RGD-10/2015

RGD-61-6/15/WW Gdańsk, 17.12.2015 r. DECYZJA RGD N R 10/2015 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i ko nsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 184) oraz § 2 pkt 4 i § 5 ust. 1 rozp o- r ządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściw o ści miejscowej i rzeczo wej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsume n tów : po przeprowadzeniu przeciwko Zakładowi Wodociągowo - Kanalizacyjnemu Spółka z ogran i- czoną odpowiedzialnością z siedzibą w Unieściu postępowania w sprawie pra ktyk narusza- jących zbiorowe interesy ko n sumentów: I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po uprawdopodobnieniu stosowania przez Zakład Wod o ciągowo - Kanalizacyjny Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Unieściu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art . 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegających na: 1. Stosowaniu we wzorcach umownych zatytułowanych :  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ I ZBIOROWE ODPR O- WADZANIE ŚCIEKÓW,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ODPROWADZANIE ŚCIEKÓW, postanowienia o treści : Umowa na czas nieokreślony może być rozwiązana przez pisemne oświadczenie Przedsiębiorstwa, przesłane listem poleconym lub dostarczone w inny skuteczny sposób: a. za trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia, jeżeli umowa nie stanowi in a- czej, dokonanym w każdym czasie, z powodu naruszenia przez O d biorcę usług warunków Umowy lub Regulaminu, utraty prawa do nier u chomości lub z innych przyczyn niezależnych od Przedsiębiorstwa uniemożliwiających świadczenie usług na rzecz Odbiorcy usług; b. bez zachowania okresu wypowiedzenia: 1) z powodu nieuregulowania należności za pełne dwa okresy obr achunkowe, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie zaległej z a płaty, 2) jeżeli jakość wprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określ onych w przepisach prawa i Umowie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKiK w Gdańsku [ 2 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3) jeżeli stwierdzono nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków, przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach i urządzeniach pomiarowych, które, wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 6 i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 139), uprawnia przedsiębiorstwo wodocią- gowo- kanalizacyjne do rozwiązania umowy, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkuren cji i konsumentów . 2. Naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej i n- formacji poprzez niezamieszczenie we wzorcach umownych zatytuł owanych:  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ I ZBIOROWE ODPR O- WADZANIE ŚCIEKÓW,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ODPROWADZANIE ŚCIEKÓW, postanowień do tyczących: 2.1 praw i obowiązków stron umowy w zakresie dotyczącym standardów i terminów rozpat rywania zgłaszanych przez konsumentów reklamacji, wbrew wymogowi określonemu w art . 6 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadz a niu ścieków (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 139) , co może stanowić nar uszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2.2 ustaleń zawartych w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, który to obowiązek wynika z art. 6 ust. 3 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrze niu w wodę i zbiorowym odprowa- dzaniu ścieków (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 139) , co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz po złożeniu zobowiązania ww. p rzedsiębiorcy do: A. Pod jęcia działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniom zbiorowych in teresów konsumentów poprzez zmianę kwestionowanego postanowienia zawartego we wzor- cach umownych pod nazwami:  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ I ZBIOROWE ODP RO- WADZANIE ŚCIEKÓW,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ODPROWADZANIE ŚCIEKÓW, oraz uzupełnienia ww. wzorców umownych o postanowienia, na których brak wskazyw a- no w postanowieniu o wszczęciu postępowani a, B. U sunięcia skutków za rzuconych przedsiębiorcy naruszeń poprzez zaoferowanie ak- tualnym odbiorcom usług, z którymi współpraca odbywa się na podstawie umów z a- wartych w oparciu o dotychczas obowiązujące wzorce umów , podpisania aneksów:  zmieniających kwestionowane postanowienie,  u zupełniających dotychczas obowiązujące umowy o postanowienia, na brak których Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wskazał w p o- stanowieniu o wszczęciu przedmi oto wego postępowania, nakłada się na przedsiębiorcę Zakład Wodociągowo -Kanalizacyjny S półka z ogr a niczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Unieściu obowiązek wykonania zobowiązania określ o- nego w:  punkcie I.A sentencji decyzji w terminie do dnia 31 stycznia 2016 r., [ 3 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  punkcie I.B sentencji decyzji w terminie do 30 czerwca 2016 r. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i ko nsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 184) nakłada się na przedsiębiorcę Zakład Wodociągowo - Kanalizacyjny Spółka z ograniczoną odp o wiedzialnością z siedzibą w Unieści u obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 lipca 2016 r. informa- cji/dokumentów potwierdzających wykonanie zobowią za nia, o którym mowa w punkcie I.A i I.B sentencji decyzji, tj.: 1) przekazania zmienionych wzorców umów zatytułowanych :  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ I ZBIOROWE ODPR O- WADZANIE ŚCI E KÓW,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ODPROWADZANIE ŚCIEKÓW , k tórych treść uwzględnia złożone zobowiązanie , 2) przekazania kopii 3 przykładowych umów zawartych z nowymi odbiorcami usług, w oparciu o zmienione wzorce, 3) przekazania dowodów potwierdzających okoliczność przedstawienia dotychczaso- wym odbiorcom usług propozycji zawarcia aneks ów do obowiązujących um ów uwzgled niających postanowienia zawarte w zmienionych wzorcach umów , poprzez przekazanie kopii listy z podpisami klientów, którym propozycja taka złożona zost a- ła osobiście przez przedstawicieli Spółki, a w przypadku konsumentów, którym pro- pozycję tę złożono korespondencyjnie - przekazania kopii listy wysyłkowej wraz z kopią przykładowego pisma informują cego o możliwości zawarcia aneksu do umo- wy oraz kopią tego ane ksu, 4) podania informacji o liczbie dotychczasowych odbiorców usług, którym doręczono propozycje zawarcia aneksów umów oraz o liczbie odbiorców usług, którym nie przekazano takiej propozycji, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu, 5) udzielenia informacji o liczbie odbiorców usług, którzy podpisali aneksy do um ó w. U ZASADNIENIE [1] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , zwany dalej: Prezesem Urzędu , w 2 012 r. przeprowadził postępowanie wyjaśniające (sygn . akt RGD.405 - 25/12/IW), mające na celu wstępne ustalenie, czy działania podej mowane przez Zakład Wodociągowo - Kanalizacyjny Sp. z o.o. z siedzibą w U nie ś c iu , zwaną dalej : ZWK , Spółk ą lub zamiennie przed siębiorc ą ) w zakresie wpro wa dzenia w życie taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe o d prowadzanie ścieków, obowiązujących w 2012 r. , nie stanowiły działań bezprawnych , mogących narusza ć zbiorowe interesy konsumentów. [2] Po dokonaniu analizy stosow anego od 1 kwietnia 2012 r. przez przedsiębiorcę wzorca umowy pod nazwą Umowa Nr … o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków , Prezes Urzędu uznał, iż może on pozostawać w sprzeczności z ustawą z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz.139) - dalej zwaną ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ). [3] W nawiązaniu do przeprowadzonego w 2012 r. postępowania wyjaśniającego, Prezes Urzędu pismem z dnia 6 listopada 2014 r. (sygn. akt RGD-440-36/14/IW) zwrócił się do przedsiębiorcy o wyjaśnienie , czy nadal stosuje obowiązujący od 1 kwietnia 2012 r. (a przekazany w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego przy piśmie Spółki z dnia 4 lipca 2012 r., znak: L.dz.: 1146/R/12), wzorzec umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków . [ 4 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [4] Spółka, w odpowiedzi z dnia 19 listopada 2014 r. (znak: L.dz. 1590/2014 r.) na wystąpienie Prezesa Urzędu, poinformowała , iż : 1) stosowane umowy o zbiorowym zaopatrzeniu wody i zbiorowym odprow a dzaniem ścieków , o których mowa w Państwa piśmie przestały obowiązywać z dniem 31.08.2012r. , 2) w załączeniu przesyła 8 wzorów umów o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stosowanych od dnia 01.09.2012r. [5] Pismem z dnia 9 lutego 2015 r. (sygn. akt RGD-440-7/15/WW), Prezes Urzędu wezwał przedsiębiorcę do przekazania informacji, które z przedłożonych przez przedsiębiorcę wzorców umów (pismo z dnia 19 listopada 2014 r. , znak: L.dz. 1590/2014 r.), stosowane są w relacjach z konsumentami, a które wykorzystywane są przy zawieraniu umów z przedsiębio rcami. [6] Spółka w odpowiedzi z dnia 16 lutego 2015 r. (znak: L. Dz. ZWK 125/2015) poinfor- mowała, ż e przekazane wzorce umowne są stosowane w relacjach zarówno z kons u- mentam i jak i przedsiębiorcami. Wyjaśniając informujemy, że na terenie Gminy Mielno 90% nieruchomości jest zamieszkałe przez konsumentów, którzy w okresie s e- zonu letniego przez 2 miesiące ewidencjują i prowadzą sezonową działalność gosp o- darczą na tych nieruchom o ściach . ZWK poinformował również, że w związku ze zmianą treści art. 555 Kodeksu Cywi l- nego, która weszła w życie z dniem 25.12.2014r. są prowadzone prace dostosowa w- cze wzorców umów i Regulaminu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego o d- prowadzania ścieków na terenie Gminy Mielno. [7] Analiza, stosowanych od 1 września 2012 r ., w obrocie z konsumentami wzorców umów dała podstawę do podejrzenia, iż mogło dojść do naruszenia przez przedsi ę- biorcę przepisów art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konku- rencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 184), zwaną dalej: usta- wą o ochronie konkurencji i konsumentów . Mając to na uwadze postanowieniem nr 85 z dnia 30 kwietnia 2015 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie stosowania przez Zakład Wodociągowo -Kanalizacyjny Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Unieści u: 1) praktyki naruszając ej zbiorowe interesy konsumentów polegając ej na stosowaniu w umowach o zbiorowe zaopatrzenie w wodę lub zbiorowe odpr o wadzanie ściekó w zawieranych z konsumentami na podstawie wzorców umownych:  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ I ZBIOROWE ODPR O- WADZANIE ŚCIEKÓW,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ODPROWADZANIE ŚCIEKÓW , następując ego postanowienia: Umowa na czas nieokreślony może być rozwiązana przez pisemne oświadczenie Przedsiębiorstwa, przesłane listem poleconym lub dostarczone w inny skuteczny sposób: a. za trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia, jeżeli umowa nie stanowi in a- czej, dokonanym w każdym c zasie, z powodu naruszenia przez Od biorcę usług warunków Umowy lub Regulaminu, utraty prawa do nieruchomości lub z i n- nych przyczyn niezależnych od Przedsiębiorstwa uniemożliwiających świa d- czenie usług na rzecz Odbiorcy usług; b. bez zachowania okresu wypowiedzenia: [ 5 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1) z powodu nieuregulowania należności za pełne dwa okresy obrachunk o- we, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie zaległej z a- płaty, 2) jeżeli jakość wprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów okr e ślonych w przepisach prawa i Umowie, 3) jeżeli stwierdzono nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ścieków, przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach i urządzeniach pomiarowych, które , wbrew dyspozycji art. 6 ust. 3 pkt 6 i art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zao- patrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków , uprawniają przedsiębio r- stwo wodociągowo -kanaliz acyjne do rozwiązania umowy, co mo że stanowi ć prak- tykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkure n cji i konsumentów ; 2) praktyki polegającej na naruszeniu obowiązku u dzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w umowach o zbiorowe zaopatrzenie w wodę lub zbiorowe odprowadzanie ścieków zawieranych z kons u- mentami na pod stawie wzorców umownych:  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENI E W WODĘ I ZBIOROWE ODPR O- WADZANIE ŚCIEKÓW,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ODPROWADZANIE ŚCIEKÓW , postanowień dotyczących praw i obowiązków stron umowy w zakresie dot y czącym standardów i terminów rozpatrywania zgłaszanyc h przez konsumen tów reklamacji, wbrew wymogowi określonemu w art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopa- trzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsum entów ; 3) praktyki polegającej na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rz etelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w umowach o zbiorowe zaopatrzenie w wodę lub zbiorowe odprowadzanie ścieków zawieranych z kons u- mentami na podstawi e wzorców umownych:  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ I ZBIOROWE ODPR O- WADZANIE ŚCIEKÓW,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ODPROWADZANIE ŚCIEKÓW, ustaleń zawartych w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, który to obowiązek wynika z art. 6 ust. 3 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ści e- ków, co może stanowić praktykę określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen tów. [8] Spółka o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów kons u- mentów i postawionych zarzutach została poinformowana zawiadomi eniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. [9] W poczet dowodów w postępowaniu poprzedzającym wydanie niniejsz ej decyzji zali- czono informacje i dokumen ty uzyskane przez Prezesa Urzędu w e wcześniej prow a- dzonych postęp owaniach pod sygnaturami akt: RGD.405-25/12/IW, RGD.440- 36/14/IW i RGD.440-7/15/WW. [10] W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania przedsięb iorca ZWK , ustosunkowując się do jego treści podniósł - odnośnie pierwszego zarz u tu - m.in. , że wprowadzenie kwestionowanego przez Prezesa Urzędu zapisu u mow nego do wzorca umowy nie miało na celu pogorszenia sytuacji konsu mentów w stosunkach [ 6 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl z przedsiębiorcą a jedynie jednoznaczną interpretację w zakresie stosowania przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbio rowym odprowadzaniu ścieków. Mając na uwadze funkcjonującą w praktyce przedsiębiorstw wodociąg owo- kanalizacyjnych interpretacj ę przepi sów tej ustawy, zgodnie z którą w umowach z a- równo z konsumentami jak i przedsiębiorcami, zaistnienie którejkolwiek z przesł a- nek z art. 8 ust. 1 pkt od 1 do 4 powoduje rozwiązanie umowy o zbiorowe zaop a- trzenie w wodę i/lub zbiorowe odprowadzanie ścieków, ZWK Sp. z o.o. w Unieści u jednoznacznie na korzyść odbiorców w zapisie § 15 ust. 2 kwestionowanego wzorca umowy zawarła ustalenie, że odcięcie dostawy wody i/lub zamknięcie przyłącza k a- nalizacyjnego z przyczyn wskazanych w ust. 1 punkty od 1 do 4, nie powodu je ró w- noczesnego rozwiązania umowy, a wznowienie dostaw i/lub odbiór ścieków następ u- ję z chwilą ustania przyczyny zamknięcia przyłącza wodociągowego i/lub kanaliz a- cyjnego. Zatem ZWK Sp. z o.o. wprowadziła korzystniejsze rozwiązanie umowne niż inne przedsię biorstwa w tym zakresie (vide: Komentarz do ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków pod redakcją dr hab. Prof. UMK Błażeja Wierzbowskiego wydany przez Izbę Gosp o darczą „Wodociągi Polskie” w Bydgoszcz y, str. 115). Odnośnie drugiego zarzutu ZWK podniósł m.in. , iż […] przepis art. 6 ust. 3 pkt 3 nie daje podstaw do takiego twierdzenia jakie zostało zawarte w zarzucie a ponadto nie jest ono w żaden sposób uargumentowane. Ustawodawca wszak wyszczególnił w przepisie art. 6 ust. 3 punkty 1-7 ustawy zaopatrzeniowej, te postanowienia w za- kresie praw i obowiązków stron umowy, które mają znaleźć swoje miejsce w um o- wie. Zatem skoro racjonalny ustawodawca uznał, że standardy obsługi odbiorców usług ze względu na swoją rangę, mają zostać uregulowane i opublikowane w uchw a- le rady gminy stanowiącej akt prawa miejscowego, to wyklucza ta decyzja ustaw o- dawcy powtórzenie tych standardów w umowie z każdym z osobna odbiorcą usług. Również należy zauważyć, że przepis art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy zaopatrzeniowej, na który powołujecie się Państwo w postawionym nam zarzucie, nie należy do przep i- sów be z względnie obowiązujących co oznacza, że strony umowy mogą inaczej ułożyć swoje relacje w zakresie uregulowanym w tym przepisie. Odn osząc się do kolejnego zarzutu przedsiębiorca wskazał , że zezwolenie na prow a- dzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków p o- winno zawierać następujące elementy: oznaczenie przedsiębio r stwa wraz z siedzibą i adresem , datę podjęcia działalności, przedmiot i obszar dzia łalności , wymagania w zakresie jakości usług, warunki, zakres i tryb kontroli realizacji zezwolenia i prz e- strzegania regulaminu, warunki wprowadzenia ograniczeń dostarczania wody w przypadku wystąpienia jej niedobor u, zo bowiązanie do prowadzenia przez przed- si ę biorstwo wodoci ą gowo-kanali zacyjne racjonalnej gospodarki w zakresie działalno- ści objętej zezwoleniem, warunki cofnięcia zezwolenia oraz warunki dotyczące oko- licz ności, w których zezwolenie może być cofnięte b ez odszkodowania. Z kolei prze- pis art. 6 ust. 3 pkt 5 nakazuje przedsiębiorstwom wodociągowo -kanalizacyjnym w umowie zawieranej z odbiorcami usług zamieścić również ustalenia zawarte w ze- zwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowa- dzania ścieków. Jednakże ustawodawca nie wyjaśnił co rozumie pod pojęciem „ust a- lenia”, zatem jako ustalenie należy traktować również oznaczenie przedsiębiorstwa, jego siedzibę i adres, co jednakże budzi wątpliwości. Również w przytoczonym już komentarzu do ustawy zaopatrzeniowej komentatorzy omawiając poszczególne przepisy ustawy, pominęli normę zawartą w przepisie art. 6 ust. 3 pkt 5, a omawi a- jąc przepisy z art. 18 ustawy, ani razu nie użyli pojęcia „ustalenia” a używali poję- cia „warunki”. Również orzecznictwo sądów cywilnych i administracyjnych w tym z a- kresie nie wypowiada się. W praktyce zatem same przedsiębiorstwa borykają się z powyższą problematyka i ustalają, które zapisy w zezwoleniu wydanym przez wój- [ 7 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl ta (burmistrza, prezydenta miasta) powinny zostać zamieszczone w umowie z od- biorcą usług w ramach obowiązku informacyjnego. Nie wydaje się zasadne zamiesz- czenie tych ustaleń z decyzji Wójta Gminy, które są powtórzeniem norm z ustawy zaopatrzeniowej jak na przykład ustalenie z punktu 6 podpunkt 2) stanowiące, że przed siębio r stwo wodociągowo - kanalizacyjne jest zobowiązane ustalać opłaty w oparciu o niezbędne przychody, których wartość pokrywa uzasadni one wydatki z eksploatacją i rozbudową sieci wodociągowych i kanalizacyjnych ponoszone dla za- pewnienia odpo wiedniej ilości i jakości usług, które to ustalenie zawarte jest w normie o charakterze ius c ogens z art. 20 ustawy zaopatrzeniowej, a ponadto wójt gminy (burmistrz, prezydent miasta) oraz rada gminy jako organy uprawnione do uchwalania rokrocznie na wniosek przedsiębiorstwa cen taryfowych, kontrolują prze- strzegania tego ustalenia przez przedsiębiorstwo i weryfikują wyliczenia kosztów zawarte we wniosku. Wyda je się, że obowiązek informacyjny przedsiębiorstwa w stosunku do klienta nie może być nieo graniczony i obejmować całą materię for- malnoprawną regulującą daną dziedzinę stosunków cywilnoprawnych. Z tego też po- wodu ZWK Spółka z o.o. w Unieście zamieściła w dotychczasowych wzorach umów te ustalenia z Decyzji nr 1/07 Wójta Gminy Mielno z dnia 04 grudnia 2007r., które uznała za istotne z punktu w i dzenia odbiorcy usług a obejmujące: a) ustalenia z punktu 3 dotyczące wymagań w zakresie jakości usług wod o ciągowo - kanalizacyjnych świadczonych przez przedsiębiorstwo zawarte w podpunktach 1) i 2) – są one zamieszczone w § § 1 i 4 wzorca um owy, b) ustalenie z punktu 5 dotyczące warunków wprowadzenia ograniczeń dostarcz a- nia wody w przypadku występowania jej niedoboru zawarte w podpunkcie 5) – zostało zamieszczone w § 10 ust. 2 wzorca umowy. [11] W trakcie przedmiotowego postępowania, ZWK zrewidował swoje dotychczasowe stanowisko i w piśmie z dnia 28 października 2015 r. zobowiązał się , w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w terminie czterech miesięcy w umowach z konsumentami wyeliminować kwestion owan ą przez Organ klauzul ę o rozwiązaniu umowy w warunkach określonych w art. 8 tej ustawy oraz uzupełnić ob owiązek i nformacyjny z art. 6 ust. 3 pkt 3 i 5 ustawy. [12] Spółka, podtrzymując wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej, w piśmie z dnia 27 listopada 2015 r. skonkretyzowała zobowiązani e , oświadczając, że zobowiązuje się do dokonania zmian w stosowanych wzorcach, które uwzględniać będą wszelkie z a- strzeżenia objęte zarzutami postępowania. Wnosząc o wydanie decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o och ronie konkurencji i konsumentów, ZWK doprecyzował w ww. piśmie, że zobowiązuje się do zmiany w kwestionowanych wzorcach postan o- wienia z punktu I.1 zawiadomienia i wprowadzenia w jego miejsce postanowienia o treści: W przypadkach określonych w ust. 1 Przedsiębiorstwu przysługuje prawo wypowi e- dzenia niniejszej umowy. Przedsiębiorstwo może rozwiązać umowę z zachowaniem dwumiesięcznego okresu wypowiedzenia, w przypadkach określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym z a- opatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wypowiedzenie pod ryg o- rem nieważności winno zostać dokonane w formie p isemnej. Termin wypowiedzenia rozpoczyna bieg w ostatnim dniu miesiąca, w którym przedsiębiorstwo dokonało wypowiedzenia. Jednocześnie Spółka zobowiązała się do uzupełnienia treści wzorców o następujące postanowienia: 1) Odbiorca usług ma prawo zgłaszania reklamacji dotyczących usług świadcz o- nych przez Przedsiębiorstwo na podstawie niniejszej um owy. [ 8 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2) Przedsiębiorstwo rozpatrzy reklamację bez zbędnej zwłoki, jednak w term i- nie nie dłuższym niż 14 dni od dnia złożenia reklamacji, których brak wskazano w punkcie II. 1. zawiadomienia z dnia 30 kwietnia 2015r. Ponadto ZWK w celu usunięcia naruszenia wskazanego w punkcie II.2 zawiadomienia Prezesa Urzędu z dnia 30 kwietnia 2015 r. zobowiązał się do wprowadzenia załączn i- ka nr 1 do wzorców umów, określającego ustalenia zawarte w zezwoleniu na prowa- dzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, w c e- lu spełnienia wymogu zawartego w art. 6 ust. 3 pkt 5 i w związku z wymogiem z art. 18 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków. Spółka zobowiązała się do wprowadzenia w stosowanych wzorcach zmian wskazanych w punktach od 1 do 3 w terminie do dnia 31 stycznia 2016 r. Ponadto oświadczyła, że zobowiązuje się w terminie do dnia 30 czerwca 2016r. do przedłożenia odbiorcom usług, których umowy zawierają zakwestionowane post a- nowienia, propozycji zawarcia aneksów do umów , motywując zakreślony termin specyfiką Gminy Mielno, tzn. jej wypoc zynkowo-turystycznym charakterem. ZWK w związku z tym poinformował, że w okresie sezonu letniego (lipiec- sierpień) w Gminie przebywa ok. 80 tys. osób, większość nieruchomości do których jest do- star czana woda i z których są odbierane ścieki, jest własnością osób przebywających na terenie Gminy tylko w sezonie letnim , w pozostałym okresie roku przebywają one w różnych częściach Kraju lub poza granicami Kraju, co powoduje trudności w uzyskaniu z nimi kontaktu. Ponadto podniósł, że świadczy usługi wodociągo wo-kanalizacyjne dla ok. 2300 od- biorców, a część klientów będących konsumentami, dopiero na początku sezony le t- niego nawiązuje kontakt ze Spółką w sprawie wznowienia dostaw wody i odbioru ścieków. [13] Dnia 02 grudnia 2015 r. Prezes Urzędu zakończył postępowani e dowodowe i poinfor- mował Spółkę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w aktach postępowania materia łem dowodowym w siedzibie Delegatury UOKiK w Gdańsku. Spółka nie skorz y- stała z przysługującego jej uprawni enia. M AJĄC NA UWADZE ZEBRANY MATERIAŁ DOW ODOWY , P REZES U RZĘDU USTALIŁ , CO NAST Ę PUJE : [14] Zakład Wodociągowo -Kanalizacyjny Sp. z o.o. z siedzibą w Unieściu, jest spółką pr a- wa handlowego wpisaną do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rej o- nowy w Koszalinie – IX Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sadowego, pod nu- merem 0000291460. [15] Przedmiot działalności przedsiębiorcy to m.in.:  pobór i uzdatnianie wody, z wyłączeniem działalności usługowej,  działalność usługowa w zakresie rozprowadzania wody,  odprowadzanie i oczyszczanie ścieków,  wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych. [16] Usługi zbiorowego dostarczania wody i zbiorowego odprowadzania ścieków Spółka wykonuje na podstawie umów, zawieranych z osobami prawnymi i konsumentami wy- korzystując wzorce zatytułowane:  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ I ZBIOROWE ODPR O- WADZANIE ŚCIEKÓW,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ODPROWADZANIE ŚCIEKÓW, zawierające postanowienie zakwestionowane przez Prezesa Urzędu w poprze dzającym wydanie decyzji postępowaniu w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy ko n- [ 9 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl sumentów. Wszczynając przedmiotowe postępowanie postawiono ZWK zarzut działań bezprawnych polegających na zamieszczeniu we wzorcach umownych regulujących z a- sady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków postan o- wienia sprzecznego z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprow a- dzaniu ścieków. Ponadto Spółce zarzucono naruszenie obowiązku udzielania konsume n- tom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez niezamieszczenie w pr zedsta- wianych odbiorcom wzorcach umów postanowień wymaganych przepisami art. 6 ust. 3 pkt 3 i 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ści e- ków. M AJĄC POWYŻSZE NA UWA DZE P REZES U RZĘDU ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . I NTERES PUBLICZNY [17] Prezes Urzędu , zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsu mentów podejmuje działania z zakresu ochrony interesów konsumentów w y łącznie w interesie publicznym, tzn. wtedy, gdy daną praktyką prze d siębiorcy może być dotknięty każdy konsument w ana logicznych okolicznościach. 1 Warunkiem koniecznym do uruchomie- nia instrumentów określonych w tej ustawie jest zatem zaistnienie takiego stanu fa k- tycznego, w którym działania przedsiębiorców naruszają jej przepisy i jednocześnie stanowią zagroż enie dla inte resu publicznego, bądź też naruszają ten interes. Takie stanowisko konsekwentnie prezentuje Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochr o- ny Konkurencji i Konsumentów – dalej zwany SOKiK, który w wyroku z dnia 27 czer w- ca 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 92/00) stwierdził, że (…) interes publiczny w postęp o- waniu administracyjnym nie jest pojęciem jednolitym i stałym. W każdej sprawie winien on być ustalony i konkretyzowany co do swych wymagań. Organ administracji – Prezes Urzędu winien być w toku postępowania i przy wydawa niu decyzji rzeczni- kiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zadań w strukturze administracji p u- blicznej – art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotyczący ogółu, dotykający ogółu a nie je d- nostki, czy też określonej grupy. A zatem podstawą do zastosowania prze z Prezesa Urzędu przepisów ustawy o ochronie (…) winno być uprze d nie stwierdzenie, że został naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy też grupy . Uwzględniając charakter praktyk opisanych w niniejszej decyzji należy stwierdzić, że w rozważanej sprawie ww. przesłanka sformułowana w art. 1 ust. 1 ustawy o ochr o- nie konkurencji i konsumentów została spełniona. Rozpatrywana sprawa ma charak- ter publiczno prawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu nieograniczonego kręgu adresatów, w tym przypadku o dbiorców usług zbiorowego zaopatrzenia w wo- dę i zbiorowego odprowadzania ścieków, któ rym - na gruncie art. 4 ust. 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 22 1 Kc - przysługuje status ko n- sumenta, tj. osoby fizycznej dok onującej czynności prawnej niezwiązanej bezp o- średnio z jej działalnością gospodarczą i zawodową. Wszczęte przez Prezesa Urzędu postępowanie dotyczyło podejrzenia stosowania przez ZWK , praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, pol e gających na st osowaniu we wzorc ach umowny ch regulujący ch zasady zbior o wego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, oferowany ch konsumentom , postano- wi e nia sprzeczn ego z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbioro- wym odprowadzaniu ścieków o raz naruszenia obowiązku udzielania konsumentom rzete l nej, prawdziwej i pełnej informacji . Praktyki te mogły zatem dotyczyć wszyst- kich potencjalnych klientów Spółki , którzy chcieliby skorzystać z jej oferty i zawrzeć umowę o zbiorowe zaop a trzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Oznacza to, że przedmiotowe praktyki mogłyby dotyczyć nieokreślonego z góry kręgu adres a- 1 Por. w yrok Sądu Okręgowego w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13 stycznia 2009r., sygn. akt: XVII Ama 26/08. [ 10 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl tów. Uznać wobec tego należy, iż niniejsze postępowanie prowadzone jest w inter e- sie publicznym. S TATUS PRZEDSIĘBIORCY [18] Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsię- biorcę rozumie się między innymi przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swob o- dzie działalności gospodarczej. Z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swob o- dzie działalności gospodarcze j (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 584) wynika, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna ni e- będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonują- ca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W rozważanym przypadku podmiot będący stroną postępowania bez wątpienia posiada status przedsiębiorcy, gdyż jest to spółka pr a wa handlowego prowadząca działalność gospodarczą na podstawie wpisu do rejestru przedsiębiorców (Krajowego Rejestru Sądowego), a więc podmiot prawa odznaczający się wyodrębnieniem organizacyjnym i majątkowym, prowadzący we własnym imieniu działalność gospodarczą. Zachowania ZWK pod legają zatem kontroli dokonywanej na gruncie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumen tów. B EZPRAWNOŚĆ DZIAŁAŃ [19] Przesłanką, jaką należy uprawdopodobnić w przypadku naruszenia zakazu określon e- go w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezpra w- ność podejmowanych przez przedsiębiorcę zachowań. Bezprawność ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującymi przepisami prawa. Praktyki przedsiębiorcy, by zakwalifikować je jako naruszające zbiorowe interesy konsumentów (…) muszą być zatem wymierzone w uprawnienia, jakie kon sumentom przyznają obowiązujące prz e- pisy prawa.2 Porządek prawny, którego naruszenie może wypełniać dyspozycję art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, obejmuje normy prawa powszec h- nie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społec z- nego i dob rych obyczajów 3 . Same przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów nie regulują konstrukcji bezprawności działań przedsiębiorcy. Art. 24 tej ustawy nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien by ć inte rpretowany oraz stosowany w okre ślonym kontekście normat ywnym. [20] W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy się g nąć do przepisów innych ustaw. Na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem 4 . Stosownie do art. 24 ust. 2 ww. ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się g o- dzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru p o- stanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępow ania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, z późn. zm. ); 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdz iwej i pełnej informacji; 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymie rzonymi w nie naruszeniami polegającymi na sprzecznych z prawem działa niach przed - si ę biorców. 2 Uchwała SN z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt III SZP 3/06. 3 Wyrok SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt XVII AmA 45/07. 4 Wyrok SOKiK z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt XVIII AmA 32/05. [ 11 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Uznanie ok reślonego działania przedsiębiorcy za niezgodne z zakazem sto sowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wymaga wy ka zania, że spełnione zostały kumulatywnie następujące prz e słanki:  oceniane zachowanie jest podejmowane przez podmiot będący przedsiębio r cą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsume n tów,  zachowanie przedsiębiorcy nosi znamiona bezprawności,  praktyka godzi w zbiorowe interesy konsumentów. W art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawodawca wskazał przykładowe rodzaje praktyk, które naruszają zbiorowe interesy konsumentów. Katalog tych praktyk nie jest zatem wyczerpujący. Usta wo dawca posłużył się terminem w szczególności , co oznacza, że ma on charakter przykładowy. Zamiarem ustawodawc y było uznanie za praktykę określoną w art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów działań, które naruszyły przepisy innych aktów prawnych. Oprócz praktyk wskazanych bezpośrednio przez ustawodawcę w ustawie o ochronie konkurencji i konsume ntów za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów można uznać zachowania naruszające przepisy innych ustaw, które nakładają na przedsiębiorcę określone obowiązki względem konsumenta. Zdaniem Sądu Najwyż - sze go zachowania takie (…) stanowią bowie m jednocześnie zachowania bezpraw ne i skutkują zniesieniem, ograniczeniem lub zniekształceniem praw konsu mentów, wpływając tym samym na chronioną przez przepis obowiązującego prawa sferę ich interesów 5 . Podkreślenia wymaga także, że bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. O bezprawności działania decyduje całokształt o kolicz ności kon kretneg o stanu faktycznego. 6 Dla stwierdzenia bezprawności działania przedsiębiorcy bez znaczenia pozo staje strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczającym wadliwość procesu decyzyjnego sprawcy) i stopień tej winy, a takż e świadomość istnienia naruszonych norm pra wnych. [21] Spółka ZWK w toku prowadzonej korespondencji z Prezesem Urzędu w związku z przedstawionymi jej zarzutami złożyła zobowiązanie do podjęcia działań zmierza- j ących do zapobieżenia zarzucanym naruszeniom oraz usunięcia ich skutków. Wobec powyższego w niniejszej sprawie w oparciu o przepis art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, niezbędne będzie jedynie u praw - dopodobnienie, a nie wykazanie, przez Prezesa UOKiK na podstawie okoliczności spraw y i innych informacji będących podstawą wszczęcia postę powania, stosowania przez ZWK praktyk, o których mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. P RZESŁANKI WYDANIA DECYZJI ZOBOWIĄZUJĄCEJ NA PODSTAWIE ART . 28 UST . 1 USTAWY O OCHRONIE KONKURENCJI I KONSUMEN TÓW [22] Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeż eli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów z o- stanie uprawdopodobnione, że został naruszony zakaz, o którym mowa w ar t. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia narusz e- nia lub usunięcia jego skutków, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowiązać 5 Uchwała SN z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt III SZP 3/06. 6 Wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt I PKN 267/2001. [ 12 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl prz edsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań. W przypadku, gdy przedsiębiorca z a- przestał naruszania zakazu, o którym mowa w art. 24 i zobowiąże się do usunięcia skutków tego naruszenia, zdanie pier w sze stosuje się odpowiednio. Istota decyzji zobowiązującej po lega na quasi - porozumieniu się przedsiębiorcy z Prezesem UOKiK co do sposobu załatwienia sprawy, będącej przedmiotem postępowania. Porozumienie to opiera się na pośrednim przyznaniu się przedsiębiorcy do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów i zobowiązaniu się do określonego zachowania, które ma prowadzić do zakończenia tych naruszeń i zapobieżenia im w przyszłości, w zamian za odstąpienie Prezesa Urzędu od wydania decyzji z art. 26 lub 27 ustawy o ochronie konkurencji i konsu mentów, stwierdzające j fakt naruszenia zakazu z art. 24 ust. 1 ustawy o och ronie konkurencji i konsumentów oraz od nałoże ni a kary pieniężnej na przedsiębiorcę 7 . Analiza przepisu art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pozwala jednoznacznie stwierdzić, że Prezes UOKiK może wydać powyższą decyzję w sytuacji łącznego spełnienia dwóch przesłanek:  uprawdopodobnienia w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, że przedsiębiorca naruszył zakaz, o którym mowa w art. 24,  zobow iązania się przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków . Uprawdopodobnienie oznacza, że na korzyść strony postępowania (przedsiębiorcy) odstąpiono od udowodnienia określonych faktów na rzecz upraw dopodobnienia – na podstawie okoliczności sprawy, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania, że stosuje on praktykę określoną w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i kon sumentów 8 . Uprawdopodobnienia wym agają wszystkie przesłanki zakazu z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów łącznie. W związku z czym do wydania decyzji zobowiązującej konieczne jest wystąpienie następujących przesłanek: 1) uprawdopodobnienie bezprawności działania przedsiębiorcy, 2) uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowego interesu konsumentów, 3) złożenie zobowiązania przez przedsiębiorcę. U PRAWDOPODOBNIENIE BE ZPRAWNOŚCI DZIAŁANIA [23] W przeprowadzonym postępowaniu uprawdopodobnienia wymagają zarzuty wskaz ane w punkcie I pkt 1 i 2 sentencji decyzji. Art ykuł 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje stosowania prakt - yk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bez prawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności (…) na ruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Działania przedsiębiorcy mogą zostać uznane za bezprawne w razie ustalenia, że doszło do naruszenia przepisów innych ustaw, zasad współżycia społecznego oraz dobrych obyczajów. 7 D. Miąsik [w:] T . Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów Komentarz , Warszawa 2009r., s. 1048; 8 M. Sieradzka [w:] K. Kohutek, M. Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2008, s. 681; [ 13 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl A D I. 1 Stosownie do art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbior o- wym odprowadzaniu ścieków, umowa ta musi w szczególności zawierać postanowi e- nia dotyczące okresu jej obowiązywania ora z odpowiedzial ność za niedotrzymanie jej warunków, w tym warunków wypowiedzenia. Należy zaznaczyć, iż warunki wypowi e- dzenia, które powinny zostać określone w umowie, powinny odnosić się do sytuacji niedotrzymania jej warun ków. Z uwagi na charakter rozpatr ywanych usług, które należą do usług użyteczności p u- blicznej, jak również cel ustawy, którym jest między innymi ochrona interesu odbio r- ców ww. usług, uznać należy, że zgodnie z wolą racjonalnego ustawodawcy przepis art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprow a- dzaniu ścieków ogranicza prawo przedsiębiorstwa wodociągowo -kanalizacyjnego, ja- ko mocniejszej strony stosunku prawnego, do swobodnego wypowiedzenia umowy, nakazując określenie w umowie w a runków jej wypowiedzenia, tj.: trybu i przesłanek jej wypowiedzenia. Tak więc umowa kierowana do konsumentów powinna szczegół o- wo określać sytuacje, w jakich może dojść do jej wypowiedzenia przez przedsiębio r- stwo wodo ciągowo - kanalizacyjne, a także wskazywać okres jej wypowiedzenia roz u- mi any jako czas, który musi upłynąć od złożenia oświ adczenia woli o wypowiedzeniu umowy do jej rozwiązania. Jedynie bowiem wcześniejsze określenie w umowie syt u- acji uprawniających do jej wypowiedzenia przez dostawcę usług oraz trybu wypowi e- dzenia może zapewnić konsumentom minimum bezpieczeństwa w zakresie świadcz e- nia omawianych usług użyteczności public znej. Przedsiębiorstwo wodociągowo -kanalizacyjne wypowiadając umowę zbiorowego za o- patrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków powinno mieć na uwadze t reść art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprow a- dzaniu ścieków określającego, w jakich okolicznościach przedsiębiorstwo wodociąg o- wo- kanalizacyjne uprawnione jest do wstrzymania świadczenia usług na rzecz odbio r- cy. Formułując ten przepis ustawodawca nie posłużył się sformułowaniem „w szcze- gólności” , „na przykład” lub podobnym. Oznacza to, że katalog okoliczności, które stanowią podstawę do wstrzymania dostaw wody i zaprzestania odbierania ścieków ma charakter zamknięty, który nie może być dowolnie i arbitralnie rozszerzany przez przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne. Odcięcie dostaw wody i/lub zamknię- cie przyłącza kanalizacyjnego może nastąpić tylko wówczas, gdy wystąpi jedna z przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Do tych przypadków zaliczono sytuacje, w któ- rych: przyłącze wodociągowe lub przyłącze kanalizacyjne wykonano niezgodnie z przepisami prawa; odbiorca usług nie uiścił należności za pełne dw a okresy obra- chun kowe, następujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie uregulowania za- ległej opłaty; jakość wprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określonych w przepi sach prawa lub stwierdzono celowe uszkodzenie albo pominięcie urządzenia pomiarowe go; został stwierdzony nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadza- nie ścieków, to jest bez zawarcia umowy, jak również przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach lub urządzeniach pomiarowych. Przepis ten należy roz u- mieć wprost, tzn. przyjąć, iż odcięcie wody lub zamknięcie przyłącza kanalizacyjn e- go jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacjach w nim określonych. Nie ma zatem możliwości rozszerzania podstaw odcięcia lub zamknięcia na inne sytuacje nieokr e- ślone wyraź nie w tym przepisie. Mając na względzie charakter rozpatrywanych usług (które powinny być świadczone powszechnie i w sposób ciągły) oraz cele ustawy (która ma m.in. chronić interes o d- biorców usług), powyższe uregulowanie z art. 8 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków należy rozumieć jako ograniczenie pra- [ 14 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl wa przedsiębiorstwa wodociągowo -kanalizacyjnego do wypowiedzenia umowy o zao- pa trzenie w wodę i/lub odprowadzanie ścieków w każdym momencie. Zasadnym jest więc przyjęcie, że skoro tylko w wymienionyc h - w formie katalogu zamkniętego - przypadkach przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne może odciąć wodę lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne, to też tylko w tych samych przypadkach można umowę wypowiedzieć. Przyczyny wypowiedzenia umowy przez przedsięb iorstwo wo- dociągowo - kanalizacyjne są więc enumeratywnie wyliczone. Tak też sytuację tę oc e- nia Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt VI Aca 354/12, gdzie w uzasadnieniu stwierdza, że (…) przy ustawowym obowiązku prze d- siębiorstwa do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pise m- nym wnioskiem o zawarcie umowy wynikającym z art. 6 ust. 2 w/w ustawy, tylko w przypadkach określonych w art. 8 możliwe jest wypowiedzenie umowy. Ma rację b o- wiem Sąd Okręgowy, że wypowi e dzenie umowy skutkuje odcięciem dostaw wody lub zamknięciem przyłącza kanalizacyjnego, a więc powoduje konsekwencje przewidzi a- ne w art. 8 ust. 1 ustawy, bo obowiązek świadczenia wynika z łączącego strony st o- sunku zobo wiązaniowego. ZWK , stosując postanowienie przewidujące, że Umowa na czas nieokreślony może być rozwiązana przez pisemne oświadczenie Przedsiębiorstwa, przesłane listem p o- leconym lub dostarczone w inny skutecz ny sposób: a. za trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia, jeżeli umowa nie stanowi inaczej, dokonanym w każdym czasie, z powodu naruszenia przez Odbiorcę usług waru n- ków Umowy lub Regulaminu, utraty prawa do nieruchomości lub z innych prz y- czyn niezależnych od Przedsiębiorstwa uniemożliwiających świadczenie usług na rzecz Odbiorcy usług; b. bez zachowania okresu wypowiedzenia: 1) z powodu nieuregulowania należności za pełne dwa okresy obrachunkowe, n a- stępujące po dniu otrzymania upomnienia w sprawie zaległej zapłaty, 2) je żeli jakość wprowadzanych ścieków nie spełnia wymogów określonych w przepisach prawa i Umowie, 3) jeżeli stwierdzono nielegalny pobór wody lub nielegalne odprowadzanie ści e- ków, przy celowo uszkodzonych albo pominiętych wodomierzach i urządz e- niach pomiarowych, nie określiło precyzyjnie warunków wypowiedzenia umowy przez usługodawcę i nie ograniczyło ich jedynie do sytuacji wskazanych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków . Taka sytuacja powoduje po stronie odbi orców usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprow a- dzania ścieków brak pewności ich nieprzerwanej dostawy/odbioru. Takie postan o- wienie wprowadza ich również w błąd co do rzeczywistych uprawnień przedsiębio r- stwa wodociągowo -kanalizacyjnego do ro związania umowy, wynikających z ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz może po wodować nieuzasadnione pozbawienie ich dostępu do ww. usług. Reasumując , należy stwierdzić, że stosowane przez ZWK wzorce umów nie ok reślają – zgodnie z wymogiem art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - warunków wypowiedzenia umowy przez usłu- go dawcę i - pomimo, że ustawodawca przewidział dla dostawcy usług ściśle określone przypadki za przestania ich świadczenia - nie ograniczają ich jedynie do sytuacji wskazanych w art. 8 ust. 1 tej ustawy. Kwestionowane postanowienie daje Spółce uprawnienia szersze niż zezwalają na to przepisy i stwarza dla odbiorców ryzyko ni e- uprawnionego pozbawienia ich możliwości korzystania z usług zbiorowego zaopatrz e- nia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Tym samym działanie takie może zostać uznane za bezprawne. [ 15 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Za bezprawne, zdaniem Prezesa Urzędu należy również uznać określenie w u mowach zawieranych z konsumentami trybu rozwiązania umowy bez zachowania okresu wy- powiedzenia. Jest to sprzeczne z art. 6 ust. 3 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym wprowadzaniu ścieków, bowiem nie wskazuje okresu wypowi e- dzenia i tym samym pozwala Spółce rozwiązać umowę w sposób natychmiastowy. Omawiane postanowienie nie zapewnia kon sumentowi pewności co do ciągłości świadczonych na jego rzecz usług w o dociągowo– kanalizacyjnych. W ocenie Prezesa Urzędu – zastrzeżenie rozwiązania umowy , niezgodnie z przepisami art. 6 ust. 3 pkt 6 i art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbioro- wym odprowadzaniu ścieków skutkuje pozbawieniem konsumentów, przysługujących im zgodnie z ww. ustawą ochroną przed rozwiązaniem umowy , co przesądza o bez- prawno ści działa nia ZWK. Tym samym uprawdopodobniono, stosowanie przez Spółkę praktyki objętej za rzutem punktu I .1sentencji decyzji. A D I. 2 A Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków , umowa o dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków musi zawierać postanowienia dotyczące praw i obowiązków stron. W treści zawieranych przez ZWK umów brak jest postanowień określających tryb postępow a- nia reklamacyjnego. Odbiorcy ww. usług nie są informowani o prawie do złożenia r e- klamacji, ani o tym, w jakim terminie przedsiębiorca zobowiązan y jest do jej rozpa- trzenia. ZWK , jako profesjonalista świadczący usługi o charakterze użyteczności p u- blicznej, powinien formułować treść umowy w taki sposób, aby nie doprowadzić do sytuacji, w której konsument – z uwagi na fakt, że nie otrzymuje za pośrednictwem umowy pełnej informacji na temat praw i obowiązków stron – nie jest w stanie korzy- stać z pełni swoich praw. Podkreślić również należy, iż z punktu widzenia konsume n- ta kluczow e znaczenie ma prawo do otrzymania usługi o należytej jakości w sposób ciągły i niezawodny, w dalszej zaś kolejności prawo do podejmow a nia działań w celu wyegzekwowania od dostawcy, aby świadczenie usług realizowane było w sposób n a- leżyty. Służyć ma temu właśnie tryb i procedury reklamacyjne. Informacja w powyż- szym zakresie jest dla konsumenta bardzo ważna, bowiem dotyczy możliwości doch o- dzenia przez konsumenta jego praw i roszczeń. Informacje dotyczące postępowania reklamacyjnego pozwalają kon sumentowi na uzyskanie pełnej wiedzy o zakresie jego praw i obowiązków. Należy zwrócić uwagę, iż w wyroku z dnia 14 maja 2010 r. Sąd Apelacyjny w Warsz a- wie (sygn. akt VI ACa 1095/09) uznał, że zasady lojalności nakazują, aby umowy z a- wierane z konsumentami w możliwie najszerszy sposób informowały ich o przysług u- jących im prawach w zakresie dokonywania reklamacji, to jest zasad, trybu oraz terminów reklamacji w związku z nienależytym wykonaniem umowy, inaczej dział a- nie takie może naruszać interesy konsume n tów, powodować ich niedoinformowanie, a wręcz mieć znamiona wprowadzania w błąd. Postanowienia te mają istotne zn a- czenie dla klientów, albowiem wiążą się z zapewnieniem im możliwości należytego dochodzenia przysługujących im praw. Zatem wraz z umową klienci powinni otrz y- mać komplet informacji na temat jej warunków, w tym w zakresie reklamacji i odpowiedzi na żądania, skargi i zażal enia. Mając na względzie powyższe należy uznać, iż niezamieszczenie w umowach tych po- stanowień jest działaniem bezprawnym i tym samym narusza art. 6 ust. 3 pkt 3 usta- wy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprow a dzaniu ścieków . W związku z tym, uprawdopodobniona została bezprawność działania ZWK , w zakre- sie zarzutu wskazanego w punkcie I. 2A sentencji decyzji. [ 16 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl A D I. 2 B Zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 3 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków , umowa o dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków musi zawierać ustalenia zawarte w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ści e ków, o których mowa w art. 18 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków . Do informacji tych należy: 1) oznaczenie przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego, jego siedzibę i adres; 2) data podjęcia działalności ; 3) p rzedmiot i obszar działalności ; 4) wymagania w zakresie jakości usług wodociągowo -kanalizacyjnych; 5) warunki, zakres i tryb kontroli realizacji zezwolenia i przestrzegania regulaminu, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ww. ustawy ; 6) warunki wprowadzania ogranicze ń dostarczania wody w przypadku wystą pienia jej niedoboru; 7) zobowiązanie do prowadzenia przez przedsiębiorstwo wodociąg owo-kanalizacyjne racjonalnej gospodarki w zakresie działalności objętej zezw oleniem; 8) warunki cofnięcia zezwolenia ; 9) warunki dotyczące okoliczności, w których zezwolenie może być cofnięte bez o d- szkodowania. Art. 18 ustawy określa jako obligatoryjne ww. postanowienia zezwolenia w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ś cie ków. Spośród wymienionych powyżej informacji, wzorce umowne , będąc e przedmiotem kontroli Prezesa Urzędu , zawiera ją w zasadzie jedynie informację na temat oznacz e- nia przedsiębiorstwa wodociągowo -kanalizacyjnego, jego sie dzibę i adres . Stosowane w kwestionowanych wzorcach umownych w § 10 ust. 2 postanowienie o treści: Przed- siębiorstwo uruchamia zastępczy punkt poboru wody, jeżeli przerwa w dostawie w o- dy przekracza 12 godz. o jego lokalizacji powiadomi Odbiorcę w formie podanej w § 9 ust. 1a, w zasadzie można by uznać jako jeden z warunków, o któryc h mowa w art. 18 pkt 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ście- ków . Jednakże umieszczenie tej treści we wzorcach umownych przy postanowieniach regulujących zasady wstrzymania zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków , w ocenie Prezesa Urzędu przede wszystkim reguluje zasady wstrzymania dostarczania wody , a nie spełnia wymogu powołanego wyżej art. 18 pkt 6 . Warunek ten wraz z wa- runkami pozostałymi dotyczącymi wprowadzenia ograniczeń dostarcz ania wody powi- nien znaleźć się w innej części wzorców umownych. Mając na względzie powyższe, należy uznać, iż stosowane przez Spółkę wzor ce umów nie spełniają obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 3 pkt 5 ustawy o zbiorowym za o- patrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków . D ział anie takie należy uznać za bezprawne. Tym samym, uprawdopodobniono stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumen tów, w zakresie zarzutu określonego punktem I.2 B niniejszej decyzji. N ARUSZENIE ZBIOROWYCH INTERESÓW KONSUMENTÓ W [24] Zdaniem Prezesa Urzędu, za spełnioną należy uznać przesłankę naruszenia zbioro- wych interesów konsumentów, które ma miejsce wtedy, gdy dział a nie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowości, to jest w sytu acji, gdy skierowane jest nie tylko do indywidualnych konsume ntów, lecz szerszego, nieograniczonego liczbowo kręgu osób, do których dotarła i dotrzeć może oferta przedsiębiorcy. Zbio- rowy interes konsumentów oznacza interes dotyczący ogółu, a naruszenie tego inte- [ 17 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl resu może mieć miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą o ochronie kon- kurencji i konsumentów dotknięty jest szerszy krąg uczestn i ków rynku – konsumen- tów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek nar uszenia prawa konsu- menta może być przejawem często lub nawet powszechnie stos owanej praktyki naru- szającej interes zbiorowy. Do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów ko- nieczne jest, by działanie przedsiębiorcy zostało skierowane nie do konkretnego ad- resata, lecz do adresata, którego nie da się z góry oznaczyć indywid ualnie. Wobec tego działanie to jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa w o dniesieniu do każdego z konsumentów , a nie jedynie wobec określonego konsumenta) i zagraża ono, przynajmniej potencjalni e, interesom każdego z członków zbiorowości konsu- mentów. Interes kons u mentów należy przy tym rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę za zasługujący na ochronę i zabe zpie- czenie 9 . Naruszenie zbiorowego interesu konsume ntów powiązane jest z narusz aniem interesów gospodarczych konsumentów. Pod tym pojęciem należy rozumieć z a równo naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak również prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóco nych przez przed- siębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom dokon ywanie trans- akcji handlowych z przedsiębiorcami przy całkowitym zrozumieniu rz eczywistego sensu ekonomicznego i prawnego warunków dokonywanych czynności na etapie przedkontraktowym, czego urzeczywistnieniem jest m.in. abstrakcyjnie pojmowane prawo do rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w komunikacji pomiędzy przed- siębiorcą a konsumentem. W tym też aspekcie w niniejszej sprawie mogło nastąpić naruszenie interesu konsumentów , poprzez niezamieszczenie w umowach zawiera- nych z konsumentami postanowień wymaganych ust a wą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę . Bez wątpienia mamy do czynienia z prawdopodobieństwem naruszenia praw licznej grupy konsumentów – wszystkich konsumentów będących klien tami Spółki, jak i potencjalnych kontrahentów, którzy mogą zawrzeć z nią umowę. Działania te są z a- tem skierowane do z góry nieograniczonej i nieokreślonej liczby konsumentów. Ofe r- ta handlowa ZWK ma charakter ogólnie d o stępny, gdyż jest kierowana do w szystkich potencjalnych klientów. Wobec tego kwestionowane przez Prezesa Urzędu działania Spółki mogą naruszać interes nieograniczonej liczby konsumentów, których nie sp o- sób zindywidualizować. Oczywistym jest zatem, że bezprawne zachowanie ZWK nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter indywidual- ny, czy jednostkowy, ani też grupy takich osób, lecz może narusza ć uprawnienia sze- rokiego kręgu nieprofesjonalnych uczestników rynku. Tym samym w ocenie Prezesa Urzędu należy uznać, że zachowanie Spółki p o legające za zawieraniu przez nią umów o zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbio rowe odprowa- dzanie ścieków na podstawie kwestionowanych w niniej szym postępowaniu wzorców umownych uprawdopodobnia naruszenie przepisów art. 24 ust. 1 i 2 oraz w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i kon sumentów. Z OBOWIĄZANIE PRZEDSIĘ BIORCY [25] Warunkiem pozwalającym na wydanie decyzji zobowiązującej przez Prez e sa Urzędu jest złożenie przez przedsiębiorcę określonego zobowiązania. Zobowiązanie moż e po- legać na podjęciu działania bądź zaniechania, w zależności od tego, jaka postać z a- chowania przedsiębiorcy będzie niezbędna do zabezpieczenia interesów konsume n- tów. W przedmiotowej sprawie, wobec faktu złożenia przez ZWK zobowiązania, zgodnie z którym: 9 K. Kohutek, M. Sieradzka, „ Ust awa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Lex 2008. [ 18 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  zmienione zostanie zakwestionowane przez Prezesa Urzędu postanowienie, które otrzyma następujące brzmienie: W przypadkach określonych w ust. 1 Przedsiębio r- stwu przysługuje prawo wypowiedzenia niniejszej umowy. Przedsiębiorstwo może rozwiązać umowę z zachowaniem dwumiesięcznego okresu wypowiedzenia, w przypadkach określonych w art. 8 ust. 1 ustawy o zbiorowym z a- opatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wypowiedzenie pod ryg o- rem nieważności winno zostać dokonane w formie pisemnej. Termin wypowiedz e- nia rozpoczyna bieg w ostatnim dniu miesiąca, w którym przedsiębiorstwo dokon a- ło wypowiedzenia ,  uzupełni ona zostanie treść obowiązujących obecnie wzorc ów umów o następujące postanowienia: 1. Odbiorca usług ma prawo zgłaszania reklamacji dotyczących usług świa dczonych przez Przedsiębiorstwo na podstawie niniejszej umowy. 2. Przedsiębiorstwo rozpatrzy reklamację bez zbędnej zwłoki, jednak w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia złożenia reklamacji,  do zmienionych wzorców umów dołączony zostanie załącznik nr 1, o kreślając y usta- lenia zawarte w zezwoleniu na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków , co jest spełnieniem wymogu określonego w art. 6 ust. 3 pkt 5 i w związku z art. 18 ustawy o zbiorowym zaop a trzeniu w wodę i zbioro wym odprowadzaniu ści e kó w, Prezes Urzędu uznał, iż w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych spr awy, zasadne jest przyjęcie zobowiązania strony i wydanie decyzji zobowiązującej na po d- stawie art. 28 usta wy o ochronie konkurencji i konsumentów. [26] W ocenie Prezesa Urzędu zobowiązanie przedstawione przez przedsiębiorcę zmierza do zapobieżenia naruszeniom zbiorowych interesów konsumentów, jak również do wyeliminowania trwających skutków naruszenia, co w sposób wystarczający zabe z- pieczy interesy konsumen tów. W związku z tym, wniosek Spółki o wydanie decyzji zobowiązującej należało uwzględnić. [27] Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu określił w decyzji terminy wykonania zobowiązań nałożonych na Spółkę. Wprowadz e- ni e do obrotu zmienionych wzorców umów powinno nastąpić w terminie do 31 styc z- nia 2016 r., a zaoferowanie obecnym klientom możliwości wprowadzenia aneksów do umów już wykonywanych w terminie do dnia 30 czerwca 2016 r . Prezes Urzędu uznał, że są to terminy wystarczające na wykonanie nałożonych na przedsiębiorcę obowią z- ków, uwzględniające wniosek Spółki, która motywowała uwzględnienie zakreślonych terminów specyfiką Gminy Mielno, tzn. jej wypoczynkowo -turystycznym charakte- rem. ZWK podniósł, że większość jego odbiorców przebywa na terenie Gminy sez o- nowo. W związku z tym Prezes Urzędu, mając na uwadze zasadę dyskrecjonalności działania , za akceptował zaproponowane przez przedsiębiorcę terminy na wykonanie zobowi ą zania. O BOWIĄZEK SKŁADANIA I NFORMACJI O STOPNIU REALI ZACJI ZOBOWIĄZANIA [28] Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów elementem obligatoryjnym decyzji zobowiązującej jest nałożenie przez Prezesa Urzędu obowią z- ku składania w terminie wyznaczonym przez organ ochrony konkurencji i kons umen- tów informacji o stopniu realizacji zobowiązań, m.in. w formie sprawozdania z wyk o- nania nałożonego zobowiązania. Nałoż e nie zaś obowiązku sprawozdawczego zwalnia Prezesa Urzędu z konieczności monitorowania zachowań przedsiębiorcy 10 , a pozwala skoncentrow ać się na efekcie końcowym realizacji zobowiązań, jakim jest sprawo z- danie. ZWK zo stał zobowiązany do przekazania w terminie do 31 lipca 2016 r.: 10 D. Miąsik, [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa (…), op.cit., s.1055. [ 19 ] Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk t el.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1) zmienionych wzorców umów zatytułowanych:  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ I ZBIOROWE ODPR O- WADZANIE ŚCI E KÓW,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ZAOPATRZENIE W WODĘ,  UMOWA Nr … O ZBIOROWE ODPROWADZANIE ŚCIEKÓW , których treść uwzględnia złożone zobowiązanie , 2) kopii 3 przykładowych umów zawartych z nowymi odbiorcami usług, w oparciu o zmienione wzorce, 3) przekazania dow odów potwierdzających okoliczność przedstawienia dotychczaso- wym odbiorcom usług propozycji zawarcia aneksów do obowiązujących umów uwzgled niających postanowienia zawarte w zmienionych wzorcach umów, poprzez przekazanie kopii listy z podpisami klientów, którym propozycja taka złożona z o- stała osobiście przez przedstawicieli Spółki, a w przypadku konsumentów, którym propozycję tę złożono korespondencyjnie - przekazania kopii listy wysyłkowej wraz z kopią przykładowego pisma informującego o możliwości zawarcia aneksu do umowy oraz kopią tego ane ksu, 4) informacji o liczbie dotychczasowych odbiorców usług, którym doręczono propoz y- cje zawarcia aneksów umów oraz o liczbie odbiorców usług, którym nie przekaz a- no takiej propozycji, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu, 5) informacji o liczbie odbiorców usług, którzy podpisali aneksy do umów . Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. P OUCZENIE : Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsume n tów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywi l- nego (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsum entów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za p o średnictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatu ry Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku. Otrzymuje: Z AKŁAD W ODOCIĄG OWO -K ANALIZACYJNY S P . Z O . O . U NIEŚCIE UL . Ś WIERCZEWSKIEGO 44 76-032 M IELNO