RGD-17/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (58) 346-29-32, 346-29-33, 301-51-75 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.61-9/13/HK Gdańsk, dnia 15 listopada 2013r. D ECYZJA NR RGD.17/2013 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami), działając imieniu Prezesa Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumen- tów wszczętego, z urzędu, przeciwko przedsiębiorcom Tadeusz Jemioł i Jerzy Miotk, prowadzącym działalność gospodarczą jako Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe „Telemark” s.c. Jerzy Jemioł, Jerzy Miotk z siedzibą w Gdańsku: I na podstawie art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami), po uprawdopodobnieniu stoso- wania przez Tadeusza Jemioł i Jerzego Miotk praktyk naruszających zbiorowe interesy konsu- mentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegających na stosowaniu: [a] we wzorcu umowy pn. „Regulamin Świadczenia Usług Telekomunikacyjnych przez PHU +Telemark” s.c. w Gdańsku” postanowienia o treści: „Prawa i obowiązki każdej ze stron Umowy mogą zostać scedowane na osobę trzecią.” (punkt 7.1), [b] we wzorcu umowy pn. „Cennik podstawowy świadczenia przez PHU TELEMARK s.c. usług dostępu do internetu (Umowa zawarta na czas nieokreślony)” postanowienia o treści: „Ponowne włączenie do sieci po uprzednim odłączeniu z powodu nieuregulowania na- leżnych opłat lub nieprzestrzegania postanowień Regulaminu Operatora – kwota brutto [zł] 15,00” (3. Pozostałe usługi – opłaty jednorazowe. Opłaty administracyjne, poz. 1), w związku z postanowieniami zawartymi w „Regulaminie Świadczenia Usług Telekomuni- kacyjnych przez PHU +Telemark” s.c. w Gdańsku” o treści: „10.2.5. W przypadku uregulowania wszystkich należności Abonenta wobec Operatora, procedura ściągnięcia zaległej należności zostanie zatrzymana, a Operator w terminie 7 dni zdejmie wszystkie ograniczenia.” oraz o treści: „10.3.2. Operator w terminie do 7 dni po usunięciu przez Abonenta przyczyn i skutków nieuprawnionego działania zdejmie wszystkie ograniczenia w świadczeniu Usług.”, uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami), m.in. pod numerami: 402 i 564 [ I a] oraz 618, 1084 i 1166 [ I b], [2] oraz po przyjęciu zobowiązania Tadeusza Jemioł i Jerzego Miotk do podjęcia działań zmierza- jących do zaniechania stosowania zarzucanych im praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, tj. zobowiązania do:
usunięcia postanowień zawartych we wzorcach umowy pn. „Regulamin Świadczenia Usług Telekomunikacyjnych przez PHU +Telemark” s.c. w Gdańsku” i „Cennik podsta- wowy świadczenia przez PHU TELEMARK s.c. usług dostępu do internetu (Umowa zawar- ta na czas nieokreślony)”, o których mowa w punktach, odpowiednio, [Ia] i [Ib] senten- cji decyzji administracyjnej, i
wprowadzenia do obrotu konsumenckiego – w terminie trzech miesięcy od daty upra- womocnienia się decyzji administracyjnej - wzorców umowy zmiany te zawierających, nakłada się na ww. przedsiębiorców obowiązek wykonania tego zobowiązania; II na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumen- tów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z późniejszymi zmianami) nakłada się na przedsiębiorców Tadeusza Jemioł i Jerzego Miotk obowiązek przedłożenia, w terminie czterech miesięcy od daty upra- womocnienia się decyzji administracyjnej, informacji i dokumentów potwierdzających wyko- nanie zobowiązania, o którym mowa w punkcie I sentencji decyzji, tj.: [a] nowych wzorców umowy regulujących świadczenie przez przedsiębiorców usług telekomu- nikacyjnych na rzecz abonentów, [b] dowodów przekazania dotychczasowym abonentom propozycji zmian we wzorcach umowy ich obowiązujących, [c] kopii trzech umów, jeśli takie zostaną podpisane, z nowymi abonentami usług świadczo- nych przez przedsiębiorców. U ZASADNIENIE [1] W trakcie postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konku- rencji i Konsumentów, pod sygnaturą akt RGD.405-37/12/13/HK, w przedmiocie wstępnego ustalenia, czy wzorce umów (umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, regulaminy świadczenia usług telekomunikacyjnych, cenniki) stosowane przez wybranych przedsiębiorców telekomunikacyjnych mających siedziby na terenie właściwości miejscowej Delegatury Urzę- du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku, tj. na terenie województw pomorskiego i zachodniopomorskiego, nie naruszają przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zmianami) w sposób uzasadniający wszczęcie przeciwko tym przedsiębiorcom postępowań w sprawie stosowania przez nich prak- tyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, pozyskano m.in. przekazane Prezesowi Urzędu przez Tadeusza Jemioł i Jerzego Miotk, prowadzących działalność gospodarczą jako Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe „Telemark” s.c. Jerzy Jemioł, Jerzy Miotk z siedzibą w Gdańsku, wzorce pn. „Umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych”, „Regulamin Świad- czenia Usług Telekomunikacyjnych przez PHU +Telemark” s.c. w Gdańsku” oraz „Cennik pod- stawowy świadczenia przez PHU TELEMARK s.c. usług dostępu do internetu (Umowa zawarta na czas nieokreślony)”. [2] Zważywszy na to, że analiza ww. dokumentów ujawniła, iż postanowienia wymienione w punktach [ I a] i [ I b] sentencji decyzji administracyjnej, zawarte w „Regulaminie Świadczenia Usług Telekomunikacyjnych przez PHU +Telemark” s.c. w Gdańsku” oraz „Cenniku podstawo- wym świadczenia przez PHU TELEMARK s.c. usług dostępu do internetu (Umowa zawarta na czas nieokreślony)”, mogą być uznane za tożsame z postanowieniami niedozwolonymi, wpisa- nymi do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami), np. pod numerami: 402 i 564 [1] oraz 618, 1084 i 1166 [2], Prezes Urzędu uznał za stosowne wszczęcie wobec Tadeusza Jemioł i Jerzego Miotk, na podstawie postanowienia nr 137 z dnia [3] 29 maja 2013r., postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. [3] Tadeusz Jemioł i Jerzy Miotk odpowiadając na zawiadomienie o wszczęciu postępowania przy piśmie z dnia 14 czerwca 2013r., doręczonym w dniu 20 czerwca 2013r., podnieśli m.in., iż:
wyrażają wątpliwości co do uznania za niedozwolone postanowienia o treści „Prawa i obowiązki każdej ze stron Umowy mogą zostać scedowane na osobę trzecią.”, które to postanowienie może jednak nie być równoznaczne – wbrew twierdzeniu Prezesa Urzędu – z brzmieniem postanowień zapisanych w rejestrze postanowień wzorców umowy, o któ- rym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zmianami), pod numerami 402 i 564, tym bardziej, iż kwestio- nowany zapis pozwala nie tylko na „przelanie nabytych praw na nowego Abonenta wska- zanego przez Abonenta, który kończy umowę o świadczenie usługi”, ale i, co do zasady, na „scedowanie [obowiązków] za zgodą drugiej strony umowy zarówno dla Abonenta jak i Operatora”, choć – co przedsiębiorcy przyznają – w postanowieniu „nie są określone jednoznacznie warunki na jakich te prawa i obowiązki mogą zostać scedowane [w wy- padku Operatora] na osobę trzecią”,
podzielają pogląd Prezesa Urzędu i stwierdzają, iż „[w] świetle wyroków przywołanych z rejestru postanowień wzorców umowy pod numerami 618, 1084, 1166, zapis we wzorcu umowy pn. +Cennik podstawowy świadczenia przez PHU TELEMARK s.c. usług dostępu do internetu (Umowa zawarta na czas nieokreślony)+ o opłacie jednorazowej za ponowne włączenie do sieci po uprzednim odłączeniu z powodu nieuregulowania należnych opłat lub nieprzestrzeganiu Regulaminu Operatora zostanie usunięty w terminie do dnia 30 czerwca 2013r.”. [4] Z kolei, przy piśmie z dnia 7 sierpnia 2013r., doręczonym w dniu 7 sierpnia 2013r., przedsię- biorcy Tadeusz Jemioł i Jerzy Miotk nie tylko przedłożyli projekt „Cennika podstawowego świadczenia przez PHU TELEMARK s.c. usług dostępu do internetu (Umowa zawarta na czas nieokreślony)”, w którym „zostały uwzględnione uwagi UOKiK zawarte w piśmie z dnia 29 ma- ja 2013r.”, ale i oświadczyli, iż wobec „kontrowersji”, jakie może budzić postanowienie punktu 7.1 „Regulaminu Świadczenia Usług Telekomunikacyjnych przez PHU +Telemark” s.c. w Gdańsku”, nic nie stoi na przeszkodzie, by „w całości” usunąć je z tego wzorca. [5] Deklaracje przedsiębiorców, o których mowa w punktach [3] i [4] decyzji administracyjnej, zostały podtrzymane po raz kolejny przy piśmie z dnia 12 września 2013r., przy czym wnie- siono, dodatkowo, o „wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 28 Ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007r.” [6] Pismem z dnia 28 października 2013r. Prezes Urzędu poinformował Tadeusza Jemioł i Jerzego Miotk o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości zapoznania się z materiałem ze- branym w sprawie; z możliwości tej przedsiębiorca nie skorzystał. W TRAKCIE POSTĘPOWANIA , KTÓRE KOŃCZY NINIEJSZA DECYZJA ADMINISTRACYJNA , P REZES U RZĘDU USTALIŁ STAN FAKTYCZNY , JAK NIŻEJ . [7] Jak wynika z dokumentów przedłożonych Prezesowi Urzędu przez Tadeusza Jemioł i Jerzego Miotka, są oni, na podstawie stosownych wpisów do ewidencji działalności gospodarczej pro- wadzonej przez Prezydenta Miasta Gdańsk, odpowiednio pod numerami 73876 i 15354, przed- siębiorcami. [8] Niezależnie od powyższego, Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe TELEMARK s.c. Tadeusz Jemioł, Jerzy Miotk w Gdańsku posiada wpis do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyj- nych prowadzonego przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej dokonany pod nume- rem 464, poświadczony stosownym „Zaświadczeniem” wystawionym w dniu 4 stycznia 2005r. Odpowiednio do treści ww. „Zaświadczenia …” Spółka może m.in.:
dostarczać: [4] − publiczną sieć telekomunikacyjną przeznaczoną do rozpowszechniania lub rozprowa- dzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych drogą kablową, − stacjonarną krajową rozległą sieć transmisji danych (sieć teleinformatyczną), − stacjonarną lokalną sieć transmisji danych (sieć teleinformatyczną),
świadczyć usługi telekomunikacyjne polegające na: − rozprowadzaniu lub rozpowszechnianiu programów radiofonicznych i telewizyjnych we własnej sieci telekomunikacyjnej, − transmisji programów radiofonicznych lub telewizyjnych w celu dostarczania ich tre- ści użytkownikom końcowym, − transmisji danych świadczonej we własnej sieci telekomunikacyjnej, − transmisji danych świadczonej z wykorzystaniem sieci telekomunikacyjnej innego operatora, − zapewnianiu dostępu do sieci Internet świadczonego we własnej sieci telekomunika- cyjnej, − zapewnianiu dostępu do sieci Internet świadczonego z wykorzystaniem sieci teleko- munikacyjnej innego operatora. [9] Prowadząc działalność telekomunikacyjną Tadeusz Jemioł i Jerzy Miotk stosują w obrocie z konsumentami m.in. wzorce umowy pn. „Regulamin Świadczenia Usług Telekomunikacyjnych przez PHU +Telemark” s.c. w Gdańsku” oraz „Cennik podstawowy świadczenia przez PHU TE- LEMARK s.c. usług dostępu do internetu (Umowa zawarta na czas nieokreślony)”, postanowie- nia których, wymienione w punktach [ I a] i [ I b] sentencji decyzji administracyjnej, mogły zo- stać uznane, zdaniem Prezesa Urzędu, za tożsame z postanowieniami niedozwolonymi, wpi- sanymi do rejestru postanowień wzorców umowy, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks postępowania cywilnego m.in. pod numerami 402 i 564 [ I a] oraz 618, 1084 i 1166 [ I b]. M AJĄC NA UWADZE USTALONY STAN FAKTYCZNY ORAZ ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY , P REZES U RZĘDU ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . [10] Możliwość rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i kon- sumentów uzależniona jest od uprzedniego stwierdzenia, czy zagrożony został w niej interes publicznoprawny, bowiem Prezes Urzędu jest upoważniony do realizacji zasadniczego celu powołanej ustawy, którym, zgodnie z zapisem jej art. 1 ust. 1, jest określanie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Rozpatrywana sprawa ma, w ocenie Prezesa Urzędu, charakter publicznoprawny, albowiem dotyczy ochrony interesu szerszej grupy konsumentów, którzy mogli być, są lub mogą zostać klientami Tadeusza Jemioł i Jerzego Miotk. Tymczasem, zbiorowe interesy konsumentów pod- legają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. [11] Tadeusz Jemioł i Jerzy Miotk, prowadzący działalność gospodarczą jako Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe „Telemark” s.c. Jerzy Jemioł, Jerzy Miotk z siedzibą w Gdańsku, są przedsiębiorcami w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, odpowiednio do którego pod pojęciem tym rozumie się m.in. przedsiębiorcę w znaczeniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednoli- ty: Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zmianami), w której stosownie do art. 4 przyjęto, iż: 1) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka orga- nizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, 2) za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. [5] [12] W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja administracyjna, skarżonym przedsiębiorcom postawiono zarzut naruszenia art. 24 ust. 1 oraz art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konku- rencji i konsumentów. Odpowiednio do treści art. 24 ust. 1, „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbio- rowe interesy konsumentów”, natomiast odpowiednio do treści art. 24 ust. 2 pkt 1 tego arty- kułu, „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: […] stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedo- zwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. – Kodeks postępowa- nia cywilnego”. Aby działania przedsiębiorcy mogły zostać uznane za sprzeczne z powołanymi wyżej przepi- sami art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, niezbędne jest wykazanie, iż spełniają one łącznie następujące przesłanki:
ujawniają się w obrocie konsumenckim, a więc dotyczą relacji przedsiębiorca- konsument,
stanowią działanie bezprawne,
naruszają zbiorowe interesy konsumentów. [13] Zgodnie z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i art. 22 1 Kodeksu cy- wilnego, za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiąza- nej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. W przedmiotowej sprawie fakt stosowania przez Tadeusza Jemioł i Jerzego Miotk w obrocie z konsumentami m.in. wzorców umowy pn. „Regulamin Świadczenia Usług Telekomunikacyj- nych przez PHU +Telemark” s.c. w Gdańsku” oraz „Cennik podstawowy świadczenia przez PHU TELEMARK s.c. usług dostępu do internetu (Umowa zawarta na czas nieokreślony)” nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, co przesądza o tym, iż pierwszą z przesłanek wolno uznać za spełnioną. [14] Za spełnioną należy uznać również drugą z przesłanek, tj. bezprawność działania przedsię- biorcy, a to dlatego, że może ona być wywiedziona m.in. z tożsamości postanowień będących przedmiotem postępowania, które kończy niniejsza decyzja administracyjna, i postanowień wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego. Na rzecz takiego stanowiska Prezesa Urzędu przemawia przede wszystkim to, iż zakaz stoso- wania postanowień wpisanych do rejestru nie ogranicza się jedynie do przedsiębiorcy, prze- ciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolo- ne, lecz rozciąga się, ponadto, na wszystkich innych przedsiębiorców posługujących się po- stanowieniami identycznymi, tożsamymi, bowiem art. 479 43 Kodeksu postępowania cywilnego prawomocność przedmiotowego wyroku rozszerza – od chwili wpisania wzorca umowy do ww. rejestru – również na osoby trzecie. Wpis określonego postanowienia do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza zatem, że od tego momentu stosowanie określonej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r., sygnatura akt III SZP 3/06, stwierdził, iż „stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe inte- resy konsumentów […]”, a w jej uzasadnieniu wskazał m.in., iż „[…] praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.ik. [obecnie – art. 24] obejmuje również przy- padki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsu- [6] mentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru […]. Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.o.k.ik. [obecnie – art. 24] znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności […]”. Wobec tego, że z powołanego wywodu Sądu Najwyższego wynika wprost, iż nie jest konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej, za niedozwolone mogą zostać uznane również postanowienia wzorców umów mieszczące się w hipotezie postanowienia wpisanego do rejestru, którego treść będzie ustalona w oparciu o dokonaną jego wykładnię, bowiem stosowanie do postanowienia o treści zbliżonej tak samo godzi w interesy konsumentów, jak stosowanie postanowienia identycznego z tym, które zo- stało wpisane do rejestru. I tak, w ocenie Prezesa Urzędu postanowienia wzorców umowy wykorzystywane w obrocie konsumenckim przez Tadeusza Jemioł i Jerzego Miotk, wyszczególnione w punktach [ I a] i [ I b] sentencji decyzji administracyjnej, mogą zostać uznane za podobne, zbliżone do odpowied- nich postanowień wpisanych do rejestru postanowień niedozwolonych, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, na podstawie prawomocnych wyroków SOKiK i, jako takie, naruszać przepisy art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; na okoliczność uzasadnienia słuszności tego twierdzenia zestawiono poniżej postanowienia kwestionowane, odpowiadające im postanowienia wprowadzone do rejestru oraz wskazano przesłanki mające dowodzić ich podobieństwa.  We wzorcu umowy pn. „Regulamin Świadczenia Usług Telekomunikacyjnych przez PHU +Telemark+ s.c. w Gdańsku” znajduje się postanowienie o treści:
„Prawa i obowiązki każdej ze stron Umowy mogą zostać scedowane na osobę trzecią.” (punkt 7.1), podczas gdy w rejestrze postanowień umownych uznanych za niedozwolone zapisano m.in. postanowienia o treści:
„Abonent zezwala Operatorowi na przelanie wszelkich praw i obowiązków wynikających z niniejszej umowy na dowolny podmiot trzeci, bez dodatkowej zgody Abonenta.” (wy- rok SOKiK z dnia 19 stycznia 2005r., sygnatura akt XVII Amc 2/04, numer postanowienia w rejestrze: 402),
„Abonent wyraża zgodę na przejście praw i obowiązków wynikających z umowy na podmiot wskazany przez Operatora.” (wyrok SOKiK z dnia 29 września 2005r., sygnatu- ra akt XVII Amc 57/03, numer postanowienia w rejestrze: 564). W wyroku z dnia 19 stycznia 2005r. SOKiK podzielił i przyjął za swoją argumentację Prezesa Urzędu, zdaniem którego postanowienie wpisane do rejestru pod numerem 402 jest niedo- zwolone na podstawie art. 385 3 pkt 5 Kodeksu cywilnego, bowiem zezwala przedsiębiorcy świadczącemu usługi telekomunikacyjne na przeniesienie praw i obowiązków wynikających z umowy bez wyraźnej zgody konsumenta. Z kolei, stosownie do stanowiska SOKiK wyrażonego w wyroku z dnia 29 września 2005r., zwrot „Abonent wyraża zgodę na przejście praw i obowiązków wynikających z umowy na podmiot wskazany przez Operatora” należy rozumieć w ten sposób, że konsument „a priori”, a więc jeszcze przed powstaniem konkretnych praw bądź obowiązków w czasie trwania umo- wy traci możliwość sprzeciwu wobec zamierzonego zbycia praw lub obowiązków swojego kon- trahenta, a taka sytuacja odpowiada sensowi powołanego już wcześniej art. 385 3 pkt 5 Ko- deksu cywilnego. Wobec tego, iż w „Regulaminie …”:
zdefiniowano wyczerpująco, w punktach 7.2-7.9, wszystkie kwestie związane z cesją praw i obowiązków abonenta (łącznie z wysokością opłat pobieranych „za wykonanie Cesji praw i obowiązków Abonenckich” przez operatora), [7]
brak jest jakichkolwiek postanowień odnoszących się do kwestii związanych z cesją praw i obowiązków operatora, w tym odnoszących się do konieczności poinformowania konsumenta o zamiarze podjęcia przez niego takiego działania i uzyskania na nie zgody (bądź – w przeciwnym wypadku – zapewnienia mu, w związku z tym, możliwości wypo- wiedzenia umowy), uznaje się, iż, niezależnie od widocznych różnic w użytych sformułowaniach, postanowienie kwestionowane i postanowienia wpisane do rejestru wywołują podobny skutek, a zatem, ma- jąc na uwadze tę okoliczność, można je w tym zakresie uznać za analogiczne.  We wzorcu umowy pn. „Cennik podstawowy świadczenia przez PHU TELEMARK s.c. usług dostępu do Internetu (Umowa zawarta na czas nieokreślony)” znajduje się postanowienie o treści:
„Ponowne włączenie do sieci po uprzednim odłączeniu z powodu nieuregulowania na- leżnych opłat lub nieprzestrzegania postanowień Regulaminu Operatora – kwota brutto [zł] 15,00.” (3. Pozostałe usługi – opłaty jednorazowe. Opłaty administracyjne, poz. 1), pozostające w związku z postanowieniami zawartymi w „Regulaminie Świadczenia Usług Telekomunikacyjnych przez PHU +Telemark+ s.c. w Gdańsku o treści:
„10.2.5. W przypadku uregulowania wszystkich należności Abonenta wobec Operatora, procedura ściągnięcia zaległej należności zostanie zatrzymana, a Operator w terminie 7 dni zdejmie wszystkie ograniczenia.” oraz o treści:
„10.3.2. Operator w terminie do 7 dni po usunięciu przez Abonenta przyczyn i skutków nieuprawionego działania zdejmie wszystkie ograniczenia w świadczeniu Usług.”, gdy, tymczasem, w rejestrze postanowień niedozwolonych zapisano m.in. postanowienia o treści:
„W przypadku nie uiszczenia opłaty w terminie sygnał zostanie odłączony od gniazda. W przypadku wyrażenia przez użytkownika chęci z dalszego korzystania z sygnału, wyko- nawca dokona przyłączenia po zapłaceniu zaległości i dokonaniu jednorazowej opłaty za ponowne przyłączenie.” (wyrok SOKiK z dnia 5 stycznia 2005r., sygnatura akt XVII Amc122/03, numer postanowienia w rejestrze: 618),
„W przypadku odłączenia sygnału z lokalu z winy abonenta jego ponowne podłączenie nastąpi po uregulowaniu zaległości i wniesieniu opłaty za ponowną aktywację (ponowna aktywacja – wznowienie dostarczania sygnału telewizji kablowej w istniejącym przyłą- czu, podlegające opłacie zgodnie z cennikiem operatora).” (wyrok SOKiK z dnia 9 czerwca 2006r., sygnatura akt XVII Amc90/05, numer postanowienia w rejestrze: 1084),
„Ponowne podłączenie Abonenta nastąpi wyłącznie po uregulowaniu zaległości wraz z dodatkową opłatą za ponowne włączenie określoną w cenniku.” (wyrok SOKiK z dnia 12 marca 2007r., sygnatura akt XVII AmC 1/07, numer postanowienia w rejestrze: 1166). Jak wskazuje na to analiza treści postanowienia kwestionowanego we wzorcu umowy pn. „Cennik podstawowy świadczenia przez PHU TELEMARK s.c. usług dostępu do Internetu (Umowa zawarta na czas nieokreślony)”, pozostającego w związku z postanowieniami zawar- tymi we wzorcu umowy pn. „Regulamin …”, oraz postanowień przywołanych, wpisanych do rejestru, odnoszą się one do sytuacji, które charakteryzują: zwłoka abonenta w zapłacie za świadczone przez operatora usługi oraz skutek tej zwłoki, ujawniający się po upływie okre- ślonego w umowie terminu opóźnienia w płatności, w postaci zawieszenia bądź nawet zaprze- stania świadczenia usługi; równocześnie, w wypadku gdy abonent jest zainteresowany wzno- wieniem świadczenia usługi, przedmiotowe postanowienia uprawniają operatora nie tylko do żądania uregulowania przez abonenta zaległych należności (wraz z odsetkami, które, po myśli art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, są typową sankcją kontraktową z tytułu opóźnienia w speł- nieniu świadczenia pieniężnego), ale i – dodatkowo – również „opłaty aktywacyj- nej/przyłączeniowej” (mającej charakter kary umownej, zastrzeżonej z mocy art. 483 § 1 [8] Kodeksu cywilnego, do przypadków niewykonania lub wykonania nienależytego zobowiązań niepieniężnych). Wobec tego, iż tak w postanowieniu znajdującym się w „Cenniku …”, jak i w postanowieniach wpisanych do rejestru, swoistą sankcję za niewykonanie w terminie zobowiązań pieniężnych stanowi konieczność uiszczenia przez abonenta, w celu wznowienia przez operatora świad- czenia usług, „opłaty aktywacyjno/przyłączeniowej”, wobec tego, że pobieranie tej opłaty jest niedopuszczalne (okoliczność ta stanowiła bowiem podstawę umieszczenia klauzul o nu- merach 618, 1084 i 1166 w rejestrze postanowień niedozwolonych), przyjąć należy, iż mogą one zostać uznane za zbliżone, tożsame. [15] W stanie rzeczy opisanym jak wyżej stwierdzić zatem należy, iż w stopniu wystarczającym została uprawdopodobniona przez Prezesa Urzędu bezprawność działań Tadeusza Jemioł i Je- rzego Miotk, polegających na stosowaniu we wzorcach umów łączących ich z konsumentami postanowień, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postę- powania cywilnego. [16] Zdaniem Prezesa Urzędu, za spełnioną należy uznać także i trzecią przesłankę, o której mowa w punkcie [12] uzasadnienia decyzji, a to dlatego, że naruszenie zbiorowych interesów kon- sumentów ma miejsce wtedy, gdy działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów ja- ko zbiorowości, gdy skierowane jest nie tylko do konsumentów indywidualnych, lecz do szer- szego, nieograniczonego liczbowo kręgu osób, do których dotarła bądź dotrzeć mogła oferta przedsiębiorcy, który to warunek w rozpatrywanej sprawie był/jest lub może być spełniony, albowiem oferta usług telekomunikacyjnych przedstawiana przez Tadeusza Jemioł i Jerzego Miotk, zawierająca postanowienia niedozwolone, adresowana była, bądź jest, nie do ściśle określonego, konkretnego konsumenta, lecz do z góry nieokreślonej, trudnej do bliższego zi- dentyfikowania liczby konsumentów, których sytuacja była, oraz pozostała, identyczna i wspólna. [17] Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszają- cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczno- ści sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1 tej ustawy , lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – że przedsiębior- ca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 ustawy, a przedsiębiorca, któremu jest zarzu- cane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania działań zmierzają- cych do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obo- wiązek wykonania tych zobowiązań, a stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy – może również określić termin ich wykonania. Z kolei, odpowiednio do art. 28 ust. 3 ustawy, w decyzji, o której mowa w ust. 1 tego artyku- łu, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek złożenia, w wyznaczonym terminie, informacji o stopniu realizacji zobowiązań. [18] Wobec tego, iż w toku postępowania, które kończy niniejsza decyzja administracyjna, Tade- usz Jemioł i Jerzy Miotk przedłożyli zobowiązanie do podjęcia określonych działań zmierzają- cych do zapobieżenia naruszeniom art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. zobowiązanie do:
usunięcia postanowień zawartych we wzorcach umowy pn. „Regulamin Świadczenia Usług Telekomunikacyjnych przez PHU +Telemark” s.c. w Gdańsku” i „Cennik podstawowy świadczenia przez PHU TELEMARK s.c. usług dostępu do internetu (Umowa zawarta na czas nieokreślony)”, o których mowa w punktach [ I a] i [ I b] sentencji decyzji administracyjnej, i
wprowadzenia do obrotu konsumenckiego wzorców umowy, które zmiany te będą zawiera- ły, Prezes Urzędu uznał, iż działania objęte zobowiązaniem złożonym przez przedsiębiorców, zmierzając do zapobieżenia zarzucanym przedsiębiorcy praktykom, uzasadniają wydanie de- [9] cyzji administracyjnej w trybie art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsu- mentów, co, mając na uwadze, ORZEKŁ , JAK W PUNKCIE I SENTENCJI DECYZJI . [19] Równocześnie, działając w oparciu o art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumen- tów, Prezes Urzędu nałożył na Tadeusza Jemioł i Jerzego Miotk obowiązek przekazania – w terminie czterech miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji administracyjnej – informa- cji i dokumentów dotyczących sposobu wykonania zobowiązań, o których mowa w punkcie I sentencji decyzji, tj.: [a] nowych wzorców umowy regulujących świadczenie przez przedsiębiorców usług teleko- munikacyjnych na rzecz abonentów, [b] dowodów przekazania dotychczasowym abonentom propozycji zmian we wzorcach umo- wy ich obowiązujących, [c] kopii trzech umów, jeśli takie zostaną podpisane, z nowymi abonentami usług świadczo- nych przez przedsiębiorców, co, mając na uwadze, ORZEKŁ , JAK W PUNKCIE II SENTENCJI DECYZJI . P OUCZENIE : Stosownie do treści art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Pre- zesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsu- mentów w Gdańsku, w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku Roman Jarząbek O TRZYMUJĄ : Tadeusz Jemioł PH-U „Telemark” s.c. Tadeusz Jemioł, Jerzy Miotk ul. Leszczyńskich 1H m. 23 80-464 Gdańsk Jerzy Miotk PH-U „Telemark” s.c. Tadeusz Jemioł, Jerzy Miotk ul. Romana Lipowicza 39 80-809 Gdańsk