RBG-8/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W BYDGOSZCZY ul. Długa 47, 85-034 Bydgoszcz tel. (52) 345-56-44, fax (52) 345-56-17 E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl Bydgoszcz, dnia 28 marca 2014r. Znak sprawy: RBG-61-41/13/AS DECYZJA nr RBG – 8/2014 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez MoneyNow Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdańsku – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – po uprawdopodobnieniu stosowania przez MoneyNow Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdańsku praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 1. stosowaniu w Umowie poŜyczki postanowienia umowy wpisanego – na podstawie art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) – do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone w brzmieniu: W celu uzyskania zapłaty naleŜności przeterminowanych MoneyNow moŜe obciąŜyć PoŜyczkobiorcę opłatą za trzy wysłane monity. Dwa pierwsze zostaną wysłane PoŜyczkobiorcy listem zwykłym, trzeci listem poleconym. PoŜyczkobiorca zostanie obciąŜony kosztami monitów w następującej wysokości: 30 zł za pierwszy monit i 50 zł za drugi i trzeci monit. Pierwszy monit zostanie wysłany do PoŜyczkobiorcy nie wcześniej niŜ w terminie 7 dni, drugi 14 dni a trzeci 25 dni licząc od dnia, w którym PoŜyczkobiorca zobowiązany był do spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z umowy poŜyczki. Łączny koszt wysłania tych monitów nie przekroczy kwoty 130 zł, co moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów ; 2. naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niewskazanie w Formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego informacji o: 2 a. rocznej stopie oprocentowania zadłuŜenia przeterminowanego – wbrew dyspozycji przepisu art. 14 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. Nr 126, poz. 715, z późn. zm.), b. skutkach braku płatności dotyczących przekazania danych o zadłuŜeniu PoŜyczkobiorcy do biur informacji gospodarczej zgodnie z ustawą z dnia 9 kwietnia 2010r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (Dz. U. Nr 81, poz. 530 ze zm.) – wbrew dyspozycji przepisu art. 14 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim, co moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów ; 3. naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niewskazanie w Umowie poŜyczki informacji o rocznej stopie oprocentowania zadłuŜenia przeterminowanego – wbrew dyspozycji przepisu art. 30 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim , co moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów ; i po przyjęciu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zobowiązania złoŜonego przez MoneyNow Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdańsku do: 1. zmiany stosowanego we wzorcu umowy poŜyczki postanowienia o treści: W celu uzyskania zapłaty naleŜności przeterminowanych MoneyNow moŜe obciąŜyć PoŜyczkobiorcę opłatą za trzy wysłane monity. Dwa pierwsze zostaną wysłane PoŜyczkobiorcy listem zwykłym, trzeci listem poleconym. PoŜyczkobiorca zostanie obciąŜony kosztami monitów w następującej wysokości: 30 zł za pierwszy monit i 50 zł za drugi i trzeci monit. Pierwszy monit zostanie wysłany do PoŜyczkobiorcy nie wcześniej niŜ w terminie 7 dni, drugi 14 dni a trzeci 25 dni licząc od dnia, w którym PoŜyczkobiorca zobowiązany był do spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z umowy poŜyczki. Łączny koszt wysłania tych monitów nie przekroczy kwoty 130 zł, i zastąpienia go postanowieniem w brzmieniu: W celu uzyskania zapłaty naleŜności przeterminowanych MoneyNow moŜe obciąŜyć PoŜyczkobiorcę opłatą za cztery wysłane monity. Dwa pierwsze zostaną wysłane PoŜyczkobiorcy listem zwykłym, trzeci i czwarty – listami poleconymi. PoŜyczkobiorca zostanie obciąŜony kosztami tych monitów w następującej wysokości: 7 zł za pierwszy i drugi monit i 10 zł za trzeci i czwarty monit. Pierwszy monit zostanie wysłany do PoŜyczkobiorcy nie wcześniej niŜ w terminie 7 dni, drugi 14 dni, trzeci 25 dni, czwarty 61 dni licząc od dnia, w którym PoŜyczkobiorca zobowiązany był do spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z niniejszej umowy poŜyczki. W związku z powyŜszym, PoŜyczkobiorcy zostaną wysłane maksymalnie 4 monity nie częściej niŜ raz na tydzień, a łączny koszt wysłania tych monitów nie przekroczy kwoty 34 zł; 2. zamieszczenia w Formularzu informacyjnym kredytu konsumenckiego oraz w Umowie poŜyczki informacji, Ŝe roczna stopa zadłuŜenia przeterminowanego wynosi zero procent; 3. zamieszczenia w Formularzu informacyjnym informacji o tym, Ŝe dane o zadłuŜeniu PoŜyczkobiorcy mogą zostać przekazane do biur informacji gospodarczych, 3 nakłada się na tego przedsiębiorcę obowiązek wykonania tego zobowiązania w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez MoneyNow Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdańsku – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nakłada się na tego przedsiębiorcę obowiązek złoŜenia Prezesowi UOKiK informacji o stopniu realizacji zobowiązań w terminie do 31 maja 2014r. poprzez przedłoŜenie nowego wzorca umowy wraz z formularzem informacyjnym oraz przykładowych trzech umów zawartych w oparciu o nowy wzorzec. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( dalej: Prezes UOKiK lub organ ochrony konsumentów ) postanowieniem Nr RBG-263/2013 z dnia 14 października 2013r. – wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez MoneyNow Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Gdańsku (dalej: MoneyNow lub Spółka) praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W toku niniejszego postępowania Prezes UOKiK pismem z dnia 15 października 2013r. wezwał przedsiębiorcę do ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów. W piśmie z dnia 6 listopada 2013r. MoneyNow złoŜyła wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nakładającej na Spółkę obowiązek wykonania działań, zmierzających do zapobieŜenia zarzucanym przez Prezesa UOKiK naruszeniom zbiorowych interesów konsumentów, tj. zmiany stosowanego we wzorcu umowy poŜyczki postanowienia o treści: W celu uzyskania zapłaty naleŜności przeterminowanych MoneyNow moŜe obciąŜyć PoŜyczkobiorcę opłatą za trzy wysłane monity. Dwa pierwsze zostaną wysłane PoŜyczkobiorcy listem zwykłym, trzeci listem poleconym. PoŜyczkobiorca zostanie obciąŜony kosztami monitów w następującej wysokości: 30 zł za pierwszy monit i 50 zł za drugi i trzeci monit. Pierwszy monit zostanie wysłany do PoŜyczkobiorcy nie wcześniej niŜ w terminie 7 dni, drugi 14 dni a trzeci 25 dni licząc od dnia, w którym PoŜyczkobiorca zobowiązany był do spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z umowy poŜyczki. Łączny koszt wysłania tych monitów nie przekroczy kwoty 130 zł, i zastąpienie go postanowieniem w brzmieniu: W celu uzyskania zapłaty naleŜności przeterminowanych MoneyNow moŜe obciąŜyć PoŜyczkobiorcę opłatą za cztery wysłane monity. Dwa pierwsze zostaną wysłane PoŜyczkobiorcy listem zwykłym, trzeci i czwarty – listami poleconymi. PoŜyczkobiorca zostanie obciąŜony kosztami tych monitów w następującej wysokości: 7 zł za pierwszy i drugi monit i 10 zł za trzeci i czwarty monit. Pierwszy monit zostanie wysłany do PoŜyczkobiorcy nie wcześniej niŜ w terminie 7 dni, drugi 14 dni, trzeci 25 dni, czwarty 61 dni licząc od dnia, w którym PoŜyczkobiorca zobowiązany był do spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z niniejszej umowy poŜyczki. W związku z powyŜszym, PoŜyczkobiorcy zostaną wysłane maksymalnie 4 monity nie częściej niŜ raz na tydzień, a łączny koszt wysłania tych monitów nie przekroczy kwoty 34 zł . Ponadto Spółka zobowiązała się do zamieszczenia w Formularzu informacyjnym 4 kredytu konsumenckiego oraz w Umowie poŜyczki informacji, Ŝe roczna stopa zadłuŜenia przeterminowanego wynosi zero procent, a takŜe do zamieszczenia w Formularzu informacyjnym informacji o tym, Ŝe dane o zadłuŜeniu PoŜyczkobiorcy mogą zostać przekazane do biur informacji gospodarczych. MoneyNow wskazało, iŜ wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej składany jest na wstępnym etapie postępowania, co jest zgodne z wymogami wynikającymi z Wyjaśnień Prezesa UOKiK w sprawie wydawania decyzji zobowiązującej (…) . Spółka przedstawiła powyŜsze zobowiązania w przekonaniu, iŜ ich realizacja umoŜliwi wyeliminowanie zakwestionowanych przez Prezesa UOKiK praktyk lub skutków. Następnie, pismem z dnia 25 lutego 2014r. skierowano do Spółki zawiadomienie o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o moŜliwości przeglądania akt i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Strona skorzystała z moŜliwości przeglądania akt. Prezes UOKiK ustalił następujący stan faktyczny: Na podstawie zebranych w toku postępowania dokumentów Prezes UOKiK ustalił, iŜ MoneyNow Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku jest spółką prawa handlowego wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000355315, prowadzonego przez Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku VII Wydział Gospodarczy KRS. Zgodnie z wpisem, przedmiotem działalności Spółki jest m.in. pozostałe pośrednictwo pienięŜne. Spółka ta rozpoczęła oferowanie poŜyczki gotówkowej od dnia 23 lipca 2012 roku. W tym dniu została udzielona pierwsza poŜyczka. MoneyNow zawiera z konsumentami poŜyczki gotówkowe na z góry określone kwoty: 100, 200 i 300 zł dla nowych klientów oraz 400 zł dla stałych klientów w lokalach Spółki. W związku z prowadzoną działalnością MoneyNow stosuje wzór umowy o poŜyczkę oraz Formularz informacyjny . W przedłoŜonych dokumentach Prezes UOKiK dopatrzył się naruszeń, o których mowa w pkt I. 1-3 sentencji decyzji. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes UOKiK zwaŜył, co następuje: Interes publiczny Prezes UOKiK, zgodnie z art. 1 ust. 1 uokik , podejmuje się ochrony interesów konsumentów wyłącznie w interesie publicznym, tzn. wtedy, gdy daną praktyką przedsiębiorcy moŜe być dotknięty kaŜdy konsument w analogicznych okolicznościach. 1 Warunkiem koniecznym do uruchomienia instrumentów określonych w tej ustawie jest zatem zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorców naruszają jej przepisy i jednocześnie stanowią zagroŜenie dla interesu publicznego, bądź teŜ naruszają ten interes. Niniejsze postępowanie dotyczy podejrzenia stosowania przez MoneyNow praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów będących PoŜyczkobiorcami względem Spółki, jak i tych potencjalnych, którzy chcieliby zawrzeć umowę poŜyczki ze Spółką. 1 Por. Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 stycznia 2009r., sygn. akt: XVII Ama 26/08; 5 Oznacza to de facto , Ŝe przedmiotowe praktyki mogłyby dotyczyć nieokreślonego z góry kręgu adresatów, a zatem mogły naruszać zbiorowy interes konsumentów. Uznać wobec tego naleŜy, iŜ niniejsze postępowanie prowadzone było w interesie publicznym. Przedsiębiorca Przepisy art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013r., poz. 672 j.t. z późn. zm.) definiują przedsiębiorcę jako osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą – czyli zgodnie z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową a takŜe zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły – a takŜe mającą charakter zarobkowy. MoneyNow będąc spółką prawa handlowego wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców KRS prowadzi działalność w zakresie udzielania poŜyczek gotówkowych konsumentom od 23 lipca 2012r. Działalność powyŜsza ma zatem charakter zorganizowany, ciągły i zarobkowy. Wobec powyŜszego naleŜy uznać, iŜ MoneyNow spełnia przesłanki, jakich wyŜej powołane ustawy wymagają do bycia przedsiębiorcą. W konsekwencji jej działania mogą być poddane ocenie w toku postępowania przed Prezesem UOKiK. Przesłanki wydania decyzji zobowiązującej z art. 28 uokik. Zgodnie z art. 28 ust. 1 uokik , jeŜeli w toku postępowania przed Prezesem UOKiK w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – Ŝe przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 uokik, jednak zobowiąŜe się on do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieŜenia tym naruszeniom, Prezes UOKiK moŜe, w drodze decyzji, nałoŜyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Istota decyzji zobowiązującej polega na quasi-porozumieniu się przedsiębiorcy z Prezesem UOKiK co do sposobu załatwienia sprawy, będącej przedmiotem postępowania. Porozumienie to opiera się na pośrednim przyznaniu się przedsiębiorcy do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów i zobowiązaniu się do określonego zachowania, które ma prowadzić do zakończenia tych naruszeń i zapobieŜenia im w przyszłości, w zamian za odstąpienie Prezesa UOKiK od wydania decyzji z art. 26 lub 27 uokik , stwierdzającej fakt naruszenia zakazu z art. 24 ust. 1 uokik oraz od nałoŜenia kary pienięŜnej na przedsiębiorcę. 2 Analiza przepisu art. 28 ust. 1 uokik pozwala jednoznacznie stwierdzić, Ŝe Prezes UOKiK moŜe wydać powyŜszą decyzję w sytuacji łącznego spełnienia dwóch przesłanek: • uprawdopodobnienia w trakcie postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, iŜ przedsiębiorca stosuje niedozwoloną praktykę, o której mowa w art. 24 uokik , 2 D. Miąsik [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów Komentarz , Warszawa 2009r., s. 1048; 6 • zobowiązania przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania działań zmierzających do zapobieŜenia tym naruszeniom. Uprawdopodobnienie ( semiplena probatio ) oznacza, Ŝe na korzyść Strony postępowania (przedsiębiorcy) odstąpiono od udowodnienia określonych faktów na rzecz uprawdopodobnienia – na podstawie okoliczności sprawy, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania, Ŝe stosuje on określoną w art. 24 uokik praktykę. 3 Uprawdopodobnienia wymagają wszystkie przesłanki z zakazu z art. 24 ust. 1 uokik łącznie, a nadto Prezes UOKiK musi uznać za zasadne przyjęcie tego zobowiązania. Wobec powyŜszego, stwierdzić naleŜy, Ŝe do wydania decyzji zobowiązującej konieczne jest wystąpienie następujących przesłanek: a. uprawdopodobnienie bezprawności działania przedsiębiorcy b. uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowego interesu konsumentów c. złoŜenie zobowiązania przez przedsiębiorcę d. uznanie przez Prezesa UOKiK za celowe nałoŜenie obowiązku wykonania przedłoŜonych przez przedsiębiorcę zobowiązań. Ad a. Uprawdopodobnienie bezprawności działania Pojęcie bezprawności nie jest pojęciem prawnie zdefiniowanym. NaleŜy zatem przyjąć, zgodnie z jego literalnym brzmieniem, Ŝe „działanie bezprawne” to zachowanie sprzeczne z nakazem lub zakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych oraz z zasadami współŜycia społecznego. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tj. niezaleŜnym od wystąpienia szkody, czy teŜ zamiaru po stronie przedsiębiorcy dopuszczającego się działań bezprawnych. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współŜycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, Ŝe określone zachowanie koliduje z przepisami prawa 4 . Ad 1. W świetle przepisu art. 24 ust.1 uokik zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów . Zgodnie zaś z przepisem art. 24 ust. 2 pkt 1 uokik przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy polegające na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art.479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz.296, z późn. zm. ). Natomiast zgodnie z przepisem art. 479 43 k.p.c. wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Uchwałą z dnia 13 lipca 2006 r. Sąd NajwyŜszy uznał, iŜ praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (…) stosowanie identycznej klauzuli, jak klauzula 3 M. Sieradzka [w:] K.Kohutek, M.Sieradzka, U stawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2008, s. 681; 4 por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz , pod red. J. Szwaji, CH Beck, Warszawa 2000, s. 117-118; 7 wpisana do rejestru niedozwolonych postanowień umownych, przez innego przedsiębiorcę, który nie był stroną lub uczestnikiem postępowania zakończonego wpisaniem danej klauzuli do rejestru (…). Praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów obejmuje równieŜ przypadki wprowadzenia jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu szyku wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeŜeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, Ŝe jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliŜonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru, która wywołuje takie same skutki, godzi przecieŜ tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej co wpisana do rejestru ( sygn. akt: III SZP 3/2006) . Po przeprowadzeniu wstępnej analizy nadesłanego wzorca, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe zapis wskazany w pkt I.1 sentencji niniejszego postanowienia o treści: W celu uzyskania zapłaty naleŜności przeterminowanych MoneyNow moŜe obciąŜyć PoŜyczkobiorcę opłatą za trzy wysłane monity. Dwa pierwsze zostaną wysłane PoŜyczkobiorcy listem zwykłym, trzeci listem poleconym. PoŜyczkobiorca zostanie obciąŜony kosztami monitów w następującej wysokości: 30 zł za pierwszy monit i 50 zł za drugi i trzeci monit. Pierwszy monit zostanie wysłany do PoŜyczkobiorcy nie wcześniej niŜ w terminie 7 dni, drugi 14 dni a trzeci 25 dni licząc od dnia, w którym PoŜyczkobiorca zobowiązany był do spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z umowy poŜyczki. Łączny koszt wysłania tych monitów nie przekroczy kwoty 130 zł, moŜe być toŜsamy z postanowieniami o treści: 1) W przypadku zalegania z co najmniej dwoma ratami poŜyczkodawca moŜe równieŜ wystosować /nie częściej niŜ raz w tygodniu/ upomnienie. KaŜdorazowe wystawienie upomnienia podlega opłacie w wysokości 50,00 zł , wpisanym do rejestru dnia 25.08.2006r. pod numerem 829 na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 kwietnia 2005r. (sygn. akt: XVII AmC 103/04); 2) Za pisemne wezwanie pobiera się zryczałtowaną opłatę w kwocie 20 zł, wpisanym do rejestru 08.08.2012r. pod numerem 3569 na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 kwietnia 2012r. (sygn. akt: XVII AmC 5533/11); 3) Opłata za wezwanie do zapłaty i wypowiedzenie umowy (poŜyczkobiorca) – 20 zł, wpisanym do rejestru dnia 07.12.2012r. pod pozycją 4090 na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 21 czerwca 2012r. (sygn. akt: XVII AmC 2905/11). Sąd Okręgowy w uzasadnieniu do wyroku ad 1) uznał, iŜ kwota 50 zł za upomnienie stanowi wygórowaną wysokość przewidzianej kary pienięŜnej, co stanowi niedozwoloną klauzulę umowną określoną w art. 385 3 pkt 17 k.c. Następnie w uzasadnieniu do wyroku ad 2) Sąd uznał, iŜ powód jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, ustalając wysokość opłat za świadczone usługi powinien uwzględniać wszelkie koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym koszty związane z windykacją naleŜności. Skoro zakwestionowany zapis nie zawiera sposobu ustalenia wysokości opłaty na poziomie 20,00 zł, oznacza to brak ekwiwalentności świadczeń i skutkować moŜe bezpodstawnym wzbogaceniem się pozwanego. Wskutek takiego zapisu pozwany czerpie bowiem nieuzasadnione korzyści majątkowe kosztem kontrahentów, czyli konsumentów. Takie postępowanie w sposób raŜący narusza interesy konsumentów i dobre obyczaje. Dalej Sąd argumentuje, iŜ postanowienie to narusza takŜe dobre obyczaje, gdyŜ godzi w równowagę kontraktową stron. Kwestionowane postanowienie zastrzeŜone zostało jedynie na rzecz pozwanego z wykluczeniem jego klientów. W tej sytuacji została zakłócona zasada równouprawnienia stron umowy – na korzyść pozwanego, co jest niezgodne z art. 385 1 §1 k.c. 8 Z kolei w uzasadnieniu do wyroku ad 3) Sąd wskazuje, iŜ w doktrynie uznaje się, Ŝe szacowanie kosztów nie moŜe być oparte na dowolnych kryteriach oraz, Ŝe powinno spełniać wymogi naleŜytej staranności. Wątpliwości sądu wzbudziła zatem sama treść powołanego uregulowania. Sąd zakwestionował tu określenie wysokości opłaty w sposób arbitralny – ryczałtowo bez wskazania co ma wpływ na określoną w kwestionowanej klauzuli wysokość opłaty za wezwanie do zapłaty (…). Postępowania takiego, w ocenie Sądu, nie moŜna uznać za rzetelne. Wyjaśnienie pełnomocnika pozwanej zwarte w sprzeciwie, Ŝe w koszt wezwania wkalkulowany jest czas pracy pracownika, który musi wyliczyć wymagalne zobowiązanie, sporządzić odpowiednio pismo, koszty papieru i druku, przygotowanie korespondencji oraz jej wysłanie (koszt wysłania listu poleconego) wskazuje, Ŝe pozwana przenosi w ten sposób na konsumenta koszty prowadzenia działalności gospodarczej. ZwaŜyć przy tym naleŜy, Ŝe wysokość kosztów rzeczywiście poniesionych przez pozwaną moŜe odbiegać od uzyskanych na skutek stosowania zakwestionowanej klauzuli. Zdaniem Sądu, niedopuszczalna jest sytuacja, w której okoliczność taka generowałaby (chociaŜby minimalne) źródło dochodów pozwanej kosztem konsumentów. Sąd uznał zatem, iŜ zapis taki raŜąco narusza interesy konsumentów (art. 385 1 §1 k.c.). Biorąc pod uwagę powyŜsze analizy Sądu wskazać naleŜy, Ŝe postanowienie, o którym mowa w pkt I.1 sentencji postanowienia moŜe być toŜsame z przywołanymi wyŜej postanowieniami wpisanymi do rejestru. Kwotę 50 zł za wezwanie do zapłaty Sąd uznał za wygórowaną, a więc opłata za drugie i trzecie wezwanie stosowana przez MoneyNow takŜe moŜe zostać uznana za wygórowaną. Ponadto Spółka nie przedstawia konsumentom Ŝadnej kalkulacji, z której wynikają stosowane przez nią opłaty za wezwania. Sąd zakwestionował takŜe samą praktykę ryczałtowego pobierania opłat za wezwania w kaŜdym przypadku braku płatności. Konkludując, w ocenie Prezesa UOKiK, naleŜy uznać, Ŝe uprawdopodobnione zostało występowanie toŜsamości porównywanych klauzul. Ad 2. W świetle przepisu art. 24 ust.1 uokik zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów . Zgodnie zaś z przepisem art. 24 ust. 2 uokik przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności naruszenie obowiązku udzielania rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (art. 24 ust. 2 pkt 2). Do stwierdzenia tejŜe praktyki konieczne jest skontrolowanie, czy przedsiębiorca, oferując konsumentom poŜyczki gotówkowe, dopełnił wszystkich wymaganych przepisami obowiązków, w szczególności, czy zawarł wszystkie niezbędne konsumentowi do porównania ofert informacje w Formularzu informacyjnym a następnie w umowie zgodnie z wymogami ustawy o kredycie konsumenckim. Posiadanie tych informacji jest niezbędne konsumentowi do podjęcia prawidłowej, czyli świadomej i zarazem efektywnej decyzji rynkowej, a ich brak wpływa negatywnie lub wyłącza moŜliwość podjęcia przemyślanej i suwerennej decyzji rynkowej. 5 W tym miejscu wyjaśnić naleŜy, iŜ w związku z wejściem w Ŝycie dnia 17 stycznia 2014r. ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013r., poz. 1567) nowelizującej ustawę o kredycie konsumenckim m.in. poprzez dodanie do przepisu art. 14 ustępu 2, Prezes UOKiK dokonał doprecyzowania kwalifikacji prawnej w zakresie zarzutów z pkt I. 2 a i b sentencji 5 Zob. decyzja Prezesa UOKiK z dnia 06.03.2006r. nr RGD-5/2006. 9 decyzji wskazując jako podstawę prawną praktyki przepis art. 14 ust. 1 zw. z art. 13 ust.1 pkt 12 (dot. zarzutu z pkt I 2 a) oraz art. 14 ust. 1 zw. z art. 13 ust.1 pkt 13 ustawy o kredycie konsumenckim. a. Zgodnie z art. 14 ust. 1 w zw. z art.13 ust.1 pkt 12 ustawy o kredycie konsumenckim kredytodawca przekazuje konsumentowi na formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego informacje o rocznej stopie oprocentowania zadłuŜenia przeterminowanego, a więc informacji określającej, w jakiej wysokości w stosunku rocznym kredytodawca naliczy konsumentowi odsetki w przypadku ewentualnego opóźnienia w zapłacie zobowiązania wynikającego z umowy poŜyczki. W formularzach informacyjnych przedłoŜonych Prezesowi UOKiK przez Spółkę brak takiej informacji, co moŜe zostać uznane za niedopełnienie obowiązku informacyjnego. Wskazać w tym miejscu naleŜy, iŜ MoneyNow w piśmie do Prezesa UOKiK z dnia 15 kwietnia 2013r. (data wpływu: 18.04.2013r.) poinformowała, iŜ nie pobiera od konsumentów odsetek za opóźnienie. JednakŜe, w ocenie Prezesa UOKiK, taka informacja winna znaleźć się w formularzu informacyjnym, po pierwsze dlatego, Ŝe wymóg taki został sformułowany przez ustawodawcę, a po drugie, brak jakiejkolwiek informacji w tym zakresie nie wyklucza moŜliwości Ŝądania tych odsetek za opóźnienie przez przedsiębiorcę (choćby na etapie wniesienia powództwa do Sądu) z uwagi na uregulowania prawne. Mianowicie, zgodnie z przepisem art. 481 §1 kodeksu cywilnego jeŜeli dłuŜnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pienięŜnego, wierzyciel moŜe Ŝądać odsetek za czas opóźnienia, chociaŜby nie poniósł Ŝadnej szkody i chociaŜby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłuŜnik odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie zaś z art. 481 §2 k.c. jeŜeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, naleŜą się odsetki ustawowe. Brak jakiejkolwiek informacji w zakresie pobierania bądź niepobierania przez MoneyNow odsetek za opóźnienie, w ocenie Prezesa UOKiK, moŜe stanowić naruszenie obowiązku udzielania rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji i moŜe stanowić zagroŜenie Ŝądania tych odsetek od konsumenta na etapie wystąpienia do sądu z powództwem o zapłatę. b. Jeśli zaś chodzi o skutki braku zapłaty, Spółka w Formularzu informacyjnym nie zawarła pełnej informacji o skutkach braku płatności. Mianowicie nie wskazała, iŜ w przypadku braku płatności przez konsumenta dane o zadłuŜeniu PoŜyczkobiorcy mogą zostać przekazane do biur informacji gospodarczej zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. Informacja taka znajduje się dopiero w umowie z konsumentem. NaleŜy zatem stwierdzić, iŜ brak prawidłowego poinformowania konsumenta o pełnych skutkach braku płatności na etapie przed zawarciem umowy, tj. w formularzu informacyjnym, moŜe stanowić naruszenie dyspozycji art. 14 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 13 ustawy o kredycie konsumenckim. Ad 3. Zgodnie z art.30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim umowa o kredyt konsumencki (…) powinna określać roczną stopę oprocentowania zadłuŜenia przeterminowanego i warunki jej zmiany (…) (pkt 11). Analiza przedłoŜonego przez MoneyNow wzorca umowy poŜyczki oraz zawartych z konsumentami umów wykazała, iŜ informacji o wysokości odsetek za opóźnienie w niej nie zawarto. 10 Wskazać w tym miejscu naleŜy, iŜ Spółka w piśmie do Prezesa UOKiK z dnia 15 kwietnia 2013r. (data wpływu: 18.04.2013r.) poinformowała, iŜ nie pobiera od konsumentów odsetek za opóźnienie. JednakŜe, w ocenie Prezesa UOKiK, taka informacja winna znaleźć się w umowie z konsumentem, po pierwsze dlatego, Ŝe wymóg taki został sformułowany przez ustawodawcę, a po drugie, brak jakiejkolwiek informacji w tym zakresie nie wyklucza moŜliwości Ŝądania tych odsetek za opóźnienie przez przedsiębiorcę (choćby na etapie wniesienia powództwa do Sądu) z uwagi na przepis art. 481 §2 k.c. stanowiący, Ŝe jeŜeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, naleŜą się odsetki ustawowe. Brak jakiejkolwiek informacji w umowie poŜyczki w zakresie pobierania bądź niepobierania przez MoneyNow odsetek za opóźnienie, w ocenie Prezesa UOKiK, moŜe stanowić naruszenie obowiązku udzielania rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji i moŜe stanowić zagroŜenie pobrania tych odsetek od konsumenta na etapie wystąpienia do sądu z powództwem o zapłatę. W art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, wolą ustawodawcy ustanowiony został katalog obowiązków przedsiębiorcy wobec konsumentów korzystających z jego usług. Podkreślając rangę tych zapisów nadano im formę obowiązków ustawowych. Przyjąć zatem naleŜy, iŜ nieuczynienie zadość w/w obowiązkom ustawowym godzi w interes konsumentów, który ustawodawca uznał za istotny i podlegający ochronie prawnej. W związku z powyŜszym, w ocenie Prezesa UOKiK, naruszenie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej i pełnej informacji zostało uprawdopodobnione. Ad b. Uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów sformułowała definicję negatywną pojęcia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzając w art. 24 ust. 3 uokik , Ŝe nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W świetle art. 1 ust. 1 uokik naleŜy przyjąć, Ŝe ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne i mogą dotknąć kaŜdego potencjalnego konsumenta będącego kontrahentem przedsiębiorcy. Przedmiotem ochrony nie są zatem interesy indywidualnego konsumenta lub grupy indywidualnych konsumentów, ale wszystkich – aktualnych lub potencjalnych klientów – traktowanych jako grupa uczestników rynku zasługująca na szczególną ochronę (por. wyrok SA w Warszawie z dnia 10 lipca 2008r., sygn. akt: VI ACa 306/08) 6 . Stanowisko to potwierdzone zostało równieŜ w orzecznictwie Sądu NajwyŜszego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 września 2003 r. (sygn. akt: I CKN 504/01) stwierdził, iŜ: nie jest zasadne uznawanie, Ŝe postępowanie z tytułu naruszenia ustawy antymonopolowej moŜna wszczynać tylko wtedy, gdy zagroŜone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to moŜliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni takŜe funkcję prewencyjną, słuŜy bowiem ochronie takŜe nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów . W ocenie Prezesa UOKiK, praktyki zarzucane MoneyNow mogły zatem dotyczyć wszystkich potencjalnych konsumentów, którzy chcieliby zawrzeć umowę poŜyczki ze Spółką. Zatem stroną umowy o poŜyczkę mogli być zarówno wszyscy aktualni, jak i wszyscy przyszli, potencjalni poŜyczkobiorcy. Oznacza to de facto , Ŝe za uprawdopodobniony naleŜy uznać fakt, Ŝe przedmiotowe praktyki mogą dotyczyć nieokreślonego z góry kręgu adresatów, a zatem mogły naruszać zbiorowe interesy konsumentów. 6 D. Miąsik [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa (…), op. cit., s. 962; 11 Na poparcie powyŜszego naleŜy przytoczyć pogląd, jaki zaprezentował Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z 13 stycznia 2009r., zgodnie z którym jeŜeli potencjalną daną praktyką przedsiębiorcy moŜe być dotknięty kaŜdy konsument w analogicznych okolicznościach, to ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów (sygn. akt: XVII Ama 26/08). Tak więc, w rozpatrywanym stanie faktycznym, działania Spółki nie dotyczyły interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz uprawdopodobniono, Ŝe mogły wpływać niekorzystnie, w szczególności na ekonomiczne interesy, potencjalnie nieokreślonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy ewentualnych kontrahentów przedsiębiorcy. Jak juŜ wcześniej wspomniano, zgodnie ze stanowiskiem doktryny uprawdopodobnienie ( semiplena probatio ), pojmowane jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu, niedający pewności, ale wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie, stanowi odstępstwo od ogólnej reguły dowodzenia twierdzonych faktów na korzyść tej strony, której ustawa zezwala w określonym wypadku na uprawdopodobnienie faktu, na który się powołuje, zamiast udowadniania go. Jest to środek zwolniony z formalizmu zwykłego postępowania dowodowego mający na celu przyspieszenie postępowania w sprawie. 7 Mając w szczególności tę okoliczność na uwadze, Prezes UOKiK, w konsekwencji przyjęcia zobowiązania przedsiębiorcy, zastosował przepis art. 243 kpc w zw. z art. 84 uokik stanowiący, iŜ zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu . W przypadku uprawdopodobnienia bezprawności organ odstępuje od udowodnienia określonych faktów na korzyść przedsiębiorcy. Prezes UOKiK zgromadził w niniejszej sprawie informacje i dokumenty pozwalające uznać za uprawdopodobnione, Ŝe MoneyNow naruszyła przepis art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 uokik. Ad c. złoŜenie zobowiązania przez przedsiębiorcę Oprócz uprawdopodobnienia wyŜej omówionych przesłanek, warunkiem pozwalającym na wydanie decyzji zobowiązującej przez Prezesa UOKiK jest zobowiązanie się przez przedsiębiorcę do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieŜenia naruszeniom. Zobowiązanie przedsiębiorcy stanowi jednostronny akt woli, który w sytuacji wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 uokik staje się obowiązkiem prawnym. 8 Zobowiązanie moŜe polegać na podjęciu działania bądź zaniechania, w zaleŜności od tego, jaka postać zachowania przedsiębiorcy będzie niezbędna do zabezpieczenia interesów konsumentów. W przedmiotowej sprawie, MoneyNow zobowiązała się do wykonania działań zmierzających do zapobieŜenia zarzucanym przez Prezesa UOKiK naruszeniom zbiorowych interesów konsumentów polegających na: usunięciu stosowanego we wzorcu umowy poŜyczki postanowienia o treści: W celu uzyskania zapłaty naleŜności przeterminowanych MoneyNow moŜe obciąŜyć PoŜyczkobiorcę opłatą za trzy wysłane monity. Dwa pierwsze zostaną wysłane PoŜyczkobiorcy listem zwykłym, trzeci listem poleconym. PoŜyczkobiorca zostanie obciąŜony kosztami monitów w następującej wysokości: 30 zł za pierwszy monit i 50 zł za drugi i trzeci monit. Pierwszy monit zostanie wysłany do PoŜyczkobiorcy nie wcześniej niŜ w terminie 7 dni, drugi 14 dni a trzeci 25 dni licząc od dnia, w którym PoŜyczkobiorca 7 T. Demendecki, Komentarz do art.243 Kodeksu postępowania cywilnego, Lex online 2012; 8 M.Sieradzka [w:] K.Kohutek, M.Sieradzka, Ustawa (…), op.cit., s. 681-682; 12 zobowiązany był do spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z umowy poŜyczki. Łączny koszt wysłania tych monitów nie przekroczy kwoty 130 zł, i zastąpienie go postanowieniem w brzmieniu: W celu uzyskania zapłaty naleŜności przeterminowanych MoneyNow moŜe obciąŜyć PoŜyczkobiorcę opłatą za cztery wysłane monity. Dwa pierwsze zostaną wysłane PoŜyczkobiorcy listem zwykłym, trzeci i czwarty – listami poleconymi. PoŜyczkobiorca zostanie obciąŜony kosztami tych monitów w następującej wysokości: 7 zł za pierwszy i drugi monit i 10 zł za trzeci i czwarty monit. Pierwszy monit zostanie wysłany do PoŜyczkobiorcy nie wcześniej niŜ w terminie 7 dni, drugi 14 dni, trzeci 25 dni, czwarty 61 dni licząc od dnia, w którym PoŜyczkobiorca zobowiązany był do spłaty wszystkich zobowiązań wynikających z niniejszej umowy poŜyczki. W związku z powyŜszym, PoŜyczkobiorcy zostaną wysłane maksymalnie 4 monity nie częściej niŜ raz na tydzień, a łączny koszt wysłania tych monitów nie przekroczy kwoty 34 z ł . Ponadto Spółka zobowiązała się do zamieszczenia w Formularzu informacyjnym kredytu konsumenckiego oraz w Umowie poŜyczki informacji, Ŝe roczna stopa zadłuŜenia przeterminowanego wynosi zero procent, a takŜe do zamieszczenia w Formularzu informacyjnym informacji o tym, Ŝe dane o zadłuŜeniu PoŜyczkobiorcy mogą zostać przekazane do biur informacji gospodarczych. Wobec powyŜszego stwierdzić naleŜy, iŜ przesłanka złoŜenia przez przedsiębiorcę wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 28 uokik została spełniona . Ad d. Uznanie przez Prezesa UOKiK za celowe nałoŜenie obowiązku wykonania przedłoŜonych przez przedsiębiorcę zobowiązań Wobec faktu złoŜenia przez MoneyNow stosownego zobowiązania, Prezes UOKiK uznał za zasadne przyjęcie zobowiązania w zakresie przez Spółkę przedstawionym. Wskazać naleŜy, iŜ zaproponowane przez przedsiębiorcę zobowiązanie doprowadzi do całkowitego wyeliminowania naruszeń wobec konsumentów, a jednocześnie pozwoli na skrócenie przebiegu postępowania dowodowego. Stąd wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej naleŜało uwzględnić. Wobec powyŜszego orzeczono jak w punkcie I sentencji decyzji. Ad II. Obowiązek składania informacji o stopniu realizacji zobowiązania Stosownie do art. 28 ust. 3 uokik elementem obligatoryjnym decyzji zobowiązującej jest nałoŜenie przez Prezesa UOKiK obowiązku składania w terminie wyznaczonym przez organ ochrony konsumentów informacji o stopniu realizacji zobowiązań, m.in. w formie sprawozdania z wykonania nałoŜonego zobowiązania. NałoŜenie zaś obowiązku sprawozdawczego zwalnia Prezesa UOKiK z konieczności monitorowania zachowań przedsiębiorcy 9 , a pozwala skoncentrować się na efekcie końcowym realizacji zobowiązań, jakim jest sprawozdanie. MoneyNow powinna zatem w terminie do 31 maja 2014r. przedłoŜyć poprawiony wzór umowy poŜyczki oraz Formularz informacyjny w brzmieniu zgodnym ze złoŜonym zobowiązaniem oraz przykładowe trzy umowy zawarte w oparciu o nowy wzorzec, na potwierdzenie wprowadzonych zmian. 9 D. Miąsik, [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa(…), op. cit., s.1055; 13 Wyznaczony na złoŜenie sprawozdania termin do 31 maja 2014 roku jest terminem odpowiednim, wystarczającym do wykonania nałoŜonego obowiązku. Mając powyŜsze na uwadze, orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. Jednocześnie poucza się, Ŝe na podstawie art. 81 ust. 1 uokik w związku z art. 479 28 §2 k.p.c. od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Bydgoszczy Dorota Karczewska