RGD-1/2000

1 U RZĄD O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW D ELEGATURA W GDAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL . (0-58) 346-29-32, T EL /F AX (0-58) 346-29-33, T EL . C ENTRALA (0-58) 301-50-21 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL Gdańsk, 15 stycznia 2000r. RGD.562-6/99/2000/CF DECYZJA Nr RGD.1/99/2000 I. Na podstawie art.104 K.p.a. i art. 8 ust. 1, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie intere- sów konsumentów (tekst jednolity Dz.U. z 1999r. Nr 55, poz. 547), po przeprowadze- niu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek „Rethmann-Szczecin Oczyszczanie Miasta” Sp. z o.o. w Szczecinie przeciwko Firmie Handlowo-Usługo- wo-Produkcyjnej „JANTRA” w Szczecinie nakazuje się zaniechanie stosowania przez skarŜonego przedsiębiorcę stosowania praktyki monopolistycznej polegającej na nad- uŜywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku składowania odpadów stałych ko- munalnych i innych niŜ komunalne (dopuszczonych do składowania na wysypisku w Smolęcinie), polegającej na przeciwdziałaniu ukształtowania się warunków niezbęd- nych do rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu odpadów stałych, innych niŜ komunalne. II. Na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 8 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, nakazuje się zaniechania stosowania praktyki monopolistycznej polegającej na odmo- wie przyjęcia na wysypisko odpadów innych niŜ komunalne, dyskryminującej wnio- skodawcę, przy braku alternatywnych moŜliwości składowania tych odpadów na tere- nie gminy Kołbaskowo. UZASADNIENIE Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 27 maja 1999r. wpłynął wniosek „Rethmann-Szczecin Oczyszczanie Miasta” Sp. z o.o. (zwana dalej Spółką) w Szcze- cinie o wydanie decyzji administracyjnej nakazującej zaniechania stosowania przez Firmę Handlowo-Usługowo-Produkcyjną „JANTRA” (zwana dalej JANTRĄ) w Szczecinie praktyk monopolistycznych, polegających na wykorzystaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku składowania odpadów stałych w celu przeciwdziałania ukształtowaniu się warunków nie- 2 zbędnych do rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu odpadów stałych. Uzasadnia- jąc wniosek Spółka poinformowała, iŜ prowadzi działalność gospodarczą na terenie gminy Kołbaskowo polegającą na wywozie odpadów komunalnych i innych dozwolonych, wytwa- rzanych przez podmioty gospodarcze funkcjonujące na terenie tejŜe gminy. Wszystkie te od- pady do m-ca lutego 1999r. składowane były na gminnym wysypisku w Smolęcinie. Podsta- wą korzystania ze składowiska była umowa zawarta w dniu 25 września 1997r. z eksploatato- rem wysypiska, którym jest JANTRA. W dniu 2 lutego 1999r., ze skutkiem prawnym na dzień 31 marca 1999r., JANTRA wypowiedziała Spółce dotychczasową umowę o składowa- nie odpadów nie podając Ŝadnego uzasadnienia, a następnie w marcu br. zaproponowała za- warcie nowej umowy, zgodnie z którą na wysypisku w Smolęcinie Spółka mogłaby składo- wać tylko odpady komunalne, na wywóz których posiada zezwolenie udzielone przez wójta gminy Kołbaskowo. Z umowy wyłączone zostały inne odpady dozwolone do składowania, tzw. komunalnopodobne. Będąc w sytuacji przymusowej i nie chcąc stracić kontrahentów, Spółka zaproponowaną umowę podpisała w dniu 16 kwietnia 1999r. Wnioskodawca podniósł ponadto, iŜ JANTRA – poza eksploatacją wysypiska w Smolęcinie – świadczy na terenie gminy Kołbaskowo takie same usługi jak Spółka, odbiera bowiem odpady komunalne i inne dozwolonych do składowania z terenu gminy. W takiej sytuacji wypowiedzenie przez JANTRĘ umowy składowania i ograniczenie później jej zakre- su tylko do odpadów komunalnych jest, w ocenie skarŜącej, typowym działaniem zmierzają- cym do wyeliminowania konkurenta z rynku. Mając na uwadze podniesione we wniosku zarzuty Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął w dniu 27 maja 1999r. postępowanie administracyjne w sprawie na- kazania zaniechania przez Firmę Handlowo-Usługowo-Produkcyjną „JANTRA” praktyki mo- nopolistycznej polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na rynku lokalnym w celu przeciwdziałania ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju kon- kurencji na lokalnym rynku wywozu odpadów stałych, co moŜe stanowić naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu [...]. Następnie, po analizie zebranego w trakcie postę- powania administracyjnego materiału dowodowego, z dniem 10 grudnia 1999r., prowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało z urzędu rozszerzone o zarzut stosowania przez JANTRĘ praktyki monopolistycznej polegającej na odmowie skupu towarów, dyskry- minującej niektórych przedsiębiorców, przy braku alternatywnych moŜliwości zbytu, co moŜe stanowić naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu [...]. 3 W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania JANTRA nie uznała postawionych jej zarzutów za zasadne, wyjaśniając jednocześnie, iŜ nie moŜe być wobec niej zastosowany art. 5 ustawy antymonopolowej, gdyŜ nie zajmuje ona – jako dzierŜawca gmin- nego wysypiska w Smolęcinie – pozycji dominującej na lokalnym rynku składowania odpa- dów stałych, bowiem w okolicach Szczecina znajdują się inne wysypiska, z których Spółka moŜe skorzystać, nie ponosząc nadmiernych kosztów transportu. Są to wysypiska w Sierako- wie, Kluczu, Dolicach, Marianowie i Pełczycach. SkarŜona wyjaśniła równieŜ, Ŝe odmowa przyjmowania od Spółki odpadów komunalnopodobnych uzasadniona była – pomijając zasa- dę swobody umów – względami techniczno-organizacyjnymi i ekonomicznymi przewidzia- nymi w art. 6 ustawy antymonopolowej. Wysypisko w Smolęcinie wybudowane zostało ze środków własnych gminy Kołbaskowo i przeznaczone jest do składowania odpadów wytwo- rzonych na jej terenie. W interesie gminy leŜy zatem leŜy jak najdłuŜsze jego funkcjonowa- nie. Z racji zawartej z gminą umowy o eksploatację wysypiska skarŜona była i jest zobowią- zana do chronienia interesu gminy w tym przedmiocie. Zaobserwowany przez nią fakt syste- matycznego zwiększania ilości odpadów przywoŜonych przez Spółkę na wysypisko w I kwar- tale 1999r. (4-5 samochodów miesięcznie w 1998r. i 9 samochodów w m-cu styczniu, 8 w m- cu lutym i 10 w m-cu marcu 1999r.), przy nie zmienionej ilości umów z dostawcami z terenu gminy Kołbaskowo, oraz uchylanie się Spółki od udzielenia informacji o tym skąd pochodzą przywoŜone odpady utwierdziło ją w przekonaniu, Ŝe są one dostarczane z terenu innych gmin. Stąd teŜ, chcąc zapobiec przedwczesnemu wypełnienia składowiska, skarŜona wypo- wiedziała Spółce umowę, a następnie zawarła nową na składowanie wyłącznie odpadów ko- munalnych. Wyjaśniła ponadto, iŜ pomimo zmiany umowy, nie przejęła ona kontrahentów Spółki ani teŜ nie podwyŜszyła cen składowania. Nie uzyskała teŜ z tego tytułu jakichkolwiek dodatkowych korzyści, a wręcz utraciła zyski, które osiągała pobierając opłaty za przyjęcie na wysypisko odpadów od Spółki. Ponadto pismem z dnia 10 września 1999r., oraz następnymi, JANTRA poinfor- mowała, iŜ: 1/ ilość dostarczonych przez nią odpadów na wysypisko w Smolęcinie wyniosła: w 1998r. […], w tym : […]t odpadów komunalnych, […] t odpadów komunalnopodobnych 4 w 1999r. (I półrocze) […]t , w tym: […]t odpadów komunalnych, […] t odpadów komunalnopodobnych. 2/ ilość umów na wywóz odpadów, zawartych z kontrahentami w tym samym ok- resie przedstawiała się następująco: w 1998r. z terenu gminy Kołbaskowo – […] , w tym : […] dotyczących odpadów komunalnych, […] dotyczących odpadów komunalnopodobnych z terenu innych gmin – […] , w tym : […] dotyczących odpadów komunalnych, […] dotyczących odpadów komunalnopodobnych w 1999r. (I półrocze) z terenu gminy Kołbaskowo […] , w tym : […] dotyczących odpadów komunalnych, […] dotyczących odpadów komunalnopodobnych z terenu innych gmin […] , w tym : […] dotyczących odpadów komunalnych, […] dotyczących odpadów komunalnopodobnych 3/ na wysypisku w Smolęcinie w 1998r. i I półroczu 1999r. składowała odpady komunalnopodobne z gmin: Kołbaskowo, Szczecin, Stargard Szczeciński i Dobra Szczeciń- ska, 4/ wysypiska w Dolicach, Marianowie i Pełczycach oddalone są od gminy Kołba- skowo odpowiednio o 71 km, 68 km i 93 km. Z kolei Spółka pismem z dnia 23 sierpnia 1999r., podtrzymując zarzuty podnie- sione we wniosku: 1/ potwierdziła, iŜ utrzymała umowy na odbiór odpadów komunalnopodobnych z kontrahentami z gminy Kołbaskowo, ale z powodu zmiany umowy zmuszona jest do wywo- Ŝenia w/w odpadów na składowisko odległe o ponad 60 km od gminy Kołbaskowo, ponosząc z tego tytułu nadmiernie wysokie koszty transportu; z tej teŜ przyczyny nie zawiera ona no- wych umów z podmiotami z terenu gminy Kołbaskowo , 5 2/ wskazała, iŜ w 1998r. i I półroczu 1999r. na wysypisko w Smolęcinie dostar- czyła ona odpowiednio: […] t odpadów (w tym […]t komunalnopodobnych) i […]t (tylko odpady komunalne). Ponadto do materiału dowodowego włączone zostały następujące dokumenty: 1/ pismo Miejskiego Zakładu Gospodarki Odpadami w Szczecinie z dnia 20 grud- nia 1999r. informujące o tym, iŜ składowiska odpadów komunalnych w Kluczu i Sierakowie przeznaczone są dla gminy Szczecin i Police, 2/ ankieta dotycząca wywozu i składowania odpadów stałych, opracowana przez Urząd, a wypełniona przez skarŜoną w drugim kwartale 1999r., 3/ pismo Wójta Gminy Kołbaskowo z dnia 10 listopada 1999r., informujące o przeznaczeniu składowiska odpadów komunalnych w Smolęcinie oraz zgodzie wydanej JAN- TRZE na składowanie odpadów z terenu sąsiednich gmin (miasto Szczecin). O RGAN ANTYMONOPOLOWY , ANALIZUJĄC ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY , USTALIŁ I ZWAśYŁ , CO NASTĘPUJE . Artykuł 5 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu […] za praktyki mo- nopolistyczne uznaje naduŜywanie przez przedsiębiorcę pozycji dominującej na rynku, m.in. poprzez:
przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji (ust. 1 pkt 1)
odmowę sprzedaŜy lub skupu towarów, dyskryminującą niektórych przedsię- biorców, przy braku alternatywnych źródeł zaopatrzenia lub zbytu (ust. 1 pkt 4). W pierwszej kolejności – aby móc zastosować ustawę antymonopolową – nie- zbędnym jest ustalenie rynku właściwego w danej sprawie, tzw. rynku relewantnego wraz z określeniem jego wymiaru przedmiotowego (towar, usługa), funkcji strony rynku (popyt, po- daŜ) oraz terytorium, gdyŜ właśnie na tak określonym rynku ujawniają się praktyki monopo- listyczne, będące przejawem naduŜywania przez skarŜonego przedsiębiorcę siły i władzy ryn- kowej. 6 W ujęciu przedmiotowym w niniejszej sprawie współistnieją dwa odrębne, choć powiązane ze sobą rynki:
lokalny rynek usług składowania odpadów stałych komunalnych i innych do- puszczonych do składowania, tzw. odpadów komunalnopodobnych), odbiera- nych od wytwórców odpadów z terenu gminy Kołbaskowo,
lokalny rynek usług wywozu odpadów stałych komunalnych, w którym wy- odrębnić moŜna (biorąc pod uwagę asortyment wywoŜonych odpadów) su- brynek wywozu odpadów komunalnopodobnych. Skutki ograniczania konkurencji bezpośrednio odczuwane przez wnioskodawcę występują na rynku wywozu odpadów stałych komunalnych, zwęŜonym asortymentowo do wywozu tzw. odpadów komunalnopodobnych, jednakŜe jest to wynik określonych działań podejmowanych przez JANTRĘ z racji wykonywania usługi unieszkodliwiania odpadów na gminnym wysypisku w Smolęcinie, którym skarŜona administruje. Stąd teŜ naleŜy przyjąć, iŜ rynek składowania jest w niniejszej sprawie rynkiem relewantnym. W aspekcie funkcji strony rynku, po stronie podaŜy występuje na nim JANTRA jako dysponent wysypiska, zaś po stronie popytu JANTRA i Spółka, jako dostawcy w/w od- padów odbieranych od wytwórców z terenu gminy. Terytorialnie oba rynki określone są gra- nicami administracyjnymi gminy Kołbaskowo. Składowisko w Smolęcinie jest jedynym na terenie gminy Kołbaskowo wysypis- kiem odpadów komunalnych i innych dozwolonych do składowania (komunalnopodobnych). Powstało ono ze środków własnych gminy i jest przeznaczone tylko dla jej potrzeb. JANTRA, która administruje nim na mocy umowy zawartej z gminą w 1995r. na okres 30 lat, zajmuje więc tym samym na lokalnym rynku składowania odpadów stałych nie kwestionowaną pozy- cję monopolistyczną w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o przeciwdziałaniu […]. Daje jej to określoną, silną władzę rynkową pozwalającą na efektywne zapobieganie konkurencji zarów- no na tym rynku, jak i na powiązanym z nim rynkiem wywozu odpadów stałych komunalnych i komunalnopodobnych, a takŜe przesądza o moŜliwości zastosowania wobec niej art. 5 usta- wy antymonopolowej. Kwestionowanie tego faktu przez skarŜoną i twierdzenie, iŜ rynek skła- dowania winien w aspekcie terytorialnym obejmować obszar znacznie większy niŜ granice administracyjne gminy Kołbaskowo nie znajduje uzasadnienia. Jest to bowiem rynek o cha- rakterze lokalnym, którego cechą jest między innymi i to, Ŝe jest on przeznaczony dla zaspo- kajania potrzeb zamieszkującej go społeczności. 1 Stosowanie wąskich kryteriów podziału 1 Por. S. Gronowski, Polskie prawo antymonopolowe, Wydawnictwo Zrzeszenia Prawników Polskich, Warszawa 1998, s.35 7 rynku produktu – w przeciwieństwie do opinii przedstawionej przez skarŜoną – jest generalną tendencją orzecznictwa antymonopolowego. W przeciwnym wypadku zaistniałyby trudności w ustaleniu pozycji danego przedsiębiorcy na rynku, co ograniczałoby moŜliwości zastoso- wania ustawy antymonopolowej. Za ograniczeniem rynku do administracyjnego obszaru gmi- ny przemawia równieŜ fakt, iŜ do gminy jako jednostki samorządu terytorialnego, naleŜy zabezpieczenie moŜliwości składowania odpadów odebranych z jej obszaru. Jest to jedno z jej zadań własnych, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (jednolity tekst Dz.U. Nr 13 z 1996r., poz. 74 z późniejszymi zmianami). Gmina Kołbaskowo obowiązek ten wypełniła uruchamiając – przeznaczone tylko dla potrzeb gminy – wysypisko w Smolęcinie i tylko jego zamknięcie winno być przyczyną zmuszającą odbior- ców odpadów z terenu tejŜe gminy do korzystania z wysypisk funkcjonujących na innych obszarach. Jakkolwiek samo posiadanie kwalifikowanej pozycji na rynku nie jest jeszcze przejawem stosowania praktyki monopolistycznej, to zakazane – z mocy ustawy antymonopo- lowej – są takie zachowania przedsiębiorcy zajmującego taką pozycję, które polegają na nie- zgodnym z ustawą antymonopolową wykorzystywaniu władzy rynkowej w sposób powodują- cy negatywne dla uczestników rynku skutki, przy czym skutki te mogą ujawniać się równieŜ na rynku nie zdominowanym przez niego. 2 W przedmiotowej sprawie ma miejsce specyficzna sytuacja, bowiem JANTRA zdominowała równieŜ rynek wywozu odpadów komunalnych, bowiem swój udział w nim skarŜona szacuje na 90%. Wobec udowodnionej pozycji skarŜonej na rynku właściwym, w niniejszej spra- wie istotne jest rozstrzygnięcie, czy JANTRA wykorzystując swoją pozycję i siłę rynkową na lokalnym rynku składowania odpadów stałych komunalnych i komunalnopodobnych podej- mowała czynności, które:
przeciwdziałały ukształtowaniu się warunków niezbędnych do rozwoju konku- rencji na lokalnym rynku odbioru odpadów komunalnpodobnych,
stanowiły odmowę skupu towarów, dyskryminującą wnioskodawcę, przy braku alternatywnych źródeł zbytu W ocenie organu antymonopolowego, jak na to wskazują wyniki analizy zebra- nego w sprawie materiału dowodowego, skarŜona naduŜyła zajmowanej na rynku relewant- nym pozycji zarówno w celu ograniczenia konkurencji na rynku wywozów odpadów komu- 2 Por. wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 11 stycznia 1995r., sygn. akt XVII Amr 43/94 8 nalnopodobnych, jak i w przedmiocie odmowy przyjmowania tychŜe odpadów na jedyne, przeznaczone do tego celu składowisko w gminie. Dokonała tego wykorzystując uprzywilejowaną sytuację w przedmiocie zawiera- nia umów o składowanie odpadów, jaką daje jej administrowanie wysypiskiem. Przepisy prawne normujące działalność gospodarczą w zakresie odbioru odpadów komunalnych, sta- nowią, Ŝe warunkiem jej prowadzenia jest uzyskanie zezwolenia wydanego w drodze decyzji przez właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Aby je uzyskać, zainteresowany podmiot musi przedstawić udokumentowaną gotowość odbioru odpadów przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie ich wykorzystania lub unieszkodliwienia. 3 W tej sytu- acji do JANTRY, z racji administrowania wysypiskiem, naleŜy faktycznie decyzja o tym - pomijając wymogi prawne określone w ustawie z 27 czerwca 1997r. o odpadach, 4 które musi spełnić wytwórca określonych odpadów – kto i jakie odpady (w ramach dozwolonych do składowania na wysypisku ) będzie odbierał na terenie gminy Kołbaskowo. Bezspornym jest fakt, iŜ wiąŜąca strony umowa na przyjmowanie obu rodzajów odpadów na wysypisko w Smolęcinie została przez JANTRĘ wypowiedziana z dniem 2.02.1999r. bez podania przyczyn i rozwiązana z dniem 31 marca 1999r. Następnie z dniem 16 kwietnia 1999r. strony zawarły nową umowę z której wyłączone zostały odpady komunal- nopodobne. Spółka, jak podała we wniosku, musiała podpisać umowę w nowej treści, bo- wiem w decyzji wójta gminy Kołbaskowo zezwalającej jej na odbiór odpadów z terenu gminy zastrzeŜono, iŜ jest ono waŜne tylko w okresie obowiązywania umowy z JANTRĄ. Chcąc się utrzymać równieŜ i na rynku odbioru odpadów komunalnopodobnych w gminie Kołbaskowo, Spółka zaczęła je wywozić na odległe o ponad 60 km wysypisk, ponosząc nieuzasadnione koszty. Z tego teŜ powodu, jak podaje, nie zawierała nowych umów z kontrahentami z terenu gminy. Tak więc skarŜona co prawda nie odebrała Spółce klientów, ale za to skutecznie uniemoŜliwiła jej pozyskanie nowych. Z kolei nie podpisując nowej umowy, Spółka albo mu- siałaby zakończyć odbiór odpadów komunalnych na terenie gminy albo występować o nowe zezwolenie w oparciu o ewentualne zapewnienie gotowości odbioru odpadów od administra- tora wysypiska z innego terenu, ryzykując, iŜ wobec wspomnianego zastrzeŜenia, nie otrzyma pozytywnej decyzji. Fakt, Ŝe w nowej umowie na składowanie odpadów komunalnych za- chowane zostały ceny z poprzedniego okresu, nie ma dla oceny zachowania skarŜonej w ni- 3 Art. 7-8 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. Nr 132, poz. 622) 4 Dz.U. z 1997r., Nr 96, poz. 592 9 niejszej sprawie waŜącego wpływu, bowiem nie zmiana poziomu cen za przyjmowanie tychŜe odpadów na wysypisko była przyczyną zmiany warunków umowy. Nie znajduje oparcia w stanie faktycznym podane przez JANTRĘ uzasadnienie wypowiedzenia wnioskodawcy umowy o składowanie odpadów komunalnopodobnych, z którego wynika, iŜ przyczyną była konieczność ochrony wysypiska przed jego przedwcze- snym wypełnieniem z powodu składowania na nim odpadów dostarczanych od wytwórców spoza gminy. Argumentowi temu przeczą dane dotyczące ilości i pochodzenia odpadów skła- dowanych na wysypisku przez samą JANTRĘ. Zgodnie z nimi bowiem w 1998r. i I kwartale 1999r. odpady z gminy Kołbaskowo stanowiły jedynie odpowiednio około 6% i 7% ogólnego zrzutu na wysypisku. SkarŜona, która posiada zgodę wójta gminy na składowanie na nim odpadów z miasta Szczecina, składowała tam teŜ odpady ze Stargardu Szczecińskiego i Do- brej Szczecińskiej. Zestawienie ilości zawartych przez JANTRĘ umów na odbiór odpadów komunalnopodobnych od kontrahentów spoza gminy Kołbaskowo w 1998r. i I półroczu 1999r. (80 umów i 251 umów), przy nieomalŜe niezmienionej ilości umów z kontrahentami z terenu gminy, z ilością tych odpadów składowanych w Smolęcinie w analogicznym okresie (4.460t w 1998r. i 3.920t w I półroczu 1999r.), dowodzi, iŜ właśnie sama skarŜona składuje w Smolęcinie odpady komunalnopodobne odbierane z innych gmin i to nie troska o czas funkcjonowania wysypiska była przyczyną wypowiedzenia wnioskodawcy umowy o składo- wanie tychŜe odpadów. Odmowa przyjmowania na wysypisko w Smolęcinie odpadów komunalnopodob- nych od skarŜącej, przy jednoczesnym braku alternatywnych moŜliwości składowania tychŜe odpadów na terenie gminy jest przejawem dyskryminacji rynkowej. Obaj bowiem przedsię- biorcy, działając na rynku wywozu odpadów, pozostają względem siebie w relacjach konku- rencji, przy czym jedynie JANTRA ma zapewniony ciągły dostęp do administrowanego przez siebie wysypiska, na którym składuje odpady nie tylko z terenu gminy Kołbaskowo, ale i z pobliskich gmin. Stanowi to o stosowaniu nierównoprawnych kryteriów dostępu do rynku i ich dyskryminacyjnym charakterze. W przedmiotowej sprawie za alternatywne źródła zbytu nie mogą być uznane wy- sypiska wskazane przez nią w wyjaśnieniach, bowiem połoŜone najbliŜej gminy Kołbaskowo, w Sierakowie i Kluczu, przeznaczone są dla odpadów komunalnych tylko z gminy Szczecin i Police. Zmuszanie Spółki do wywozu odpadów do Dolic, Marianowa i Pełczyc – biorąc pod uwagę odległość tych miejscowości od gminy Kołbaskowo (od 68 km do 93 km) – nawet 10 przy załoŜeniu Ŝe nie ponosi bezpośrednio z tego powodu dodatkowych kosztów, utrudnia jej niewątpliwie warunki konkurencji, choćby z racji czasu wykonywania usługi. Brak alterna- tywnych źródeł zbytu, stanowiący o istocie praktyki monopolistycznej wskazanej w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu […], zachodzi bowiem nie tylko w przypadku braku na rynku jakiejkolwiek oferty, ale równieŜ w sytuacji, kiedy z punktu widzenia interesów przed- siębiorcy dotkniętego dyskryminującą odmową skupu, oferty innych podmiotów gospodar- czych byłyby mniej korzystne. SkarŜona w nowej umowie ze Spółką dotyczącą składowania tylko odpadów ko- munalnych, zagwarantowała sobie informacje o źródle pochodzenia i rodzaju dostarczanych na wysypisko odpadów. Nic nie stało na przeszkodzie, aby taki warunek był zastosowany do odpadów komunalnopodobnych, których usuwanie objęte jest równieŜ rygorami wspomnianej ustawy o odpadach. Wszyscy uczestnicy rynku, zgodnie z zasadami wolnej konkurencji, winni mieć zapewnione samodzielne występowanie w obrocie na równych prawach oraz móc swobodnie podejmować działania gospodarcze na warunkach wynikających z nieskrępowanych mecha- nizmów rynkowych. 5 Tym bardziej warunek ten musi być przestrzegany w sytuacji, kiedy na dwu współzaleŜnych rynkach występuje ten sam przedsiębiorca, zajmujący na rynku właści- wym pozycję pozwalającą mu na skuteczne ingerowanie w reguły konkurencji na obu ryn- kach, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, gdzie administrator wysypiska sam zajmuje się odbiorem odpadów z terenu, dla którego takie wysypisko jest przeznaczone. Za- chowanie skarŜonej, w ocenie organu antymonopolowego stanowi przykład walki konkuren- cyjnej, celem której jest ograniczenie działalności rywala prowadzącego ten sam rodzaj dzia- łalności usługowej. Biorąc powyŜsze pod uwagę orzeczono, jak w sentencji. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Roman Jarząbek Dyrektor Delegatury UOKIK w Gdańsku 5 Por. T. Skoczny, Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym w świetle orzecznictwa, Dom Wy- dawniczy ELIPSA, W-wa 1994, s. 19-20 11 P OUCZENIE : od niniejszej decyzji przysługuje stronom odwołanie do Sądu Okrę- gowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Delegatury w Gdańsku.