RGD-12/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL /F AX (58) 346-29-33, 346-29-32, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL R GD - 41 1 / 6 / 14 / 15/ IW Gdańsk, 31 grudnia 2015 r. DECYZJA N R RGD - 12/2015 I. Na podstawie art. 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsu mentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2015, poz. 184) w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2 014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – kodeks po- stępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 945) , po przeprowadzeniu postępow ania an- tymonopolowego – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – 1. u znaje się za ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz okr e ślony w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 tej ustawy praktykę polegającą na nadużywaniu przez Gminę Świeszyno po- zycji domi nującej na lokalnym rynku zarządzania infrastrukturą wodociągową i kana liza- cyjną , obejmu jącym obszar Gminy Świeszyno , poprzez narzucanie osobom ubiegającym się o przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej i/lub k analizacyjnej: 1.1 uciążliwych i przynoszących Gminie nieuzasadnione korzyści warunków umów przyłącze- nia nie ruchomości do gminnej sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej, poprzez zobo- wiązanie - w zamian za umożliwienie przyłączenia do sieci – osób, zamierzających wy- budować z własnych środków finansowych odcinki ww. sieci, do: a) zrzeczenia się wszelkich praw i roszczeń, poza określonymi w zawieranej umowie przy łączenia, które t ym osobom przysługują lub będą przysługiwać w związku z bu- dową si e ci, w szczególności roszczenia o zwrot kosztów poniesionych na budowę urządzeń okr e ślonych w umowie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbioro wym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t ekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.) i w art. 49 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z p óźn. zm.), b) nieodpłatnego lub za jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 1 zł przekazania wybudowanych odcinków ww. sieci na majątek Gminy, c) wyrażenia zgody na nieodpłatne ustanowienie służebności przesyłu, o której mowa w art. 305 1 i następnych kodeksu cywilnego, i nakazuje się zaniechanie jej stosowania, 1.2 uciążliwych i przynoszących Gminie nieuzasadnione korzyści warunków umów o wybu- dowanie sieci kanalizacji sanitarnej/wodociągowej przez ww. osoby z ich środków fi- nansowych, poprzez zobowiązanie tych osób do przekazania ww. sieci po ich wybudo- waniu na mienie komunalne i niezgłaszania wobec Gminy roszczeń finansowych z tytułu nieodpłatnego przekazania wybudowanych sieci, i nakazuje się zaniechanie jej stosowania, 2 1.3 uciążliwych i przynoszących Gminie nieuzasadnione korzyści warunków umów przekaza- nia urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na rzecz mienia komunalnego Gminy Świ eszyno i umów darowizny urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych, na rzecz mie- nia komunalne go Gminy Świeszyno, w ybudowanyc h przez ww. osoby z ich środków fi- nansowych, poprzez zo bowiązanie tych osób do: a) ustanowienia nieodpłatnego przeniesienia na majątek gminy ww. urządzeń, b) zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia za przenoszone na majątek gminy urządz e- nia, c) zrzeczenia się prawa do ustanowienia służebności przesyłu, o której mowa w art. 305 1 i następnych kodeksu cywilnego, i nakazuje się zaniechanie jej stosowania, 2. uznaje się za ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz okr e ślony w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 tej ustawy praktykę polegającą na nadużywaniu przez Gminę Świeszyno po- zycji do minującej na lokalnym rynku zarządzania infrastrukturą wodociągową i kanaliza- cyjną , obejmującym obszar Gminy Świeszyno , poprzez narzucanie osobom ubiegającym się o prz y łączenie nieruchomości do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej nieuczci- wych opłat za wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci i odbiór przyłącza wodociągowego i/lub kanalizacyjnego wprowadzonych zarządzeniem Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Świeszynie dotyczącym cennika usług świad- czonych przez ZGKiM , ustalonych niezgodnie z § 5 pkt 7 rozporządzenia Ministra Budow- nictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwier- dzenie taryf oraz warunków ro z liczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe od- prowadzanie ścieków(Dz. U. Nr 127, poz. 886), i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2015, poz. 184), w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 945), działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na Gmin ę Świeszyno kar ę pie- niężną w wysoko ści: 1. 6.776 zł (słownie: sześć tysięcy siedemset siedemdziesiąt sześć z łot ych ), płatną do budżetu państwa za naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkuren cji i konsumentów, o którym mowa w punkcie I .1 sentencji niniejszej decyzji, 2. 4.350 zł (słownie: cztery tysiące trzysta pięćdziesiąt złot ych ), płatną do budżetu państwa za naruszenie art. 9 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów, o którym mowa w punkcie I .2 sentencji niniejszej decyzji. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkuren- cji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2015, poz. 184) oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k odeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), w związku z art. 83 wyżej wymienionej usta- wy o ochronie konkurencji i konsumentów i art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – kodeks postępowa- nia cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 945), działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, postanawia się obciążyć Gmin ę Świeszyno kosztami niniej- szego postępowania w sprawie stosowania prakt yk ograniczających konkurencję w kwocie 163,30 zł (słownie: sto sześćdziesiąt trzy 30/100 złotych ) oraz zobowiąz u je się Gminę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępow ania w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się n iniejszej decyzji. 3 UZASADNIENIE [1] Prezes UOKiK przeprowadził postępowanie wyjaśniające (sygn. sprawy: RGD. 400/10/13/14/AW), mające na celu wstępne ustalenie, czy stosowane przez Gminę Świ e szyno zasady świadczenia usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbio rowego od- prowa dzania ścieków oraz przejmowania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych wybudo wanych przez osoby trzecie (fizyczne i prawne) ze środków własnych nie naru- szają prz e pisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w tym czy sprawa ma charakter antymonopolowy. [2] Wyniki przeprowadzonego postępowania dały podstawę do podejrzenia, że działania po dejmowane przez Gminę Świeszyno w zakresie dotyczącym określania warunków przyłączania nieruchomości do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej i przejmow a- nia na ma jątek Gminy urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych wybudowanych przez osoby trzecie z ich środków finansowych mogą stanowić pra k tykę ograniczającą konkurencję, o której mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jednolity: Dz. U. z 2015, poz. 184), zwanej dalej: ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów . [3] W związku z powyższym w dniu 18 lipca 2014 r. postanowieniem nr 226 wszczęto prz e- ciwko Gminie Świeszyno postępowanie sprawie stosowania praktyk ograniczających kon kurencję polegających na nadużywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku za- rz ądzania infrastrukturą wodociągową i kanalizacyjną , obejmującym obszar Gminy Świesz yno, poprzez narzucanie osobom ubiegającym się o przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej i/lub kanalizacy jnej: I. uciążliwych i przynoszących Gminie nieuzasadnione korzyści warunków umów przy- łączenia nieruchomości do gminnej sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej, po- przez zobowiązanie - w z amian za umożliwienie przyłączenia do sieci – osób, zamie- rzaj ą cych wybudować z własnych środków finansowych odcinki ww. sieci, do: a) zrzeczenia się wszelkich praw i roszczeń, poza określonymi w zawieranej umowie przyłączenia, które tej osobie przysługują lub będą przysługiwać w związku z bu- do wą sieci, w szczególności roszczenia o zwrot kosztów poniesionych na budowę urz ądzeń określonych w umowie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadz aniu ścieków (t ekst jednolity:. Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.), zwanej da- lej: ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu , i w art. 49 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - k odeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), zwanej dalej: k.c. b) nieodpłatnego lub za jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 1 zł przekaza- nia wybudowanych odcinków ww. sieci na majątek Gminy, c) wyrażenia zgody na nieodpłatne ustanowienie służebności przesyłu, o której mo- wa w art. 305 1 i następnych kodeksu cywilnego, co może stanowić naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konku- rencji i kon sumentów, II. uciążliwych i przynoszących Gminie nieuzasadnione korzyści warunków umów o wy- bu dowanie sieci kanalizacji sanitarnej/wodociągowej przez ww. osoby z ich środ- ków f i nansowych, poprzez zobowiązanie tych osób do przekazania ww. sieci po ich wybudo waniu na mienie komunalne i niezgłaszania wobec Gminy roszczeń finanso- wych z tytu łu nieodpła t nego przekazania wybudowanych sieci, co może stanowić naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, III. uciążliwych i przynoszących Gminie nieuzasadnione korzyści warunków umów prze- ka zania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na rzecz mienia komunalnego 4 Gminy Świeszyno i umów darowizny urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na rzecz mie nia komunalnego Gminy Świeszyno, wybudowanych przez ww. osoby z ich środków f i nansowych, poprzez zobowiązanie tych osób do: a) ustanowienia nieodpłatnego przeniesienia na majątek gminy ww. urządzeń, b) zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia za przenoszone na majątek gminy urzą- dzenia, c) zrzeczenia się prawa do ustanowienia służebności przesyłu, o której mowa w art. 305 1 i następnych kodeksu cywilnego, co może stanowić naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 2 p kt 6 ustawy o ochronie konku- rencji i kon sumentów, IV. n ieuczciwych opłat za w y danie warunków technicznych przyłączenia do sieci i od- biór przyłącza wodociągowego i/lub kanalizacyjnego wprowadzonych zarządzeniem Kie rownika Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Świeszynie dotyczą- cym cennika usług świadczonych przez ZGKiM, ustalonych niezgodnie z § 5 pkt 7 rozporz ądzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określa- nia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbioro- we zaopatrze nie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków(Dz. U. Nr 127, poz. 886), zwanego dalej: rozporządzeniem taryfowym , co może st a nowić naruszenie art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen tów (k. 1 -2). [4] O wszcz ęciu postępowania antymonopolowego i postawionych zarzutach Gmina została poinformowana zawiadomieniem z tego samego dnia (k. 3 - 8). [5] W poczet dowodów w postępowaniu w sprawie stosowania praktyk ograniczających kon kurencję, sygn. RGD. 411/6/14/IW, zaliczono dowody uzyskane w postąpieniu wy- jaśni a jącym prowadzonym pod sygnaturą RGD. 400/10/13/14/AW (k. 9 - 75). [6] W odpowiedzi na zawiadomie nie o wszczęciu postępowania antymonopolowego Gmina w piśmie z dnia 10 września 2014 r., znak: GK K 7021.64.6.2013.2014, ustosunkowała się do postawionych zarzutów i oświadczyła, że żadnych zarzutów nie uznaje i wnosi o umo rzenie przedmiotowego postępowania (k. 76 - 80). Odnosząc się do I i II z posta- wionych jej we wszczęciu postępowania zarzutów Gmina wskazała, że: (…) Jak wy nika wprost z treści umów zawieranych od 2013 r. przy zawier a niu kwestionowanych umów nie istniały warunki przyłączenia do sieci komunalnej, a przedmiotem uzgodnień są jedynie warunki budowy sieci i warunki ich przekazania na rzecz Gminy Świeszyno. To wolą inwestorów jest dokonywanie wyboru sposobu dostarczania wody i oczyszczania ścieków do swoich nieruchomości. Na Gminie Świeszyno nie ciąży obowiązek zapew- nienia dostaw wody i od bioru ści e ków z każdej nieruchomości na terenie Gminy, czę- sto w miejscach odda lonych od innych zabudowań i bardzo słabo zurbanizowanych. W takich wyłącznie sytuacjach Gmina z góry godzi się na przejęcie wybudowanych sie- ci wyłączając możliwość refina n sowania kosztów budowy tych sieci. Do ustaleń w za- kresie przyszłego zastosowania art. 49 § 2 K.c. dochodzi już na etapie poprzedzającym budowę sieci. Niemniej umowy zawi e rane przez Gminę nie warunkują w sposób do- datkowy zgody na przyłączenie warunk u jąc jedynie zgodę na przejęcie własności sieci. (…) W konsekwencji trudno uznać, iż wyraż e nie przez Gminę zgody na budowę sieci na określonych w umowie warunkach w sytuacji gdy udzielenie takiej zgody jest fakulta- tywne, a inwestorom nie przysługuje żadne ros z czenie o wyrażenie takiej zgody, mo- gło stanowić nadużycie pozycji dominującej. Przepis art. 9 ust. 1 cyt. Ustawy z defini- cji znajduje zastosowanie jedynie do przypad ków, w których podmiot posiadający szczególną siłę rynkową (podmiot dominujący) „naduż y wa” tej pozycji (a więc wyko- rzystuje ja w naganny sposób), co prowadzi do zakłócenia konkur encji na rynku. W sy- tuacji więc braku możliwości przyłączenia nieruchomości i nwestora do sieci komunal- 5 nej Gmina godzi się na przejęcie w przyszłości nowych sieci, zawierając umowę z in- westorem, dotycząca przejęcia sieci planowanej do wybudow ania. Taka umowa two- rzy warunki do uzyskania przez inwestora znacznych dochodów z przekwalifikowania gruntów i ich sprzedaży. Trudno takie działanie gminy, jak wynika ww. wyroku 1 zgod- ne z prawem i oczekiwane przez jej mieszkańców, uznać za naganne. Także trudno się zgodz ić, iż ustalenia zawarte w umowach dotyczących zrzeczenia się określonych rosz- czeń przez inwestorów oraz ustanowienia nieodpłatnie służebności prz e syłu, stanowią przejaw narzucania przez Gminę uciążliwych warunków umów. Wskazać należy, iż Gmina Świeszyno nie stawia inwestorom takich warunków jako nienegocjow anych, od których zaakceptowania uzależnia zgodę na przyłączenie. Gmina każdemu zai ntereso- wanemu przedstawia propozycje zawarcia umowy i potencjalny inwestor ma co naj- mniej trzy drogi post ępowania. Może zaakceptować warunki, zażądać ich zmiany lub bez zawierania umowy z gminą uzyskać dla sieci decyzję o lokalizacji inwestycji celu pu blicznego, zrealizować ja i po zrealizowaniu przekazać ja za wynagrodzeniem na podsta wie art. 49 § 2 Kc. Może także we własn ym zakresie wybu dować studnie głębi- nowa i szambo lub przydomowa oczyszczalnie ścieków. Korzystania z infrastruktury komunal nej w tym zakresie nie jest obligatoryjne. Każdy z inwestorów ma więc nie- skrępowana możliwość nierezygnowania z uprawnień ustawowych i realizowania in- westycji bez poro zumienia z gmina. Każdy inwestor ma także możliwość składania za- strzeżeń do propoz y cji umowy, bowiem Gmina nie stosuje wzorców umów. Umowy po- szczególne różnią się między sobą bowiem każd o razowo treść umowy jest negocjowa- n a i ustalana stosownie do oczekiwań stron i okoliczności. (…) ustalenie w umowach wynagrodzenia nie przyniosło Gminie wbrew ocenie Urzędu nieuzasadnionych korzyści. Wskazać należy, iż koszty b u dowy sieci tzn. uzbrojenia terenu ponoszą wyłącznie wła- ściciele nieruchomości zamierz a jący przeznaczyć dotychczasowe tereny rolne pod za- budowę mieszkalną. Koszty budowy są kalkulowane w cenie sprzedaży działek lub w dodatkowych opłatach dlatego w istocie inwestorzy nie ponoszą kosztów budowy tych sieci. Jednocześnie wskazać należy, iż wie l kość nakładów na budowę sieci, ponie- siona przez indywidualnych inwestorów pozostaje bez wpływu na wysokość ceny za do- stawę wody i odbiór ścieków, bowiem taryfy opłat i cen za dostawę wody i odbiór ścieków w Gminie Świeszyno odzwierciedlają wyłącznie koszty utrzymania infrastruk- tury wodociągowo – kanalizacyjnej. Oznacza to, iż gmina nie osiąga w związku z prze- jęciem własności sieci nieuzasadnionych korz y ści. [7] Gmina uznała, że niezrozumiały i nieuzasadniony jest również postawiony jej we wszczęciu postępowania zarzut III. W ocenie gminy (…) trudno uznać, iż wyrażenie przez Gminę zgody na przejęcie urządzeń wraz z przyjęciem oświadczenia o zrzecze- niu się określonych roszczeń może stanowić nadużycie pozycji dominującej. Ustalenia w umowach postanowień dotyczących zrzeczenia się określonych roszczeń przez inwe- storów oraz ustanowienia nieodpłatnie służebności przesyłu nie stanowi przejawu na- rzucania przez Gminę uciążliwych warunków umów. Wskazać należy, iż gmina Świe- szyno nie stawia inwestoro m takich warunków jako nienegocjowalnych, od których za- akceptowania uzależnia zgodę na przyłączenie. Gmina każdemu zainteresowanemu przedstawia propozycje zawarcia umowy i potencjalny inwestor w takiej sytuacji ma co najmniej dwie dro gi postepowania. Może zaakceptować warunki lub zażądać ich zmiany a w razie nieu zgodnienia z Gmina warunków, bez zawier ania umowy z gmina, może wystąpić do sądu o przejęcie własności urządzeń za ustalonym przez Sąd wyna- 1 [UOKiK]: wyrok Sądu Rejonowego w Koszalinie w sprawie IC 249/12. 6 grodzeniem. Każdy z inw e storów ma więc nieskrepowana możliwość nierezygnowania z uprawnień ustawowych i przekazania urządzeń bez porozumiewania się z Gminą. Każdy inwestor (…) ma także możliwość składania zastrzeżeń do propozycji umowy, bowiem Gmina nie stosuje wzor ców umów. Umowy poszczególne różnią się między so- bą bowiem każdorazowo treść umowy jest negocjowana i ustalana stosownie do ocze- kiwań stron i okoliczności. (…) d o tychczas z udziałem Gminy Świeszyno nigdy nie t o- czyła się sprawa sądowa w oparciu o 49 § 2 Kc lub art. 31 ustawy o zbiorowym zaopa- trzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. (…) Ustalenie w umowach rezy- gnacji z wynagrodzenia nie przynosi Gminie nieu zasadnionych korzyści. Wartość przejmowanych urządzeń pozostaje bez wpływu na wys o kość ceny za dostawę wody i odbiór ścieków, bowiem taryfy opłat i cen za dostawę wody i odbiór ścieków w gminie Świeszyno odzwierciedlają wyłącznie koszty utrzymania infr astruktury wo- dociągowo – kanalizacyjnej. Oznacza to, iż Gmina nie osiąga w związku z przeję ciem własności sieci nieuzasadnionych korzyści . [8] Odnos ząc się do postawionego we wszczęciu postępowania zarzutu IV Gmina wyjaśnia- ła, że: (…) Opłaty za wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci i odbiór przyłącza wodociągowego i/lub kanalizacyjnego pobierano na pokr y cie kosztów wyko- nania tych czynności. Przyjęto, iż opłaty te stanowią składową kosztów jakie ponosi osoba ubiegaj ąca się o przyłączenie nieruchomości do sieci zgodnie z zap isem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.). (…) od m -ca stycznia 2014 roku nie pobiera się opłat za odbiór przyłączy. (…) czynności związane z rozpatrzeniem wniosku oraz ustaleniem i wydaniem warunków technicznych przyłą- czenia do gminnej sieci wodo ciągowe j i/lub kanalizacyjnej, wykonuje pracownik ad- ministracyjny. Koszty jego pracy nie są wl iczane do taryfy. [9] Strona postępowania została poinformowana o prawie zapoznania się z materiałem dowo dowym. Z prawa tego nie skorzystała. P REZES U RZĘDU USTALIŁ , CO NAS TĘPUJE [10] Działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków i zarządzania infrastrukturą wodociągowo – kanalizacyjną na te renie Gminy Świeszy- no realizowana jest przez Gminę, która jest właścicielem sieci w o dociągowej i kana- lizacyj nej. Realizując zadania związane z rozbudową sieci wodocią gowo- kanalizacyjnej oraz przyłączaniem do nich nowych o d biorców usług Gmina wydaje warunki techniczne przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowo – kanalizacyj- nej, dokonuje odbiorów wybudowanych przyłączy wodociągowo – kanalizacyjnych oraz za wiera z właścicielami nieruchomości umowy o przyłączenie, umowy przekaza- nia urz ądzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na rzecz mienia komunalnego gminy Świeszyno, umowy o wybudowanie sieci kanalizacji sanita rn ej/wodociągowej i umo- wach darowizny urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na rzecz mienia komu- nalnego gminy Świ eszyno. [11] Warunki przyłączenia nieruchomości do gminnej sieci wodociągowo kanalizacy jnej. Zgodnie z § 26 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków zatwierdzo- nego Uchwałą Nr XXXVI/184/05 Rady Gminy w Świeszynie z dnia 29 grudnia 2005 r. i zmienio nego Uchwałą Rady Gminy nr XIX/149/12 z dnia 28 czerwca 2012 r. przyłą- czenie nieru chomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej odbywa się na wnio- sek i koszt osoby ubiegającej się o przyłączenie. (…) Zakład Gospodarki Komunalnej 7 i Mieszkaniowej w Świeszynie po otrzymaniu wniosku określa warunki techniczne przyłączenia do sieci będącej w jego zarządzie. Przed zawarciem umowy Przedsię- biorst wo dokonuje odbioru technicznego wykonanego przyłącza w formie protokołu odbioru, celem stwierdzenia czy zostały spełnione warunki techniczne, który podpi- sują wsz y scy uczestnicy odbioru. Odbiorca usług – inwestor wykonane przyłącze prze- każe na m a jątek Przedsiębiorstwa, i oświadczy, że dokonuje cesji praw z tytułu gwa- rancji przysługujących do wykonawcy. (…) za wydanie warunków technicznych przy- łącza Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Świeszynie pobiera opłatę, w wysokości określonej w cenniku usług świadczonych przez ZGKiM. (...) Zgodnie z § 29 ust. 1 Regulaminu Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Świeszy- nie określa warunki przyłączenia w formie um owy cywilnoprawnej (k. 18 i 22). [12] Opłaty pobierane przez Gminę Świeszyno za wydanie warunków technicznych przyłą- czenia do sieci wodno- kanalizacyjnej i odbiór przyłączy wodociągowo – kanalizacyj- nych. Zarządzeniem nr 04/2010 Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszk anio- wej w Świeszynie z dnia 1 lipca 2010 r. wprowadzono cennik usług św iadczonych przez ZGKiM, zgodnie z którym opłata za odbiór przyłącza wodociągowego wynosi 110 zł bru t to, za odbiór przyłącza kanalizacyjnego – 110 zł brutto, za odbiór przyłą- cza wodociąg owego i kanalizacyjnego – 150 zł brutto (k. 109). Na podst awie tego za- rządzenie utraciło moc z a rządzenie nr 09/07/2009. [13] Wysokość opłaty pobieranej za wydanie warunków technicznych przyłącza w kw ocie 100 zł określono § 26 ust. 7 obowiązującego na terenie Gminy Świeszyno Regulaminu dostar czania wody i odprowadzania ścieków, zwanego dalej: Regulaminem , wprowa- dzonego uchwałą nr XXXVI/184/05 Rady Gminy z 29 grudnia 2005 r. Postanowienie to zostało uchwałą nr XIX/149/12 Rady Gminy z dnia 28 czerwca 2012 r. zmienione w następujący sposób: Za wydanie warunków technicznych przyłącza Zakład Gospo- darki Komunalnej i Mieszkaniowej w Świeszynie pobiera opłatę, w wysokości okre- ślonej w cenniku usług świadczonych przez ZGKiM (k. 13 - 22). [14] Zarządzeniem nr 02/2012 Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszk anio- wej w Świeszynie z dnia 15 marca 2012 r. wprowadzono cennik usług świadczonych przez ZGKiM zgodnie z którym opłata za wyd a nie warunków technicznych przyłącze- nia do sieci wodno- kanalizacyjnej wynosi 60 zł, za odbiór przyłącza wodociągowego - 110 zł brutto, za o d biór przyłącza kan alizacyjnego – 110 zł brutto, za odbiór przyłą- cza wodociągowego i kanalizacy jnego – 150 zł brutto (k. 144). W latach 2012 – 2014 Gmina za wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci pobrała następujące opłaty (k. 89) : Tabela 1 Rok Ilość wydanych warunków technicznych Wartość pobranych opłat za wydanie warunków tec h- nicznych (w zł) 2012 […] […] 2013 […] […] 2014 […] […] RAZEM […] […] 8 W latach 2012 – 2014 Gmina za odbiory przyłączy wodociągowo – kanalizacyjnych po- bra ła następujące opłaty (k. 89): Tabela 2 Rodzaj przy- łącza Ilość dokonanych odbiorów Wartość pobranych opłat za o d- biory przy łączy (w zł) 2012 2013 2014 2012 2013 2014 kanalizacyjne […] […] […] […] […] […] wodociągowe […] […] […] […] […] […] wod. – kan […] [ …] […] […] […] […] Razem […] […] […] […] […] […] [15] Z przedstawionej przez Gminę kalkulacji opłat za wydanie warunków technicznych przy łączenia do sieci wodno - kanalizacyjnej wynika, że przy ustalaniu w 2012 r. ich wysoko ści założono, że stawka 1 roboczogodziny wynosi […]zł, a koszt przejazdu wy- nosi […] zł/km. Kalkulując ww. opłaty Gmina uwzględnia koszty wykonania następu- jąc ych czyn ności: 1) […] , 2) […]. Razem koszty ww. czynności oszacowano na […] zł netto ([…] zł brutto). Dla czy telności rozliczeń kwotę […] zł zaokrąglono do kwoty 60 zł (k. 82). [16] Z przedstawionej przez Gminę kalkulacji wysokości opłat za odbiór przyłącza wodocią- gowego wynika, że: 1) Przy ustalaniu ich wysokości w 2010 r. założono, że stawka 1 roboczogodziny wynosi […] zł, a koszt przeja zdu […]zł/km. Kalkulując ww. opłatę Gmina uwzględnia kos zty wykonania na stępując ych czynności: a) […] , b) […] , c) [ …], d) […] . Razem koszty ww. czynności oszacowano na […] zł netto ([…] zł brutto). Dla czytelności rozliczeń kwotę […] zł zaokrąglono do kwoty 110 zł. 2) Przy ustalaniu ich wysokości w 2012 r. założono, że stawka 1 roboczogodziny wynosi […]zł, a koszt przejazdu […] zł/km. Kalkulując ww. opłatę Gmina uwzględnia kos zty wykonania na stępując ych czynności: a) […] , b) […] , c) […] d) […] . Razem koszty ww. czynnoś ci oszacowano na […]zł netto ([…] zł brutto). Dla czytelności rozliczeń kwotę […] zł zaokrąglono do kwoty 110 zł. [17] Z przedstawionej przez Gminę kalkulacji wysokości opłat za odbiór przyłącza kanaliz a- cyjnego wynika, że: 1. Przy ustalaniu ich wysokości w 2010 r. założono, że stawka 1 roboczogodziny wynosi […] zł, a koszt przejazdu […] zł/km. Kalkulując ww. opłatę Gmina uwzględnia koszty wykonania następując ych czynności: 1) […] , 2) […] , 3) […] 9 4) […] . Razem koszty ww. czynności oszacowano na [..] zł ne tto ( […] zł brutto). Dla czytelności rozliczeń kwotę […]zł zaokrąglono do kwoty 110 zł. 2. Przy ustalaniu ich wysokości w 2012 r. założono, że stawka 1 roboczogodziny wynosi […]zł, a koszt przejazdu […] zł/km. Kalkulując ww. opłatę Gmina uwzględnia koszt y wykonania następując ych czynności: 1) […] , 2) […] , 3) […], 4) […] . Razem koszty ww. czynności oszacowano na […]zł netto ([…] zł brutto). Dla czytelności rozliczeń kwotę […] zł zaokrąglono do kwoty 110 zł. [18] Z przedstawionej przez Gminę kalkulacji wysokości opłat za odbiór przyłącza wodocią- gowego i kanalizacyjnego wynika, że: 1) Przy ustalaniu ich wysokości w 2010 r. założono, że stawka 1 roboczogodziny wynosi […] zł, a koszt przejazdu […] zł/km. Kalkulując ww. opłatę Gmina uwzględnia kos z- ty wykonania na stępując ych czynności: a) […] , b) […] , c) […] , d) […] . Razem koszty ww. czynności oszacowano na […] zł netto ([…] zł brutto). Dla czytelności rozliczeń kwotę […] zł zaokrąglono do kwoty 150 zł. 2) Przy ustalaniu ich wysokości w 2012 r. założono, że stawka 1 roboczogodziny wynosi […] zł, a koszt przejazdu […] zł/km. Kalkulując ww. opłatę Gmina uwzględnia kos z- ty wykonania na stępując ych czynności: a) […] , b) […] , c) […] , d) […] . Razem koszty ww. czynności oszacowano na […] zł netto ([…] zł brutto). Dla czytelności rozliczeń kwotę […] zł zaokrąglono do kwoty 150 zł. [19] Zgodnie z § 26 obowiązującego na terenie Gminy Świeszyno Regulaminu dostarczania wo dy i odprowadzania ścieków, zwanego dalej: Regulaminem , wprowadzonego uchwa- łą nr XXXVI/184/05 Rady Gminy z 29 grudnia 2005 r. zmieniona uchwałą nr XIX/149/12 Rady Gminy z dnia 28 czerwca 2012 r. (k. 13 - 22): 1. Przyłączenie do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej odbywa się na wniosek i koszt osoby ubiegającej się o przyłączenie. Wniosek należy pobrać i złożyć w Za- kładzie G ospodarki Komunal nej i Mieszkaniowej w Świeszynie. 2. Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Świeszynie po otrzymaniu wnio- sku określa warunki techniczne przyłączenia do sieci będącej w jego zarządzie. 3. Przed zawarciem umowy Przedsiębiorstwo dokonuje o dbioru technicznego wykona- nego przyłącza w formie protokołu odbioru, celem stwierdzenia czy zostały speł- nione wa runki techniczne, który podpisują wszyscy uczestnicy odbioru. 4. Odbiorca usług - inwestor wykonane przyłącze przekaże na majątek Przedsiębior- stwa i oświadczy, że dokonuje cesji praw z tytułu gwarancji przysługujących do wykonawcy. 10 5. Przedsiębiorstwo przyjmie do utrzymania i eksploatacji przyłącza i zobowiązuje się do jego utrzymania w stanie technicznym zapewniającym prawidłowe funkcjono- wanie oraz do usuwania awarii i ponoszenia ryzyka pokrycia strat Inwestorowi wy- rz ądzonych awarią zaistniałą w eksploatowanym przyłączu z chwilą zawarcia przez Inwestora umowy o świadczenie usług 6. Zakres obowiązków Przedsiębiorstwa w przedmiocie utrzymania i eksploata cji przy- łącza określi umowa o przyłączenie do sieci zawarta z wnioskodawcą - inwestorem przy łącza. 7. Za wydanie warunków technicznych przyłącza Zakład Gospodarki Komunalnej i Miesz kaniowej w Świeszynie pobiera opłatę, w wysokości określonej w cenniku usług świa dczonych przez ZGKiM. Zgodnie z § 29 ust. 1 Regulaminu : Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Świeszynie określa warunki przyłączenia w formie umowy cywilnoprawnej. Nato- miast na podstawie § 30 ust. 1 i 2 Regulaminu: 1. Zakład Gospodarki Komu nalnej i Mieszka niowej w Świeszynie może odmówić wydania warunków technicznych, jeżeli brak jest technicznych możliwości przyłączenia do sieci. 2. Przedsiębiorstwo ma prawo odmówić przyłączenia do sieci, jeżeli przyłącze zostało wykonane niezgodnie z wydanymi warun kami przyłączenia . [20] Postanowienia umów o przyłączenie, umów przekazania urządzeń wodocią gowych i kanalizacyjnych na rzecz mienia komunalnego gminy Świeszyno, umów o wybudowa- nie sieci kanalizacji sanitarnej/wodociągowej i umów darowizny urządzeń wodociągo- wych i kana lizacyjnych na rzecz mienia komunalnego gminy Świeszyno . 1. W zawieranych przez Gminę w latach 2013 – 2014 Umowach o przyłączenie i prze- kazanym wzorcu Umowy o przyłączenie znajdują się następujące postanowienia, które stanowiły podstawę p ostawienia pierwszego zarzutu (k. 37 - 38):  § 2 ust. 4: […] ,  § 2 ust. 5: [...] ,  § 3 ust. 1:[…] ,  § 3 ust. 2: […] .  § 3 ust. 3: […] . (…)  § 3 ust. 4: […] ,  § 5 ust. 2: […] ,  § 6 ust. 2: […] ,  § 6 ust. 3: […] ,  § 6 ust. 4: […] ,  § 7: […] . 2. W zawieranych przez Gminę w latach 2010 - 2012 Umowach przekazania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na rzecz mienia komunalnego gminy Świeszyno, Umowach o wybudowanie sieci kanalizacji sanitarnej/wodociągowej i Umowach da rowizny urządzeń wodociągowych i kanalizacyjny ch na rzecz mienia komunalne- go gminy Świeszyno znajdują się postanowienia, które stanowiły podstawę posta- wienia drugiego i trzeciego zarzutu: a) Umowa przekazania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na rzecz mie- nia komunalnego gminy Świeszyno : § 6: […] , b) Umowa o wybudowanie sieci kanalizacji sanitarnej/wodociągowej: § 2: […] , c) Umowa darowizny urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na rzecz mienia komunal nego gminy Świeszyno:  § 2 ust. 1: […] , 11  § 2 ust. 2 lub § 2 ust. 4: […] ,  § 2 ust. 3 lub § 2 ust. 5: […] , [21] Zestawienie umów o przejęcie sieci zawartych przez Gminę Świeszyno w latach 2012 – 2014. Tabela 3 Lp. Nr umowy i nr kart akt Data zawa r cia umowy Rodzaj przejm o- wanej sieci Warunki prz e- jęcia sieci (odpła t nie/ nieodpłatnie) Okres, w jakim po przejęciu si e ci przez Gminę, przekazujący będzie udzielał os o- bom zamierzaj ą cym podłączyć się do przekazanego odci n- ka sieci zg o dy na przyłącz e nie. 1 (k. 40) […] wodociągowa i kanalizacyjna nieodpłatnie - 2 (k. 41 42) […] wodociągowa i kanalizacyjna nieodpłatnie - 3 (k. 3) […] wodociągowa i kanalizacyjna nieodpłatnie - 4 […] (k. 43 - 44) […] wodociągowa i kanalizacyjna nieodpłatnie […] 5 […] (k. 45) […] wodociągowa nieodpłatnie […] 6 […] (k. 46) […] wodociągowa nieodpłatnie […] 7 (k. 90) […] wodociągowa i kanalizacyjna nieodpłatnie 8 (k.91) […] wodociągowa nieodpłatnie 9 […] (k. 92) […] wodociągowa i kanalizacyjna nieodpłatnie […] 10 […] (k. 93) […] kanalizacyjna nieodpłatnie […] 11 […] (k. 49 - 50) […] wodociągowa 1 zł […] 12 […] (k. 52 - 53) wodociągowa i kanaliz acyjna 1 zł […] 13 […] (k.55 - 56) wodociągowa i kanalizacyjna 1 zł […] 14 […] (k. 58 - 59) kanalizacyjna 1 zł […] 15 […] (k. 61 - 62) wodociągowa 1 zł […] 16 […] k. 64 - 65) kanalizacyjna 1 zł […] 17 […] (k. 67 - 68) wodociągowa 1 zł […] 18 […] (k.7 0 – 71) wodociągowa 1 zł […] 19 […] (k. 73 – 74) wodociągowa 1 zł […] 20 […] (k. 94 - 95) […] wodociągowa 1 zł […] 21 […] (k. 96) […] kanalizacyjna 1 zł […] 22 […] (k. 97 - 98) […] wodociągowa 1 zł […] 23 […] (k. 99 - 100) […] wodociągowa i kanalizacy jna 1 zł […] 24 […] (k. 101) […] wodociągowa 1 zł […] 25 […] (k. 147 – 148) […] wodociągowa 1 zł […] 26 […] (k. 103) 3 […] wodociągowa 1 zł […] 27 […] (k. 104) […] wodociągowa i kanalizacyjna 1 zł […] 28 […] (k. 105 - 106) […] wodociągowa i kanalizacyj na 1 zł […] 29 […] (k. 107 – 108) […] kanalizacyjna 1 zł […] 12 W piśmie z dnia 18 maja 2015 r. Gmina poinformowała, że od 11 lipca 2014 r. do 20 kwietnia 2015 r. nie przejęła na swój majątek żadnej infrastruktury wodociągowo – kanalizacyjnej wybudowanej p rzez osoby trzecie i oświadczyła, że do czasu zakończe- nie prowa dzonego postępowania antymonopolowego nie podejmie w tym zakresie żad- nych działań (k. 302). [22] W związku ze złożonym przez Gminę Świeszyno wnioskiem o dopuszczenie w prowa- dzonym postepowaniu anty monopolowym dowodu z przesłuchania świadków, w dniu 16 kwietnia 2015 r. przeprowadzono słuchanie świadków w osobach: […] , na okolicz- ność prowadzenia negocjacji w zakresie ustalania treści zawier a nych z Gminą Świe- szyno umów określających warunki przyłączen ia nieruchomości do gminnej sieci wodo- ciągowej i/lub kanalizacyjnej i przekazania wybudowanych odcin ków ww. sieci na ma- jątek Gminy (k. 179 – 243). 1) Pan […]zeznał, że […] (k. 196 - 198). 2) Pan […] zeznał, że (…) […] (k. 205 – 207) . 3) Pani […], zeznała, że (…) [… ] (k. 214 – 216). 4) Pan […] z eznał, że […] (k. 226 – 228). 5) Pan […], zeznał, że (…) […] (k. 235 – 237). [23] W toku postępowania wystąpiono do osób, które w 2014 r. zawarły z Gminą Świeszyno umowy o przyłączenie o przekazanie informacji dotyczących m.in.:  umożliwienie tym osobom negocjowania z Gminą warunków umów w zakresie usta lenie ich treści, formy przekazania sieci, warunków finansowych jej przeka- zania, zrzeczenia się praw i roszczeń związanych z wybudowaną siecią,  uzależniała przez Gminę wydania zgód na planowaną przez te osoby budowę nie- ru chomości/budynku mieszkalnego od przekazania na jej majątek wybudowanej sieci wodoci ągowej i kanalizacyjnej na warunkach określonych przez Gminę,  zawierania w tych umowach postanowienia przewidującego, że przez 5 lat od prze kazania sieci na majątek Gminy, każde podłączenie nowych odbiorców usług zbio rowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków do wybu- dowa nych urządzeń wymagać będzie wyrażenia przez osobę przekazującą wybu- dowane przez nią odcinek sieci odręb nej zgody,  wysokość opłaty jaką osoby ubiegające się o wydanie takiej zgody zobowiązane by ły uiścić na rzecz ww. osób,  wysokości wsparcia finansowego lub rzeczowego jakiego Gmina udzieliła na bu- do wę ww. sieci przez te osoby,  szacunkowej wartość 1 m 2 dzi ałki przed i po doprowadzeniu do niej ww. sieci. [24] Na wystąpienie odpowiedziały dwie osoby.  Z odpowiedzi […] (k. 344- 346) wynika, że zawierając z Gminą Świeszyno w dniu […] , Umowę o przyłączenie, […] .  Z odpowiedzi […] (k. 347 – 350) wynika, że zawierając z Gminą Świeszyno w dniu […] Umowę o przyłączenie , […] . [25] W trakcie prowadzonego postępowania otrzymano ponadto:  pismo […] (k. 165- 166), którzy w dniu […] zawarli z Gminą Świeszyno Umowę o przeniesienie własności sieci (k. 104). W piśmie tym […] wskazuj ą, że (…) […] [cy- tat oryginalny],  pismo […] (k. 167), w którym oświadczyła ona, że w dniu […] zawar ła z Gminą Świeszyno Umowę przekaz a nia urządzeń wodociągowych na rzecz mienia komu- nalnego gminy Świeszyno (k. 91), że […] (…) . [26] Z dokumentów przekazanych przez Gminę Świeszyno wynika, że: 1 3 1) W dniu […] zawarła ona z […] . W umowie tej usta lono, że gmina […] (k. 309 – 315). 2) W dniu […] zawarła ona z […]. W umowie tej ustalono, że gmina […] (k. 316 – 320). 3) W dniu [...] zawarła ona z […] , porozumienie w sprawie […] (k. 303 – 308). M AJĄC NA UWADZE POWYŻ SZE USTALENIA P REZES UOK I K ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE : [27] Interes publiczny Dla uznania, iż sprawa ma charakter antymonopolowy niezbędne jest stwierdzenie, czy doszło do naruszenia interesu publicznoprawnego. W świetle ar t. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, celem przyjętych w niej regulacji jest za- pew nienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsiębiorców narażonych na stosowanie praktyk monopolistycznych i ochrona interesów konsumentów. Ustawa ta znajduje więc zast o sowanie tylko wówczas, gdy zostaje zagrożony bądź też naruszony interes publiczny po legający na zapewnieniu właściwych warunków funkcjonowania rynku, będąc, w odni e sieniu do przedsiębiorców, narzędziem chroniącym konkurencję, a w odniesieniu do konsumentów zabezpieczającym ich interesy. Działaniami, które godzą w tak pojętą konkurencję będą tylko takie działania, które naruszają sferę in- teresów sze r szego kręgu uczestników rynku, a więc nie dotyczą sytuacji pojedyncze- go przedsiębiorcy, lecz zab urz eń na rynku, rozumianych jako negatywne zjawiska za- burzające jego prawidłowe działanie. Takie stanowisko prezentuje Sąd Ochrony Kon- kurencji i Konsu mentów 2 (dalej: „SOKiK”) i znalazło ono również potwierdzenie w orzeczeniach Sądu Najwyższego, który stwierdził, że publiczny charakter ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pow o duje, iż znajduje ona zastosowanie tylko wówczas, gdy zagrożony lub naruszony jest i n teres publiczny, polegający na zapew- nieniu właściwych warunków funkcjonowania ry nku gospodarczego 3 . Każde bowiem działanie wymierzone w mechanizm konkurencji g odzi w interes publiczny w rozu- mieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów 4 . Zachowanie przedsiębiorców należy oceniać z punktu widzenia celów ustawodawstwa antymonopolowego, a mia- nowi cie, gdy może ono wywołać skutki w postaci wpływu na ilość, jakość, cenę towa- rów lub zakres wyboru dostępny konsumentom lub innym n abywcom. 5 Ochrona kon- kurencji, jako mechanizmu funkcjonowania gospodarki, podej mowana jest ze wzglę- du na fakt, iż jej zaburzenia godzą w ostatecznym wymiarze w i n teres odbiorców, a tym samym w dobrobyt konsumentów, poprzez pozbawienie odbio r ców końcowych korzyści wynikających z konkurencji takich jak: większy wybór, lepsza jakość, niższe ceny oraz większa innowacyjność produktów i usług oferowanych na ry nku. Zakaz nadużywania pozycji dominującej odnosi się zarówno do praktyk o charakt erze anty- konku rencyjnym, które godzą w samo funkcjonowanie mechanizmu konkurencji, jak i do praktyk o charakterze eksploatacyjnym, które polegają na uzyskiwaniu przez przedsiębiorcę posiadającego pozycję dominującą od innych podmiotów (zarówno kon trahentów jak i konsumentów) świadczeń pozostających w dysproporcji ze świad- cze niami, na jakie mogliby liczyć w warunkach niezniekształconej konkurencji na rynku 6 . W przypadku praktyk mających charakter eksploatacyjny, przedsiębiorca po- siadający pozycję dominującą wykorzystuje fakt ograniczonej konkurencji na rynku i ograniczone go wyboru po stronie kontrahentów lub konsumentów. 2 wyroki Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, m.in. z dnia 28 maja 2001r. (sygn. akt XVII Ama 82/00) i z dnia 4 lipca 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 108/00). 3 Por. : wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2001 r. (sygn. akt I CKN 1217/98). 4 Por. : wyrok Sądu Najwyżs zego z dnia 5 czerwca 2008 r. (sygn. akt III SK 40/07). 5 Por. : wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2008 r. (sygn. akt III SK 2/08). 6 Por. : wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2007, (sygn. akt III SK 17/06). 14 W niniejszej sprawie zarzucona Gminie praktyka ma charakter eksploatacyjny i pole- ga na narzucaniu uciążliwych i przynoszących Gminie nieuzasadnione korzyści warun- ków umów określających zasady przyłączenia ni e ruchomości do gminnej sieci wodo- ciągowej i/lub kanalizacyjnej, wybudowania przez osoby trzecie z ich środków finan- sowych od cinków ww. sieci, przekazania na rzecz mienia komunalnego gminy wybu- dowanych przez te osoby urządzeń wodociągowo – kanalizacyjnych, w tym darowi- zny, a także p obieraniu n ieuczciwych opłat za wydanie waru n ków tec hnicznych przy- łączenia do sieci i odbiór przyłącza wodociągowego i/lub kanal izacyjnego. [28] M ając na uwadze poczynione wyżej rozważania oraz charakter praktyki, a także jej rzeczywiste i potencjalne skutki , dotykające bliżej nieokreślonego kręgu właściciel i nieru chomości zamierzających przyłączyć się do gminnej sieci wodociągowo – kanali- zacyjnej i korzystać ze świadczonych przez Gminę - za pośrednictwem jej zakład u bu- dżetowego - usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ście- ków , w ocen ie Prezesa UOKiK, w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie interesu pu- blicznego uzasadnia jące podjęcie interwencji w postaci wszczęcia wobec Gminy po- stępowania antymonop o lowego, pod zarzutem nadużywania pozycji dominującej na lokalnym rynku zarządzania infrastrukturą wodociągowo - kanalizacyjną obejmującym obszar gminy Świ eszyno. [29] Dla udowodnienia stosowania przez dany podmiot praktyk ograniczających konk uren- cję, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nie zbędne jest wykazanie, że podmiot ten:  jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i kon- su mentów ,  posiada pozycj ę dominującą na rynku właściwym,  dopuścił się nadużycia pozycji dominującej. [30] Gmina jako przedsiębiorca Przez przedsiębiorcę, stosownie do art. 4 pkt 1 lit. a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia- ła l ności gospodarczej, a także osobę fizyczną, osobę prawną, jednostkę organizacyjną nie mającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizu- jącą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działal- nością g o spodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 594, z późn. zm.) gmina jest jednostką samorządu teryt o- rialnego posiadającą osobowość prawną, natomiast stosownie do art. 7 ust. 1 tej ust a- wy, do jej zadań własnych należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zada- nia te obejmują m.in. sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwa- nia i oczyszczania ścieków komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt 3). Zadania własne gminy są zada niami użyteczności publicznej. Ich celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokaja- nie zbio rowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. W zwią z ku z powyższym Gmina, jako osoba prawna organizująca oraz świadcząca, po- przez swój zakład budżetowy, usługi o charakterze użyteczności publicznej związane z zarządzaniem infrastrukturą wodociągowo - kanalizacyjną obejmującym obszar gminy Świeszyno oraz zbior o wym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzeniem ście- ków, posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie k onku- rencji i konsumentów. [31] Rynek właściwy i pozycja przedsiębiorcy 15 Art ykuł 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje rynek właściwy jako rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na ob szarze, na którym ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbli żone warunki konkurencji. Na rynek właściwy składa się rynek produktowy oraz ry- nek geograficzny. Działalność Gminy polega m. in. na zarządzaniu infrastrukturą wo- dociąg owo  kanalizacyjną zlokalizowaną na jej terenie oraz ś wiadczeniu usług zbio- rowego zao patrzenia w wodę i zbioroweg o odprowadzania ścieków. Korzystanie z usłu- gi zbiorowego zapatrzenia w wodę i/lub usługi zbiorowego odprowadzania ścieków jest niemożliwe bez uzyskania przez odbiorców tych usług dostępu do sieci wodociągowo - kanalizacyjnej. In frastruktura wodociągowo -kanalizacyjna zlokalizowana na terenie Gminy Świeszyno stanowi jej własność . Gmina zarządza tą infrastrukturą i ustala m.in. warunki przyłączenia do gminnej sieci wodociągowo – kanalizacyjnej nowych odbior- ców. Kosztowa nieracjona l ność przedsięwzięcia polegającego na budowie równoległej sieci wodociągowej i kanal izacyjnej na danym obszarze powoduje, iż brak jest alter- natywnego systemu wodociąg owo- kanalizacyjnego dla sieci zarządzanej przez Gminę. Usługi świadczone za pomocą na leżą cej do Gminy sieci n ie posiadają substytutów. Na- leży również wskazać, że aby nowe źródło zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ście- ków mogło być uznane za alternatywne w stosunku do posiadanych, musi ono spełniać wymóg natychmiastowej dostępności bez ponoszenia nakładów inwestycyjnych 7 . Po- w yższe względy decydują o tym, iż rodzaj oraz zasięg geograficzny działalności pro- wadzonej przez Gminę wyznaczają w niniejszej spr awie wymiar produktowy i geogra- ficzny rynku właściwego, o którym mowa w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Rynkiem właściwym w ujęciu produkt o wym jest zatem rynek zarzą- dzania infrastrukturą wodociągowo - kanalizacyjną, natomiast w ujęciu geograficznym, z uwagi na zasięg działania podmiotu zarządzającego tą infr a strukturą, obszar gminy Świeszyno. Na tak określonym rynku właściwym Gmina działa w warunkach monopolu naturalnego, posiadając 100 % udział w rynku właściwym, a w konsekwencji pozycję dominującą w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie ko n kurencji i konsumentów. Zgodnie z tym przepisem, przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębior- cy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na ry n ku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niez a leżnie od konku- rentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa się jednocześnie, że przed- siębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekr acza 40 %. W niniejszej sprawie Gmina, będąc właścicielem i zarządcą gminnej s ieci wodo- ciągowo - kanali zacyjnej, określa w sposób jednostronny warunki przyłą czania podmio- tów do tej sieci oraz warunki przejmowania na majątek Gminy odcinków sieci wybu- dowanych przez osoby trzecie. Sprawia to , iż dy s ponuje ona siłą ekonomiczną, przy użyciu której może działać w znacznym stopniu niezależnie od zachowania swych kon- t rahentów i konsumentów, a w szczególności stosować praktyki eksploatacyjne przyno- szące jej nieuzasadnione k o rzyści kosztem właścicieli nieruchomości zamierzających korzystać z usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ście- ków. [32] Ad I.1 sentencji decyzji Aby uznać praktykę z art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie ko n kurencji i konsumentów za ograniczającą konkurencję, przedsiębiorca musi spełnić przesłanki w post aci: 1) narzucania warunków umów kontrahentowi, 7 por: wyrok SOKiK z dnia 31 maja 2000r.,(sygn. akt XVII Ama 44/00). 16 2) uciążliwego charakteru tych warunków umów, 3) osiągania nieuzasadnionych korzyści przez przedsiębiorcę. [33] Narzucanie warunków umów Narzucanie warunków umów kontrahentowi ma miejsca wówczas, gdy dominant, wy- ko rzystując przewagę kontraktową wobec kontrahenta, wynikającą z braku alternatyw na r ynku, wymusza na nim określone zachowania. Bez znacz enia w takim przypadku jest, że w sferze cywilnoprawnej dochodzi do złożenia zgodnego oświadczenia woli stron, gdyż dla bytu praktyki nie jest konieczne zawarcie umowy. 8 Istotą zaistnienia przesłanki wsk a zującej na narzucani e warunków umów jest postawienie przez przed- siębiorcę posiadającego pozycję dominującą kontrahenta w sytuacji przymusowej. Przymusowość owej syt u acji polega z kolei na tym, że kontrahent dominanta staje przed wyborem między zawa rciem umowy na – uciążliwych dla siebie – warunkach do- minanta, a jej niezawieraniem i wynikającym stąd brakiem możliwości zaspokajania potrzeb własnych lub swoich klie n tów . 9 Posiadanie przez przedsiębiorcę na rynku właściwym pozycji dominującej nie przesą- dza jeszc ze, że dane zachowanie przedsiębiorcy można uznać za praktykę ogranicza- jącą ko n kurencję. Istotną przesłanką ocenianej praktyki jest nadużywanie przez przedsiębiorcę posiadanej pozycji rynkowej, co może się objawiać między innymi po- przez narzucanie warunków zawieranych umów, które przynoszą mu nieuzasadnione korzyści. Do narzuc a nia warunków umów dochodzi wówczas, gdy przedsiębiorca wyko- rzystując swoją przew a gę ekonomiczną w warunkach niedostatecznej konkurencji na rynku, ogranicza swobodę kształtowania treści umów ze strony kontrahentów działają- cych pod przymusem. Dzięki posiadanej sile rynkowej dominant może nie liczyć się z wolą innych uczestników rynku, którzy zmuszeni są zaakceptować ustalone przez niego warunki umowne, nawet jeśli nie gwarantują one ekwiwalentności świadczeń. Tym samym narzuca on kon trahentom takie warunki umów, które nie miałyby racji by- tu w przypadku, gdyby na rynku istniała konk u rencja i możliwość wyboru oferty spo- śród ofert konkurujących ze sobą podmiotów gosp odarczych. Istotne jest również, że przy zawieraniu umów regulujących zasady przejęcia odcinków sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej wybudowanych przez osoby trzecie przedsiębiorca posługuje się opracowanymi przez siebie wzorcami umów i ustalonymi s amodzielnie warunkami ich wykonywania. [34] Uciążliwe warunki umów Za uciążliwy warunek umowy należy uznać każdy warunek oznaczający dla jednej ze stron umowy ciężar większy od powszechnie przyjętych w stosunkach danego rodza- ju 10 , który nie byłyby możliwy do wynegocjowania w warunkach ist nienia konkuren- cji 11 . Usta lenia dotyczące uciążliwości narzucanych przez przedsiębiorcę posiadające- go na rynku pozycję dominującą powinny być dokonane według kryteriów obiektyw- nych 12 . Przepro wadzając wspomniane czynności należy w szczególności rozważyć, czy w hipotetycznej sytuacji istnienia wolnej konkurencji i tym samym swobody kształto- wania przez obie strony treści umowy, podmiot narzucający takie warunki byłby je 8 E. Modzelewska- Wąchal. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Twigger. Warszawa 2002, strona 117- 118; a także Sąd Antymonopolowy w wyroku z 22.10.2001 r. sygn. akt XVII Ama 122/00). 9 Ustawa o ochro nie konkurencji i konsumentów, praca zbiorowa pod red. Tadeusza Skocznego, Wydawni ctwo C. H. BECK, Warszawa 2009, s. 691. 10 Np. wyrok Sądu Antymonopolowego z 20.06.2001 r. , XVII Ama 90/00 i w y rok tegoż sądu z 15.11.2001 r. XVII Ama 78/99. 11 Por. Wyrok Sąd u Antymonopolowego XVII Ama 72/00. 12 Stanisław Gronowski, Ustawa antymonopolowa. Komentarz; Wydawnictwo C.H. Beck 1996 r. s.135 ) 17 w stanie wynegocjo wać 13 . Przyjęcie przez stronę warunku niosącego ze sobą ciężar większy niż zwykle wyni ka z jej słabszej pozycji rynkowej, a co za tym idzie, słabszej siły przetargowej wobec podmiotu posiadającego pozycję dominującą. Okolicznością świadczącą o uciążliwości warunku jest akceptacja przez stronę warunku dla niej mniej korzystnego, n iż to jest zwyczajowo przyjęte w podobnych umowach przy jed- nolitych okolicznościach towarz y szących zawarciu umów. Uciążliwym warunkiem w znaczeniu obiektywnym będą w szcz e gólności warunki przewidujące świadczenia o cha rakterze nieekwiwalentnym, których w hipotetycznych warunkach istnienia kon- kurencji przedsiębiorca nie byłby w stanie w y negocjować. Należy podkreślić, iż sama możliwość wystąpienia skutków praktyki ogran i czającej konkurencję nie stanowi prze- szkody dla stwierdzenia naruszenia art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konku- rencji i konsumentów. Dla bytu praktyki nie jest bowiem konieczne wystąpienie nega- tywnego skutku w postaci eksploatacji pozycji rynkowej w warunkach ograniczonej konkurencji. Wystarczy, że zaistniało zagrożenie wystą pien ia takiego skutku. Praktyką ograniczającą konkurencję jest już bowiem sama próba osiągnięcia przez przedsię- biorcę zajmującego pozycję dominującą na rynku określonego skutku 14 . Stanowisko ta- kie znajduje odzwierciedlenie również w orzecznictwie antym onopolowym, zgodnie z którym dla zaistnienia praktyki ograniczającej konkurencję istotne jest, aby skutki praktyki ograniczającej konkurencję mogły wystąpić na rynku 15 . W wyroku z dnia 7 lipca 2004 r. (sygn. akt XVII Ama 65/03) Sąd orzekł, iż nie jest konieczne udo wod- nienie faktycznego stosowania przez przedsiębiorcę praktyki monopolistycznej, ani też osiągnię cia z tego tytułu nieuzasadnionych korzyści. Z treści art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wynika, że jej reżimowi podlegają nie tylko prak tyki ograniczające konkurencję, które wywołały bądź aktualnie wywołują skutki na tere nie Polski, ale również praktyki, które choćby tylko hipotetycznie, mogą wywoły- wać takie skutki. Podobne stanowisko wyraził wcześniej Sąd Najwyższy, który w wyro- ku z dni a 12 maja 1997 r. (sygn. akt I CKN 114/97) wskazał, że istota rozpoznawanej sprawy nie spro wadza się do tego, czy przedsiębiorca, któremu postawiono zarzut na- ruszenia ustawy an tymonopolowej odnosi korzyści z całości prowadzonej działalności gospodarczej, lecz do tego, czy w zawieranych umowach zastrzega sobie nieuzasad- nione korzyści. Prezes Urz ędu ma zatem obowiązek oceniać zachowania przedsiębiorcy od strony skutków, jakie z a chowania te mogą nawet hipotetycznie wywołać na rynku. [35] Osiągan ie nieuzasadnionych korzyści Osiągane przez dominującego przedsiębiorcę nieuzasadnione korzyści są odp owiedni- kiem uciążliwych warunków umów narzuconych kontrahentowi. W relacjach ekwiwa- lentności wzajemnych świadczeń uczestników umowy nieuzasadnione korzyści określa- ją sytuację korzystniejszą od powszechnie przyjętych w stosunkach danego rodzaju. Nie uzasadnione korzyści osiągane są kosztem kontrahenta w wyniku narzucenia mu przez dominanta uciążliwych warunków umów. Narzucenie uciążliwego warunku umo- wy może zostać uzn ane za prak tykę ograniczającą konkurencję w rozumieniu art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów tylko wówczas, gdy warunek ten będzie przynosił dominantowi korzyść, która dodatkowo będzie nieuzasadniona. 16 Pojęcie korzyści należy interpretować s zeroko, jako ogół interesów oraz pozytywnych 13 Stanisław Gronowski, Polskie Prawo Antymonopolowe, zarys wykładu, Wydawnictwo Zrzeszenia Prawn i ków Pol- skich, Warszawa 1998, s. 146-147). 14 E. Modzelewska- Wąchal Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów . Komentarz, Wyd. Twigger, Warszawa 2002, s. 97. 15 Por . wyrok Sądu A ntymonopolowego z dnia 23 czerwca 1999 r. sygn. akt XVII Ama 26/99. 16 Wyrok Sądu Antymonopol owego XVII Ama 91/00. 18 następstw mieszczących się w kategorii związku przyczynowego i gospodarczego 17 . W orzecznictwie przyjmuje się, że do naruszenia art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsiębiorcę nie jest konieczne faktyczne uzyska- nie nieuzasadnionych korzyści. Za wystarczającą uznano samą możliwość uzyskania nieuzasadnionych korzyści w prz y szłości 18 . Nieuzasadnione korzyści mogą pojawić się po stronie przedsiębiorcy narzucającego uciążliwe warunki umów już w chwili zawar- cia umowy lub też w okresie późnie j szym, gdy zaistnieją ok o liczności przewidziane w umowie, pozwalające na wykorzystanie uciążliwego postanowienia. Należy podkre- ślić, iż sama możliwość wystąpienia skutków naruszenia zasad konkuren cji - w tym przypadku faktyczne osiąganie przez Gminny Z a kład Gospodarki Komunalnej nieuza- sadnionych korzyści z tytułu realizacji uciążliwych warunków umownych - stanowi wy- starczającą przesłankę dla stwierdzenia stosowania praktyki ograniczającej ko nkuren- c je, o której mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i kon- sumentów. Dla bytu praktyki nie jest bowiem konieczne w y stąpienie negatywnego skutku w postaci eksploatacji pozycji rynkowej w warunkach ograniczonej konkuren- cji. Wystarczy , że zaistniało zagrożenie wystąpienia takiego sku t ku. Praktyką ograni- czającą konkurencję jest już, bowiem sama próba osiągnięcia przez przedsiębiorcę zajmującego pozycję dominującą na rynku określonego sku tku 19 . Tożsamy pogląd re- prezentowany jest w aktualnym orzecznictwie antymonopolowym, w którym wskazuje się, że dla zaistnienia praktyki ograniczającej konkurencję istotne jest, aby skutki praktyki ograniczającej konkurencję, nawet potencjalnie, mogły wystąpić na rynku (por. wyrok Sądu Antymonopolowego z dni a 23 czerwca 1999 r. sygn. akt XVII Ama 26/99). W wyroku z dnia 7 lipca 2004 r. (sygn. akt XVII Ama 65/03) Sąd Ochrony Kon- ku rencji i Konsumentów orzekł, iż nie jest konieczne udowodnienie faktycznego sto- sowania przez przedsiębiorcę praktyki monopolistycznej, ani też osiągnięcia z tego ty- tułu nieuz asadnio nych korzyści. Z treści art. 1 ust. 2 ust awy o ochronie konkurencji i konsumentów wynika, że jej reżimowi podlegają nie tylko praktyki ograniczające konkurencję, które wywołały bądź aktualnie wywołują skutk i na terenie Polski, ale również praktyki, które choćby tylko hipotetycznie, mogą wywoływać takie skutki. Po- dobne stanowisko wyraził wcześniej Sąd Najwyższy, któ ry w wyroku z dnia 12 maja 1997 r. (sygn. akt I CKN 114/97) wskazał, że istota rozpoznawanej sp rawy nie sprowa- dza się do tego, czy przedsiębiorca, któremu postawiono zarzut naruszenia ustawy an- tymonopo lowej odnosi korzyści z całości prowadzonej działalności gospodarczej, lecz do tego, czy w zawieranych umowach za strzega sobie nieuzasadnione korzyści . Prezes Urzędu ma zatem obowiązek oceniać z a chowania przedsiębiorcy od strony skutków, jakie zachowania te mogą nawet hipotetyc znie wywo łać na rynku. [36] Udowodnienie stosowania przez Gminę Świeszyno praktyk ograniczających konku- ren cję W prowadzonym postępowaniu postawiono Gminie Świeszyno zarzuty stosowania pra k- tyk ograniczających konkurencję polegających na nadużywaniu pozycji dominującej na lokal nym rynku zarządzania infrastrukturą wodociągową i kanalizacyjną obejmującym 17 Wyrok SN I CKN 702/97 - Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, praca zbiorowa pod red. Tadeusza Skocznego, Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 2009, s. 697. 18 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warsz a wie VI ACa 196/06; wyrok Sądu Antymonopolowego XVII Ama 1/00; wyrok Sądu Antymonopolowego XVII Ama 91/00. 19 Por. E. Modzelewska- Wąchal Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. K omentarz, Wyd. Twigger, Warsza- wa 2002, s. 97. 19 ob szar Gminy Świeszyno. Treść tych zarzutów przywołana została w punkcie [3] uza- sadnienia niniejszej decyzji. [37] Jak wynika z ustaleń stanu faktycznego, w latach 2013 – 2014 Gmina Świeszyno zawie- rała z osobami ubiegającymi się o przyłączenie do gminnej sieci wodociągowo – kanali- zacyjnej Umowy o przyłączenie, określające warunki, na jakich osoby te przekażą na majątek Gminy wybudowane przez nie odcinki sieci wodociągowo – kanalizacyjnej. Treści post a nowień określających te warunki przytoczone zostały w punkcie [20] ust. 1 niniejszej decyzji. [38] Również wcześniej, bo w latach 2010 - 2012 r. Gmina zawierała z osobami ubiegają- cymi się o przyłączenie do gminnej sieci wodociągowo – kanalizacyjnej, umowy okre- ślające warunki, na jakich osoby te przekażą na majątek Gminy wybudowane przez nie odcinki sieci w odociągowo – kanalizacyjnej . Były to umowy zatytułowane : Umowa przekazania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na rzecz mienia komunalnego gminy Świesz y no, Umowa o wybudowanie sieci kanalizacji sanitarnej/wodociągowej i Umowa darowi zny urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na rzecz mienia komu- nalnego gminy Świ eszyno, których postanowienia regulujące zasady przeprowadzeni a tych czynności zacytowano w punkcie [20] ust. 2 niniejszej decyzji. [39] A D PKT I SENTENCJI DECYZJI Ustalenia okoliczności stanu fakt ycznego potwierdzają, że warunki przejmowania przez Gminę Świeszyno od osób trzecich, które wybudowały z własnych środków od- cinki sieci wodociągowej i kanalizacyjnej na jej majątek określane są jednostronnie przez Gminę. Nie ulega wątpliwości, iż zainteresowane osoby poprzez przystąpienie do umów regulujących zasady przekazania Gminie wybudowanych odcinków sieci, zatytu- łowanych: U mowa o przyłączenie, Umowa przekazania urządzeń wodocią gowych i ka- nalizacyjnych na rzecz mienia komunalnego gminy Świeszyno, Umow a o wybudowanie sieci kanalizacji sanitar nej/wodociągowej i Umowa darowizny urządzeń wodociągo- wych i kanalizacyjnych na rzecz mienia komunalnego gminy Świeszyno, muszą je apro- bować w zakresie dotyczącym zarówno strony technicznej, jak i wszelkich innych po- stanowień mających charakter z o bowiązań cywilnoprawnych, w tym m.in. dotycz ą- cych: 1) zrzeczenia się wobec Gminy Świeszyno praw i roszczeń, jakie przysług u ją lub będą przysługiwać tym osobom w związku z budową sieci, w szczególności ros z- czenia o zwrot kosztów poniesionych na budowę urządzeń wodociągowo – kanali- zacyjnych, wynika jących z art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym od prowadzaniu ścieków i art. 49 § 2 k.c. - pkt I.1.1a), pkt I.1.2 i pkt I.1.3b) sentencji decyzji, 2) nieodpłatnego lub za jednorazowym wynagrodzeniem w wysokości 1 zł przekaz a- nia wybudowanych przez te osoby urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na rzecz mienia komunalnego Gminy - pkt I.1.1b) i pkt I.1.3a) sentencji decyzji, 3) wyraża przez te osoby zgod y na nieodpłatne ustanawianie na rzecz Gminy słu- żebn o ści przesyłu lub zrzeczenia się przez te osoby prawa do ustanowienia słu- żebności przesyłu , o której mowa w art. 305 1 i następnych kodeksu cywilnego - pkt I.1.1c) i I.1.3c) sentencji decyzji. [40] Ad pkt [39] ust.1) decyzji Z d okonanych ustaleń wynika, że Gmina Świeszyno w latach 2010 – 2014 zawierała umowy regulujące zasady przekazywania na jej majątek wybudowanych przez osoby trzecie od cinków sieci wodociągowych i/lub kanalizacyjnych, w których sformułowano następujące warunki , regulujące prawa i obowiązki tych osób: […] 20 Niezmieniona treść przywołanych wyżej postanowień poszczególnych umów wskazuje, że umowy te nie były– w stosunku do przedkładanego wzorca/oferty - negocjowane i zmie niane przez kontrahentów Gminy Świeszyno będących właścicielami nieruchomo- ści , za mierzających korzystać ze świadczonych przez Gminę usług zbiorowego zaopa- trzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków . Umowy regulując e zasady prze- kazywania na majątek Gminy Świeszyno wybudowanych przez osoby trzecie odcinków sieci wodociąg owej i/lub kanalizacyjnej, zawierają postanowienia przewidujące zrze- czenie się przez przystępujące do umowy o soby wszelkich praw i roszczeń, jakie przy- sługują lub będą przysługiwać w związku z budową tych sieci. Postanowienia te w bez- prawny sposób wyłą cza ją odpowiedzialność kontraktową przedsiębiorcy. Stawiany przez Gminę warunek uprzedniego odstąpienia od dochodzenia wszelkich praw i rosz- czeń, wynikających ze sto sunku prawnego, oznacza zwolnienie przedsiębiorcy z odpo- wiedzialności z tytułu niew ykonania lub niena leżytego wykonania zobowiązania, co równoznaczne jest z naruszeniem art. 471 k.c. Przywołane warunki umowne stanowić mają swego rodzaju konwalidację ewentualnych bezprawnych i niezgodnych z umową działań Gminy. Zrzeczenie się bliżej nieokreślonych i niezdefiniowanych praw i rosz- czeń wynikających z przywołanych wyżej umów jest - de facto - równoznaczne z doro- zumianą zgodą stron tych umów na uznanie wynikających z nich, wprost niewskaza- nych roszczeń, za zaspokojone i wygasłe. Trzeba bowiem zaznaczyć, iż zastrzeżone przez Gminę zrzeczenie obejmuje również roszczenia przyszłe z tytułu nieujawnionych jeszcze następstw okoliczności, za które odpowiedzia l ność może ponosić Gmina. Pod- kreślić również należy, iż zrzeczenie się prawa bądź ros z czenia jest oświadczeniem woli w rozumieniu przepisu art. 60 k odeksu cywilnego. W związku z tym, narzucane przez Gminę waru n ki umów, wyłączają rzeczywistą możliwość wyrażenia woli, przewi- dując z góry zrzeczenie się praw i roszczeń przez osobę zawier a jącą umowę. Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 31 ustawy o zbiorowym zaopa- trzeniu: O soby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazywać odpłatnie gminie lub przedsiębior- stwu wo dociąg owo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie . Tak, jak to stanowi art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je prze- kazywać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo -kanalizacyjnemu, na wa- runkach uzgodnionych w umowie. Pojęcie przekazania odnosić się może do różnych form prawnych. Oznacza to, że inwestor może przekazać własność urządzeń, może je wydzier żawić, użyczyć itp. Z kolei, zgodnie z art. 49 § 2 k.c., osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń wo- dociągowo - kanalizacyjnych i jest ich właścicielem, może żądać , aby przed siębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowie dnim wyna- grodzeniem, chy ba że w umowie strony postanowiły inaczej. Z żądaniem prz eniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także przedsiębiorca. Uprawnienie wy nikające z normy zawartej w art. 49 ust. 2 k .c. zostało wprowadzone nowelizacją kode ksu cy- wilnego, która weszła w życie z dniem 3 sierpnia 2008 r. Równolegle z nią w dziale III kodeksu cywilnego wprowadzone zostały przepisy ustanawiające służebność przesyłu, instytucję prawną regulującą sposób korzystania z nieruchomości, polegający na posa- do wieniu na niej m.in. urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Stosownie do Uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2011 r. (sygn. akt: III CZP 26/11) podstawę roszczenia o zobowiązanie do odpłatnego przeniesienia własności urządzeń wodocią- gowych lub kanalizacyjnych - od chwili we jścia w życie ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy - k odeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 116, poz. 731) – stanowi art. 49 § 2 k.c. Zgodnie z tym przepisem osoba, która poniosła koszty 21 budowy m.in. urządzeń służących do d oprowadzania lub odprowadzania płynów i jest ich właścicielem może żądać, aby prze d siębiorca, który przyłączył urządzenia do swo- jej sieci, nabył ich własność za odpowie d nim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej. Z żądaniem prz e niesienia własności tych urządzeń może wy stąpić także przedsię biorca. Jak przyjmuje się w doktrynie, na gruncie przepisu art. 31 ustawy o zbiorowym zaop a- trzeniu może budzić wątpliwości sposób określenia wysokości wynagrodzenia za prze- ka zywane urządzenia wodociągowe i kanalizacyjne. Ustawodawca kwestię tę pozosta- wił stronom, które w sposób dowolny mogą określić wysokość wynagrodzenia oraz spo- sób j e go obliczenia. Problem może pojawić się jednak w przypadku sporu co do rze- czywistej wartości przekazywanych urządzeń. 20 Pozbawienie właścicielami nierucho- mości, którzy wybudowali odcinki sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej i zamierza- ją korzystać ze świadczonych przez Gminę usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowa dzania ściekó w prawa do dochodzenia przez nie roszczenia o zwrot kosztów poniesionych na budowę odcinków sieci przekazywanych na majątek Gminy na podstawie art. 31 usta wy o zbiorowym zaopatrzeniu i art. 49 § 2 k.c. może przysporzyć jej nieuzasadnio nych korzyści. W o pisanych wyżej relacjach łączących Gminą Świeszyno z osobami, które wybudowa ły odcinki sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej i zobowiązane były przekazać je na ma jątek Gminy , bez wątpienia doszło do postawienia tych osób w sytuacji przymuso- wej. Ma to również związek z brakiem możliwości wyboru innego przedsię biorcy wodo- ciągowo -kanalizacyjnego 21 . Bez wątpienia tak sformułowane warunki ww. umów , które wprost wymuszały na ubiegających się o przyłączenie zrzeczenie się wobec Gminy Świeszyno praw i roszczeń, jakie przysługują lub będą im przysługiwać w związku z budową sieci, w szczególności roszczenia o zwrot kosztów poniesionych na budowę urządzeń wodocią gowo – kanalizacyjnych, wynikających z art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i art. 49 § 2 k.c., były źró- dłem przysporzenia Gminie nieuzasadnionych korzyści w postaci uwolnienia się od kon- sekwencji, w tym finansowych, jakie poni osłaby ona w sytuacji, gdyby jej kontrahenci dochodzili przysługujących im praw i roszczeń w związku z przekazanymi na jej mają- tek odcinkami sieci wodociągowej i/lub kanaliz acyjnej. [41] Ad pkt [39] ust. 2) decyzji W umowach regulujących zasady przejmowania przez Gminę Świeszyno wybudowanych przez osoby trzecie odcinków sieci wodociągowych i/lub ka nalizacyjnych, zawieranych w latach 2010 – 2014 zamieszczano następujące postanowienia: […] Niezmodyfikowana w żaden sposób treść przyw o łanych wyżej postanowień poszczegól- nych umów wskazuje, że umowy te nie były – w stosunku do przedkładanego wzor- ca/oferty - nego cjowane i zmieniane przez kontrahentów Gminy, tak więc były one przez Gminę im n arzucone. Oceniając działania Gminy pod kątem uciążliwości narzucanych przez nią warunków umów regulując ych zasady nieodpłatnego lub za jednorazowym wynagrodzeniem w wyso kości 1 zł przekazywania na jej majątek wybudowanych przez osoby trzecie od- cinków sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej w pierwszej kolejności należy odwołać się do przepisów regulujących zasady budowy urządzeń wodociągowo -kanalizacyjnych i zasady rozliczeń przedsiębiorstw wodociągowo -kanalizacyjnych z inwestorami za wy- budowanie tych urządzeń. Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrze- 20 Paweł Bojarski, „Komentarz do art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ści e ków”, LEX. 21 D. Miąsik [w:] T. Skoczny, Ustawa o ochronie konkurencji , Warszawa 2009 s. 691. 22 niu: Przedsi ębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wod o ciągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w stu- dium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miej- scowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wielo- letnim planie rozwoju i modernizacji. Gmina Świeszyno nie posiada wieloletniego pla- nu rozwoju i modernizacj i urządzeń wodociągowo – kanalizacyjnych ob owiązującego w latach 2010 - 2015. Rozpatrując sprawę należy wskazać, że ramy prawne dla partycypacji finansowej miesz kańców w rozbudowie infrastru ktury technicznej tworzy ustawa z 21 sierpnia 2003 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603), zwana dalej: usta wą o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 144 tej ustawy, właści- ciele nierucho mości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicz- nej poprzez wno szenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Opłatę tę ustala się w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń in- frastruktury technicznej finansowa nych ze środków publicznych. Przez budowę urzą- dzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod zie- mią, na ziemi albo nad ziemią prz e wodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyj- nych. Stosownie do art. 145 ust. 1 usta wy o gospodarce nieruchomościami, wójt (b ur- mistrz albo prezydent miasta) mo że, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każ- dorazowo po stworzeniu warunków do po d łączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Użycie słowa „może” oznacza, że działając dys- krecjonalnie, organ ten sam decyduje o wszcz ęciu postępowania w przedmiocie usta- lenia opłaty adiacenckiej. Do urządzeń infrastruktury technicznej, ustawa o gospodarce nieruchomościami zali- cza również wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urzą- dzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i te- lekomu nikacyjnych. Ustalona w drodze decyzji administracyjnej przez wójta lub bur- mistrza opłata adiacencka uzależniona jest w głównej mierze od wzrostu wartości nie- ruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Ustalenie opłaty następuje po wydaniu opinii przez rz e czoznawcę majątkowego określającej wartość nieruchomości. Zgodnie z art. 146 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie i wysokość opłaty ad iacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Wysokość opłaty adia- cenckiej wynosi nie więcej niż 50% różnicy pomiędzy wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infr astru ktury technicznej, a wartością jaką nie- ruchomość ma po ich wybudowaniu. Co więcej, ustalając opłatę, różnicę między war- tością, jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed ich wybudowaniem, pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wi e czystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury tec hnicznej. Wydanie decyzji o usta- leniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dni a stworzenia wa- runków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków korzystania z w ybudowanej drogi. Zatem, jak z powyższego wynika, opłata adiacencka w żadnym wypa d ku nie może sta- nowić ekwiwalentu za nakłady poniesione przez Inwestora z tytułu bud owy sieci. W sytuacji, gdy plany inwestycyjne właścicieli nieruchomości wyprzedzają plany gminy w zakresie zapewnienie dostępu tym osobom do usług zbiorowego zaopatrzenie w wo- dę i zbiorowego od prowadzania ścieków, osoby te mogą sfinansować budowę niezbęd- nych odcinków sieci, a następnie przekazać je na ustalonych warunkach właścicielowi sieci. W łaścicielami nieruchomości, którzy przekazują na rzecz właściciela gminnej in- 23 frastruk tury wodociągowo – kanalizacyjnej wybudowane przez siebie odcinki sieci wo- dociągowej i/lub kanalizacyjnej mogą dochodzić zwrotu kosztów poniesionych na ich budowę na po d stawie art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu i art. 49 § 2 k.c. Ure- gulowania wynikaj ące z tych przepisów omówiono w punkcie [40] niniejszej decyzji. W ocenie Prezesa UO KiK rozstrzygając kwestię warunków odpłatnego przekazania urządzeń wodociągowych i kan a lizacyjnych, należy oprzeć się na art. 49 § 2 k .c. mó- wiącym o odpowiednim wynagrodzeniu oraz stanowisku Sądu Najwyższego, który wskazał, iż w sprawie o zawarcie przez gminę (przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne) umowy o przejęcie sieci wod oci ą gowej i/lub kanalizacyjnej zbudowa- nej przez innego inwestora, sąd ustala wysokość ekwiwale n tu pieniężnego, uwzględ- niając wartość urządzeń oraz nakładów koniecznych w celu doprowadzenia jej do standardu technicznego umożliwiającego bezpieczną, trw a łą i ekonomicznie uzasad- nioną eksploatację 22 ,23 . Gmina przymusza jąc osoby, które wyb u dowały z własnych środków odcinki sieci wodociągowo – kanalizacyjnej do ich nieod płatnego lub za jedno- razowym wynagrodzeniem w wysokości 1 zł przekazywania na jej majątek nie respek- tuje uprawnień tych osób wynikających z regulacji art. 31 ustawy o zbiorowym zaopa- trzeniu i art. 49 § 2 k.c. D odatkowo należy wskazać, że w Umowach o przyłączenie , zawieranych przez Gminę w latach 2013 – 2014 z osobami ubiegającymi się o przyłączenie do gminnej sieci wo- doci ą gowo – kanalizacyjnej zawarte są postanowienia , na podstawie których osoby przekazuj ą ce na majątek Gminy wybudowane odcinki sieci mogą przez okres [..] lat, a nawet […] lat od daty ich przekazania wyrażać odrębne zgody na podłączenie się do tych odcinków nowych odbiorców usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Należy domniemywać, że Gmina uznała , iż umieszczenie w ww. umowach takiego zapisu niweluje skutki czerpania przez nią nieuzasadnionych korzyści, gdyż umoż liwia to pozyskiwanie przez osoby, które przekazały nieodpłatnie lub za 1 zł na jej majątek wybudowan e przez siebie odcinki sieci, zwrotu – przynajm- niej częściowego – poniesionych przez nie nakładów na ich budowę. Tym samym wła- ściciele nieruchomości ubiegający się o przyłączeni e do odcinków sieci wodociągowo – kanalizacyjnej wybudowanych przez osoby trzecie i przekazanych na majątek Gminy , zobowiązani są do uzysk ania zgo dy, której pozyskiwanie nie przewiduje ani ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu, ani obo wiązujący na terenie Gminy Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków. W § 30 Regulamin u przewid ziano, że ZGKiM w Świeszy- nie , będący zakładem budżetowym Gminy, może odmówić wydania warunków tech- nicznych, jedynie w sytuacji jeżeli brak jest technicznych możliwości przyłączeni a do sieci. Zapisy Umów o przyłączenie kreują sytuację , w której właściciel nieruchomości ubiegający się o wydanie warunk ów technicznych przyłączeni a do sieci może ich nie uzyskać z powod u sprzeciwu osoby trzeciej , która nie jest już właścicielem sieci i nie 22 wyrok SN z dnia31 stycznia 2007 r., sygn. akt: II CNP 81/06). 23 w ocenie Prezesa UOKiK, oceniając warunki odpłatnego przekazania urządzeń wodociągowych i kan alizacyjnych - kierunkowo - odwołać się można również do projektu ustawy z dnia 8 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o plano- wa niu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, który to projekt w art. 19 przewidywał doda nie do art. 31 ustępu 4 o treści (…) w przypadku, gdy przedmiotem przekazania są urządzenia, których budowa nie została przewidziana w planie, o którym mowa w art. 21, do ustalania wartości przekazania takich urządzeń, st o suje się podejście dochodowe, o którym mowa w art. 153 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo ściami . Stosownie do art. 153 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz.518 ze zm.) podejście dochodowe polega na określaniu wartości nieruchomości przy założeniu, że jej na- bywca zapłaci za nią cenę, której wysokość uzależni od przewidywanego dochodu, jaki uzyska z nieruchomości. Stosuje się je przy wycenie nieruchomości przynoszących lub mogących przynosić dochód. 24 posiada żądnych uprawnień do wpływania na decyzję Gminy co do zasadności w ydania tego dokumentu. Okoliczność ta dodatkowo p o twierdza, że proponowane przez Gminę warunki przejmowania od osób trzecich wybud o wanych przez nie odcinków sieci są uciążliwe i pozwalają jej na czerpanie nieuzasadni o nych korzyści. Co prawda, od 2005 r. w przypadku trzech inwestycji realizowanych przez osoby trze- cie (por. pkt [26] niniejszej decyzji), w przedmiocie budowy sieci wodociągowo – ka- naliza cyjnych, Gmina dofinansowała ich re a lizację . B yły to jednak przypadki jednost- kowe, nie stanowiące reguły, będące raczej wyjąt kiem od stosowanej przez Gminę za- sady nieod płatnego , lub za symboliczną kwotę 1 zł (por. Tabela 3) przejęcia elemen- tów i odcinków sieci wybudowanych nakładem i staraniem osób trzecich. Ponadto kry- teria partycypacji, czy zaangażowania finan sowego Gminy w kosztach tych inwestycji ( udzielonego przez Gminę wsparcia ) nie zostały przez nią w żaden sposób określone . Dodatkowo należy wskazać, że Gmina przejmując ww. odcinki sieci na swój majątek nie podejmuje ż a dnych działań mających na celu uwzględnienie chociażby podstawo- wych parametrów, od któ rych uzale ż niona jest cena wykupu, takich jak:  funkcja sieci (wodociągowa, czy kanalizacyjna),  rodzaj materiału z jakiego została wykonana,  długość rury z określonego rodzaju materiału,  ilość elementów związanych z funkcjonowaniem określonego rodzaju rury,  strefa miasta. Nie mówiąc już o nieuwzględnieniu bardziej skomplikowanych parametrów, takich jak np.: nakłady odtworzeniowe, amortyzacja, zysk operacyjny. Oceniając zasady i warunki przejmowania przez Gmin ę Świeszyno od osób trzecich wybu dowanych przez nie odcinków sieci wod o ciągowo – kanalizacyjnej, Prezes UOKiK wziął pod uwagę swoją decyzję z dnia 26 marca 2010 r. nr RGD.6/2010, którą przyjął zobowiązanie przedsiębiorcy do określania ceny wykupu urządzeń wodociągowo - kanalizacyjnych w oparciu o opracowanie przygotowane przez rzeczoznawcę majątko- wego , mające na c elu ustalenie jednolitych zasad przejmowania przez przedsiębiorcę wybudowanych przez osoby trzecie urządzeń wodociągowo – kanalizacyjnych. Rozwa- żani a zawarte w opraco waniu przygotowanym przez rzeczoznawcę dokumencie doty- czą dwóch metod kalkulacji ceny wykupu urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyj- nych tj.: metody opartej na ba daniu opłacalności inwestycji techniką NPV (wartość bieżąca netto) i metody kapitalizacji czynszu. Metoda wyceny, do stosowania której zobowiązał się przedsiębiorca, sprowadza się do dwóch zasadniczych etapów: ustale- nia kosztu odtworzenia sieci oraz ustalenie stawki czynszu i wyceny. Opracowana me- toda kapitalizacji czynszu dla ce lu określenia ceny wykupu sieci działa dwustopniowo: w pierwszym etapie - określana jest wartość o dtworzeniowa sieci na podstawie danych podstawowych, w drugim – dokonywane jest wy cena sieci z uwzględnieniem kryteriów różnicujących strumień dochodów. Procedura ustalania ceny wykupu odbywa się wg następującego schematy: 1) o kreślenie wartości odtworzeniowej sieci (na podstawie danych podstawo- wych), 2) w ybór strefy miasta i rodzaju sieci , 3) a ktualizacja wartości parametrów poszczególnych kryteriów, 4) o kreślenie stawki czyn szu z uwzględnieniem kryteriów, 5) rac hunek ryzyka kapitału własnego, 6) o kreślenie wartości wykupu. Dla ustalenia wartości odtworzeniowa sieci na podstawie danych podstawowych, w opra cowanej metodzie kalkulacji ceny wykupu sieci, przyjęto, że koszt odtwo rzenia sieci za leży w szczególności od: 25  funkcji sieci (ustalenie, czy jest to sieć wodociągowa, czy też kanalizacyjna),  rodzaju materiału z jakiego została wykonana (sieć wodociągowa budowana jest przede wszystkim z rur z żeliwa i z rur PE, zaś sieć kanal izacyjna budowa- na jest z rur PCV i kamionki),  długości rury z określonego rodzaju materiału (długość i średnica sieci wpływa za sadniczo na wysokość kosztu odtworzeniowego, im dłuższa sieć, tym wartości odtworze niowa sieci wyższa),  średnicy rur,  ilości elementów związanych z funkcjonowaniem określonego rodzaju rury (np. za suwy, hydranty, studnie rewizyjne, zasuwy przyłączeniowe). Opracowany model umożliwia określenie wartości odtworzeniowej sieci dla wszystkich parametrów wymienionych powyżej, w różnych ko mbinacjach. W drugim etapie dokonywana jest wycena sieci z uwzględnieniem kryteriów różnicują- cych strumień dochodowości przedmiotu wykupu. Za podstawowe kryteria określające dochodowość przedmiotu wykupu przyjęto nastę- pu jące kryteria, stanowiące podstawę korekty stawki czynszu:  dokonany na podstawie gęstości zaludnienia ,  średni przepływ sieci – wielkość średnicy rury różnicuje ilość wody, jaka przez nią prz e pływa oraz jej dochodowość. Im większa średnica, tym przepływ w ru- rze jest wyższy, a wówczas możliwe jest zaopatrzenie w wodę większej liczby odbiorców wody oraz o d biór ścieków od większej liczby dostawców ścieków,  okres żywotności sieci - jest on wyższy dla rur wodociągowych wykonanych z żel i wa oraz rur kanalizacyjnych wykonanych z kamionki, w związ ku z czym sieć wyk o nana z tych materiałów ma dłuższy okres żywotności niż budowana z rur PE i PCV,  z użycie sieci, które jako kryterium wyceny różnicuje stawkę czynszu wprost pro porcjonalnie do zużycia technicznego przedmiotu wykupu. Zużycie odnosi się wp rost do stanu sieci w dniu jej wykupu – im wyższe zużycie sieci, tym atrakcyj ność dochodowa niższa, ponieważ krótszy jest okres eksploatacji oraz wyższe n a kłady na naprawy,  rodzaj sieci, która dzieli się na tzw. sieć pierścieniową i końcową. Jest to kry- te rium, które reprezentuje potencjał przyszłych podłączeń do sieci. Do sieci końc o wej brak jest możliwości przyszłych podłączeń, a tym samym brak poten- cjału rozwoju i niska przyszła dochodowość. Sieć pierścieniowa stwarza możli- wość prz y szłych podłączeń oraz daje wysoki potencjał wzrostu dochodowości i możliwości rozwoju sieci. Dla poszczególnych kryteriów wyceny sieci wodociągowej i wyceny sieci kanalizacyjnej wyliczono maksymalne (ponad średnią) i minimalne (poniżej średniej) odchylenia sta n- dardowe od średniej arytmetycznej, a następnie na podstawie wartości tych odchyleń określono wagi poszczególnych kryteriów wyceny. Dla potrzeb kapitalizacji czynszu uwzględniono stopę zwrotu na poziomie kosztu kapitału własnego w wysokości 13,72%. Po scharakteryzowa niu danej inwestycji według ww. kryteriów wyceny sieci (tj.: strefa miasta, średniego przepływu użytych rur, okresu żywotności sieci, jej zużycia i rodza- ju) dla każdego z nich obliczana jest waga. Po zsumowaniu wag poszczególnych ele- mentów wyceny i uwzględ nieniu rocznej stawki amortyzacji w kwocie 4,25% wyliczana jest stawka czynszu z uwzględnieniem kryteriów. Określenie ceny wykupu sieci, jako procentu warto ści odtworzeniowej następuje techniką kapitalizacji prostej, na pod- stawie stosunku stawki czynszu z uwzględnieniem kryteriów i stopy kapitalizacji. Przewidziano, że procedura zawierania umów z inwestorami przy uwzględnieniu do- chodowej metody wyceny wartości przejmowanych urządzeń będzie wyglądała nastę- 26 pująco:  zarządzenie opisujące metodę wyceny będzie p owszechnie znane m.in. poprzez jego umieszczenie na stronie internetowej przedsiębiorcy ,  ceny jednostkowe podane w zarządzeniu będą korygowane raz w roku i będą od zwierciedlały zmiany cen rynkowych,  inwestor występujący o warunki techniczne na budowę sieci będzie w nich po- in formowany o zasadach budowy i wykupu sieci określonych w zarządzeniu, jak również o obowiązku zawarcia umowy, jeszcze na etapie uzgadniania dokumen- tacji,  zasady odpłatności będą stanowiły załącznik do zawartej umowy,  po opracowaniu przez inwestora projektu budowlanego i jego uzgodnieniu z przedsiębiorcą będzie dokonana wstępna wycena sieci i zawarta w protokole charakterystyki inwestycji,  po wybudowaniu sieci przez inwestora na podstawie obmiaru robót faktycznie wy konanych będzie sporządzona ostateczna wycena sieci stanowiąca podstawę wzajemnego rozliczenia. Gmina Świeszyno, narzucając w umowach regulujących zasady przejmowania na jej ma jątek od osób trzecich wybudowanych przez nie odcinków sieci wodociągowo – ka- nalizacyjnej uciążli wy warunek nieodpłatnego lub za jednorazowym wynagrodzeniem w kwocie 1 zł przejmowania wybudowanych kosztem i staraniem osób trzecich odcin- ków sieci w o dociągow ej i/lub kanalizacyjnej, uzyskuje nienależne korzyści poprzez uwolnienie się, w każdym przypadku, od konieczności ponoszenia kosztów związanych z zapłatą wynagro dzenia za przejęte odcinki ww. sieci. Oceniając kwestionowane zachowanie Gminy Świeszyno należy zauważyć, że obowią- zuj ą ce przepi sy nie nakładają na przedsiębiorcę - przejmującego od osób trz ecich wy- budowane przez nich urz ądzenia wodociągowe i/lub kanalizacyjne - obowiązku doko- nania ich wykupu za kwotę równą kosztom ich budowy. Oczywistym jest, iż posiadanie wspomnianych urz ądzeń nie jest związane z czerpaniem z tego tytułu wyłącznie korzy- ści (zysków), ale wiąże się również z konieczności ponoszenia przez ich właściciela kosztów ich użytkowania. W związku z czym – w ocenie Prezesa Urzędu - nie można narzucić przedsiębiorcy przejm u jącemu odpłatnie wspomniane urządzenia obowiązku ich wykupu za kw otą równą kos ztom ich budowy. Jednakże stosowana metodologia kalkulacji ceny wykupu przejmowanych od osób trzecich urządzeń wodociągowo – ka- nalizacyjnych powinna równoważyć zarówno interesy podmiotu przejmującego wspo- mnia ne urządzenia na swój majątek, jak i podmiotu, który je przek azuje. [42] Ad pkt [39] ust.3) decyzji W umowach (zawieranych w latach 2010 – 2014) regulujących zasady przejmowania przez Gminę Świeszyno wybudowanych przez osoby trzecie odcinków sieci wodociągo- wych i/lub kanalizacyjnych, zawarte są następujące postanowienia:  zgodnie z Umow ą o przyłączenie: (…) […]  zgodnie z Umow ą darowizny urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na rzecz mienia komunalnego gminy Świeszyno: (…) […] . N iezmieniona treść przywołanych wyżej postanowień poszczególnych umów wskazuje, że umowy te nie były – w stosunku do przedkładanego wzorca/oferty -negocjowane i zmieniane przez kontrahentów Gminy, tak więc były one przez Gminę im narzucone. Oceniając natomiast działania Gminy pod kątem uciążliwości narzucanych przez nią wa runków ww. umów regulując ych zasady ustanowienia służebności przesyłu należy wskazać, że k odeks cywilny reguluje podstawowe zasady ustanowienia tej służebności, 27 którą ogó l nie można określić jako instytucję prawną regulującą sposób korzystania z nieruchomo ści, polegający na posadowieniu na niej urządzeń przesyłowych. Zgodnie z art. 305 1 k odeksu cywilnego służebność przesyłu może być ustanowiona w y- łącznie na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować, lub którego własność sta- no wią te urządzenia. Powyższe unormowania umożliwiają regulowanie stanu własności oraz stanu posiadania urządzeń infrastrukturalnych , wchodzących w skład przedsię- biorstwa wodociągowo -kanalizacyjnego , a wybudowanych przez odbiorcę usług. Istota służebności przesyłu polega bowiem na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Gwarantuje mu to m.in. prawo dostępu do tych urządzeń, położonych na nie ruchomościach niebędących jego własnością, w tym również niebędących własno- ścią o d biorcy usług, w celu ko n serwacji, remontów i napraw tych urządzeń. Zgodnie z art. 305 2 k odeksu cywilnego normującym roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu, jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o us tanowienie służebności prz e syłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, to przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a je st ona konieczna do korzystania z urządzeń, właściciel nieruchomości może żądać odpo- wiedniego wynagrodzenie w zamian za jej ustanowienie. Z treści przepisów kodeksu cy wilnego wynika, że ustanowienie służebności przesyłu jest, co do zasady - w przypadku br aku odmiennego zastrzeżenia umownego - odpłat- ne. Pod stawą ustanowienia służebności powinna być więc umowa zawarta np. w for- mie aktu no tarialnego między przedsiębiorcą a właścicielem gruntu, w której zostanie szczegółowo określony zarówno zakres czynności, które przedsiębiorca przesyłowy mo- że wykonywać w stosunku do nieruchomości obciążonej, jak i wysokość oraz zasady płatności wynagr o dzenia, jeżeli strony wspólnie zdecydowały o takiej formie służebno- ści 24 . Nie jest wyłączona możliwość nieodpłatnego korzystania z cudzej nieruchomości, ale tylko w sytuacji, gdy taką wolę wyrażą obie strony umowy 25 . W opracowanych i stosowanych przez Gminę Świeszyno umow ach regulujących zasady przejmowania na jej majątek od osób trzecich wybudowanych przez nie odcinków sie ci wo dociągowo – kanalizacyjnej a priori zakłada się ustanowienie na jej rzecz nieodpłatnego prawa słu- żebności przesyłu lub zrzeczenie się prawa do ustanowienia służebności przesyłu. Bez wątpienia , tak określon e przez Gminę warunk i umów pozbawia ją odbiorców usł ug, na których nieruchomoś ciach gruntowych znajdują się sieci i urządzenia wodociągowo - kanalizacyjne będące lub mające zostać własnością przedsiębiorcy, możliwości skorzy- stania z przysługującego im prawa żądania odpłatnego ustanowienia na rzecz Gminy służebności przesyłu sieci. Tym samym należy uznać je za uciążliwe. Jakkolwiek usta- nowienie odpłatnej służebności przesyłu nie ma charakteru obligatoryjnego, a obcią- żenie nieruchomości ograniczonym prawem rzecz o wym w postaci służebności przesyłu za odpłatnością nie na stępuje z mocy prawa 26 , lecz w wyniku umowy, orzeczenia są- dowego albo decyzji administracyjnej, to biorąc pod uwagę silną pozycję Gminy dzia- łające j w warunkach monopolu sieciowego i jej przewagę kontraktową nad kontrahen- 24 Odnosząc się do kwestii odpowiedniego wynagrodzenia w rozumieniu art. 49 § 2 k.c. Prezes UOKiK pragnie wska zać, iż jak przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie (por.: E. Niezbecka, „Komentarz do art.49 Kodeksu cywilne go”, LEX, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt: IV CSK 84/11, Lex nr 950385) „Należy je dnak zgo dzić się z poglądem, że wynagrodzenie za obce sieci przesyłowe nie może przekraczać warto- ści działki”. 25 tak np.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 17 marca 2010 r., sygnatura akt I ACa 170/10. 26 Jedyny wyjątek nabycia z mocy prawa tej służebności odnosi się do zasiedzenia służebności ( art. 305 4 Kodeksu cy wilnego w związku z art. 292 ). 28 tami, narzucanie bezwzględnej i nieodpłatnej służebności przesyłu stanowi nie tylko o wymuszeniu określonych zachowań na kontrahencie, ale mo że stanowi ć dla narzuca- jącego takie warunki współpracy źródło nieuzasadnio nych korzy ści. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, w ocenie dopuszczalności ustanowienia nie odpłatnych służebności przesyłu, istotną rolę może odgrywać pozycja rynkowa przedsi ębiorcy. Jeżeli właściciel zawiera umowę o ustanowienie służebności przesyłu z mającym praktycznie monopolistyczną pozycję przedsiębiorcą, wó wczas owa nieod- płatność może zostać oceniona jako niedopuszczalna. Ocena głównie może opierać się na narzucaniu przez takiego monopolistę niekorzystnych czy uciążliwych warunków umowy 27 . Rozsądz e nie, czy korzyści podmiotu dominującego są „nieuzasadnione” wy- maga uwzględnienia ogółu dóbr i interesów oraz pozytywnych następstw, a także ob- ciążeń wynikających z długookresowego charakteru zamierzonej (zrealizowanej) inwe- stycji. 28 Gmina Świeszyno narzucając w umowach regulujących zasady przejmowania na jej maj ą tek od osób trzecich wybudowanych przez nie odcinków sieci wodociągowo – ka- nalizacyjnej, warunek o ustanowieniu na jej rzecz nieodpłatnej służebności przesyłu lub zrzecze niu się prawa do ustanowienia służebności przesyłu uzyskuje w ten sposób nienależne k o rzyści poprzez uwolnienie się, w każdym przypadku, od konieczności po- noszenia kosz tów związanych z zapłatą wynagrodzenia związanego z ustanowieniem odpłatnej służe b ności przesyłu. Jednocześnie należy dodać, że w sytuacji, gdyby Gmina opracowała metodologię pr zejmowania od osób trzecich wybudowanych przez nie odcinków sieci wodociągowo – kanalizacyjnej, to wartość ustanowienia służebności sieci mogłaby zostać uwzględ- niona w niej jako element składowy kalkulacji ceny wykupu przejmowanej sieci. Wobec powyższego należy uznać, iż zostało wykazane kumulatywne spełnienie wszyst- kich prze słanek świadczących o stosowaniu przez Gminę Świeszyno praktyki określonej w art. 9 ust. 1 i art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W związku z czym orzeczono jak w punkcie I ppkt 1 sentencji decyzji. [43] A D II SENTENCJI DECYZJI Zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i kon sumentów zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku właściwym polegające w szczególności na bezpośrednim lub pośrednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wyg órowanych albo rażąco niskich, odległych terminów płatności lub innych warunków zaku pu albo sprzedaży towarów. Tak więc , w celu udowodnienia praktyki określonej w art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów - ponieważ udo- wodnione zo stało powyżej, że Gmina Świeszyno posiada pozycję dominującą na lokal- nym rynku zarządzania infrastrukturą wodociągową i kanalizacyjną - konieczne jest uprawdopodobnienie jeszcze kumulatywnego spe łnienia dwóch przesłanek:  narzucania cen,  nieuczciwego charakteru narzucanych cen. Analizowanymi w niniejszej sprawie cenami są opłaty za wydanie warunków technicz- nych przyłączenia do sieci oraz opłaty za odbiór przyłącza wodociągowego i/lub kana- lizacyjnego wprowadzone zarządzeniem Kierownika Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkanio wej w Świeszynie dotyczącym cennika usług świadczonych przez ZGKiM , 27 M. Olczyk, Komentarz do zmiany art. 305(1) Kodeksu cywilnego wprowadzonej przez Dz. U. z 2008 r. Nr 116 poz. 731. 28 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1998 r., I CKN 702/97 (OSP 1999, z. 7 -8, poz. 139) 29 Narzucanie ceny Narzucenie ceny ma miejsce wówczas, gdy dominant - wykorzystując posiadaną siłę ryn kową i sytuację przymusową kontrahentów, wynikającą z braku rzeczywistych al- ternatyw zaopatrzenia na rynku - wymusza na nich określoną cenę za usługę. W niniejszej sprawie przedmiotem analizy jest działalność Gminy w zakresie zarządza- nia infrastrukturą wodociągową i kanalizacyjną zlokalizowaną na obszarze Gminy Świe- szyno, ściśle związan a ze świadczeniem na rzecz lokalnej społeczności usług zbiorowe- go zaopa trzenie w wodę i zbior o wego zaopatrzenia ścieków. Nieuiszczenie przez właściciela nieruchomości kwestionowanych opłat: za wydanie wa- runków technicznych przyłączenia do sieci i za odbiór przyłącza wodociągowego i/lub ka nalizacyjnego wiązałoby się z poniesieniem przez niego konsekwencji uniemożliwia- j ą cych korzystanie z usług zbiorowego zaopatrzenie w wodę i zbiorow ego odprowadza- nia ści e ków. W rezultacie osoba ta nie otrzymałaby warunków technicznych przyłącze- nia , co uniemożliwiłoby jej budowę przyłącz a lub nie zostałby dokonany jego odbiór, co unie możliwiłoby podłączenie nieruchomości do gminnej sieci wodociągowo – kanali- zacyjnej, a w konsekwencji korzystanie z usług zbiorowego zaopatrzenie w wodę i zbiorowego od prowadzania ścieków. W łaściciel nieruchomości zamierzający przyłą- czyć się do gminnej sieci i korzystać z usług zbiorowego zaopatrzenia nie ma wyboru – musi żądane przez Gminę opłaty uiścić. Czynnikiem umożliwiającym Gminie jedno- stronne dyktowanie warunków pobierania od właścicieli nieruchomości opłat z a wyda- nie warunków technic z nych i odbiór przyłączy są zarówno obowiązujące w tym zakre- sie przepisy ustawy o zbio rowym zaopatrzeniu, jak i posiadana przez nią siła rynkowa. Gmina prowadzi działalność gospodarczą w warunkach odizolowania od potencjalnych konkurentów zarówno barier a mi prawnymi, jak i barierą kosztów niezbędnych dla uru- chomienia działalności w danej dziedzinie, ustanowioną s trukturą organizacyjną i technologiczną. Tak więc Gmina dysponuje potencjałem niezbędnym do narzucenia swoim odbiorcom cen usług związanych z prowadzoną działalnością w zakresie zarzą- dzania gminną siecią wodociąg owo – kanalizacyj ną, tj. opłat za wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci i opłat za odbiór przyłącza w o dociągowego i/lub kanalizacyjnego. Cena nieuczciwa Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie wprowadza jednoznacznych kryte- riów jakościowych, pozwalających na dokonanie oceny, czy dane warunki umowy, w tym ró w nież cena, są uczciwe, czy też nie. Biorąc jednakże pod uwagę zadania Pre- zesa UOKiK, ingeren cja z jego strony w przypadku cen, winna dotyczyć cen stosowa- nych ze szkodą dla konsumentów i kontr ahe ntów przez przedsiębiorców posiadających pozycję dominującą. W ocenie Prezesa UOKiK, za cenę nieuczciwą należy uznać cenę narzuconą przez prze d siębiorcę o p o zycji dominującej z racji posiadania siły rynkowej, a ustaloną niezgodnie z zasadami jej ustalania określonymi przez stosowne dla danego rodzaju działalności prz episy prawa, po wodując tym samym iż ceny te stosowane są ze szkodą dla kontrahentów, w tym konsumentów. Zaprezentowane powyżej stanowisko Prezesa UOKiK odnośnie n arzucania nieuczciwej ceny znajd uje potwierdzenie zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie. I tak:  z godnie z poglądami doktryny uznanie warunku umowy za nieuczciwy winno n a- stąpić w przypadku, kiedy jest on niezgodny z przepisami obowiązującymi dla da nej branży. „O cena, czy dany warunek może być uznany za nieuczciwy, do- kony wana być musi każdoraz o wo na tle przepisów odrębnych regulujących dany rodzaj umowy” 29 , 29 Por. E. Modzelewska- Wąchal, „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Twigger 2002 , str. 30  jak wskaz uje się w doktrynie za praktykę należy uznać działania przedsiębiorcy posiadającego pozycję dominującą polegające na przer zucaniu na kontrahenta kosztów, których zgodnie z przepisami prawa nie jest on zobowiązany pono- sić 30 ,  w orzecznictwie antymonopolowym 31 utrwalonym jest pogląd, że za praktykę po legającą na narzucaniu nieuczciwych cen należy uznać przerzucanie na kon- trahenta kosztów, których zgodnie z przep i sami prawa nie jest on zobowiązany ponosić. Zarzut postawiony Gminie Świeszyno to narzucanie odbiorcom nieuczciw ych opłat za wy danie warunków technicznych przyłączenia do sieci i opłat za odbiór przyłącza wo- doci ą gowego i/lub kanalizacyjnego, ustalonych niezgodnie z § 5 pkt 7 r rozporządzenia taryfowego . Zasady ustalania cen i stawek opłat za usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków zostały szczegółowo określone w ustawie o zbiorowym zaopatrze niu i rozporządzeniu taryfowym. Zgodnie z § 5 pkt 7 rozporzą- dzenia taryfowego, taryfy - w zależności od ich rodzaju i struktury dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców - zawierają stawkę opłaty za przyłączenie do urządzeń wo- dociągowo -kanalizacyjnych b ędących w posiadaniu przedsiębiorstwa, wynikającą z kosztów przepr o wadzenia prób technicznych przyłącza wybudo wanego przez odbior- cę usług. Wysokość opłat za wydanie warunków technicznych przyłączenia do sieci i opłat za od- biór przyłącza wodociągowego i/lu b kanalizacyjnego pobieranych przez Gminę Świe- szyno od 2012 r. została określona w wewnętrznym zarządzeniu kierownika ZGKiM w Świeszynie. Wcześniej opłaty za odbiór przyłącza wodociągowego i/lub kanalizacyj- nego były pobier a nych przez Gminę Świ eszyno na po dstawie Zarządzenia Kierownika ZGKiM w Świeszynie z 1 lipca 2010 r., nr 04/2010, a opłaty za wydanie warunków technicznych – na podstawie obowiązującego na terenie Gminy Regulaminu dostarcza- nia wody i odpro wadzania ścieków wprowadzonego uchwałą nr XXXVI/18 4/05 Rady Gminy z 29 grudnia 2005 r., zmienionego uchwałą Rady Gminy z dnia 28 czerwca 2012 r., nr XIX/149/12. Z kalkulacji przedstawionej przez Gminę ( zobacz: str. 8 i 9 decyzji ) wynika, że stawki ww. opłat zostały ustalone z uwzględnieniem w przypadku wdania warunków technicz- nych – kosztów: [...] . Tak więc stawki ww. opłat zostały ustalone w oparciu o pozycje kosztów, których przepisy § 5 pkt 7 rozporządzenia taryfowego nie przewidują do p o- krycia przez przyszłego odbiorcę w opłacie za przyłączenie do urządzeń wodociągowo - kanalizacyjnych. W ocenie Prezesa UOKiK kosztów wykonania czynności związanych z przyłączeniem nieruchomości do urządzeń wodociągowo -kanalizacyjnych będących w posiadaniu Gminy - poza kosztami wynikającymi z wykonania prób szczelności i de- zynfekcją przyłącza - n ie można uznać za koszty przeprowadzenia prób technicznych przyłączy wybudowanych przez odbiorcę, o których mowa w § 5 pkt 7 rozporządzenia taryfowego. Pozostałe koszty uwzględniane w przedstawionej przez Gminę kalkulacji wysokości opłat pobieranych za wydanie warunków technicznych przyłączenia i odbiór przyłączy są koszt ami czynności administracyjno -techniczne, a co za tym idzie nie po- winny one sta nowić podstawy do określania opłaty za przyłączenie, o których mowa w § 5 pkt 7 rozporządzenia taryf owego. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o zbiorowym zao- pa trzeniu przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne określa taryfę na podstawie 104 30 tak: C. Banasiński i E. Piontek (red.), „ Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, LexisNexis 2009, str. 290 i nast.); 31 wyrok SOKiK z dnia 26 listopada 2008 r.,sygn. akt: XVII AmA 67/07 31 nie zbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne t aryfowe grupy odbior ców usług. Niezbędne przychody ustala się, stosownie do art. 20 ust. 4 ustawy o zbioro wym zaopatrzeniu, uwzględni a jąc w szczególności:  koszty związane ze świadczeniem usług, poniesione w poprzednim roku obra- chunkowym, ustalone na podst awie ewidencji księgowej, z uwzględnieniem planowanych zmian tych kosz tów w roku obowiązywania taryfy,  zmiany warunków ekonomicznych oraz wielkość usług i warunki ich świadcze- nia,  koszty wynikające z planowanych wydatków inwestycyjnych, na podstawie pl a- nów . W związku z powyższym e widencja księgowa powinna w szczególności umożliwiać wy- dzie lenie kosztów stałych i zmiennych, przychodów związanych z poszczególnymi ro- dzajami działalności przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjnego, a także w odnie- sieniu do posz czególnych taryf (tak: art. 20 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu). Dodatkowo zasady ustalania niezbędnych przychodów określa § 7 rozporządzenia tary- fo wego. Zgodnie z tym przepisem koszty, stanowiące podstawę ustalania niezbędnych przy chodów dla potrzeb obliczenia taryfowych cen i stawek opłat planowanych na rok obo wiązywania taryf , planuje się na podstawie kosztów poniesionych w roku obrachun- kowym poprzedzającym rok, w którym wprowadzana jest taryfa, ustalonych na pod- stawie ewi dencji księgowej kosztów sporządzonej zgodnie z przepisami o rachunkowo- ści,z uwzględnieniem planowanych zmian warunków ekonomicznych wpływających na poziom kosztów w roku o b owiązywania taryfy. Jak wynika z dokonanych ustaleń Gmina Świeszyno kwestionowane opłaty pobiera na podstawie dokumentów wewnętrznych, tj. zarządzeń kierownika ZGKiM w Świeszynie (do 2012 r. opłata za wydanie warunków technicznych by ła pobierania na podstawie Regulaminu dostarczania wody i odprowa- dzania ści e ków). Kalkulacja przedstawiona przez Gminę wskazuje, że opłaty za odbiór przyłączy wodo- ci ągowych i/lub urządzeń kanalizacyjnych uwzględniają nie tylko rzeczywiście ponie- sione koszty przeprowadzania prób technicznych przyłączy wodociągowych i kanaliza- cyjnych , ale również kosztów innych czynnoś ci . Tak więc kalkulując wysokość tych opłat Gmina nie brała pod uwagę kryteriów wynikają cych z art. 20 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu, § 5 pkt 7 i § 7 rozporządzenia taryfow e go. Gmina pobiera również opłatę za wydani e warunków technicznych pomimo, że ww. przepisy nie przewidują możliwo- ści jej pobierania. W związku z czym należy uznać, że pobierane przez Gminę opłaty za wydanie warunków technicznych i odbiór przyłączy są opłatami nieuczciwymi. Do- datkowo wątpliwości budzi przedstawiona przez Gminę kalku lacja wysokości opłat za odbiór przyłącza wodociągowego, kanalizacyjnego oraz wodocią gowego i kanalizacyj- nego dokonana w 2010 r. i w 2012 r. Wynika z niej, że kalkulując ww. opłaty Gmina w 2010 r. i 2012 r. przewidziała na wykonanie tych samych czynności, tj. […] , inną ilość osób i czas ich wykonania ( porównaj str. 6-9 decyzji ). [44] Reasumując, w ocenie Prezesa UOKiK, analizowane opłaty za wydanie warunków tec h- nicznych przyłączenia do sieci i opłat za odbiór przyłącza wodociągowego i/lub kanali- zacyjnego zosta ły skalkulowane przez Gminę Świeszyno w oparciu o pozycje kos z tów, których przepisy § 5 pkt 7 rozporządzenia taryfowego nie przewidują do pokrycia przez przyszłego odbiorcę na et a pie przyłączania do urządzeń wodociągowych i kanalizacyj- nych, co za tym idzie są cenami nieuczciwym i. Wobec powyższego należy uznać, iż zostało wykazane kumulatywne spełnienie wszyst- kich prze słanek świadczących o stosowaniu przez Gminę Świeszyno praktyki określo- nej w art. 9 ust. 1 i art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 32 W związku z czym orzeczono jak w punkcie I ppkt 2 sentencji decyzji. [45] K ARA PIENIĘŻNA Zgodnie z treścią art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wy sokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprze- dzaj ącym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się nar u szenia zakazu określonego w art. 9 tejże ustawy. Ustawa o ochronie konkurencji i konsume ntów nie zawiera zamkniętego katalogu prze- sł a nek, od których uzależniana jest wysokość nakładanych na przedsiębiorców kar. Norma prawna wynikająca z art. 111 ww. ustawy stanowi jedynie, iż przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa między innymi w art. 106 należy uwzględ- nić w szcz e gólności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Wskazać również należy, że kara pie- niężna może być nał o żona na przedsiębiorcę niez a leżnie od tego, czy dopuścił się na- ruszenia przepisów ustawy umyślnie, czy też nieumyś lnie. Z powyższego wynika, że kara może być nałożona bez względu na okoliczność wystę- po wania po stronie przedsiębiorcy winy rozumianej jako świadomość bezprawności za- chowania. Okolicz ność ta jest jednak czynnikiem relewantnym przy miarkowaniu wy- sokości nakładanej kary pieniężnej 32 . Nałożona przez Prezesa Urzędu kara powinna po- nadto pe łnić funkcję represyjną (tj. stanowić dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów), a także prewencyjną i dyscyplinującą (tj. zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości). W zależności od stopnia naru- szenia przepisów ustawy, ustala się funkcję prewencyjną lub represyjną za wiodącą. [46] W punkcie I.1 sentencji niniejszej decy zji Prezes Urzędu stwierdził stosowanie przez Gminę Świeszyno praktyk ograniczających konkurencję, o których mowa w m.in. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co daje podstawy do na- łoż e nia na Spółkę kary pieniężnej określone j w m.in. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochro- nie kon kurencji i konsumentów. Ustalając wymiar kar pieniężnych Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonych praktyk. W kontekście analizy wagi stwierdzonego naruszenia wzięto także pod uwagę okoliczność, iż naruszenia dopuściła się Gmina o bardzo silnej pozycji rynkowej, działająca w warunkach monopolu naturalnego. W związku z tym po stronie jej kontrahentów brak jest możliwości wyboru alternatywnego dostawcy usług, co również wpływa na dotkliwość zakwestionowanych praktyk. Uwzględniono także specyfikę rynku, na jakim doszło do naruszenia konkurencji. Zważono, że zarządzanie infrastrukturą w o dociągowo – kanalizacyjna jest ściśle powiązane z dostępem do usług i zbiorowego zaopa trzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, które należą do usług użyteczności publicznej, które są świadczone w sposób powszechny i które są niezbędne do prawidł o wego funkcjonowania wszystkich ich odbiorców. Stwierdzone naruszenia dotyczą zatem towaru, który należy uznać za niezbędny z punktu widzenia odbiorcy, z którego nie mogą oni zrezygnować i którego nie mogą oni zastąpić towa- rem o częściowej choćby substyt u cyjności. Jednocześnie wzięto także pod uwagę geo- graficzny zasięg działania Gminy, któ ry ogranicza teryt orialny zasięg oddziaływania do wymiaru lokalnego. Prezes Urzędu wziął pod uwagę także długotrwały okres stosowa- nia stwierdzonych naruszeń, wynikający z ustalenia, że kwestionowane zasady przej- mowania od osób trzecich odcinków sieci w o dociągowo – kanalizacyjnej wybudowa- 32 Konrad Kohutek w: „ Ustawa o ochronie ko nkurencji i konsumentów. Komentarz ”, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008 r., str. 1027. 33 nych przez te osoby z ich środków stosowane są przez Gminę od 2010 r. Zgodnie z przekazanym przez Gminę Świeszyno zestawieniem wpływów, o których mowa w m.in. 4 ust. 1 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 ze zm.), jej dochody w 2014 r. wy niosły […] zł (k. 359). Maksymalna wysokość kary mogłaby zatem wynieść […]zł. Ustalając wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwi erdzonych w niniejszej decyzji naruszeń. Ważąc stwierdzone naruszenia, Prezes Urzędu wziął pod uwagę przede wszystkim dwie przesłanki: (a) naturę narusze- nia i (b) okoliczności związane ze specyfiką rynku oraz działalnością przedsiębiorcy. W kwestii natury naruszenia wyróżnia się: naruszenia bardzo poważne, do których na- leży zaliczyć przede wszystkim szczególnie szkodliwe horyzontalne ograniczenia kon- kurencji, jak również przypadki nadużywania pozycji dominującej mające na celu lub prowadzące do eliminacji konkurencji na rynku, naruszenia poważne, do których nale- ży zaliczyć przede wszystkim porozumienia horyzontalne niezaliczane do najpoważ- niejszych naru szeń, porozumienia pionowe wpływające na cenę lub warunki oferowa- nia produktu, przy padki nadużywania pozycji dominującej mające na celu lub prowa- dzące do istotnego ograniczenia konkurencji lub dotkliwej eksploatacji kontrahentów lub konsumentów, wreszcie naruszenia inne niż wyżej wymienione (tzw. naruszenia pozostałe), do których należą m.in. porozumienia wertykalne niedotyczące ceny lub możliwości odsprzedaży t o waru, jak również przypadki nadużywania pozycji dominują- cej o mniejszej wadze. [47] Orzekając jak w pkt II.1 sentencji decyzji, Prezes Urzędu uwzględnił, iż stwie rdzona w pkt I.1 decyzji praktyka jest negaty wnie odczuwalna przez właścicieli nieruchomo- ści, którzy z własnych środków wybudowali odcinki sieci wodociągowo – kanalizacyj- nej. Osoby te były przez Gminę Świeszyno zobowiązywane – w zamian za umożliwienie przyłączenia wybudowanych przez nie odcinków siec i do sieci gminnej – do przekaza- nia na majątek Gminy tych odcinków sieci na warunkach określonych przez Gminę, które umożliwiały Gminie uzyskiwania nieuzasadnionych k o rzyści. Prezes UOKiK uznał, iż stwierdzone naruszenie nie wiąże się z dotkliwą eksploatacją kon trahentów, a co za tym idzie zaliczyć je należy do tzw. naruszeń pozostałych. Bio- rąc pod uwagę naturę naruszenia, Prezes Urzędu ustalił kwotę wyjściową kary na po- ziomie […]% przychodu stanowiącego podstawę ustalania jej wysokości, tj .: […] zł. Oceni ając wagę praktyki będącej przedmiotem niniejszej decyzji, Prezes Urzędu uwzględnił, że ma ona charakter eksploatacyjny i polega na wykorzystywaniu posiada- nej siły rynkowej kosztem słabszych uczestnika rynku, co prowadzi do naruszenia inte- resu publicznego. Ustalając wymiar kary Prezes Urzędu wziął w dalszej kolejności pod uwagę specyfikę ryn ku, na którym doszło do naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i kon- sumen tów oraz specyfikę działalności Gminy Świeszyno. Oceniając tę przesłankę uwzględniono fakt, iż Gmina posiada pozycję dominującą na lokalnym rynku zarzadza- nia infrastrukturą wodociągowo - kanalizacyjną. Praktyka stosowana przez Gminę mo- gła zatem dotknąć każdego właściciela nieruchomości zlokalizowanej na terenie gmin, który wybudował z wł as nych środków odcinek sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej w celu podłączenie uży t kowanej przez niego nieruchomość do sieci gminnej. W latach 2010 – 2014 Gmina zawarła […] umów przekazania na jej majątek odcinków sieci wy- budowanych przez osoby trzecie, n a warunkach kwestionowanych w niniejszym postę- powaniu. Konsekwencją stwierdzon e go naruszenia są negatywne skutki dla uczestni- ków rynku – osób fizycznych i prawnych, które zobowiązano do przekazania na mają- tek Gminy wybudowa nych przez nie odcinków sieci nieodpłatnie lub za jednokrotnym 34 wynagrodzeniem w kwocie 1 zł i zrzeczenia się praw i roszczeń przysługującym tym osobom w związku z budową przekazywanych sieci, w tym praw związanych z ustano- wieniem służebności sieci. Stosowanie przez Gminę kw estionowanych przez Prezesa UOKIK zasad przejmowania od tych osób wybudowanych przez nie odcinków sieci nie wywołało jednak nieodwracalnych skutków na rynku, w szczególności nie wpłynęło na trwałą i niekorzystną zmianę struktury rynkowej. Kwestionowane zasady przejmowan ia przez Gminę Świeszyno odcinków sieci wybudo- wa nych przez osoby trzecie są stosowane od co najmniej 2010 r. Od 11 lipca 2014 r. Gmina nie przejęła na swój majątek żadnej infrastruktury wodociągowo – kanalizacyj- nej wybu dowanej przez osoby trzecie i oświadczyła, że do czasu zakończenie prowa- dzonego po stępowania antymonopolowego nie podejmie w tym zakresie żadnych dzia- łań. Czynności podejmowane przez Gminę w powyższym zakresie mając charakter dłu- gotrwały, w związku z czym ustalona na poprzednim etapie wysokość kary została podwyższona o […] %, tj. do kwoty […] zł. Ustalając wysokość nakładanej na Gminę Świeszyno kary zbadano również, czy w ni- niej szej sprawie występują okoliczności łagodzące i obciążające, z uwagi na które za- sadne byłoby dalsze obniżenie bądź podwyższenie kwoty kary. Jako przesłankę łago- dzącą uwzględniono okoliczność, iż Gmina od 11 lipca 2014 r. nie przejęła na swój ma- jątek żadnej infrastruktury wodociągowo – kanalizacyjnej wybudowanej przez osoby trzecie i oświadczyła, że do czasu zakończenie prowadzonego postępowania antymo- nopolowego nie podejmie w tym zakresie żadnych działań. W związku z powyższym uzasadnione jest obniżenie kwoty kary na tym etapie o […] %, do poziomu […] zł. Oko- liczności obciążające w niniejszej sprawie nie występują. Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu postanowił nałożyć na Gminę Świeszyno ka- rę pieniężną w wysokości 6.776 zł. Kara ta stanowi […] % przychodu będącego podsta- wą o bliczania kary i […] % kary maksymalnej. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w pkt II.1 sentencji decyzji. [48] W punkcie I.2 sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu stwierdził stosowanie przez Gminę Świeszyno praktyk ograniczających konkurencję, o których mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co daje pod stawy do na- łoż e nia na Spółkę kary pieniężnej określonej w art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konku rencji i konsumentów. Ustalając wymiar kar pieniężnych Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonych praktyk. W kontekście analiz y wagi stwierdzonego naruszenia wzięto także pod uwagę okoliczność, iż naruszenia dopuściła się Gmina o bardzo silnej pozycji rynkowej, działająca w warunkach monopolu naturalnego. W związku z tym po stronie konsumentów brak jest możliwości wyboru alternatywnego dostawcy usług, co również wpływa na dotkliwość zakwestionowanych praktyk. Uwzględniono także specy- fikę rynku, na jakim doszło do naruszenia konkurencji. Zważono, że zarządzanie infra- strukturą w o dociągowo – kanalizacyjna jest ściśle powiązane z dostępem do usług i zbiorowego zaopa trzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, które należą do usług użyteczności publicznej, które są świadczone w sposób powszechny i które są niezbędne do prawidł o wego funkcjonowania wszystkich ich odbiorców. Stwierd zone naruszenia dotyczą zatem towaru, który należy uznać za niezbędny z punktu widzenia odbiorcy, z którego nie mogą oni zrezygnować i którego nie mogą oni zastąpić towa- rem o częściowej choćby substyt u cyjności. Jednocześnie wzięto także pod uwagę geo- grafic zny zasięg działania Gminy, który ogranicza terytorialny zasięg oddziaływania do wymiaru lokalnego. Prezes Urzędu wziął pod uwagę także długotrwały okres stosowa- nia stwierdzonych naruszeń, wynikający z ustalenia, że kwestionowane opłaty opłat za 35 wydanie wa runków technicznych przyłączenia do sieci pobierane są przez Gminę od 2005 r., a opłaty za odbiór przyłącza wod o ciągowego i/lub kanalizacyjnego – co naj- mniej od 2010 r. Zgodnie z przekazanym przez Gminę Świeszyno zestawieniem wpływów, o których mowa w art . 4 ust. 1 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 ze zm.) jej dochody w 2014 r. wy niosły […] zł. Maksymalna wysokość kary mogłaby zatem wynieść […] zł. Ustalając wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonych w niniejszej decyzji naruszeń. Ważąc stwierdzone naruszenia, Prezes Urzędu wziął pod uwagę przede wszystkim dwie przesłanki: (a) naturę narusze- nia i (b) okoliczności związane ze specyfiką rynku oraz działalnością przedsiębiorcy. Prezes UOKiK uznał, iż stwierdzone w pkt I.2 decyzji naruszenia nie wiążą się z dotkli- wą eksploatacją kontrahentów, a co za tym idzie zaliczyć je należy do tzw. naruszeń „poz o stałych”. [49] Orzekając j ak w pkt II.2 sentencji decyzji Prezes Urzędu uwzględnił, iż stwie rdzona w pkt I.2 decyzji praktyka jest negatywnie odczuwalna przez właścicieli nieruchomości zamierzających przyłączyć się do gminnej sieci wodociągowo – kanalizacyjnej i ubiega- j ącym się o przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej , dotyczy ona bowiem narzucania tym osobom n ieuczciwych opłat za wydanie warunków tech nicznych przyłączenia do sieci i odbiór przyłącza wodociągowego i/lub kanaliza- cyjnego wprowadzonych z arządzeniem Kierownika ZGKiM w Świeszynie , ustalonych nie zgodnie z § 5 pkt 7 rozporządzenia . Prezes UOKiK uznał, iż stwierdzone naruszenie nie wiąże się z dotkliwą eksploatacją kon trahentów, a co za tym idzie zaliczyć je należy do tzw. naruszeń pozostałych . Bio- rąc pod uwagę naturę naruszenia, Prezes Urzędu ustalił kwotę wyjściową kary na po- ziomie […]% przychodu stanowiącego podstawę ustalania jej wysokości, tj.: […] zł. Oceniając wagę praktyki będącej przedmiotem niniejszej decyzji, Prezes Urzędu uwzględnił, że ma ona charakter eksploatacyjny i polega na wykorzystywaniu posiada- nej siły rynkowej kosztem słabszych uczestnika rynku, co prowadzi do naruszenia inte- resu publicznego. Ustalając wymiar kary Prezes Urzędu wziął w dalszej kolejności pod uwagę specyfikę ryn ku, na którym doszło do naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i kon- sumen tów oraz specyfikę działalności Gminy Świeszyno. Oceniając powyższą przesłan- kę uwzględniono fakt, iż Gmina posiada pozycję dominującą na lokalnym rynku zarza- dzania inf rastrukturą wodociągowo - kanalizacyjną. Praktyka stosowana przez Gminę mogła z a tem dotknąć każdego właściciela nieruchomości zlokalizowanej na terenie gmin, który zamierzał podłączyć nieruchomość do sieci wodociągowo – kanalizacyjnej. Stosowanie przez Gmin ę kwestionowanych przez Prezesa UOKIK opłat nie wywołało nieodwracalnych skutków na rynku, w szczególności nie wpłynęło na trwałą i nieko- rzystną zmianę struktury rynkowej. Jak wynika z informacji przekazanych przez Gmi- nę , w latach 2012 – 2014 o wydanie war unków technicznych przyłączenia do sieci wy- stąpiło […] właścicieli nieruchom o ści. Gmina w tym okresie pobrała z tego tytułu opła- ty w wysokości […] zł. W ww. okr e sie dokonano łącznie odbioru: […] przyłączy wodo- ciągowych, [...] przyłączy kanalizacyjnych i [… ] przyłączy wodociągowo kanalizacyj- nych. Gmina w tym okresie pobrała z tego tytułu opłaty w łącznej wysokości […] zł. Łączna wysokość przychodu Gminy Świeszyno z t y tułu ww. opłat stanowiła w okresie trzech ww. lat […] (w 2012 r. – […] zł, w 2013 – […] zł, a w 2014 – […] zł). Tak więc przychody z tytułu pobierania ww. opłat stanowią niewielki procent uzyskanego przez Spółkę przychodu ogółem – w 2013 r. stanowiły one zaledwie […] %, a w 2014 r. – […] %. W powyższym kontekście ocenie podlegał wpływ naruszenia na rynek. Zważono, że 36 konsekwencją stwierdzonego naruszenia są szkody po stronie kontrahentów Spółki tj. podmiotów przyłączających się do sieci , z uwagi jednak na powyższe okoliczności za zasadne uznano zmniejszenie wyjściowego poziomu kary o […] %, tj. do kwoty […]zł. Opłaty za wydanie warunków technicznych są pobierane przez Gminą od co najmniej 2005 r., a opłaty za przyłączenie do sieci od co najmniej 2010 r. Tak więc działania po dejmowane przez Gminę w powyższym zakresie mając charakter długotrwały, w związku z czym ustalona na poprzednim etapie wysokość kary została podwyższona o […] %, do kwoty […] zł. W niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności obciążające i łagodzące skutkujące ob- ni żeniem, czy też podwyższeniem wymiaru kary. W związku z czym wy miar kary wyno- si ostatecznie 4.350 zł. Kara ta stanowi […] % przychodu będącego podstawą obliczania kary i […] % kary mak- symalnej. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w pkt II.2 sentencji decyzji. [50] W ocenie Prezesa Urzędu wymierzone kary, stanowiące odsetek przychodów uzysk a- nych przez Gminę w 2014 r. i ustalone znacznie poniżej maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 pkt ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów są adekwat ne do stopnia naruszenia przepisów ustawy i współmierne do możliwości finan- sowych gminy. [51] Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pi e niężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na kon- to Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. [52] R OZSTRZYGNIĘCIE O KOSZTACH POSTĘPOWANIA Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu roz- strzy ga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończą cej postępowanie. W myśl art. 77 tej ustawy, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu i w jego wyniku Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów tej- że ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, zobowiązany jest po- nieść koszty p o stępowania. Postępowanie antymonopolowe, które kończy niniejsza de- cyzja, zostało wszczęte z urzędu. W jego wyniku Prezes Urzędu w punkcie I sentencji przedmiotowej decyzji stwierdził stosowanie przez Gminę Świeszyno praktyki określo- nej art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazał zaniechanie jej sto sowania. Zgodnie z art. 263 § 1 kodeksu postępowania administra- cyjnego w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z prowadzoną w toku tego postępowa- nia korespondencją. W związku z powyższym Prezes Urzędu postanowił obciążyć Gmi- nę kosztami niniejszego postępow ania w wysokości 163,30 zł (słownie: sto sześćdzie- siąt trzy 30/100 złotych) stanowiących koszty wysyłki pism. Na podstawie art. 264 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów określono Gminie Świeszyno 14 dniowy termin zwrotu Prezesowi Urzędu kosztów postę powania, liczony od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Wobec powyższego orzeczono, jak w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. Na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania admi- ni stracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 83 ustawy o ochronie kon kurencji i konsumentów Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumen- tów wyznaczył stronie termin 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na 37 uiszczenie kosztów niniejszego postępowania w wysokości 163,30 zł (słownie: sto sześć- dziesiąt trzy 30/100 złotych). Powyższą kwotę należy wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O W ARSZAWA 511010101000787822 31000000. POUCZENIE: I. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związ ku z art. 3 i art. 11 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochro- nie konkurencji i konsumentów oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2014 r., poz. 945) oraz na podstawie art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks pos tępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.), od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwe m Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku. II. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do art. 264 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podsta- wie art. 81 ust. 5 tej ustawy, w związku z art. 3 ustawy z dn ia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy Kodeks postępo- wania cywilnego (Dz. U. 2014 r., poz. 945) i art. 479 32 § 1 i § 2 ustawy - Kodeks postę- powania cywilnego, przysługuje stronie zażalenie do Sądu Okręgowe go w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie tygodnia od dnia doręczenia ni- niejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumen- tów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku. Z up. P rezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i konsumentów Dyrektor Delegatury w Gdańsku Roman Jarząbek Otrzymuje: Gmina Świeszyno Świeszyno 71 76- 024 Świeszyno