RGD-1/2016

1 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Po dwale Przedmiejskie 30 tel. /fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e - mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl RGD.61-11/14-16/AW Gdańsk , 3.06.2016 DECYZJA Nr RGD.1/2016 Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23) w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochro nie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 184 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 ww. ustawy – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umarza się w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie wszczęte z urzędu przeciwko przedsiębiorc y: MEDI- TECH Sp. z o.o. z siedzibą w Gdyni postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na infor mowaniu w postanowieniach wzorca umownego „Umowa Sprzedaży Nr (…)”, iż: 1) Klient ma prawo odstąpić od umowy w terminie 10 dni od daty otrzymania towaru pod warunkiem, że towar jest nieużywany (§ 4 pkt 1 wzorca); W przypadku odstąpienia od umowy, Kupujący zobowiązany jest (…) do zwrotu przedmiotu umowy w stanie niezmienionym, w oryginalnym opakowaniu, po uznaniu przez firmę odstąpienia (§ 4 pkt 3 wzorca) - co może wprowadzać konsumentów w błąd co do przysługujących im uprawnień w zakresie możliwości dokonywania zwrotu towarów na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2012, poz. 1225); 2) Zwrot uiszczonej przez Kupującego ceny nastąp i w terminie 30 dni od momentu, w którym Sprzedający otrzymał oświadczenie o odstąpieniu od umowy przez Kupującego (§ 4 pkt 4 wzorca) - co jest sprzeczne z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2012, poz. 1225) w zakresie terminu zwrotu równowartości zakupionego towaru . Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Gdańsku (dalej również: Prezes Urzęd u, Delegatura UOKiK w Gdańsku ) przeprowadził postępowanie wyjaśniające (sygn. RGD. 405 - 77/13/14 AW) w sprawie ustalenia, czy działania przedsiębiorcy MEDI - TECH Sp. z o.o. w Gdyni (dalej Spółka), w zakresie stosowanych postanowień we wzorcach umów zawieranych z konsumentami poza siedzibą przedsiębiorstwa, uzasadniają wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przeprowadzona analiza pozwoliła Prezesowi Urzędu stwierdzić, że przedsiębiorca może stosować praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów opisane w sentencji Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Ko nsumentów Delegatura UOKiK w Gdańsku 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Po dwale Przedmiejskie 30 tel. /fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e - mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl niniejszego postanowienia, które wynikają z następujących postanowień wzorca umownego „Umowa Sprzedaży Nr (…)”: 1) § 4 pkt 1, o treści: Klient ma prawo odstąpić od umowy w terminie 10 dni od daty otrzymania towaru pod warunkiem, że towar jest nieużywany § 4 pkt 3, o treści: W przypadku odstąpienia od umowy, Kupujący zobowiązany jest (…) do zwrotu przedmiotu umowy w stanie niezmienionym, w oryginalnym opakowaniu, po uznaniu przez firmę odstąpienia - w ocenie Prezesa Urzędu stosowanie takich postanowień może wprowadzać konsumentów w błąd co do przysługujących im uprawnień w zakresie możliwości dokonywania zwrotu towarów na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niek tórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny ( Dz. U. z 2012, poz. 1225); 2) § 4 pkt 4, o treści: Zwrot uiszczonej przez Kupującego ceny nastąpi w terminie 30 dni od momentu, w którym Sprzedający otrzymał ośw iadczenie o odstąpieniu od umowy przez Kupującego , - w ocenie Prezesa Urzędu stosowanie takiego postanowienia jest sprzeczne z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną p rzez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2012, poz. 1225 ) w zakresie terminu zwrotu równowartości zakupionego towaru . W związku z powyższym w oparciu o zebrany materiał dowodowy Prezes Urzędu uznał za zasadne i celowe wszczęcie postępowania w sprawie podejrzenia stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonej w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił, co następuje. MEDI- TECH Spółka z ograniczoną odpo w iedzialnością z siedzibą w Gdyni – spółka prawa handlowego - została wpisana do rejestru przedsiębiorców KRS prowadzonego przez Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w Gdańsku pod numerem 0000409059. Prezes Urzędu 10 czerwca 2014 r. postanowieniem nr 184 wszczął prz eciwko S półce postępow anie w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. 10 czerwca 2014 r. do Spółki zostało wysłane zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania na ujawniony w KRS adres siedziby Spółki tj. ul. Akacjowa 21 A/23, 81- 520 Gdynia i pomimo jego nieodebrania przez przedsiębiorcę po dwukrotnym awizowaniu oraz zwrotu na adres Delegatury UOKiK w Gdańsku, na podstawie art. 44 § 4 w związku z art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zawiadomienie uznać należało za doręczone w trybie zastępczym i dokonane ze wszystkimi tego konsekwencjami. Niemniej jednak Spółka nie miała możliwości zapoznania się z treścią postawionych jej zarzutów. Prezes U rzędu 14 listopada 2014 r. wystąpił do Sądu Rejonowego Gdańsk - Północ w Gdańsku VIII Wydziału Gospodarczego KRS z informacją o dezaktualizacji wpisu w rejestrze wraz z wnioskiem o ewentualne wszczęcie postępowania przymuszającego. 6 pa ździernika 2015 r. Prezes Urzędu otrzymał postanowienie sądu z dnia 25 czerwca 2015 r. (sygn. GD.VIII Ns-Rej KRS 11140/15/479) o ustanowieniu kuratora dla ww. Spółki. 22 marca 2016 r. Prezes U rzędu otr zymał postanowienie sądu z dnia 11 lutego 2016 r. (sygn. GD.VIII Ns-Rej KRS 1016/16/817) o rozwiązaniu podmiotu MEDI- TECH Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością . 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Po dwale Przedmiejskie 30 tel. /fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e - mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.) stroną w postępowaniu administracyjnym jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Przepis art. 24 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów , natomiast art. 24 ust. 2 określa, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji; 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Prezes UOKiK w sprawie stosowanych przez przedsiębiorców praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i k onsumentów może wydać decyzje opisane w art. 26, 27 lub 28 tej ustawy. Jednak decyzje te mogą zostać wydane tylko wówczas, gdy Prezes UOKiK dokonuje oceny działań przedsiębiorcy. Ustawodawca, zamieszczając w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen tów definicję praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, jednocześnie przesądził, iż działań tych może dopuścić się wyłącznie przedsiębiorca . Tym samym zakaz praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów może zostać orzeczony wyłącznie przeciwko przedsiębiorcy, to tylko on może być adresatem zakazu zamieszczonego w art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów 1 . Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod pojęciem „przedsiębiorcy” należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 584 ze zm). Z art. 4 ust. 1 tej ustawy wynika zaś, że przedsiębiorcą w rozumieniu tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W toku prowadzonych działań ustalono, że Spółka, w stosunku do które j prowadzone było postępowanie w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów z ostał a a rozwiązan a z dniem 11 lutego 2016 r., w związku z czym przedsiębiorca przestał istnieć . Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w ca łości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części . Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów pozwalających na rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można 1 M. Sieradzka, Komentarz do art. 101 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , [w:] Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Kohutek K., Sieradzka M., opubl. LEX 2008. 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku 80 - 824 Gdańsk, ul. Po dwale Przedmiejskie 30 tel. /fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 e - mail gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty 2 . Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może zarówno z przyczyn podmiotowych (np. śmierć strony, ustanie bytu prawnego osoby prawnej), jak i przedmiotowych (np. w przypadku stwierdzenia, że organ, który prowadził postępowanie na żądanie strony nie był właściwy, a także, gdy strona wnosi o wydanie decyzji tożsamej w decyzją uprzednią). W tym zakresie brak jest więc podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy. W niniejszym przypadku okolicznością powodującą konieczność umor zenia przedmiotowego postępowania jest fakt, iż MEDI- TECH Spółka z ograniczoną odpow iedzialnością przestała istnieć . Tym samym, nie może być już stroną postępowania, jakie może prowadzić Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Następstwem tego jes t brak możliwości wydania decyzji administracyjnej w stosunku do przedsiębiorcy i stwierdzenie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, o których mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przywołane okoliczności uzasadniają umorzenie niniejszego postępowania. Należy również zauważyć, iż Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Antymonopolowy (obecnie: Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów) w jednym z wyroków wskazał, że uzasadnienie decyzji o umorzeniu postępowania wydawanej na podstawie art. 10 5 § 1 k.p.a. nie może zawierać treści dotyczących rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, czy też w inny sposób wyrażać stanowiska Prezesa UOKiK w zakresie zasadności zarzutów sformułowanych we wszczęciu postępowania 3 . Z uwagi na powyższe brak jest również podstaw do rozważenia w przedmiotowej decyzji dalszych kwestii związanych z tą sprawą. Mając na względzie ww. okoliczności należało orzec, jak w sentencji decyzji. a/a Sporządził: Adam Waszkiewicz Główny Specjalista UOKiK (RGD) Gdańsk, 03.06.2016 2 Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2225/01. 3 Wyroku z dnia 28 czerwca 1995 r. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Antymonopolowy (sygn. akt XVII Amr 24/95, opubl. Wokanda 1996, nr 8, s. 53).