RGD-3/2020

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY 1 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl G dańsk , dnia 29 maja 2020 r. RGD-610-11/18-20/AW D ECYZJA NR RGD. 3/2020 WERSJA JAWNA (tajemnica przedsiębiorstwa i inne informacje prawnie chronione oznaczone jako [xxx]) Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. ) w związku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 369 ze zm.), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu przeciwko Betterday Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, umarza się postępowani e w sprawie stosowania przez ww. przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na: 1) wywoływaniu w trakcie organizowanych przez przedsiębiorcę pokazów wraże nia, że konsument już uzyskał lub uzyska bezwarunkowo nagrodę, tj. wylosował lub otrzyma bezwarunkowo „nagrodę główną”, którą stanowić mają prezentowane produkty (np. odkurzacz piorący, zestaw naczyń) określane jako „prezent”, „gratis”, podczas gdy warunk iem otrzymania tych nagród jest zakup jednego ze wskazanych towarów (np. materaca MEDI AIR 3D), za który konsument zobowiązany jest zapłacić „cenę promocyjną”  co mogło stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 9 pkt 8 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2070), a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 2) przekazywaniu konsumentom na etapie wykonania umowy sprzedaży zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa nieprawdziwych informacji sugerujących, że nie przysługuje im prawo do odstąpienia od zawartej umowy  co mo gło stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (tekst jednolity : Dz. U. z 2017 r. poz. 2070), a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl UZASADNIENIE [1] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: Prezesem Urzędu lub Prezesem UOKiK ), na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 369 ze zm.) (zwanej dalej: uokik ) w roku 2018 przeprowadził postępowanie wyjaśniające o sygn. RGD. 405-8/18/AW w celu wstępnego ustalenia, czy działania Clavam Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, związane z prowadzeniem sprzedaży poza lokalem przedsiębiorstwa mogą stanowić praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 1 i ust . 2 ww. ustawy. [2] W trakcie działań prowadzonych przez Prezesa Urzędu przedsiębiorca zmienił nazwę i od 23 października 2018 r. posługiwał się firmą Betterday Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu. W toku postępowania Prezes Urzędu zgromadził materiał dowodowy (w tym skargi konsumentów i zawiadomienia rzeczników konsumentów), którego analiza wskazywała, że Spółka mogła stosować praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów . [3] W dniu 19 grudnia 2018 r., postanowieniem nr 83 (zwanym dalej: postanowieniem ) P rezes Urzędu wszczął wobec ww. przedsiębiorcy , z urzędu, postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegając ych na:  wywoływaniu w trakcie organizowanych przez przedsiębiorcę pokazów wrażenia, że konsument już uzyskał lub uzyska bezwarunkowo nagrodę, tj. wylosował lub otrzyma bezwarunkowo „nagrodę główną”, którą stanowić mają prezentowane produkty (np. odkurzacz piorący, zestaw naczyń) określane jako „prezent”, „gratis”, podczas gdy warunkiem otrzymania tych nagród był zaku p jednego ze wskazanych towarów (np. materaca MEDI AIR 3D), za który konsument zobowiązany był zapłacić „cenę promocyjną”  co mogło stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 9 pkt 8 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nie uczciwym praktykom rynkowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017, poz. 2070), zwanej dalej: upnpr, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 uokik;  przekazywaniu konsumentom na e tapie wykonania umowy sprzedaży zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa nieprawdziwych informacji sugerujących, że nie przysługuje im prawo do odstąpienia od zawartej umowy  co mogło stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 upnpr, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 uokik. P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW USTALIŁ , CO NASTĘPUJE : [4] Betterday Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu (zwana dalej: Spółką , przedsiębiorcą, stroną postępowania ) do dnia 23 października 2019 r. była wpisana do KRS pod Nr 0000715403 (Regon 369319543, NIP 7831771206). Rejestracja Spółki w KRS została dokonana w dniu 24 stycznia 2018 r. pod firmą Clavam – pod którą to Spółka prowadziła działalność do 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl dnia 22 października 2018 r. Z informacji pochodzącej z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że aktem notarialnym z dnia 11 października 2018 r. dokonano zmiany §2 umowy Spółki poprzez zmianę m.in. nazwy (firmy) Spółki na Betterday Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu. Wpisu do KRS w powyższym zakresie Sąd Rejestrowy dokonał w dniu 23 października 2018 r., z którym to dniem doszło do zmiany firmy przedsiębiorcy. [5] Spółka prowadziła działalność na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Przedmiot działalności Spółki to: - pozo stała sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, straganami i targowiskami (PKD 47,99, Z), - handel hurtowy, z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi (PKD 46), - transport lądowy oraz transport rurociągowy (PKD 49), - magazynowanie i działalność usługowa wspomagająca transport (PKD 52), - działalność usługowa w zakresie informacji (PKD 63), - pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych (PKD 64, 99, Z), - pozostała działalność wspomagająca usługi finansowe, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych (PKD 66, 19, Z), - działalność prawnicza, rachunkowo - księgowa i doradztwo podatkowe (PKD 69), - reklama, badanie rynku i opinii publicznej (PKD 73). [6] Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie a sortyment oferowany do sprzedaży poza lokalem przedsiębiorstwa na prezentacjach obejmował między innymi produkty do masażu (mata wibracyjna Bodyshape), produkty wełniane, materac MEDI AIR 3D, odkur zacz piorący, zestaw naczyń i inne produkty poboczne jak turboszczotka, noże, multipodpora, Power Flex. [7] Oferta Spółki była skierowana do nieokreślonej grupy konsumentów, jednakże ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że konsumentami, którzy mogli b yć szczególnie dotknięci działaniami Spółki przy wołanymi w sentencji postanowienia były osoby starsze w wieku 65+. [8] W toku prowadzonego przez Prezesa UOKiK postępowania Spółka twierdziła, że nie zapraszała konsumentów na pokazy, ponieważ wszystkie zadania telemarketingowe związane z gromadzeniem zainteresowanych na pokazach zlecała podmiotowi zewnętrznemu. Był nim [xxx], zarejestrowana zgodnie [xxx]. [9] Z treści skarg jakie zgromadził Prezes Urzędu w toku postępowania wynika mechanizm zachowania przedsiębiorcy. Najpierw zleceniobiorca Spółki – ww. firma telemarketingowa informowała rozmówców (konsumentów) o otrzymaniu darmowego upominku, który miał być odebrany w czasie spotkania , którego celem miała być prelekcja na t ematy związane z ochroną zdrowia, a w szczególności dotyczące zapobieganiu dolegliwościom kręgosłupa oraz najnowszych technik i urządzeń do masażu. Konsumenci wnoszący do Prezesa UOKiK skargi argumentowali, że w ten sposób odnosili wrażenie, że spotkanie m iało dotyczy ć ochrony zdrowia. W rzeczywistości prelekcja dotyczyła prezentacji produktów oferowanych przez Spółkę, konsumenci dowiadywali się wówczas, że część towarów mog li otrzymać bezpłatnie w ramach organizowanego losowania „nagrody głównej”. Z treśc i skarg wynika ło ponadto , że w trakcie pokazu dokon ywano komputerowego losowania spośród uczestników spotkania osób uprawnionych do dalszego losowania „nagrody głównej”. Lista osób wyświetlana była np. na ekranie lub podawana do publicznej wiadomości. Loso wanie nagrody głównej odbywało się w uroczysty sposób, np. w ozdobionych 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl kopertach znajd owały się kartki z nazwami prezentów i produktem reklamowanym podczas prezentacji, za który trzeba było zapłacić. Po wylosowaniu kopert konsumenci proszeni byli na indywidualne konsultacje przy specjalnie przygotowanych stanowiskach, celem zawarcia umowy sprzedaży na jeden z oferowanych produktów w „cenie promocyjnej” powyżej 7.000 zł . Jak wynika ze skarg - najczęściej były to materace rehabilitacyjne. Ze skarg konsume ntów wynika nadto , że formalności związane z zawarciem umowy sprzedaży i umowy kredytowej trwały bardzo krótko, przy czym koniecznym elementem podejmowanych czynności było doprowadzenie do pozyskania podpisu konsumenta na dokumentach, tj.: - umowa sprzedaży wraz z ogólnymi warunkami umowy, - aneks ogólnych warunków umowy dot. ochrony danych osobowych, - pouczenie o odstąpieniu od umowy wraz ze wzorem odstąpienia od umowy oraz możliwości skorzystania z pozasądowych sposobów rozpatrywania rek lamacji i dochodzenia roszczeń oraz zasadach dostępu do tych procedur, - informacją prawną „odpowiedzialność konsumenta za zmniejszenie wartości rzeczy”, - Wniosek/Umowa o Kredyt na zakup towarów/usług. [10] W swoich wystąpieniach do Prezesa Urzędu konsumenci wskazywali, że podczas pokazów nie otrzymali wszystkich kopii podpisywanych dokumentów oraz miała być na nich wywoływana presja czasowa i psychiczna poprzez uniemożliwienie im zapoznania z ich treścią i niewyjaśnianie im warunków odstąpienia od umowy. Kons umenci twierdzili również , że próbując uzyskać informację o możliwości odstąpienia od umowy w miejscu pokazu lub telefonicznie, pracownicy Spółki mieli wprowadzać ich w błąd, co do przysługujących praw wynikających z przepisów . W tym, w szczególności , po z awarciu umowy sprzedaży mieli zastraszać konsumentów wszczęciem postępowań przed sąd ami, komornikami, czy szeroko rozumianymi konsekwencjami finansowymi, łamiąc przy tym swoim zachowaniem i nieprzyzwoitym słownictwem panujące normy obyczajowe . Rozmowy miały być prowadzone „w sposób agresywny i napastliwy w celu zastraszenia”, konsumenci mieli być nękani telefonami, aby nie dopuścić do złożenia rezygnacji w ramach przysługującego prawa do odstąpienia od umowy. Sprzedane towary miały być także dostarczane prz ez pracowników przedsiębiorcy do miejsca zamieszkania konsumenta, co w przypadku odstąpienia od zawartej umowy narażało konsumentów na ponoszenie wysokich kosztów związanych z odesłaniem towarów na adres Spółki – wskazywali autorzy sygnałów kierowanych do UOKiK . [11] W toku prowadzonych czynności Prezes Urzędu stwierdził, że w 2019 r. Spółka odsprzedawała usługę polegającą na organizacji pokaz ów innym kontrahentom takim jak na przykład [xxx] Usługa odsprzedaży gotowych pokazów obejmowała realizację usług telemarketingowych, wynajem sal gdzie odbywały się pokazy , czy samo przeprowadzenie pokazu. Zawieranie umów z konsumentami pozostawało w gestii ww. kontrahentów Spółki . Spółka organizowała ok. [xxx] pokazów miesięczni e. [12] Jak wynika z dokumentacji zgromadzonej przez Prezesa Urzędu w trakcie niniejszego postępowania , w dniu 03 lipca 2019 r. Betterday Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu – stosownie do planu przekształcenia z dnia 18 stycznia 2019 r. - przekształciła się w Amable Sp. z o.o. Spółka komandytowa Baladro Sp. k. z siedzibą w Poznaniu. Komplementariuszem niniejszej spółki była Amable Sp.z o.o. Sp. k. z siedzibą w Poznaniu. Z kolei komplementariuszem tejże spółki była Amable Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu. [13] Z tr eści dokumentów uzyskanych przez Prezesa UOKiK w toku postępowania wynika, że kolejne spółki były następnie wykreślane z Krajowego Rejestr Sądowego. I tak: 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Amable Sp. z o.o. Spółka komandytowa Baladro Sp. k. z siedzibą w Poznaniu została wykreślona w dniu 29 sierpnia 2019 r., zaś jej komplementariusz to jest Amable Sp. z o.o. Sp. k. – w dniu 30 sierpnia 2019 r. [14] J ak wskazuje treść ww. dokumentacji, spółka Amable Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (czyli komplementariusz Amable Sp.z o.o. Sp. k. z siedzibą w P oznaniu) przystąpiła przy tym do transgranicznego połączenia ze spółką PAREKI Consultancy Limited z siedzibą w Nikozji (Cypr). W efekcie niniejszej transakcji, będąc spółką przejmowaną przez ww. podmiot cypryjski, także zakończyła swój byt prawny. W rezul tacie przeprowadzonego transgranicznego połączenia w dniu 23 października 2019 r. z Krajowego Rejestru Sądowego wykreślon o Betterday Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu – stronę postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu. P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . [15] Materialnoprawną podstawę do analizy działań przedsiębiorcy z punktu widzenia stosowania zakazanych praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów stanowi art. 24 uokik. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ww. ustawy zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do ust. 2 powołanego przepisu, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowan ie przedsiębiorcy, w szczególności, jak wymienia przepis art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów (art. 24 ust. 3 uokik). [16] J ak wynika z art. 24 ust. 2 uokik, za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów może zostać uznane wyłącznie takie działanie przedsiębiorcy, które spełnia łącznie następujące przesłanki:  podejmowane jest w relacji przedsiębiorca – konsument,  jest sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami,  godzi w zbiorowe interesy konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu działania podejmowane przez Spółkę mogły wypełniać znamiona bezprawności poprzez naruszenie zakazu stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych określonego w art. 3 upnpr oraz ich niezgodność z przepisami ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 134 ze zm.), zwanej dalej: upk , która określa, w szczególności: obowiązki przedsiębiorcy zawierającego umowę z kon sumentem, zasady i tryb zawierania z konsumentem umowy na odległość i poza siedzibą przedsiębiorstwa, a także zasady i tryb wykonywania przysługującego konsumentowi prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza siedzibą przedsiębiorstwa. [17] Odnosząc się do zakazu stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 upnpr, praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Przepis ten ma charakter klauzuli generalnej, która w celu wykazania stosowania danej praktyki wymaga odpowiedniej konkretyzacji. 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [18] Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 4 upnpr przez praktykę rynkową rozumie się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. [19] Artykuł 4 ust. 2 upnpr stanowi, że za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodek su dobrych praktyk. Co istotne, zgodnie z art. 4 ust 2 zd. 2 upnpr, wymienione w tym przepisie praktyki nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych w ust. 1. [20] W myśl art. 5 ust. 1 upnpr praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji (art. 5 ust. 2 pkt 1 upnpr), które w szczególności może dotyczyć praw konsumenta, w szczególności prawa do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo prawa do obniżenia ceny lub do odstąpienia od umowy (art. 5 ust. 3 pkt 4 upnpr). [21] Ustawodawca w art. 9 pkt 8 upnpr wskazał, że nieuczciwymi praktykami rynkowymi w każdych okolicznościach jest między innymi agresywna praktyka rynkowa polegająca na wywoływaniu wrażenia, że konsument już uzyskał, uzyska b ezwarunkowo lub po wykonaniu określonej czynności nagrodę lub porównywalną korzyść, gdy w rzeczywistości nagroda lub inna porównywalna korzyść nie istnieje lub uzyskanie nagrody lub innej porównywalnej korzyści uzależnione jest od wpłacenia przez konsumen ta określonej kwoty pieniędzy lub poniesienia innych kosztów. [22] Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym posługuje się pojęciem przeciętnego konsumenta. Artykuł 2 pkt 8 upnpr wskazuje, że przez przeciętnego konsumenta rozumie się konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny tej dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. Zachowanie Spółki w zakresie stawianych zarzutów stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych powinno zatem podlegać ocenie w odniesieniu do przeciętnego konsumenta. [23] Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 9 upk , najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się z umową na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa przedsiębiorca ma obowiązek poinformować konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o sposobie i terminie wykonania prawa odstąpienia od umowy na podstawie art. 27, a także wzorze formularza odstąpienia od umowy. Ponadto, w przypadku umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa przedsiębiorca ma obowiązek udzielić konsumentowi informacji, o których mowa w art. 12 (w tym o prawie odstąpienia od umowy oraz o wzorze formularza odstąpienia od umowy), utrwalonych na papierze lub, jeżeli konsument wyrazi na to zgodę, na innym trwałym nośniku, w sposób czytelny i wyrażonych prostym językiem (art. 14 ust. 1 upk). Art. 27 upk przewiduje, że konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 33, art. 34 ust. 2 i art. 35. [24] Zważywszy na treść sygnałów przekazywanych przez konsumentów Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowieniem nr 83 z dnia 19 grudnia 2018 r. postanowił wszcząć wobec Betterday Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu postępowanie 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W postanowieniu organ postawił dwa zarzuty : 1) dotyczący wywoływania w trakcie organizowanych przez przedsiębiorcę pokazów wrażenia, że konsument już uzyskał lub uzyska bezwarunkowo nagrodę , 2) odnośnie przekazywania konsumentom nieprawdziwych informacji sugerujących, że nie przysługuje im prawo do odstąpienia od zawartej umowy . Poniżej Prezes Urzędu omówi skrótowo każdy z ww. zarzutów. Ad 1 Skargi konsumenckie, które wpłynęły do Prezesa Urzędu mogą świadczyć o nieuczciwych praktykach jakich dopuszcza ła się Spółka składając konsumentom propozycję z awarcia umowy sprzedaży produktów oferowanych poza lokalem przedsiębiorstwa, to jest podczas pokazów organizowanych przez przedsiębiorcę . Podczas spotkania konsumenci dowiadywali się, że w danym momencie w różnych miastach Polski równolegle odbywały się pokazy Spółki, w trakcie których przeprowadz ano komputerowe losowanie osób uprawnionych do dalszego losowania nagrody głównej, którą mieli otrzyma ć „w prezencie” „gratis”. Przedmiot nagrody m ia ły stanowić produkty prezentowane na pokazie. Świadczą o tym następujące fragmenty skarg:  skarga z dnia 10 lipca 2018 r. (ZR): „Po przedstawieniu produktów (…) punktem kulminacyjnym było losowanie głównej nagrody - 3 – produktów od 3 – sponsorów cyt. „zupełnie za darmo”: odkurzacz piorący, mata wibracyjna i zestaw naczyń na sumę około 16.000 zł. Tą wybraną osobą byłam Ja (…). Podeszłam do tego bez entuzjazmu ponieważ przypuszczam, że będzie w tym coś podstępnego. Pan (…) – jeden z przedstawicieli firmy oferującej poprosił mnie na rozmowę. Zachwalał, że tyle produktów dostałam za darmo [mata wibracyjna, odkurzacz piorący, zestaw naczyń, turboszczotka – dop. UOKiK], jednak muszę kupić materac rehabilitacyjny 3D -AIR za 10.500 zł. Cena promocyjna 8.500. Rozłożona na 48 rat (…)”;  skarga z dnia 10 kwietnia 2018 r. (KP): (pisownia oryginalna) „Pokaz był. Naczynia. odkurzacz piorący. + 2 materace rehabilitacyjne. Było też losowanie nagrody głównej która padła na moje nazwisko (…) było losowanie komputerowe i koperty co też, były 3 sztuki puste. A ja wylosowałam tą kopertę ktrura miała nagrodę. Odkurzacz piorący, naczynia, materace rehabilitacyjne. Poszłam na konsultacje do stolika (…) która tak szybko się odbyła że Pan (…) powiedział że to co było w kopercie to jest dla mnie zadarmo, ale jeden z materacy miałam wpłacać abonament na firmę w ratach 48 miesięcy po 228,26. A cena towaru była 7700 zł.” ;  skarga z dnia 1 września 2018 r. (SK): (pisownia oryginalna) „Podczas pokazu przeprowadzono l osowanie osób następnie wylosowane osoby losowali koperty w których byli kartki z różnymi sprzętami. Ja wylosowałam kopertę Nr 10 w której znajdowali się materac rehabilitacyjny, który nabyłam z 30% rabatem tj. za 7.900 zł, odkurzacz piorący matę wibracyjną i zestaw naczyń kuchennych miałam otrzymać nieodpłatnie. Zrobiono to podstępnie, nigdy nie zdarzyło się mnie, żeby za wylosowane rzeczy płacić w dniu podpisania umowy do banku”;  skarga z dnia 10.10.2018 r. (BG): (pisownia oryginalna) „Pan (…) poinformował nas, że odbyło się losowanie komputerowe nagród w całej Polsce. Z naszej grupy wylosowano kilka nazwisk. Osoby te losowały koperty i otrzymały nagrody. Były to komplety noży (3 szt), albo kwota pieniężna, która miała być odliczona, od ceny produktu, kt óry by się zdecydowano zakupić (…). Potem prowadzący powiedział, że będziemy losować główną nagrodę, to jest materac rehabilitacyjny 3D -AIR w cenie 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 10.700 zł. Po czym oznajmił, że dziś jest promocja i ten materac kosztuje 8.500 zł. Poczym dodał, że kto zostanie wylosowany otrzyma dadatkowo w prezencie matę masyjącą wibracyjną w cenie 10.500 zł + do tego komplet super garnków za cenę 7.900 zł, a do tego jeszcze odkurzacz piorący w cenie 6.900 zł. (…). Osoby, które wcześniej otrzymały nagrody, były proszone do innych współpracowników przy stolikach, każdy osobno. Były one proszone o podanie danych i namawiane do kupna materaca rehabilitacyjnego 3D- AIR, który jest tkany srebrną nitką i dziś jest w cenie promocyjnej. Prowadzący po zebraniu kuponów, wybrał ze wszystkich gości, akurat mnie i poprosił, abym była Marysią losującą nagrodę główną (…) wylosowałam 3 kupony z nazwiskami (…). O ironio losu między nimi był kupon z moim nazwiskiem. Osoby, które wylosowały i ja zostaliśmy poproszeni do konsultantów, do stolików na rozmowę i podpisanie umowy. Wpadłam w dziwne podniecenie, oczarowanie, radość ż e wygrałam tyle rzeczy. Pan, który rozmawiał ze mną był miły gratulował, że jeszcze się tak nie zdarzyło, aby osoba losująca wybrała samą siebie (…). Poczym przystąpił do spisania umowy. Zgodziłam się, dałam namówić się ogłupiona w dziwnej euforii . ”. W ocenie Prezesa Urzędu Spółka w toku prezentacji mogła pomijać istotne informacje o warunkach, które determinowały otrzymanie nagrody, a które były niezbędne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy. Informacja o otrzymaniu nagrody, „prezentu gratis” stwarzała w konsumencie przekonanie, że skoro nie wiązały go konsekwencje finansowe, to m ógł przyjąć wygraną. Gdyby jednak Spółka przed pokazem ujawniła informację, iż odebranie nagrody wiązać się będzie z koniecznością zakupu jednego z prezentowanych towarów w „cenie promocyjnej” (w kwocie przewyższającej 7.000 zł), to konsument kierowałby się większą rozwagą i ostrożnością w podejmowaniu decyzji o zakupie, zastanowiłby się przede wszystkim na ile towar ten jest mu niezbędny, w przeciwnym wypadku zrezygnowałby z uczestniczenia w takim spotkaniu i nie przyjąłby oferty Spółki. Poddany jednak technikom marketingowym o sugerowanej wygranej w losowaniu i rzekomym otrzymaniu jej za darmo, „w prezencie”, „gratis”, szczególnie przeciętny konsument 65+ w wyniku wywoływanej na nim presji, mógł czuć się zobowiązany do zawarcia umowy, co mo gło powodować podjęcie decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Konsumentom przekazywano informację, że w wyniku losowania na kupowany produkt udzielono promocji. Informacja ta, przy towarzyszącej podczas pokazów silnej presji emocjonalnych czynników mogła w nich budzić silne pragnienie i koncentrowanie uwagi na przed miocie promocji, stanowiąc usprawiedliwienie dla decyzji o zakupie, której w innych warunkach nie dokonaliby. Powyższe działanie przedsiębiorcy polegające na wywoływaniu wrażenia, że konsument już uzyskał lub uzyska bezwarunkowo nagrodę, tj. wylosował lub otrzyma bezwarunkowo „nagrodę główną”, którą stanowić miały prezentowane produkty (np. odkurzacz piorący, zestaw naczyń) określanie jako „prezent”, „gratis”, podczas gdy warunkiem otrzymania tych nagród był zakup jednego ze wskazanych towarów (np. materac a 3 D- AIR), za który konsument zobowiązany był zapłacić „cenę promocyjną” mogło stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w świetle art. 9 pkt 8 upnpr, bowiem Spółka pomijała w trakcie prezentacji informacje dotyczące konieczności dokonania zakupu jednego z of erowanych produktów w celu uzyskania nagrody, co skłaniało konsumentów do decyzji dotyczącej zawarcia umowy sprzedaży, której nie podjęliby gdyby posiadali pełną wiedzę dotycząca warunków otrzymania nagrody. Ad 2 Art. 27 upk przewiduje, że konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 33, art. 34 ust. 2 i art. 35. Z e skarg konsumentów pozyskanych w toku postępowania wynika, że o ile w ogólnych warunkach do umowy sprzedaży znajduje się informacja o prawie odstąpienia od umowy, z którą konsumenci zapoznają się najczęściej po pokazie, bowiem podczas zawierania umowy pra cownicy wywoł ywali presję czasowa uniemożliwiającą zapoznanie z treścią warunków umowy i nie wyjaśnia li ich warunków, to na etapie wykonania kontraktu sprzecznie informowali konsumentów, że nie przysługuje im prawo odstąpienia od umowy. O powyższym mogą świadczyć m.in. następujące fragmenty skarg:  skarga z dnia 10 października 2018 r. (BG): „Pan podkładał egzemplarze umowy, które podpisywałam, jak w amoku – podpisując wszystko nie czytając niczego on podawał, a ja podpisywałam. Powiedział, że jeśli nie mam auta to oni odwiozą mnie do domu z prezentami (…). Zadzwoniłam i zapytałam, czy mogę odstąpić od umowy. Pan powiedział mi, że nie jest to możliwe, ponieważ materac jest to produkt medyczny i nie podlega zwrotowi. Potem znowu dzwoniłam i uzyskałam odp., że nie mogę odstąpić od zawartej umowy, bo nie przysługuje mi takie prawo.”  skarga z dnia 23 maja 2018 r. (JB): „Po przeczytaniu umowy dowiedziałam się, że jednak mam prawo zwrotu do 14 dni od zakupu. Ponownie udałam się do sprzedających i pokazałam im §II ust. 5. Wtedy oświadczono mi, że jest wprowadzona poprawka do umowy uzgodniona z UOKiK o niemożliwości zwrotu, czego nie ma w umowie !”;  skarga z dnia 10 kwietnia 2018 r. (KP): „Na drugi dzień dzwonił (…) ja powiedziałam że chcę ten towar oddać, a on powiedział że nie ma szans bo to była nagroda główna jedna na gminę (…), która była dla mnie (…) zostałam oszukana”;  skarga z dnia 16 maja 2018 r. (DMM): „(…) zawarłam (…) umowę sprzedaży (…). Następnego dnia skontaktowałam się ze sprzedawcą informując o chęci odstąpienia od umowy. Zostałam poinformowana, że nie ma takiej możliwości, że towar był zakupiony w promocji. Telefonicznie przedstawiono mi nazwy jakiś ustaw zgodnie z którymi nie przysługuje mi prawo zwrotu towaru. Następnie powiedziano mi, że sprzed awca ma pracowników i że sprawa trafi do sądu jeżeli odstąpię od umowy”.  skarga z dnia 1 września 2018 r. (SK): (pisownia oryginalna) „W dniu 27.06.18 r. nie otrzymałam druku oświadczenia o możliwości wycofania się z umowy, a w dniu 28.06.18 r. podczas roz mowy telefonicznej z Panem (…) otrzymałam od niego odpowiedź, że nie mogę wycofać się (…). Prezes Urzędu odnotowuje, że w przypadku umów zawieranych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa prawo odstąpienia od umowy jest podstawowym uprawnieniem pr zywracającym równowagę stron w stosunku przedsiębiorca - konsument. W przypadku składania propozycji zawarcia umowy poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość konsument może być zaskoczony złożoną ofertą oraz znajdować się pod presją jej przyjęcia. Możliwość skorzystania z prawa odstąpienia od umowy daje konsumentowi szansę na ponowne przemyślenie swojej decyzji oraz zweryfikowanie przedstawionej oferty. Stąd działania przedstawicieli Spółki wobec konsumentów, którzy po podpisaniu umowy sprzedaży inform owali o braku możliwości skorzystania z prawa odstąpienia od umowy między innymi pod pretekstem, że towar był zakupiony w promocji, że sprzedaży dokonano w wyniku losowania, lub powoł ywali się na istnienie rzekomych przepisów wykluczających prawo „zwrotu towaru” i przekonywali telefoniczne , że odstąpienie od umowy będzie wiązało się z zapłaceniem wysokiej kary, mog ły stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 i ust 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 upnpr. 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [25] Podsumowując opisane wyżej działania Spółki Prezes Urzędu wskazuje, że zasadne było postawienie ww. zarzutów naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Opierając się na wykładni przepisu art. 24 ust. 2 i 3 uokik, przez zbiorowy interes konsumentów należy rozumieć interes dotyczący ogółu (zbiorowości), zaś jego naruszenie ma miejsce, gdy skutkami działań dotknięty jest pewien krąg uczestników rynku – konsumentów. Z tego względu zachowanie Przedsiębiorcy godzące w zbiorowe interesy konsumentów jest w stanie wywołać niekorzystne następstwa w odniesieniu do każdego z konsumentów – nie zaś jedynie określonego konsumenta – i zagraża ono, przynajmniej potencjalnie, interesom każdego z członków zbiorowości konsumentów. Zaistnienie przesłanki naruszenia zbiorowego interesu konsumenta nie jest przy tym bezpośrednio uzależnione od liczby konsumentów, których interesy zostały naruszone wskutek działań przedsiębiorcy. Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę jako zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Pojęcie to obejmuje swym zakresem prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom możliwość dokonywania transakcji p rzy całkowitym zrozumieniu, jaki jest ich rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny na etapie przedkontraktowym i w czasie wykonywania umowy. Efektem naruszenia interesu prawnego może być naruszenie również stricte ekonomicznych interesów konsumentów (o wymiarze majątkowym). Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Nie jest zatem konieczne ustalenie, że którykolwiek z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki. [26] W ocenie Prezesa Urzędu, kwestionowane działania Spółki mogły naruszać zbiorowe interesy konsumentów. W niniejszej sprawie skutkami działań Spółki dotknięty mógł zostać nieokreślony z góry krąg konsumentów – wszystkich, do których Przedsiębiorca kierował swoją ofertę. Zachowanie Przedsiębiorcy opisane w sentencji postanowienia mogło naruszyć bezpośrednio prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych warunkach rynkowych, a jednocześnie wpływać bezpośrednio na ich interesy ekonomiczne. Konsumenci poddani ww. działaniom Spółki mogli być pozbawieni możliwości podjęcia świadomej decyzji w przedmiocie zawarcia umowy sprzedaży. Ponadto, działania Spółki w poważnym stopniu mogły ograniczać uprawnienia konsumenckie lub utrudnia ły konsumentom ich wykonanie. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż interes konsumentów naruszany wskutek zachowania Spółki miał charakter zbiorowy. Działania Spółki dotykał y bowiem z góry nieograniczonego i bliżej nieokreślonego kręgu odbiorców. R OZSTRZYGNIĘCIE ZAWAR TE W SENTENCJI DECYZJI . [27] Niezależnie od negatywnej oceny Prezesa Urzędu w przedmiocie ww. działań Spółki, w toku postępowania, organ jest zobowiązany także wziąć pod uwagę formalne przesłanki wydawania rozstrzygnięć wobec stron postępowań w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W szczególności konieczne jest ustalenie w zakresie identyfikacji strony postępowania pod kątem jej zdolności do występowania w postępowaniu, co z kolei oznacza, że może być ona adresatem decyzji administracyjnej w sprawie. [28] Na gruncie przedmiotowej sprawy faktem jest, że wydając w dniu 19 grudnia 2018 r., postanowienie nr 83 za stronę postępowania w rozumieniu art. 101 ust. 1 uokik Prezes Urzędu uznał Betterday Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu. Zważywszy na szereg przekształceń podmiotowych , do jakich dosz ło w trakcie niniejszego postępowania, a jakie dotyczyły ww. podmiotu istotną kwestią jest dokonanie oceny czy spółka ta może być skutecznie adresatem merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Z ustaleń Prezesa Urzędu wynika, że: a) Strona niniejszego postępowania, to jest: Betterday Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu w dniu 23 października 2019 r. została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w P oznaniu, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 23 października 2019 r., które to postanowienie uprawomocniło się 23 listopada 2019 r. przyczyną wykreślenia było przekształcenie strony postępowania w Amable Sp. z o.o. Sp. k. Baladro Sp. k. z siedzibą w Poznaniu; b) Spółka powstała w wyniku przekształcenia wskazane go wyżej w lit. a), to jest: Amable Sp. z o.o. Sp. k. Baladro Sp. k. z siedzibą w Poznaniu – postanowieniem Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, VIII Wydzi ał Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 29 sierpnia 2019 r., które to postanowienie uprawomocniło się 6 września 2019 r. – została wykreślona z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego; c) Komplementariusz spółki wskazanej wyżej w lit. b), to jest Amable Sp z o.o. Sp. k. z siedzibą w Poznaniu 30 sierpnia 2019 r., został wykreślony z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 30 sierpnia 2019 r., które to postanowienie uprawomocniło się 11 września 2019 r.; d) Komplementariusz spółki wskazanej wyż ej w lit. c), to jest Amable Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu został przej ęty w drodze transgranicznego połączenia ze spółką PAREKI Consultancy Limited z siedzibą w Nikozji (Cypr) . Potwierdzeniem ww. zdarze ń są zgromadzone w aktach sprawy:  Wydruk z Monit ora Sądowego i Gospodarczego: MSiG 131/2019 (5770) – poz. 591567 (przekształcenie opisane wyżej w pkt [28 a, b]),  Wydruk z Monitora Sądowego i Gospodarczego: MSiG 171/2019 (5810) – poz. 1003607 (wykreślenie podmiotów wskazanych w pkt [28 c]),  Decyzja Sądu Okręgowego w Nikozji z dnia 27 czerwca 2019 r. w przedmiocie zatwierdzenia ukończenia transgranicznego połączenia spółek Amable Sp. z o.o., Postre Sp. z o.o. oraz Pareki Consultancy Limited (połączenie transgraniczne komplementar iusza Spółki) (przekształcenie opisane wyżej w pkt [28 d]),  Wydruk informacji pełnych z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący Spółki. W konsekwencji wykreśleń z rejestru ww. spółek i zakończenia ich istnienia jako osób prawnych, brak jest podmiot u, wobec którego możliwe byłoby adresowanie decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie. W szczególności odnotować przy tym należy fakt wykreślenia z rejestru strony postępowania a także podmiotu, w jaki strona postępowania się przekształciła, a więc Ama ble Sp. z o.o. Sp. k. Baladro Sp. k. z siedzibą w Poznaniu. Poniżej Prezes Urzędu szczegółowo omówi okoliczności tych przekształceń podmiotowych, które są istotne z punktu widzenia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia. [29] Przede wszystkim w skazać należy, że oczywistym jest prawo podmiotów do dokonywania przekształceń przedmiotowych lub podmiotowych swojego przedsiębiorstwa. W tym kontekście i na potrzeby niniejszego rozstrzygnięcia istotne jest wskazanie co do kwestii ciągłości praw i obowiązków przekształca nego podmiotu (tu: strony postępowania) na skutek kolejnych jej zmian organizacyjnych. 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [30] Na wstępie Prezes Urzędu odniesie się do pierwszego z ww. dokonanych przekształceń podmiotowych a więc zakończenia działalności strony postępowania na skutek przekształcenia jej w Amable Sp. z o.o. Sp. k. Baladro Sp. k. z siedzibą w Poznaniu. Jak podnosi Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt II FSK 3807/17 na gruncie prawa handlowego w wyniku przekształcenia podmiotowego dochodzi do kontynuacji praw i obowiązków spółki przekształconej a tym samym zachowana zostaje ciągłość funkcjonowania podmiotu prawa. W ykładnia językowa art. 553 § 1 i 2 ksh wskazuje, że spółce przekształconej „przysługują” prawa i obowiązki spółki przekształcanej oraz że spółka ta „pozostaje” podmiotem praw przyznanych spółce przed przekształceniem. W myśl art. 552 ksh spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia). Jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę przekształcaną. Ustawodawca jednoznacznie zatem łączy moment przekształcenia z momentem wpisania spółki przekształconej (tu: Amable Sp. z o.o. Sp. k. Baladro Sp. k. z siedzibą w Poznaniu) do rejestru, a nie z momentem wy kreślenia z rejestru spółki przekształcanej (tu: strona postępowania), które ma walor porządkowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 marca 2010 r., I SA/Wr 1797/09, LEX nr 576125). Postanowienie w przedmiocie wpisu do KRS jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania (art. 694 5 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2019 r. 1460 ze zm.). Oznacza to, że z chwilą przekształcenia (wpisu spółki przekształconej do rejestru) następuje transformacja struktury prawnej spółki, a spółka przekształcana staje się spółką przekształconą, z wywołaniem wszelkich przepisanych w tym zakresie przez prawo skutków (zasada kontynuacji). Przekształcenie spółki nie prowadzi zatem do zmiany podmiotu , lecz tylko do zmiany typu spółki (można powiedzieć, że jest to ta sama, ale nie taka sama spółka), nie wywierając żadnych skutków względem osób trzecich. Wpływ przekształcenia strony w trakcie postępowania administracyjnego na jego tok sprowadza się więc tylko do zmiany jej oznaczenia. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt V CSK 336/15 (LEX nr 2023170) przepis art. 553 § 1 ksh wprowadza zasadę kontynuacji. W wyniku przekształcenia dochodzi jedynie do zmiany organ izacyjno- prawnej struktury spółki przy zachowaniu tożsamości podmiotu. Dokonanie przekształcenia jest neutralne dla praw i obowiązków, a przekształcana spółka cały czas pozostaje ich podmiotem. [31] Po wtóre wskazać należy, że Amable Sp. z o.o. Sp. k. Baladro Sp. k. z siedzibą w Poznaniu została rozwiązana przy czym – w myśl uchwały nr 1 wspólników tejże spółki z dnia 12 lipca 2019 r. określono – stosownie do art. 67 § 1 w zw. z art. 103 § 1 ksh – sposób zakończenia jej działalności jako inny niż likwidacja . Przy czym, zgodnie z ww. uchwałą , wszystkie składniki majątkowe spółki w całości zostały przekazane komplementariuszowi, tj. Amable sp. z o.o. sp. k., a przechowawcą akt uczyniono Pareki Consultancy Limited z siedzibą w Nikozji (Cypr) . Na gruncie prawa cywilnego przyjmuje się w orzecznictwie (por. u chwała Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2009 r. III CZP 52/09), że pomimo wykreślenia spółki z rejestru przedsiębiorców, niezależnie, czy do zakończenia bytu prawnego doszło po przeprowadzeniu likwidacji, czy też na skutek innych czynności przewidzianych np. w uchwale wspólników – zasadniczo odpowiedzialność przejmują wspólnicy albo komandytariusze (do wysokości sumy komandytowej) oraz komplementariusze (osobiście całym swoim majątkiem). Wyżej wspomniane reguły prawa cywilnego nie znajdują przy tym zastosowania do relacji publicznoprawnych, o czym szczegółowo wypowiedział się Wojewód zki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 1 marca 2016 r., 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl sygn. akt II SA/Bd 1366/15 . Co prawda Sąd odnosił się w swym orzeczeniu do pozycji prawnej spółki jawnej, tym niemniej Prezes Urzędu podkreśla, że zgodnie z art. 103 § 1 ksh rozważania te znajdą odpowiednie zastosowanie także dla spółki komandytowej , a więc podmiotu, w jaki przekształciła się strona postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazuje, że zgodnie z art. 8 ksh mimo braku osobowości prawnej spółka jawna może we własnym imieniu nabywać prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Powyższ y przepis przesądza, że w obrocie, wobec osób trzecich kontrahentem jest spółka, a nie jej wspólnicy (prof. dr hab. Janusz A. Strzępka Kodeks spółek handlowych. Komentarz Rok wydania: 2013 Wydawnictwo: C.H.Beck Wydanie: 6). W przypadku tejże spółki nie mam y więc do czynienia z umownym zrzeszeniem osób działających w oparciu o współwłasność łączną ale podmiotem samodzielnie występującym w obrocie , nabywającym prawa i zaciągającym zobowiązania. W ocenie Prezesa Urzędu kluczowe dla niniejszej sprawy i podjęt ego w niej rozstrzygnięcia są rozważania ww. Sądu co do tego, że wobec organów administracji podmiotem obowiązków i uprawnień kreowanych w wydawanych przez siebie decyzjach są nie wspólnicy spółki jawnej ale określona spółka. Konsekwencją tego jest przyjęcie, iż tylko spółka – a nie jej wspólnicy, jest stroną postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy podniósł przy tym, że w prawie administracyjnym – w przeciwieństwie do prawa cywilnego - nie występuje w klasycznej postaci sukcesja pod tytułem ogólnym, wynikająca np. ze spadkobrania, która jest najczęściej przyczyną następstwa prawnego w toczących się postępowaniach cywilnych. Prawa i obowiązki nabyte np. w drodze dec yzji administracyjnej są w zasadzie niezbywalne. Wyjątki od zasady braku sukcesji są ściśle określone w przepisach prawa np. w art. 494 § 2 ksh przewidującym przejście na spółkę przejmującą albo spółkę nowo zawiązaną z dniem połączenia zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. W ocenie ww. Sądu Istnienia następstwa prawnego wspólników spółki jawnej nie sposób także wywieść z art. 67 § 1 ksh w związku z art. 58 pkt 2 ksh. Z przepisu tego wynika, że w przypadku rozwiązania spółki m.in. w drodze jednomyślnej uchwały wszystkich wspólników (art. 58 pkt 2 ksh) należy przeprowadzić likwidację spółki, przy czym wspólnicy mogą uzgodnić inny sposób rozwiązania spółki. Przepis ten w żaden sposób nie wypowiada się o następstwie prawnym wspólników spółki po rozwiązanej spółce w obrębie prawa administracyjnego. Brak przepisu prawnego, który by wskazywał na możliwość ustanowienia przez wspólników spółki jawnej w uchwale o rozwiązaniu spółki innych zasad sukcesji po spółce, niż wynika to z powszechnie obowiązujących przepisów prawa administracyjnego. Nawet w obrębie prawa cywilnego w d oktrynie i judykaturze podkreśla się, że jeżeli wspólnicy uzgodnili inny sposób zakończenia działalności spółki niż przeprowadzenie likwidacji - co dopuszcza art. 67 § 1 ksh - to ich uzgodnienia nie mogą pogorszyć sytuacji wierzycieli spółki, w szczególności nie mogą modyfikować zasad odpowiedzialności wskazanych w 22 § 2 ksh. Prezes Urzędu odnotowuje przy tym, że w innym z orzeczeń dotyczących konsekwencji zakończenia bytu prawnego spółki jawnej ( wyrok z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 935/14, CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że spółkę należy traktować jako podmiot odrębny od wspólników. Tym samym w przypadku wykreślenia z rejestru sądowego spółki jawnej (tu: spółki komandytowej będącej następcą prawnym strony postępowania), w toku postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego, stronami tego postępowania nie stają się jej wspólnicy – konkludował Naczelny Sąd Administracyjny. 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [32] Podsumowując powyższe rozważania Prezes Urzędu stwierdza, że: - po pierwsze – w wyniku przekształcenia podmiotowego strony postępowania doszło do skutecznego wstąpienia przez Amable Sp. z o.o. Sp. k. Baladro Sp. k. z siedzibą w Poznaniu w prawa i obowiązki Betterday Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu jako strony przedm iotowego postępowania . Stało się to na skutek kontynuacji funkcjonowania bytu prawnego Przedsiębiorcy , co miało miejsce w dniu 3 lipca 2019 r., kiedy to wpisano do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Amable Sp. z o.o. Sp. k. Baladro Sp. k . z siedzibą w Poznaniu , przy czym Betterday Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu została wykreślona z ww. rejestru w dniu 23 października 2019 r. ; - po wtóre - w konsekwencji rozwiązania ww. spółki komandytowej i przekazania wszystkich składników jej majątku na rzecz jej komplementariusza nie doszło do skutecznego z punktu widzenia przedmiotowego postępowania przeniesienia praw i obowiązków spółki przekształcone j na rzecz komplementariusza , jak to ma miejsce w przypadku przekształcenia. W niniejszej sprawie nie doszło również do przeniesienia przedsiębiorstwa. Marginalnie wskazać też należy, że Prezesowi Urzędu nie przysługuje przy tym wierzytelność, której mógłb y ewentualnie dochodzić od komplementariusza (lub pozostałych wspólników) w przypadku niezaspokojenia przysługujących roszczeń. W rezultacie przyjąć należy, że po wykreśleniu Amable Sp. z o.o. Sp. k. Baladro Sp. k. z siedzibą w Poznaniu z Krajowego Rejestru Sądowego co miało miejsce w dniu 29 sierpnia 2019 r. nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki, która utraciła swój byt prawny, a tym samym utraciła zdolność sądową (por. postanowienie Nac zelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 737/09 ) . Pozostałe przekształcenia podmiotowe, jakie miały miejsce w trakcie postępowania a jakie odnotowano w aktach niniejszej sprawy pozostają bez znaczenia dla określenia fakty cznej strony niniejszego postępowania. [33] Zgodnie z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w sprawach nieuregulowanych w ustawie, do postępowań przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis a rt. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi , że jeżeli z jakichkolwiek przyczyn postępowanie stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej umarza prowadzone postępowanie. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w tym artykule, będąca przesłanką jego umorzenia oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego. Ustalenie istnienia tej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji poprzez jego umorzenie, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może ona powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracyjnym. Konsekwencją jednak wykazania przesłanki bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania przed Prezesem UOKiK jest wydanie decyzji o jego umorzeniu, które ma charakter obligatoryjny. Powyższe stanowisko znajduje również uzasadnienie w orzecznictwie. Z godnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 1998 r. (sygn. akt I SA/Kr/1141/97) w myśl art. 105 § 1 k pa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Użycie przez ustawodawcę słowa „wydaje” a nie „może wydać” oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Natomiast zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1995 r. (sygn. akt SA/Ldz. 2424/94), z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 § 1 Kpa) 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. [34] Jak podniesiono wyżej, postępowanie w sprawie praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów, poprzedzające wydanie niniejszej decyzji, ujawniło przesłanki determinujące jego umorzenie wskutek braku materialnoprawnych podstaw do władczego rozstrzygnięcia o stosowaniu zarzucanej nieuczciwej praktyki rynkowej. Prezes Urzędu uznał, iż zachodzi bezprzedmiotowość niniejszego postępowania, z uwagi na fakt, iż będąca stroną niniejszego postępowania spółka Betterday Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu dnia 3 lipca 2019 r. przekształciła się w spółkę Amable Sp. z o.o. Spółka komandytowa Baladro Sp. k. z sie dzibą w Poznaniu. Następnie zaś w skutek transgranicznego połączenia komplementariusza Spółki – spółki Amable Sp. z o.o. ze spółką PAREKI Consultancy Limited z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego KRS w dniu 29 sierpnia 2019 r. została prawomocnie wykreślona Amable Sp. z o.o. Spółka komandytowa Baladro Sp. k. z siedzibą w Poznaniu , natomiast w dniu 23 października 2019 r. została wykreślona także spółka Betterday Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu – strona niniejszego postępowania. Odnotować należy, że postępowanie w sprawach naruszenia zbiorowych interesów konsumentów podobnie jak każde inne postępowanie administracyjne, toczy się z udziałem osób mających przymiot strony, a więc – zgodnie z art. 101 ust. 1 uokik – podmiotu, wobec którego zostało wszczęte ww. postępowanie. W związku z powyższymi okolicznościami w dniu podejmowania niniejszego rozstrzygnięcia nie istnieje podmiot, któremu postawiono zarzut stosowania nieuczciwej praktyki rynkowej, ani żaden podmiot m ogący być zgodnie z prawem jego następcą prawnym , stąd dalsze prowadzenie postę powania jest bezpodstawne i bezprzedmiotowe. Utrata bytu prawnego przez stronę, wobec której wszczęto postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów stanowi bowiem przeciwwskazanie prawne do prowadzenia postępowania, a w konsekwencji uniemożliwia wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Tym samym n ależy uznać, że z momentem uprawomocnienia się postanowienia o w ykreśleniu spółki przekształconej, a więc Amable Sp. z o.o. Spółka komandytowa Baladro Sp. k. z siedzibą w Poznaniu niniejsze postępowania stało się bezprzedmiotowe ze względu na brak strony postępowania. Niniejszą decyzję p ozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w związku z prawomocnym wykreśleniem s półki przekształconej Amable Sp. z o.o. Sp. k. Baladro Sp. k. z siedzibą w Poznaniu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 6 września 2019 r. Podpisał: Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Gdańsku Roman Jarząbek