcie I sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Prezesa UOKiK ze stron ą . W zwi ą zku z powy ż szym, postanowiono obci ąż y ć ww. przedsi ę biorc ę kosztami post ę powania w wysoko ś ci 17,10 z ł (s ł ownie: siedemna ś cie z ł otych 10/100). 13 Z uwagi na powy ż sze orzeczono jak w pkt III sentencji. Koszty niniejszego post ę powania przedsi ę biorca obowi ą zany jest wp ł aci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od uprawomocnienia si ę decyzji . Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 kodeksu post ę powania cywilnego od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie, które wnosi si ę za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 30 dni od dnia jej dor ę czenia. W przypadku kwestionowania wy łą cznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 32 § 1 i 2 kodeksu post ę powania cywilnego oraz stosownie do art. 264 § 2 kodeksu post ę powania administracyjnego w zwi ą zku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stronie przys ł uguje za ż alenie za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie tygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Bydgoszczy Piotr Adamczewski