RGD-39/2012

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 1 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKiK w Gdańsku RGD - 61 - 27/11/12 AW Gdańsk, 31.12.2012 Decyzja nr RGD. 39/2012 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.), w związku z § 2 pkt 4 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miej scowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu – wszczętego z urzędu - postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów ― w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów I. na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w związku z art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) u znaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne, godzące w interesy konsumentów, działania przedsiębiorcy: Anny Littwin prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: Zakład UsługowoHandlowy „GAZTEX” Littwin Anna przy [ … ] , polegaj ące na stosowaniu we wzorcach umownych pod nazwą: 1. „Umowa - zlecenie montażu detektora gazowego” obowiązującym od 3 stycznia 2011 r. do 31 maja 2011 r. – postanowienia - warunku umownego, o treści: a. W przypadku rezygnacji, zerwania umowy – zleceniodawca (właściciel) zobowiązuje się ponieść 35% kosztów umowy pomniejszając o wpłaconą kwotę przedpłaty gwarancyjnej (łączny koszt 113zł), 2. „Umowa - zlecenie montażu detektora gazowego” obowiązującym od 3 stycznia 2011 r. do 31 maja 2011 r. – postanowień - warunków umownych, o treści: a. W przypadkach szczegółowych zakład zastrzega sobie możliwości opóźnienia realizacji do 21 dni, b. W przypadku szczegółowym zleceniodawca ma prawo przełożenia terminu realizacji do 21 dni , 3. „Umowa - zlece nie montażu detektora gazowego” - obowiązującym od 1 czerwca 2011 r. - postanowień – warunków umowy, o treści: a. W przypadkach szczególnych zakład zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji do 21 dni , b. W przypadku szczególnym zleceniodawca ma prawo przełożenia realizacji do 21 dni, tożsamych z klauzulami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks po stępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm. ) oraz stwierdza się zaniechanie stosowania praktyki, wskazanej w: punkcie 1 - z dniem 1 czerwca 2011 r., punkcie 2 oraz 3 - z dniem 21 listopada 2011 r. II. na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w związku z art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) uznaje się za praktykę Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 2 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 naruszającą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne, go dzące w interesy konsumentów, d ziałania przedsiębiorcy: Anny Littwin prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: Zakład UsługowoHandlowy „GAZTEX” Anna Littwin przy [ … ] , posługującego się wzorcami umownymi pod nazwą: 1. „Umowa − zlecenie montażu detektora gazowego” obowiązującym od 3 stycznia 2011 r. do 31 maja 2011 r., 2. „Umowa − zlecenie montażu detektora gazowego” obowiązującym od 1 czerwca 2011 r., polegające na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom informacji w zakresie przysługujących im uprawnień poprzez niedoręczanie konsumentom, z którymi ten przedsiębiorca zawierał ww. umowy poza lokalem przedsiębiorstwa, wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.) oraz stwierdza się z a niechanie jej stosowania z dniem 21 listopada 2011 r. III. na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w związku z art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) uznaje si ę za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne, godzące w interesy konsumentów, działania przedsiębiorcy: Anny Littwin prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: Zakład UsługowoHandlowy „GAZTEX” Anna Littwin przy [ … ] , polegające na n aruszeniu we wzorcach umownych pod nazwą: 1. „Umowa − zlecenie montażu detektora gazowego” obowiązującym od 3 stycznia 2011 r. do 31 maja 2011 r., 2. „Umowa − zlecenie montażu detektora gazowego” obowiązującym od 1 czerwca 2011 r., obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez nieudzielanie konsumentom, z którymi ten przedsiębiorca zawierał ww. umowy poza lokalem przedsiębiorstwa, informacji o prawie do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni, o k tórym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.) oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dni em 21 listopada 2011 r. IV. na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w związku z art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 33 1 ze zm.) uznaje się za praktykę naruszającą zbi orowe interesy konsumentów bezprawne, godzące w interesy konsumentów, działania przedsiębiorcy: Anny Littwin prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: Zakład UsługowoHandlowy „GAZTEX” Anna Littwin przy ul. Wita Stwosza 21A/2 w Nowym Stawie, polegające na stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 4 ust. 1 i art. 4 ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziała niu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. nr 171 , poz. 1206), tj. na rozpowszechnianiu we wzorcach umownych pod nazwą: 1. „Umowa − zlecenie montażu detektora gazowego” obowiązującym od 3 stycznia 2011 r. do 31 maja 2011 r., 2. „Umowa − zlecenie montażu detektora gazowego” obowiązującym od 1 czerwca 2011 r., nieprawdziwych informacji o cechach produktu, w szczególności jego możliwości i spodziewanych wyników zastosowania produktu, testów i wyników badań lub kontroli przeprowadzonych na produkcie, zezwole ń i korzyści związanych z produktem, poprzez z amieszczenie w nich następującej treści: „Czujnik jest zalecany do stosowania w budownictwie mieszkaniowym – posiada aprobatę Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz wymagane prawem, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 3 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 umożliwiające dopuszczenie do obrotu atesty Głównego In stytutu Górnictwa K.D „Barbara”. Laboratorium Metenemetrii i Eksplozometrii Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji „EL. TEST”. Laboratorium Badawczego w zakresie Bezpieczeństwa Użytkowania. Detektor nie ingeruje w sieć gazową, Indywidualne nabycie i monta ż nie wymagając odrębnej zgody administratora budynku i lokalnego dystrybutora gazu (gazowni)” oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 21 listopada 2011 r. Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKiK w Gd ańsku (dalej: Prezes Urzędu) pod sygnaturą RGD - 405 - 37/11 AW przeprowadził, z urzędu, postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia, czy działania przedsiębiorcy Anny Littwin zamieszkałej w [ … ] , prowadząc ej działalność gospodarczą pod nazwą Zakład UsługowoH andlowy „GAZTEX” Anna Littwin w Nowym Stawie (dalej: Przedsiębiorca) w zakresie stosowanych, we wzorcach umów zawieranych z konsumentami, postanowień określających prawa i obowiązki stron, nie naruszają przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), a w szczególności art. 24 tej ustawy. W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa Urzędu o wszczęciu postępowania wyjaśniającego Anna Littwin w piśmie z dnia 12 sierpnia 2011 r. (karta akt nr 21) prz esłała dwa wzorce umowne: „Umowa - zlecenie montażu detektora gazowego” - na podstawie których w 2011 r. zawierała z konsumentami umowy poza lokalem przedsiębiorstwa – oraz złożyła oświadczenie, w którym zawarła następujące informacje, iż: swoją działa lność prowadzi od stycznia 2011 r., według starego wzorca zawarła 16 umów, z czego 8 zostało zrealizowanych w 2011 r., a w przypadku pozostałych 8 umów klienci skorzystali z prawa odstąpienia w terminie 10 dni od daty zawarcia umowy poza siedzibą prz edsiębiorcy i w następstwie tego Anna Li twin zobowiązała się na bieżąco zwrócić konsumentom pobrane zaliczki, od czerwca zawarła ok. 20 umów według nowych wzorców, w Szczecinie zostały jej skradzione wszystkie dokumenty. Analiza treści ww. wzorcó w umów dała podstawę do wszczęcia postępowani a w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W związku z tym Prezes Urzędu wszczął, postanowieniem nr 246 z dnia 7 września 2011 r., postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Przedsiębiorcę praktyk naruszających z biorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 i art. 24 ust. 2 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urzędu w poczet dowodów w niniejszym postępowaniu zaliczył materiały stanowiące akta p ostępowania wyjaśniającego prowadzonego pod sygnaturą RGD.405 - 37/11 AW (k. 1 - 16). W toku postępowania, Anna Littwin w korespondencji z dnia 15 września 2011 r., wyjaśniła, że ww. wzorce umowne stosowała „będąc całkowicie nieświadomą, iż narusza jakiekolwiek przepisy prawa”. W dalszej części pisma przyznała, że z chwilą rozpoczę cia działalności wzór umowy otrzymała od innego aktywnego przedsiębiorcy w tej samej branży i oświadczyła, iż: • „(…) nie posiadałam wiedzy, jak tego typu umowa w działalności, którą rozpoczynała, winna zostać skonstruowana. Nie byłam świadoma, iż zastosow ane w nim klauzule umowne mogą naruszać zbiorowe interesy konsumentów czy też zostały uznane za postanowienia niedozwolone, a także nie miałam doświadczenia w prowadzeniu tego typu działalności.”; • „Byłam przekonana, iż jest to standardowa umowa, która w pełni odpowiada prawu. Z tego też względu składam czynny żal i ubolewam, iż stosowana przeze mnie umowa zawierała postanowienia niedozwolone i nie zawierała pouczenia o możliwości od niej odstąpienia. W chwili obecnej podejmę wszelki kroki, aby umowa by ła zgodna z prawem i zawierała wszelkie niezbędne elementy, aby nie naruszała interesów konsumentów.” W uzupełnieniu odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu, Anna Littwin pismem z dn ia 27 września 2011 r. złożyła dodatkowe oświadczenia: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 4 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 • „(…) do stosowan ia praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów doszło na etapie zawierania kontraktu, a nie jego wykonywania.”; • „(…) szkodliwość i waga naruszeń są nieznaczne, o czym świadczy choćby krótki okres trwania naruszenia i niewielka ilość zawartych umó w, której zapisy są podstawą wszczęcia niniejszego postępowania. Stopień szkodliwości klauzul niedozwolonych, które były zawarte w kwestionowanej umowie, również nie jest znaczny.”; • „(…) prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie objętym niniejszym postępowaniem rozpoczęłam dopiero w bieżącym roku, osiągając z tego tytułu bardzo mały przychód. Wskazuje na to ilość zawartych umów i kwota wynagrodzenia z nich wynikająca, w której zn aczny koszt stanowią wydatki związane z zakupem urządzeń.”; • „Narusz enie miało charakter nieumyślny, o zasięgu lokalnym, dotykającym jedynie niewielką liczbę konsumentów. Nadto nigdy wcześniej nie stosowałam praktyk naruszających zbiorowe interesy konsume ntów, jak również z uwagi na stosowanie w/w praktyk nie uzyskałam żad nych znacznych korzyści.” Anna Littwin przedstawiając okoliczności sprawy złożyła wniosek o odstąpienie od nakładania kary lub ewentualne wymierzenie jej szczególnie niskiej wysokości oraz rozłożenie na raty lub odroczenie terminu zapłaty z uwagi na trud ności rodzinne, osobiste, w tym sytuację finansową, brak oszczędności i majątku o znacznej wartości. W toku postępowania Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: • Na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (k. 24) prowadzonej prz ez Burmistrza Nowego Stawu, pod numerem ewidencyjnym 1459/2010, ustalono, że przedsiębiorca oznaczony jako: Littwin Anna Maria (NIP: 661 - 139 - 91 - 35; REGON: 192993160; PESEL: [ … ] ) zamieszkała w [ … ], rozpoczęła działalność gospodarczą w dniu 3 stycznia 2011 r. pod nazwą Zakład UsługowoHandlowy „GAZTEX” Littwin Anna, pod adresem [ … ] • Przedmiot możliwej działalności Przedsiębiorcy w ww. wpisie został określony jako: ― 43.21.Z Wykonywanie instalacji elektrycznych; ― 47.82.Z Sprzedaż detaliczna wyrobów tekstylnych, odzieży i obuwia prowadzona na straganach i targowiskach; ― 43.89.Z Sprzedaż detaliczna pozostałych wyrobów pr owadzona na straganach i targowiskach. • W przedmiotowej sprawie Przedsiębiorca uczestniczy w obrocie poprzez prowadzenie działalności gospodarczej, polegającej na oferowaniu i świadczeniu konsumentom m.in. usług zamówienia u producenta i montażu w miejscu uzgodnionym z konsumentem detektora gazowego. Wykonawstwo usług na rzecz konsumentów indywi dualnych poprzedzone jest zawarciem pisemnej umowy. • W kontaktach z klientami Przedsiębiorca posługuje się projektami umów (k. 22 - 23), które są podpisywane przez k onsumentów decydujących się na korzystanie z usług (oferty) tego Przedsiębiorcy. Projekty u mów przedstawiane konsumentom, przygotowane z góry przed podpisaniem umowy, zawierają gotowe jednolite postanowienia, które stanowią nieodłączną część konkretnych um ów podpisywanych z klientami, stanowiąc tym samym wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. • Standardowy wzorzec umowny stosowany przez Przedsiębiorcę określa postanowienia dotyczące przedmiotu i warunków wykonywanej usługi oraz m.in.: rodzaju zamawianych artykułów, dane osoby zamawiającej, miejsce sprzedaży - montażu, koszt wykonania usługi, wysokość przedpłaty gwarancyjnej. • Według oświadczeń Przedsiębiorcy z dnia 12 sierpnia i 15 września 2011 r. (k. 7 - 9, 21) wynika, że stosował on dwa wzorce umowne, którymi posługiwał się także przy zawieraniu umów konsumen ckich poza siedzibą przedsiębiorstwa, pn.: „Umowa − zlecenie montażu detektora gazowego”; pierwszy z nich obowiązywał od 3 stycznia 2011 r. do 31 maja 2011 r. – na jego podstawie zawarto 16 umów; drugi obowiązywał od 1 czerwca 2011 r. i na jego podstawie zawarto Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 5 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 3 umowy. Z zestawienia podpisanych umów w I półroczu 2011 r. (k. 9) wynika, że Anna Littwin zawarła 19 umów, z czego zrealizowała 10 o wartości […] zł. W przypadku 8 umów konsumenci skorzysta li z uprawnienia odstąpienia od umowy w terminie 10 dni, oczekując zwrotu przedpłat na kwotę […] zł. • Anna Littwin, mimo wezwania Prezesa Urzędu, nie udzieliła informacji na temat wielkości przychodów z działalności gospodarczej, osiągniętych 2011 r., dlatego Prezes Urzędu w dniu 27 listopada 2012 r. zwrócił się do Izby Skarbowej w Gdańsku i Urzędu Skarbowego w Malborku o przekazanie ww. informacji. Pismem z dnia 29 listopada 2012 r. (k. 64) Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku poinformował iż przedsiębiorca Anna Littwin w zeznaniu podatkowym PIT - 28 wykazała p rzychód osiągnięty w 2011 r. w wysokości […] zł ([…] złotych 00/100). • Ostatnie pismo przesłane przez ww. przedsiębiorcę pochodzi z dnia 25 listopada 2011 r. (data wpływu do Delegatury UOKiK w Gdańsku: 28 listopada 2011 r.), po tej dacie korespondencja w ysyłana za zwrotnym potwierdzeniem odbioru ze skutkiem doręczenia na ostatni znany adres Anny Littwin jest zwracana przez Pocztę Polską SA z adnotacją „nie podjęto w terminie”, „zamknięte drzwi”, „adresat wyprowadził się”. • Delegatura UOKiK w Gdańsku w dniu 22 marca 2012 r., korzystając z bazy danych Ce ntralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP ustaliła, że status wpisu przedsiębiorcy: Anny Littwin w CEIDG oznaczono jako: „zawieszony”, gdyż 21 listopada 2011 r. zawiesiła ona wykonywa nie działalności gospodarczej, co znajduje potwierd zenie w bazie CEIDG (k. 45). • Przedsiębiorca został poinformowany o zakończeniu postępowania i o możliwości wglądu w akta postępowania. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: [1] Możliwość rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzależniona jest od uprzedniego stwierdzenia, czy zagrożony został w niej interes publicznoprawny, bowiem, jeśli przesłanka ta nie występuje, Prezes Urzędu nie posiada upoważnienia do realiz a cji zasadniczego celu powołanej ustawy, którym, zgodnie z zapisem jej art. 1 ust. 1, jest określanie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. W ocenie Pre zesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem dotyczy ochrony interesu szerszej grupy konsumentów, którzy są lub mogą być klientami Przedsiębiorcy. Tymczasem, zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przed siębiorców, które są sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Anna Littwin prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (obecnie CEIDG), zatem posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, odpowiednio do którego pod pojęciem tym rozumie się m.in. przedsiębiorcę w znaczeniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w której, stosownie do art. 4, przyjęto, iż przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Stąd też jej działania podlegaj ą rygorom określonym w tej ustawie, między innymi ocenie pod kątem naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesów konsumentów. W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja, Przedsiębiorcy postawiono zarzut naruszenia art. 24 ust . 1 i art. 24 ust. 2 i art. 24 ust. 2 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Odpowiednio do art. 24 ust. 1, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, przez które, stosownie do art. 24 ust. 2 r ozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności poprzez: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 6 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 • ust. 2 pkt 1 - stosowanie postanowień wzorców, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców uznanych za niedozwolone (dalej: Rejestr), o którym mowa w art. 4 79 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), • ust. 2 pkt 2 – naruszenie obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, • ust. 2 pkt 3 – stosowanie nieuczciwej prakt yki rynkowej lub czyny nieuczciwej konkurencji. [2] Aby działania przedsiębiorcy mogły zostać uznane za sprzeczne z powołanymi wyżej przepisami, niezbędne jest wykazanie, iż spełniają one łącznie następujące przesłanki: • ujawniają się w obrocie konsum enckim, a więc dotyczą relacji pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem, • stanowią działanie bezprawne, • naruszają zbiorowe interesy konsumentów. [3] Zgodnie z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i art. 22 1 Kodeksu cywilnego za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej nie związanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Niekwestionowana przez stronę postępowania okoliczność zawierania z osobami fizycznymi indy widualnych umów określaj ących zasady i warunki świadczenia usług, uwzględniających zamówienie u producenta i montaż w miejscu uzgodnionym z konsumentem detektora gazowego, na potrzeby zaspokojenia ich potrzeb pod wskazanym w zleceniu adresem, nie budzi wątpliwości i w ocenie Prez esa Urzędu, jednoznacznie potwierdza fakt spełnienia pierwszej z ww. przesłanek. [4] Jak podnosi się w piśmiennictwie, za bezprawne należy uznać wszelkie zachowania przedsiębiorcy sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy; dla stwierdzenia bezprawności działa nia wystarczy już tylko to, że pozostaje ono w sprzeczności z przepisami prawa 1 . Rozpatrując przesłankę bezprawności, rozumianej jako działani e sprzeczne z przepisami prawa, wskazać należy, iż skarżonemu Przedsiębiorcy postawiony został zarzut naruszeni a art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stanowiącego, iż „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.”, przy czym, stosownie do treści ust. 2 tego przepisu, „Przez praktykę naruszającą zbiorowe intere sy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego […].; 2) naruszenie obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji”; 3) nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. [5] Przedsiębiorca w 2011 r. oferując swoje usługi konsumentom posługiwał się dwoma jednostronnie opracowanymi wzorcami umownymi, pn.: „Umowa − zlecenie montażu detektora gazowego”. Pierwszy obowiązywał od 3 stycznia 2011 r. do 31 maja 2011 r., a drugi - od 1 czerwca 2011 r. W ocenie Prezesa Urzędu należy stwierdzić, że oferowane konsumentom ww. wzorce umowne, jako jednostronnie przygotowane z góry, przed zawarciem umowy, zbiory gotowych klauzul umownych w postaci warunków umów, na podstawie których następnie zawierane były z ko nsumentami umowy, wyczerpują definicję pojęcia wzorca umownego, o którym mowa w art. 384 § 1 Kodeksu cywilnego. W przedmiotowej sprawie postawiono przedsiębiorcy następujące zarzuty: [5.1] umieszczenie we wzorcu 1 Szwaja J. (red.), Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2000, s. 117 - 118 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 7 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 • „Umowa - zlecenie montażu detektora g azowego” obowiązującym od 3 stycznia 2011 r. do 31 maja 2011 r. – postanowienia - warunku umownego, o treści: W przypadku rezygnacji, zerwania umowy – zleceniodawca (właściciel) zobowiązuje się ponieść 35% kosztów umowy pomniejszając o wpłaconą kwotę prze dpłaty gwarancyjnej (łączny koszt 113zł) - zapis zawarty w pkt 2; • „Umowa - zlecenie montażu detektora gazowego” obowiązującym od 3 stycznia 2011 r. do 31 maja 2011 r. – postanowień - warunków umownych, o treści: ― W przypadkach szczegółowych zakład z astrzega sobie możliwości opóźnienia realizacji do 21 dni. – zapis zawarty w pkt 3, ― W przypadku szczegółowym zleceniodawca ma prawo przełożenia terminu realizacji do 21 dni. – zapis zawarty w pkt 6, • „Umowa - zlecenie montażu detektora gazowego” - obowiązującym od 1 czerwca 2011 r. - postanowień – warunków umowy, o treści: ― W przypadka ch szczególnych zakład zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji do 21 dni – zapis zawarty w pkt 2, ― W przypadku szczególnym zleceniodawca ma prawo przeło żenia realizacji do 21 dni – zawarty w pkt 5, co może być uznane za godzące w interesy konsumentów bezprawne działanie przedsiębiorcy polegające na stosowaniu postanowień tożsamych z postanowieniami umownymi wpisanymi do Rejestru, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; [5.2] niedop ełnienie w ww. wzorcach umownych obowiązku udzielania konsumentom informacji w zakresie przysługujących im uprawnień poprzez ni edoręczanie konsumentom, z którymi ten przedsiębiorca zawierał ww. umowy poza lokalem przedsiębiorstwa, wzoru oświadczenia o odst ąpieniu od umowy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsu mentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), co może być uznane za godzące w interesy konsumentów bezprawne działanie Przedsiębiorcy, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; [5.3] niedopełnienie w ww. wzorcach umownych obowiązku udzielania konsumentom rze telnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez nieudzielanie konsumentom, z którymi ten Przedsiębiorca zawiera ww. umowy poz a lokalem przedsiębiorstwa, informacji o prawie do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebe zpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), co może być uznane za godzące w interesy konsumentów bezprawne działanie Przedsiębiorcy, co stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; [5.4] rozpowsz echnianie w ww. wzorcach umownych nieprawdziwych informacji o cechach produktu, w szczególności jego możliwości i spodziewanych wyników zastosowania produktu, testów i wyników badań lub kontroli przeprowadzonych na produkcie, zezwoleń i korzyści związanych z produktem, poprzez zamieszczenie w nich następującej treści: „Czujnik jest zalecany do stosowania w budownictwie mieszkaniowym – p osiada aprobatę Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz wymagane prawem, umożliwiające dopuszczenie do o brotu atesty Głównego Instytutu Górnictwa K.D „Barbara”. Laboratorium Metenemetrii i Eksplozometrii Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji „EL. TEST”. Laboratorium Badawczego w zakresie Bezpieczeństwa Użytkowania. Detektor nie ingeruje w sieć gazową, Indy widualne nabycie i montaż nie wymagając odrębnej zgody administratora budynku i lokalnego dystrybutora gazu (gazowni)”, co może być uznane za stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 8 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 a tym samym stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. ad [5.1] Zakaz stosowania postanowień wpisanych do Reje stru dotyczy, nie tylko tego Przedsiębiorcy, przeciwko któremu zapadł wyrok w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, lecz – zgodnie z art. 479 43 Kodeksu postępowania cywilnego – również osó b trzecich, tj. innych przedsiębiorców; konsek wencją umieszczenia postanowienia umownego w powołanym Rejestrze jest zatem to, iż od tej chwili posłużenie się nim (lub tożsamym z nim) przez inny podmiot wywoła skutek równoznaczny wprowadzeniu do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Takie stanowisko Prezesa Urzędu pozostaje w zgodzie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) wskazał, iż „[…] stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych z a niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe i nteresy konsumentów […]”, a w uzasadnieniu do niej, iż „[…] praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.o.k.ik. obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jedn ych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, j ak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru […]. Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a u.o.k.ik. znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności […] ”. Wob ec tego, że z przywołanego orzeczenia Sądu Najwyższego wynika wprost, iż nie jest konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do Rejestru i klauzuli z nią porównywanej, stąd za niedozwolone mogą zostać uznane również postanowienia umów mi eszczące się w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru, której treść będzie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. [5.1.1] Po pierwsze, zakwestionowane postanowienie przewidujące, że: W przypadku rezygnacji, zerwania umowy – zleceniodawca (właś ciciel) zobowiązuje się ponieść 35% kosztów umowy pomniejszając o wpłaconą kwotę przedpłaty gwarancyjnej (łączny koszt 113zł) - zapis zawarty w pkt 2 wzorca pn. „Umowa - zlecenie montażu detektora gazowego” obowiązującego od 3 stycznia 2011 r. do 31 maja 2 011 r. uznać należy za tożsame co do celu i skutków z klauzulami wpisanymi do Rejestru: ― w pozycji 48 na podstawie wyroku SOKiK z dnia 21 lipca 2004 r. (sygn. akt XVII Amc 45/03), o treści: Strony zgodnie ustalaj ą, że nabywca może odstąpić od umowy, w terminie 3 dni od daty jej zawarcia, z jednoczesną zapłatą odstępnego oraz z zachowaniem formy pisemnej, pod rygorem nieważności. Wysokość odstępnego wynosi 15 % ceny umownej wymienionej w pkt 1 zasad wykupienia. W przypadku odstąpienia od umowy, ceny p romocyjne i obniżki, o których mowa w pkt 3 zasad wykupienia, nie mają zastosowania. Sprzedającemu przysługuje prawo do zaliczenia dokonanych już wpłat na poczet odstępnego. Zdaniem SOKiK, stosowanie we wzorcu umown ym treści przywołanych klauzul powoduj e, że w wyniku odstąpienia konsumenta od umowy w terminie 3 dni od jej zawarcia przedsiębiorca, nie ponosząc żadnych kosztów, uzyskuje bezzwrotną korzyść majątkową, tj. zapłatę odstępnego w wysokości 15 % ceny umownej oraz zaliczenie na poczet odstępnego d okonanych przez konsumenta wpłat. Zdaniem Prezesa Urzędu podobna sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, gdzie zleceniodawca jest zobowiązany, w przypadku rezygnacji - zerwania umowy, do zapłaty kosztów umowy, które może pomniejszyć o wpłaconą kwotę przed płaty gwarancyjnej. W ocenie Prezesa Urzędu, posługiwanie się w obrocie konsumenckim postanowieniem o ww. treści, jest naznaczone cechą bezprawności, bowiem jak już zważył Sąd w powołanym orzeczeniu „treść tego postano wienia jest sprzeczna z dobrymi obycza jami, rażąco narusza interesy rezygnującego uczestnika tym samym wyczerpuje treść definicji Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 9 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 legalnej niedozwolonego postanowienia umownego określonej w art. 385 1 § 1 k.c. i art. 385 3 pkt 17 k.c.” W ocenie Prezesa Urzędu, pozwala to na uznanie, że istota i skutki porównanych postanowień są takie same. [5.1.2] Po drugie, zakwestionowane postanowienia przewidujące, że: ― W przypadkach szczegółowych zakład zastrzega sobie możliwości opóźnienia realizacji do 21 dni ― zap is zawarty w pkt 3 wzorca pn. „Umow a - zlecenie montażu detektora gazowego” obowiązującego od 3 stycznia 2011 r. do 31 maja 2011 r. ― W przypadkach szczególnych zakład zastrzega sobie możliwość opóźnienia realizacji do 21 dni ― zapis zawarty w pkt 2 , „Um owa - zlecenie montażu detektora g azowego” - obowiązującym od 1 czerwca 2011 r. ― W przypadku szczegółowym zleceniodawca ma prawo przełożenia terminu realizacji do 21 dni ― zapis zawarty w pkt 6 wzorca pn . „Umowa - zlecenie montażu detektora gazowego” ob owiązującego od 3 stycznia 2011 r. do 31 maja 2011 r. ― W przypadku szczególnym zleceniodawca ma prawo przełożenia realizacji do 21 dni ― zapis zawarty w pkt 5 wzorca pn . „Umowa - zlecenie montażu detektora gazowego” obowiązującego od 1 czerwca 2011 r . uznać należy za mieszczące się w hipotezie klauzuli niedozwolonej wpisanej do Rejestru: ― w pozycji 40 na podstawie ww. wyroku SOKiK z dnia 31 stycznia 2003 r. sygn. akt XVII Amc 31/02, o treści: Przyjmujący zamówienie zastrzega sobie możliwość opóź nienia realizacji wykonania usługi. Zakwestionowane postanowienie, podobnie jak przywołana klauzula niedozwolona, w sprawie której SOKiK orzekał w ww. wyroku, przewiduje możliwość jednostronnej zmiany umowy przez Przedsiębiorcę w zakresie terminu wyk onania usługi, bez wskazania konkretnych i istotnych okoliczności, wystąpienie których może uzasadniać taką zmianę, przez co spełnione zostały przesłanki klauzuli niedozwolonej z art. 385 3 pkt 10 Kodeksu cywilnego. Przepis ten za niedozwolone uznaje postan owienia, które uprawniają kontrahenta konsumenta do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie. Zdaniem Prezesa Urzędu, tożsamości porównywanych postanowień nie wyłącza w tym wypadku fakt, że kwestionowane postanowienie ogranicz a możliwość opóźnienia wykonania przez Przedsiębiorcę zobowiązania do określonego terminu, tj. do 21 dni. W ra mach tego okresu Przedsiębiorca może bowiem, co wynika z uzasadnienia ww. wyroku SOKiK, jednostronnie decydować o tym, kiedy faktycznie wykona sw oje zobowiązanie, bez jednoczesnego podania ważnych przyczyn, które uzasadniałyby zmianę terminu ustalonego w u mowie. W ocenie Prezesa Urzędu, pozwala to na uznanie, że istota i skutki porównanych postanowień są takie same. [5.1.3] Reasumując uznać nale ży, iż kwestionowane postanowienia, zawarte we wzorcach, pn. „Umowa - zlecenie montażu detektora gazowego” - obo wiązujących od 3 stycznia 2011 r. do 31 maja 2011 r. oraz od 1 czerwca 2011 r., mieszczą się w hipotezach wymienionych klauzul wpisanych do rej estru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, a ich stosowanie przez Przedsiębiorcę wyczerpuje znami ona bezprawności i stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochro nie konkurencji i konsumentów. ad [5.2] i [5.3] Praktyka określona w pkt II i pkt III sentencji decyzji dotycz y naruszenia ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.). Zgodnie z ww. ustawą przepisów o umowach zawieranych z konsument ami poza lokalem przedsiębiorstwa nie stosuje się do umów o prace budowlane (art. 5 pkt 4) i umów dotyczących nieruchomości, z wyłączeniem usług remontowych (art. 5 pkt 5). Wyłączenia przewidziane w art. 5 pkt 4 i pkt 5 należy motywować albo niemasowym charakterem wskazany ch tu umów (w takich umowach Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 10 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 zagrożenie konsumenta jest mniejsze), wątpliwościami, co do działania tu konsumenta w typowej dlań roli (…). 2 Jak wynika z poczynionych w toku postępowania ustaleń, Przedsiębiorca zawierając umowy z konsument ami na podstawie ww. wzorców umownych - poza lokalem przedsiębiorstwa - nie dopełniał obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: ― niedoręczanie im wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, ― nieudzielanie konsumentom, z którymi ten Przedsiębiorca zawiera ww. umowy poza lokalem przedsiębiorstwa, informacji o pr awie do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Prezes Urzędu na podstawie zebranego materiału dowodow ego stwierdził, że istotnie we wzorcach umownych stosowanych przez Przedsiębiorcę służących do zawierania z konsumentami umów poza lokalem przedsiębiorstwa brak jest unormowań wynikających z przepisów ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o o dpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, tj.: • art. 2 ust. 1 zgodnie z którym: „Konsument, który zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dziesięciu dni od zawarcia umowy. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie oświadczenia przed jego upływem” • art. 3 ust. 1 - zgodnie z którym: „Kto zawiera z konsumentem umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, powinien przed jej zawarciem poinformować konsumenta na piśmie o prawie odstąpienia od umowy w terminie, o którym mowa w art. 2 ust. 1, i wręczyć wzór oświadczenia o odstąpi eniu, z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem zamieszkania (siedziby); obowiązany jest także wręczyć konsumentowi pisemne potwierdzenie zawarcia umowy, stwierdzające jej datę i rodzaj oraz przedmiot świadczenia i cenę” Dążąc do zagw arantowania konsumentom ochrony przed negatywnymi skutkami umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa ustawodawca ustanowił określone instrumenty prawne: przyznając konsumentowi prawo odstąpienia od umowy bez podania przyczyn, w terminie 10 dni od jej zawarcia, obciążył jednocześnie przedsiębiorcę obowiązkiem poinformowania o tym uprawnieniu przed zawarciem umowy na piśmie i wręczenia odpowiedniego wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Ustawowy termin 10 dni do odstąpienia od umowy po zwala konsume ntowi na spokojne zapoznanie się z warunkami umowy, w szczególności ich przeanalizowanie pod kątem własnych potrzeb i możliwości finansowych, a tym samym podjęcie decyzji co do związania się, bądź nie, zawartą umową. Celem ww. regulacji jest więc niewątpli wie ochrona konsumenta przed pochopnym zawieraniem umów często pod wpływem sugestii i argumentów przedsiębiorcy. Nałożony na profesjonalistę obowiązek informacyjny ma na celu ochronę konsumenta na etapie przedkontraktowym, w fazie poprzedzają cej zawarcie umowy. Nie jest tym samym dopuszczalne jego przesunięcie w czasie na inne stadia kontaktów umownych pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem. Obowiązek ten konkretyzuje się poprzez udzielenie konsumentowi informacji o istnieniu i długości trwania prawa odstąp ienia od umowy oraz wręczenie gotowego wzoru odstąpienia od umowy, z oznaczeniem umożliwiającym identyfikację przedsiębiorcy wraz z jego adresem, a nie tylko wskazaniem siedziby w rozumieniu prawa cywilnego. 3 2 E. Łętowska, Ochrona niektórych praw konsumentów. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 47 3 (por. E. Łętowska, Ochrona niektórych praw konsu mentów. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 40 - 41) poinformowany na piśmie o prawie odstąpienia od umowy, to bieg terminu, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie rozpoczyna się. W takim wypadku konsument może odstąpić od umowy w terminie 10 dni od momentu uzyskania informacji o prawie odstąpienia. Konsument nie może jednak z tego powodu odstąpić od umowy po upływie 3 miesięcy od jej wykonania. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 11 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 W ocenie Prezesa Urzędu, w przedmiotowej spr awie nie budzi wątpliwości, że wskutek zaniechania Przedsiębiorcy konsument jest pozbawiony możliwości skorzystania z istotnych uprawnień przyznanych, w przypadku zawierania umów poza lokalem przedsiębiorstwa, przez ustawę o ochronie niektórych praw konsum entów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Zaniechanie ustawowych wymogów przez Przedsiębiorcę uniemożliwia konsumentowi skorzystanie z przysługujących uprawnień, tj. poznania podstawy prawnej określającej tryb, sposób i termin umożliwiający odstąpienie od umowy zawartej poza siedzibą przedsiębiorcy, w tym poznania wzoru oświadczenia o odstąpieniu od takiej umowy. Nie można więc wykluczyć, że wskutek braku pisemnej informacji i nieotrzymania wzoru oświadczenia o odstąp ieniu od umowy, konsument nie uzyska tej informacji również z innego źródła, przez co nie będzie w stanie złożyć odpowiedniego oświadczenia w terminie 3 miesięcy od wykonania umowy. Naruszenie przez przedsiębiorcę obowiązku wyrażonego w art. 2 ust. 1 oraz 3 ust. 1 ww. ustawy prowadzi zatem do sytuacji, w której konsument, nie znając swoich praw, nie będzie miał możliwości podjęcia decyzji o odstąpieniu od zawartej umowy, nawet w terminie wskazanym w art. 4 tejże ustawy. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli konsu ment nie został W ocenie Prezesa Urzędu, oferta Przedsiębiorcy nie jest skierowana do określonej, dającej się wyodrębnić na podstawie wspólnej cechy grupy konsumentów, ale nieograniczonego kręgu od biorców (ogółu konsumentów). Konsument, który n ie posiada wiedzy specjalistycznej w danej dziedzinie, nie potrafi też ocenić sytuacji tak jak profesjonalista, bo może nie znać przepisów, które nakładają określone obowiązki informacyjne na przedsiębiorców z awierających umowy z konsumentami poza lokalem przedsiębiorstwa. W konsekwencji, konsument nie otrzymuje informacji, które mają o tyle istotny charakter, że łączą się z obowiązkiem udzielenia pełnych, rzetelnych i prawdziwych informacji o przysługującym prawie odstąpienia od umowy zawieranej poza lokalem przedsiębiorstwa, w tym o jego trybie i terminie wskazującym, kiedy może z niego skorzystać. Wskazać także należy, że zawieranie umów w branży usług remontowo - budowlanych, w której działa Przedsiębiorc a związane jest niejednokrotnie z nieoczekiwaną wizytą jego przedstawicieli w miejscu zamieszkania konsumentów. Takie działanie częstokroć prowadzi do zakłócenia zachowania konsumenta na rynku poprzez brak rzetelnego informowania go o istotnych cechach zaw ieranej umowy. Chodzi tu przede wszystkim o star anność i uczciwość zawodową oraz dobrą wiarę. W wyroku z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt XVII Ama 118/04 SOKiK stwierdził, że w stosunkach z konsumentami istota dobrego obyczaju sprowadza się do właściwego informowania o przysługujących uprawnieniach, ni ewykorzystywania uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty i rzetelnego traktowania partnerów umowy. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami SOKiK uznał działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wyw ołania błędnego przekonania u konsumenta, a także wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności. Zdaniem Prezesa Urzędu, sposób w jaki Przedsiębiorca zawierał umowy na podstawie ww. wzorców umownych powodował dezorientację konsumenta, jego nieumiejętność rzetelnej oceny warunków umowy i jej przedmiotu, łatwość manipulacji konsumentem nie nastawionym na kontakt handlowy, ograniczenie ukształtowania jego woli i jej wyrażenia, co jest zagrożeniem dla jego świadomego uczestnictwa w rynku, a także zagrożeniem j ego prywatności. 4 W opinii Prezesa Urzędu, w rozpatrywanej sprawie zaniechanie Przedsiębiorcy, który nie wykonuje względem konsumentów obowiązków informacyjnych wynikających z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów o raz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny powoduje, że odstąpienie konsumenta od umowy będzie utrudnione albo wręcz niemożliwe. Zaniechanie Przedsiębiorcy w istotny zatem sposób zniekształcało zachowania rynkowe przeciętnego konsumenta nie tylko przed zawarciem umowy, ale na wet po jej zawarciu i to nie tylko co do samego istnienia prawa odstąpienia od umowy, ale także terminu i sposobu jego wykonania. 4 Ibidem, s.26 - 27 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 12 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 Reasumując stwierdzić należy, iż działania Przedsiębiorcy, który niedopełn iał w stosowanych wzorcach umownych ww. obowiązków informacyjnych, stanowią praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 i art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. ad [5.4] Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, stosowana przez przedsiębiorcę praktyka rynkowa jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy, w trakcie jej zawierania lub po zawarciu. Przedmiotowy przepis stanowi klauzulę generalną, która na okoliczność stosowania danej praktyki podlega stosownej konkretyzacji; jednocześnie art. 4 ust. 2 ok reśla, że za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk, jeżeli działania te spełniają przesłanki określone w ust. 1. Praktyki rynkowe wprowadzające w błąd mogą przybrać postać czynną i bierną, tj. polegać na działaniu (art. 5) lub zaniechaniu (art. 6) wprowadzającym w błąd. Jak wskazał Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w wyroku z dnia 23 lutego 2006 r. , sygn. XVII Ama 118/04, istotą pojęcia dobrego obyczaju jest szeroko pojęty szacunek dla drugiego człowieka. W stosunkach z konsumentami powinien on wyrażać się właściwym informowaniem o przysługujących uprawnieniach, niewykorzystywaniu uprzywilejowanej p oz ycji profesjonalisty i rzetelnym traktowaniu partnerów umów. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można uznać działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u konsumenta, a także wykorzystania jego niewiedzy i nai wności. Ponadto należy wskazać, że ocena każdej praktyki rynkowej, w tym praktyki określonej w art. 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, polegającej na działaniu wprowadzającym w błąd odnosi się do decyzji podejmowanych przez prz eciętnego konsumenta - zatem działanie Przedsiębiorcy powinno być oceniane z perspektywy przeciętnego konsumenta. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, za przeciętnego konsumenta uznaje się takiego konsumenta k tóry jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny tej powinno dokonać się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dając ą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy ze względu na szczególne cechy, takie jak m. in. wiek, wykształcenie, sprawność fizyczna czy umysł owa. Definicja przeciętnego konsumenta precyzuje więc pewien zespół cech mentalnych konsumenta, jego przeciętność, polegająca na tym, że z jednej strony możemy wymagać od takiego konsumenta pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, lecz z dr ugiej strony nie możemy uznać, że jest to wiedza kompletna i profesjonalna i że konsument, mimo tej ogólnej orientacji w rzeczywistości, ma prawo pewnych rzeczy nie wiedzieć. Przepis art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie nakłada samodzielnie na przedsiębiorców obowiązków informacyjnych, a jedynie wskazuje, że naruszenie takich obowiązków przewidzianych w innych ustawach może stano wić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. 5 Obowiązek udzielenia pełnej informacji, będący najczęściej naruszaną postacią obowiązku informacyjnego, polega na niepodaniu wszystkich tych informacji, których przekazanie konsumentom jest obowią zkowe (wyrok SOKiK XVII Ama 121/05). Przedsiębiorca może dopuścić się omawianej praktyki w tej formie (niepodanie pełnej informacji) tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim pominie te informacje, które musi podać konsumentom. 5 Posiadanie bowiem tyc h informacji jest 5 D. Miąsik [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Kom entarz, Warszawa 2009, s. 970 5 Ibidem, s. 973 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 13 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 niezbędne konsumentowi do podjęcia prawidłowej, czyli świadomej i zarazem efektywnej decyzji rynkowej, a ich brak wpływa negatywnie lub wyłącza możliwość podjęcia przemyślanej i suwerennej decyzji rynkowej. 6 Wskazać należy, iż potencjal na zdolność wprowadzenia w błąd ma miejsce szczególnie wtedy, gdy przedsiębiorca ukrywa istotne dla podjęcia przez konsumenta racjonalnej decyzji rynkowej informacje lub przedstawia je w niejasny, niezrozumiały lub dwuznaczny sposób. W wyniku powyższych pr ak tyk przeciętny konsument może wyrobić sobie mylne wyobrażenie o korzyściach wynikających ze złożonej propozycji, które nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistym stanie rzeczy. Wprowadzenie w błąd polega przede wszystkim na pewnym zniekształceniu proce su decyzyjnego konsumenta poprzez wytworzenie w jego umyśle mylnego przekonania co do transakcji, w którą chce się zaangażować. W rezultacie wytworzenia się tego mylnego przekonania konsument podejmuje decyzję o zaangażowaniu lub wycofaniu się z danej decy zji, przy czym istotne jest to, że takiej decyzji by nie podjął, gdyby nie nieuczciwe działania przedsiębiorcy. Takie zniekształcenie procesu decyzyjnego konsumenta, w przypadku praktyk wprowadzających w błąd przez działanie, polega głównie na podawaniu fa łs zywych lub mylących informacji dotyczących produktu lub sposobu jego prezentacji albo wprowadzenia na rynek 7 . Dla prawidłowego zinterpretowania celu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym należy wskazać, iż przedsiębiorca nie tyle mu si faktycznie spowodować, iż przeciętny konsument podejmie decyzję, której przy braku wprowadzenia w błąd by nie podjął, co wystarczy już samo wystąpienie takiej możliwości wprowadzenia w błąd, a co za tym idzie samej możliwości podjęcia decyzji, której in aczej konsument by nie podjął. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym: „Praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęc ie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął”; przepis ten jest dalej uszczegółowiony w: art. 5 ust. 2 pkt 1 - zgodnie z którym „Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawd ziwy ch informacji”, jak również w art. 5 ust. 3 pkt 2 – zgodnie z którym „Wprowadzające w błąd działanie może w szczególności dotyczyć cech produktu, w szczególności jego pochodzenia geograficznego lub handlowego, ilości, jakości, sposobu wykonania, skład nikó w, daty produkcji, przydatności, możliwości i spodziewanych wyników zastosowania produktu, wyposażenia dodatkowego, testów i wyników badań lub kontroli przeprowadzanych na produkcie, zezwoleń, nagród lub wyróżnień uzyskanych przez produkt, ryzyka i kor zyści związanych z produktem”. Przedsiębiorcy został postawiony zarzut bezprawnego godzącego w zbiorowe interesy konsumentów działania, polegającego na stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej określonej w art. 5 ust. 3 pkt 2, polegającej na rozpowszech nianiu we wzorcu umownym treści zawierających nieprawdziwe informacje o cechach detektora gazowego stosowanego przez Przedsiębiorcę i zamawianego przez konsumentów poprzez zawarcie umowy w zakresie usług montażu ww. urządzenia. Wobec tego w niniejszej s prawie wykazania wymaga, że Przedsiębiorca - posługując się we wzorcach umownych informacjami w zakresie atestów, jakie posiadają stosowane detektory gazowe i zezwoleń właściwych instytucji na montaż tych urządzeń, - narażał przeciętnego konsumenta na podj ęcie n iewłaściwej oceny zawieranej z Przedsiębiorcą umowy, skutkującej podjęciem przez niego błędnej decyzji o wyborze oferowanej usługi. Postępowanie przedsiębiorcy w przedmiotowej sprawie można ocenić jako nieuczciwe, godzące w przeciętnego konsumenta . Do takiego wniosku prowadzi analiza przedmiotowego działania Przedsiębiorcy pod kątem spełnienia dwóch kryteriów: sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz istotnego wpływu praktyki rynkowej na zachowanie gospodarcze przeciętnego konsumenta oraz jego intere s ekono miczny. Przywołany wcześniej wyrok SOKiK z dnia 23 lutego 2006 r. określa działania 6 decyzja Prezesa UOKiK z dnia 6 marca 2006r. nr RGD - 5/2006 7 R. Stefanicki, Interpretacja dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych wobec konsumentów na rynku wewnętrznym, Glosa 1/2000, st r. 88 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 14 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 przedsiębiorcy zmierzające do wywołania błędnego przekonania u konsumenta jako sprzeczne z dobrymi obyczajami. Niezależnie od istniejącego orzecznictwa należy wsk azać, że z obiektywnych norm postępowania, moralnych i zwyczajowych (staranność zawodowa), stosowanych w działalności gospodarczej jasno wynika powinność właściwego informowania konsumentów przez przedsiębiorcę i rzetelnego traktowania partnerów umów. Prz edsiębiorca jest profesjonalistą i tym bardziej, opierając się na wiarygodnych dowodach z dokumentu, powinien zadbać o należyte poinformowanie swoich kontrahentów o jakości i właściwościach urządzeń stosowanych przy świadczeniu usług specjalistycznych zgo dnie z warunkami zawartej umowy. Nierzetelne informowanie konsumenta przez profesjonalistę, odnośnie właściwości i cech wyróżniających ofertę zakupu detektora gazowego z usługą montażową, niewątpliwie narusza dobre obyczaje. W ocenie Prezesa Urzędu w p rzedmiotowej sprawie, konsumenci zawierający umowę zlecenia montażu detektora gazowego, w celu bezpośrednio niezwiązanym z działalnością gospodarczą, bez wątpienia są przeciętnymi konsumentami. Jak wynika z akt postępowania w omawianej sprawie, przeciętny konsument już na etapie oceny informacji zawartych przez Przedsiębiorcę w stosowanych wzorcach umownych, narażony był na podjęcie decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął; w rzeczywistości mogłaby nim być zarówno osoba wyedukowana technicznie jak i niewykształcona, a przy tym w różnym wieku, przez co możliwości sprawdzenia zgodności informacji o właściwościach montowanych detektorów gazowych mogły być ograniczone w zależności od sprawności umysłowej konsumenta. Zdaniem Prezesa Urzędu - biorą c pod uwagę, że za przeciętnego konsumenta uznaje się konsumenta dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego, ale jednocześnie szczególnie podatnego na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy - od prz eciętnego konsumenta nie sposób wymagać kontrolowania i sprawdzania rzetelności podawanych przez Przedsiębiorcę we wzorcach umownych informacji, stwierdzających i zapewniających, iż: „Czujnik jest zalecany do stosowania w budownictwie mieszkaniowym – posia da aprobat ę Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz wymagane prawem, umożliwiające dopuszczenie do obrotu atesty Głównego Instytutu Górnictwa K.D „Barbara”. Laboratorium Metenemetrii i Eksplozometrii Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji „EL. TEST”. Laboratorium Badawczego w zakresie Bezpieczeństwa Użytkowania. Detektor nie ingeruje w sieć gazową, Indywidualne nabycie i montaż nie wymagając odrębnej zgody administratora budynku i lokalnego dystrybutora gazu (gazowni)”. Prezes Urzędu kw estionując treść przywołanego fragmentu wzorca umownego uznał, że Przedsiębiorca poprzez swoje działania wprowadzał konsumentów w błąd stwarzając w nich przekonania, że oferowane detektory gazowe posiadają aprobatę właściwych instytucji, a ich montaż uwz ględnia procedury wynikające z przywołanych atestów; działanie to de facto prowadziło do zniekształcenia zachowań rynkowych przeciętnego konsumenta. Zdaniem Prezesa Urzędu, od takiego konsumenta można wymagać pewnego stopnia wiedzy, lecz nie można uznać, ż e jest to w iedza kompletna i profesjonalna i że konsument, mimo tej ogólnej orientacji w rzeczywistości, ma prawo pewnych rzeczy nie wiedzieć. Nie jest wymagane, aby przeciętny konsument znał się na tych urządzeniach. Wskazać należy, iż Prezes Urzędu uwzględniając, znajdujące się w aktach sprawy, oświadczenie Przedsiębiorcy z dnia 12 sierpnia 2011 r. (k. 21), w którym zawarł informację o popełnionym włamaniu do biura jego firmy i kradzieży firmowych dokumentów - wezwał Przedsiębiorcę do złożenia szczegółowych wyjaśnień, a także do udokumentowania wszelkich okoliczności związanych z ww. zdarzeniem oraz przesłania potwierdzonego za zgodność protokołu policyjnego w tym zakresie. Jednak Anna Littwin nie zareagowała na wez wanie Prezesa Urzędu i w toku postępowania właś ciwego nie przedstawiła w tym przedmiocie żadnych dowodów z dokumentu, poza kilkoma stwierdzeniami zawartymi w kierowanej do UOKiK korespondencji, tj. w pismach z dnia: 15 września 2011 r.: Podnoszę, nie jestem w posiadaniu żadnych dokumentów sporządzo nych przez Policję w tym zakresie, gdyż zdarzenie to miało miejsce podczas wyjazdu służbowego w Szczecinku. Podczas zgłoszenia faktu kradzieży dokumentów firmowych nie otrzy małam żadnego protokołu. Nie została również do mnie przesłana żadna informacja dotycząca Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 15 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 ewentualnego wszczęcia śledztwa lub dochodzenia (…) W dniu dzisiejszym wysyłam do jednostki Policji w Szczecinku, w której dokonałam ustnego zgłoszenia kradzieży do kumentów, wniosek o doręczenie protokołu policyjnego z w/w zdarzenia. Kopię wniosku załączam do niniejszego pisma. Niezwłocznie po jego otrzymaniu prześlę je do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na adres Delegatury w Gdańsku, celem wywiązan ia się z ciążącego na mnie obowiązku określonego w przedmiotowym wezwaniu. (…) w terminie (…) 21 dni będzie możliwe przedstawienie protokołu policyjnego, na otrzymanie którego przesyłką pocztową dopiero oczekuję, a także pełne ustosunkowanie się do postawi onych zarzutów ; 27 września 2011 r.: Mając na uwadze fakt, iż do chwili obecnej nie otrzymałam z jednostki Policji w Szczecinku żadnych dokumentów, prześlę je do UOKiK niezwłocznie po ich otrzymaniu. Zdaniem Prezesa Urzędu złożone przez Przedsiębior cę oświadczenia i deklaracje nie zasługują na uwzględnienie, gdyż nie sposób przyjąć ich za wystarczające, ponieważ z materiału dowodowego wynika, że Przedsiębiorca ostatecznie nie dopełnił swoich zobowiązań i nie dostarczył dowodów z dokumentu potwierdza jących istnienie atestów i aprobat, które zostały wskazane we wzorcach umownych. W ocenie Prezesa Urzędu w omawianym przypadku, działanie polegające na powoływaniu się we wzorcach umownych na posiadanie i istnienie ww. zezwoleń i atestów - przy braku d owodów z dokumentu, które potwierdzałyby te informacje - powoduje, że przedsiębiorca stwarzał w przeciętnych konsumentach przekonanie o wyjątkowych właściwościach instalowanego detektora gazowego, co skutkowało narażeniem przeciętnego konsumenta na podjęci e błędnej decyzji przy wyborze oferowanej usługi połączonej z zakupem produktu i jego montażem, której ten, oceniając zawieraną z Przedsiębiorcą umowę, inaczej by jej nie podjął. W tej sytuacji Prezes Urzędu uznał, że działania Anny Littwin dowodzą stoso waniu przez nią nieuczciwej praktyki rynkowej; ww. zachowanie rynkowe przedsiębiorcy należy jednoznacznie ocenić jako nieuczciwe, sprzeczne z dobrymi obyczajami, a także godzące w interes ekonomiczny konsumenta i zniekształcające zachowania rynkowe przecię tnego konsumenta, które ponadto prowadziło do osłabienia zaufania do Przedsiębiorcy oferującego specjalistyczne usługi gazownicze połączone z zakupem ww. urządzeń. Reasumując, stwierdzić należy, iż bezprawne działanie Przedsiębiorcy w ww. zakresie istotni e wprowadza konsumentów w błąd, co do cech istotnych produktu i usługi, a tym samym wyczerpuje znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 4 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 5 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, co stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, zdefiniowaną w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [6] Przyjmując, iż naruszenie zbiorowych interesów kons umentów następuje wtedy, gdy działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowości, tj. w sytuacji, gdy skierowane jest nie tylko do indywidualnego konsumenta lub wyodrębnionej grupy konsumentów, lecz szerszego, bliżej nieograniczonego lic zbowo kręgu osób, do których dotarła i dotrzeć może oferta przedsiębiorcy, za spełnioną Prezes Urzędu uznaje i trzecią przesłankę, bowiem działalność usługowa Przedsiębiorcy umożliwia każdemu zainteresowanemu zapoznanie się ze szczegółami oferty, a w momen cie podjęcia decyzji o jej skorzystaniu – z warunkami określającymi realizację umowy. [7] W tym stanie rzeczy Prezes Urzędu stwierdził, że spełnione zostały łącznie wszystkie przesłanki niezbędne dla zakwalifikowania opisanych działań Przedsiębiorcy jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 2 i art. 24 ust. 2 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy o ochronie o ochronie konkurencji i konsumentów. [8] Dyspozycja art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, iż nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującej zaniechanie jej stosowania, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki. W takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów tel./fax : 58 – 346 29 32, 346 29 33, 301 51 75 Delegatura w Gdańsku e - mail gdansk@uokik.gov.pl 16 www.uokik.gov.pl 80 - 824 Gdańsk, ul. Podwale Przedmiejskie 30 Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, dotyczącej działań stosowanych przez Annę Litwin, gdyż Prezes Urzędu na podstawi e zgromadzonego materiału dowodowego uznał, iż: ― praktyka wskazana w punkcie I.1. ppkt a miała charakter czasowy i została zaniechana z dniem 1 czerwca 2011 r., od kiedy Przedsiębiorca zaczął stosować nowy wzorzec umowny, ― praktyki wskazane w punkcie I.2. ppkt a i ppkt b oraz punkcie I.3. ppkt a i ppkt b oraz w pkt II, pkt III i pkt IV także miały charakter czasowy i zostały zaniechana w dacie zawieszenia przez przedsiębiorcę wykonywania działalności gospodarczej - z dniem 21 listopada 2011 r. Mając to na uwadze orzeczono jak w pkt I, pkt II, pkt III i pkt IV sentencji decyzji. Pouczenie: Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), w związku z art. 479 28 § 1 i § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Wa rszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentó w - Delegatury UOKiK w Gdańsku. Otrzymuje: 1) Anna Littwin Zakład Usługowo - Handlowy „GAZTEX” Littwin Anna a/a