RGD-17/2010

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU 80-824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 Tel. /Fax. (058) 346-29-32, 346-29-33, 301-51-75 e-mail: gdansk@uokik.gov.pl RGD. 61-6/10/HK/AW Gdańsk, dnia 14 grudnia 2010r. DECYZJA RGD.17/2010 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2, związku z art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), art. 33 ust. 4 i ust. 5 oraz ust. 6 tej ustawy w związku z § 2 pkt 4 oraz § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107 poz. 887) – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów PO UPRAWDOPODOBNIENIU , w toku postępowania wszczętego z urzędu, stosowania przez przedsiębior- cę Zarębską Alicję zamieszkałej w () , prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Fitness Authority Alicja Zarębska w Gdańsku w formie sklepu internetowego dostępnego pod adresem www.alkis.pl , praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegających na nie zamieszczaniu na stronie internetowej sklepu informacji pozwalających na pełną identyfikację przedsiębiorcy, a także organu, który zarejestrował prowadzoną przez niego działalność gospodarczą, oraz numeru, pod któ- rym została ona zarejestrowana, nadto, na pozbawieniu konsumentów zawierających z przedsiębiorcą umowę na odległość jakiejkolwiek informacji dotyczącej prawa odstąpienia od umowy (zwrotu towaru) oraz PO ZOBOWIĄZANIU SIĘ przez przedsiębiorcę do zaniechania zarzucanych praktyk naruszających zbioro- we interesy konsumentów poprzez wypełnienie obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnych, praw- dziwych i pełnych informacji w przedmiocie: - pełnej identyfikacji przedsiębiorcy, a także organu, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, oraz numeru, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany, - prawa odstąpienia od umowy (zwrotu towaru), nałożonego na przedsiębiorców zawierających umowy na odległość z mocy art. 9 ust. 1 pkt 1 i 6 usta- wy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szko- dę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.): nakłada się na przedsiębiorcę obowiązek wykonania zobowiązania, w terminie 2 tygodni od daty uprawomocnienia się decyzji. 2 II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), stosownie do art. 33 ust. 4 i ust. 5 oraz ust. 6 tej ustawy w związku z § 2 pkt 4 oraz § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w spra- wie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107 poz. 887) - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na przedsiębiorcę Zarębską Alicję zamieszkałą w () , prowadzącej działalność gospo- darczą pod nazwą Fitness Authority Alicja Zarębska w Gdańsku w formie sklepu internetowego dostępnego pod adresem www.alkis.pl , obowiązek przekazania informacji dotyczącej wykona- nia zobowiązań, o których mowa w punkcie I sentencji decyzji, w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura UOKiK w Gdańsku (zwany dalej także Prezesem UOKiK lub Prezesem Urzędu ) przeprowadził postępowanie wyjaśniające (sygn. akt RGD.400-9/09/10/HK) mające na celu wstępne ustalenie, czy reguły działania systemu dystrybucji oferowanych przez TREC Nutrition Spółka z o.o. z siedzibą w Gdyni produktów, tj. odżywek i suple- mentów diety, nie naruszają przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i kon- sumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) - zwanej dalej: U.o.k.k. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu poddał analizie m.in. zapi- sy określające prawa i obowiązki stron umów zawieranych z konsumentami przez wybrane sklepy in- ternetowe oferujące tak produkty TREC Nutrition, jak i produkty innych wytwórców, w tym przez sklep zlokalizowany pod adresem www.alkis.pl , należący do przedsiębiorcy Zarębskiej Alicji zamieszkałej w () prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Fitness Authority Alicja Zarębska w Gdańsku (dalej również jako: Alicja Zarębska, przedsiębiorca lub Fitness Authority) . Wobec tego, iż informacja zamieszczona na stronie internetowej sklepu nie pozwała na pełną identyfikację przedsiębiorcy, a także organu, który zarejestrował prowadzoną przez niego działalność gospodarczą, oraz numeru, pod którym została ona zarejestrowana, nadto, wobec tego, że konsument zawierający z Przedsiębiorcą umowę na odległość został pozbawiony jakiejkolwiek informacji dotyczą- cej prawa odstąpienia od umowy (zwrotu towaru) pomimo tego, iż wymóg udostępnienia takich infor- macji wynika wprost z odpowiednich przepisów, tj. art. 9 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez pro- dukt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.) - zwanej: U.o.n.p.k . - Prezes UOKiK wszczął postę- powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Zarębską Alicję praktyk naruszających zbiorowe inte- resy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 U.o.k.k. (dowód: postano- wienie nr 181 z dnia 27 października 2010r. karty akt nr 11-12). W toku postępowania Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Przedsiębiorca Zarębska Alicja zamieszkała w () prowadząca działalność gospodarczą pod na- zwą Fitness Authority Alicja Zarębska w Gdańsku, zarejestrowana jest w ewidencji działalności gospodarczej (pod nr HU-2386/2007) prowadzonej przez Wójta Gminy Sierakowice, w dniu 01 stycznia maja 2008r. rozpoczęła działalność gospodarczą, której przedmiotem jest między innymi – zgodnie z Nr 47.91.Z PKD –sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet (do- wód: zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 28 września 2010r. – k. 24- 25). W odpowiedzi na wezwanie Prezesa UOKiK z dnia 27 października 2010r. Alicja Zarębska w dniu 08 listopada 2010r. osobiście dostarczyła dokumenty do Delegatury UOKiK w Gdańsku, przy- znała się do występujących nieprawidłowości na stronach internetowych sklepu www.alkis.pl , w tym nieprawidłowego terminu zwrotu towaru zakupionego poza siedzibą przedsiębiorcy (na odległość) i złożyła pisemne zobowiązanie o niezwłocznym wypełnieniu obowiązków wynikających z U.o.n.p.k. w taki sposób, aby treści na stronie internetowej nie naruszały przepisów U.o.k.k., przedstawiając za- łącznik z propozycjami zmian i poprawionymi formularzami reklamacyjnymi i zwrotu towaru (k. 15, 26-30). 3 Przedsiębiorca został poinformowany o zakończeniu postępowania i o możliwości wglądu w akta postępowania. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następu- je: Dla rozstrzygnięcia sprawy, w oparciu o przepisy U.o.k.k. , niezbędne jest uprzednie ustalenie, czy zagrożony został w niej interes publicznoprawny, bowiem bez spełnienia tego warunku Prezes UOKiK nie jest upoważniony do realizacji zasadniczego celu ustawy, który, zgodnie z jej art. 1 ust. 1, jest definiowany jako określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interes ó w przedsiębiorców i konsumentów. Przepis ten przesądza o przynależności niniejszej ustawy do dziedziny prawa publicznego, jak również o wyłączeniu możliwości podejmowania przez Prezesa UOKiK działań w celu ochrony interesów indywidualnych czy grupowych. W toku postępowania i przy wydawaniu decyzji Prezes UOKiK jest zatem rzecznikiem interesu publicznego. Rola ta wynika nie tylko z celu U.o.k.k ., lecz również z jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, określonej w art. 7 k.p.a. Wobec powyższego, wykazanie wystąpienia zagrożenia interesu publicznoprawnego w danej sprawie stanowi bezwzględny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy, a tym samym podstawową prze- słankę warunkującą możliwość jej rozstrzygania w oparciu o przepisy U.o.k.k. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane działania godzą w interesy ogól- nospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku i poprzez to powodują zaburzenia w jego prawidłowym funkcjonowaniu. Do naruszenia interesu publicznego dochodzi, gdy skutki określonych działań mają charakter powszechny, dotykają wszystkich potencjalnych podmiotów na danym rynku 1 . Innymi słowy, naruszenie zbiorowego interesu konsumentów stanowi jednocześnie naruszenie interesu publicznoprawnego. W ocenie Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa taki charakter posiada, bowiem wiąże się z ochroną interesu szerszej grupy konsumentów, którzy zostali lub mogli zostać klientami skarżonego przedsiębiorcy korzystając z jego oferty handlowej oferowanej na stronie internetowej www.alkis.pl . Wobec spełnienia tejże przesłanki uzasadnione było podjęcie przez Prezesa UOKiK w niniej- szej sprawie działań przewidzianych w U.o.k.k. i poddania zachowania przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania przez niego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Aby działania Alicji Zarębskiej mogły być uznane za sprzeczne z zakazem wynikającym z art. 24 U.o.k.k. , winny spełniać łącznie następujące przesłanki: 1) ujawniać się w obrocie konsumenckim, a więc dotyczyć działania przedsiębiorcy w re- lacji przedsiębiorca-konsument, 2) nosić znamię bezprawności, 3) naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Ad 1) Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 U.o.k.k. ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy, to definiuje się go w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności go- spodarczej (Dz. U. z 2007 r., Nr 155, poz. 1095 ze zm.), stanowiących, iż przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą (art. 4 pkt 1), 1 Konrad Kohutek Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008r., str.47 4 a także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (art. 4 pkt 2). Odpowiednio do art. 4 pkt 12 U.o.k.k. i art. 22 1 Kodeksu cywilnego , za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej nie związanej bezpośrednio z jej działalnością gospo- darczą lub zawodową. Alicja Zarębska prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Fitness Authority Alicja Zaręb- ska w Gdańsku, na podstawie wpisu do rejestru ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy Sierakowice pod numerem HU-2386/2007 - zatem posiada status przedsiębiorcy w rozu- mieniu art. 4 pkt 1 U.o.k.k. , stąd też jej działania podlegają rygorom określonym w tej ustawie, między innymi ocenie pod katem naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesów konsumentów. Niekwestionowana przez uczestnika postępowania okoliczność zawierania z osobami fizycz- nymi umów określających zasady świadczenia sprzedaży detalicznej prowadzonej przez domy sprzeda- ży wysyłkowej lub Internet, na potrzeby zaspokojenia ich potrzeb, jednoznacznie potwierdza fakt speł- nienia pierwszej z ww. przesłanek. Ad 2) Wykazując dowody zaistnienia drugiej przesłanki, tj. bezprawności, rozumianej jako działanie sprzeczne z przepisami, podnieść należy, iż pojęcie bezprawności nie jest pojęciem prawnie zdefinio- wanym. Należy zatem przyjąć, zgodnie z jego literalnym brzmieniem, że działanie bezprawne to za- chowanie sprzeczne z nakazem lub zakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na pod- stawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych oraz z zasadami współżycia społecznego. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tj. niezależnym od wystąpienia szkody, czy też zamiaru po stronie przed- siębiorcy dopuszczającego się działań bezprawnych. Bezprawność jest taką cechą działania, która po- lega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa 2 . Ogólnie przyjęta koncepcja ochrony konsumenta w prawie europejskim wychodzi z założenia, że konsument jest słabszą stroną stosunku prywatnoprawnego 3 , nie chodzi jednak o słabość w sensie ekonomicznym, ale słabość wynikającą z niedoinformowania i rozproszenia 4 . „ Konsument korzysta z rynku w sposób „rozproszony, zindywidualizowany (podmiotowo i przedmiotowo), dlatego istnieje duże prawdopodobieństwo, że konsument nie posiada wystarczającej wiedzy na temat przysługujących mu praw, jeśli zdecyduje się zawrzeć umowę, która podlega prawu obcemu. „Niedoinformowany” kon- sument może zawrzeć umowę na warunkach, które mogą stanowić naruszenie praw konsumenckich lub być niezgodne z zasadami uczciwych praktyk handlowych. Słabsza pozycja konsumenta w stosunku do przedsiębiorcy w obrocie gospodarczym dotyczy deficytu informacyjnego konsumenta (tzw. konsumenckiej asymetrii informacji), dlatego prawo powinno chronić konsumenta przed „pułap- kami” sprzedaży na odległość. ” 5 . W gospodarce rynkowej „konsument ma prawo do kompletnej i jednoznacznej informacji w sprawach mających istotne znaczenie dla zabezpieczenia jego interesu prawnego w warunkach glo- 2 por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz , pod red. J. Szwaji, CH Beck, Warszawa 2000, s. 117-118. 3 Wiebe A., Cywilnoprawne ramy łączności elektronicznej (w) R. Cisek, J. Jezioro, A. Wiebe, Dobra i usługi informacyjne w prawie wspólnotowym i międzynarodowym, Warszawa 2005, s. 208-209 (za) A. Jaroszek, Prawo właściwe dla umów konsumenckich zawieranych przez Internet , Warszawa 2009, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., s. 39-40. 4 Z. Radwański, Teorie oświadczeń w świetle najnowszych zjawisk społecznych – komunikacji elektro- nicznej i ochrony konsumentów (w) Prawo prywatne czasu przemian. Księga dedykowana prof. S. Soł- tysińskiemu, Poznań 2005, s. 258 (za) A. Jaroszek, Prawo właściwe…, s. 39-40. 5 E. Łętowska, Ochrona niektórych praw konsumentów . Komentarz, Warszawa 2001, s. 32, vide Z. Radwański, Teorie oświadczeń… , s. 260; vide A. Wiebe, Cywilnoprawne … , s. 208(za) A. Jaroszek, Prawo właściwe…, s. 39-40. 5 balizacji (masowości) obrotu prawnego i wielości ofert na rynku, które nie zawsze posługują się praw- dziwymi i pełnymi informacjami, a niekiedy wprowadzają w błąd lub w sposób ukryty godzą w indywi- dualny i zbiorowy interes konsumentów” (wyrok Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2006r., sygn. akt: III SK 7/2006). Podobne stanowisko zajął również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 lipca 2002r. stwier- dzając, że zasób zrozumiałej, jasnej i dostępnej informacji dla konsumenta spełnia niezbędne wyma- gania warunkujące możliwość dokonywania przez niego zakłóconego i racjonalnego wyboru (sygn. akt: I CKN 1319/00). Charakterystycznymi cechami umowy konsumenckiej, a w szczególności umowy zawieranej na odległość z udziałem konsumentów 6 , są: • instytucja odstąpienia od niej przez konsumenta w określonym terminie bez podania jakichkolwiek przyczyn 7 . Prawo odstąpienia spełnia funkcję polegającą na osłabieniu łączącego strony stosunku zobowiązaniowego, uzależniając jego trwanie od decyzji jednej tylko strony, wyrażonej w określonym czasie po zawarciu umowy. Instytucja odstąpienia tworzy w europejskim prawie konsumenckim odstępstwo od zasady pacta sunt servanda 8 , umożliwiającej konsumentowi wycofanie się z transakcji 9 . • rozbudowany obowiązek informowania konsumenta w fazie zawarcia umowy, jaki i w treści samej umowy o jej przedmiocie, świadczeniach wzajemnych i konsekwen- cjach prawnych z niej wynikających. „Ochrona konsumenta oparta jest na koncepcji, że słabość konsumenta wynika z jego „niedoinformowania” czy „deficytu informacji” w stosunku do profesjonalisty” 10 . „Celem zapewnienia odpowiedniego poziomu infor- macji jest stworzenie konsumentowi realnych możliwości wyboru i podejmowania de- cyzji o zawarciu umowy o określonej treści. Obowiązek informowania konsumentów wynika z przepisów prawa, które ustalają sposób jego wykonania oraz skutki jego nie- wykonania.” 11 Skarżonemu przedsiębiorcy przedstawiony został zarzut naruszenia art. 24 ust 1 U.o.k.k. , który stanowi, iż „ Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. ” , przy czym, stosownie do treści ust. 2 tego przepisu, jedną z praktyk godzącą w zbiorowe interesy konsumentów jest „ bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji.” . Przepis ten jednakże nie nakłada samodzielnie na przedsiębiorców obowiązków informacyjnych, a jedynie wskazuje, że naruszenie ta- kich obowiązków przewidzianych w innych ustawach może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. 12 Obowiązek udzielenia rzetelnej informacji oznacza, że niedozwolone jest dostarczanie kon- sumentom informacji nieuczciwych, niesprawdzonych bądź niedających się zweryfikować. Naruszenie zaś obowiązku udzielenia informacji prawdziwych oznacza podanie konsumentom informacji niepraw- dziwych, a więc niezgodnych z obiektywnym stanem rzeczy. 13 6 A. Jaroszek, Prawo właściwe…, s. 39-40. 7 W przypadku umów na odległość konsument ma prawo odstąpienia od zawartej umowy bez podania przyczyny lub poniesienia kosztów związanych z odstąpieniem (zob. art. 6 dyrektywy Parlamentu Eu- ropejskiego i Rady 97/7/WE z dnia 20 maja 1997 r. w sprawie ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odległość. 8 vide Z. Radwański, Teorie oświadczeń… , s. 260-261 (za) A. Jaroszek, Prawo właściwe…, s. 39-40. 9 vide E. Łętowska, Ochrona… , s. 32 (za) A. Jaroszek, Prawo właściwe…, s. 39-40. 10 M. Skory, Sytuacja konsumenta w umowach elektronicznych (w) Umowy elektroniczne – próba defi- nicji (w) Umowy elektroniczne w obrocie gospodarczym , red. J. Kołaczyński, Warszawa 2005, s. 189 (za) A. Jaroszek, Prawo właściwe…, s. 39-40. 11 vide Z. Radwański, Teorie oświadczeń… , s. 261 (za) A. Jaroszek, Prawo właściwe…, s. 39-40.. 12 D. Miąsik [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, War- szawa 2009, s. 970. 13 Ibidem, s. 972. 6 Natomiast obowiązek udzielenia pełnej informacji , będący najczęściej naruszaną postacią obowiązku informacyjnego, polega na niepodaniu wszystkich tych informacji, których przekazanie kon- sumentom jest obowiązkowe ( vide: wyrok SOKiK XVII Ama 121/05). Przedsiębiorca może dopuścić się omawianej praktyki w tej formie (niepodanie pełnej informacji) tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim pominie te informacje, które musi podać konsumentom. 14 Posiadanie bowiem tych informacji jest niezbędne konsumentowi do podjęcia prawidłowej, czyli świadomej i zarazem efektywnej decyzji rynkowej, a ich brak wpływa negatywnie lub wyłącza możliwość podjęcia przemyślanej i suwerennej decyzji rynkowej. 15 W polskim systemie prawnym katalog obowiązków informacyjnych leżących po stronie przed- siębiorcy już w chwili złożenia propozycji zawarcia umowy na odległość jest bardzo rozbudowany i zawiera się w przepisie art. 9 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.): „9.1. Konsument powinien być poinformowany, przy użyciu środka porozumiewania się na odle- głość, najpóźniej w chwili złożenia mu propozycji zawarcia umowy, o: 1) imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) przedsiębiorcy oraz organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a także numerze, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany, 2) istotnych właściwościach świadczenia i jego przedmiotu, 3) cenie lub wynagrodzeniu obejmujących wszystkie ich składniki, a w szczególności cła i podatki, 4) zasadach zapłaty ceny lub wynagrodzenia, 5) kosztach oraz terminie i sposobie dostawy, 6) prawie odstąpienia od umowy w terminie dziesięciu dni, ze wskazaniem wyjątków, o których mowa w art. 10 ust. 3, 7) kosztach wynikających z korzystania ze środków porozumiewania się na odległość, jeżeli są one skalkulowane inaczej niż wedle normalnej taryfy, 8) terminie, w jakim oferta lub informacja o cenie albo wynagrodzeniu mają charakter wiążą- cy, 9) minimalnym okresie, na jaki ma być zawarta umowa o świadczenia ciągłe lub okresowe, 10) miejscu i sposobie składania reklamacji, 11) prawie wypowiedzenia umowy, o którym mowa w art. 8 ust. 3.” 9.2. Informacje, o których mowa w ust. 1, powinny być sformułowane jednoznacznie, w sposób zrozumiały i łatwy do odczytania. 9.3. Przedsiębiorca jest obowiązany do potwierdzenia konsumentowi na piśmie informacji, o których mowa w ust. 1, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia. 9.4. Obowiązek określony w ust. 3 nie dotyczy jednorazowych świadczeń, które same są spełnia- ne przy użyciu środków porozumiewania się na odległość i za które rachunek wystawia osoba fizyczna lub prawna, która w ramach swojego przedsiębiorstwa udostępnia co najmniej jeden środek porozumiewania się na odległość, dostępny dla konsumenta i przedsiębiorcy (operator środków porozumiewania się), z wyjątkiem jednak informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1”. W rozważanym przypadku, treści zawarte na stronie www.alkis.pl w chwili wszczęcia postę- powania w sprawie podejrzenia stosowania przez Alicję Zarębską praktyk naruszających zbiorowe inte- resy konsumentów, wskazywały na godzące w interesy konsumentów bezprawne działanie przedsię- biorcy wskutek niewypełnienia obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnych, prawdziwych i pełnych informacji w przedmiocie:
pełnej identyfikacji przedsiębiorcy, a także organu, który zarejestrował działalność go- spodarczą przedsiębiorcy, oraz numeru, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowa- ny,
prawa odstąpienia od umowy (zwrotu towaru), 14 Ibidem, s. 973. 15 decyzja Prezesa UOKiK z dnia 6 marca 2006r. nr RGD- 5/2006; 7 nałożonego na przedsiębiorców zawierających umowy na odległość z mocy przepisów ustawy szcze- gólnej, tj. art. 9 ust. 1 pkt 1 i 6 U.o.n.p.k ., którego to obowiązku w odpowiedzi na wezwanie zawarte przy zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie o sygn. jw. Alicja Zarębska nie wykazała.  Brak pełnej identyfikacji przedsiębiorcy uniemożliwia weryfikację danych, np. przy ustalaniu właściwości miejscowej sądu, na wypadek zaistnienia konieczności wystąpie- nia przeciwko właścicielowi strony internetowej na drogę sądową.  Zaniechanie przysługującego z mocy prawa uprawnienia do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni oraz o wyjątkach, kiedy prawo to nie przysługuje (co jest instytucją nietypową dla prawa cywilnego, jednakże charakterystyczną dla umów zawieranych na odległość) skutkuje tym, że konsumenci nie skorzystają z niego z uwagi na brak zna- jomości odpowiednich przepisów w ogóle albo z uwagi na brak wiedzy na temat tego, że wykonanie niektórych czynności może spowodować wyłączenie tego prawa. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, szeroko ujęty obowiązek informacyjny jest jed- nym z filarów ochronnego reżimu umowy zawieranej na odległość; zasadą jest udzielanie informacji przez przedsiębiorcę w sposób nieprzymuszony, samorzutnie; nie zaś tylko umożliwienie konsumentowi jej uzyskania, w razie inicjatywy konsumenta 16 , co w przedmiotowej sprawie nie zostało spełnione. Poprzez stosowanie na stronie www.alkis.pl bezprawnych praktyk, ocenianych w tym punkcie decyzji, Alicja Zarębska nie dopełniła ustawowych obowiązków, powodowała osłabienie pozycji kon- sumentów, stwarzając po ich stronie dodatkowe utrudnienia, a nawet pozbawiając wiedzy o wszystkich przysługujących im możliwościach. Stąd też nie budzi wątpliwości bezprawność działania Alicji Zarębskiej, która na kontrolowa- nych stronach nie uczyniła zadość wymaganiom U.o.n.p.k . i nie zapewniła konsumentom podstawowe- go zakresu informacji w pełni pozwalających im na korzystanie z przyznanych uprawnień, do których powinni mieć dostęp w dogodnym dla siebie momencie, co jednoznacznie świadczy o naruszaniu zbio- rowych interesów konsumentów, a tym samym art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 2 U.o.k.k. Ad 3) Za spełnioną należy także uznać trzecią przesłankę, bowiem naruszenie zbiorowych intere- sów konsumentów ma miejsce wtedy, gdy działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowości, to jest, w sytuacji gdy skierowane jest nie tylko do wyodrębnionej indywidualnie grupy konsumentów, lecz szerszego nieograniczonego liczbowo kręgu osób, do których dotarła i dotrzeć mo- że oferta przedsiębiorcy, a w rozpatrywanej sprawie wymieniony warunek jest spełniony – działania przedsiębiorcy nie mają jednostkowego charakteru, godzą w interesy ogółu, korzystających z jego oferty, z góry nieustalonej zbiorowości konsumentów. Oferta handlowa Fitness Authority na stronie internetowej, niespełniająca wymogów U.o.n.p.k., adresowana jest nie do ściśle zindywidualizowanego konkretnego konsumenta, lecz do z góry nieokreślonej, niemożliwej do zidentyfikowania liczby konsu- mentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna. W TYM STANIE RZECZY UZNAĆ NALEŻY , ŻE WSZYSTKIE , WYMIENIONE WYŻEJ , USTAWOWE PRZESŁANKI ART . 24 UST . 2 PKT 1 U. O . K . K . ZOSTAŁY UPRAWDOPODOBNIONE . Zgodnie z art. 28 ust. 1 U.o.k.k., jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszają- cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione, na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych we wniosku lub będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu, że przed- siębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 U.o.k.k. (...) , a przedsiębiorca, któremu jest zarzu- cane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierza- jących do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Równocześnie, w decyzji, o której mowa wyżej, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę lub związek przedsiębiorców, obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji przyjętych zobowiązań (art. 28 ust. 3 U.o.k.k.). 16 vide E. Łętowska, Ochrona… , s. 57. 8 Jak wykazano wcześniej, w okolicznościach przedmiotowej sprawy zostało uprawdopodob- nione, że Alicja Zarębska stosuje praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, określone w art. 24 ust. 2 pkt 2 U.o.k.k. Jednocześnie przedsiębiorca zobowiązał się do zaniechania zarzucanych praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów poprzez wypełnienie obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnych, prawdziwych i pełnych informacji w przedmiocie: • pełnej identyfikacji przedsiębiorcy, a także organu, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, oraz numeru, pod którym przedsiębiorca został zare- jestrowany, • prawa odstąpienia od umowy (zwrotu towaru), nałożonego na przedsiębiorców zawierających umowy na odległość z mocy art. 9 ust. 1 pkt 1 i 6 U.o.n.p.k. w sposób nienapuszający przepisów ustawy U.o.k.k. W ocenie Prezesa Urzędu podjęte zobowiązanie w sposób wystarczający zabezpiecza i chroni interesy konsumentów. Biorąc pod uwagę wymienione okoliczności orzeczono, jak w pkt I sentencji. Ponadto, organ antymonopolowy, w oparciu o przepis art. 28 ust. 3 U.o.k.k. wyznaczył ter- min 30 dni na przekazanie informacji o wykonaniu zobowiązania, liczony od daty uprawomocnienia się decyzji. Mając to na uwadze orzeczono, jak w pkt II sentencji. Pouczenie: Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury UOKiK w Gdańsku. Podpisał: z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku Roman Jarząbek Otrzymuje : 1) Zarębska Alicja Fitness Authority Zakład główny ul. M. Reja 3 80-404 Gdańsk 2) a/a Sporządził: Adam Waszkiewicz Główny Specjalista dnia 14 grudnia 2010r.