RGD-4/2016

RGD - 410 - 3 /1 5 / MLM Gdańsk , 30 grudnia 201 6 r. D ECYZJA NR RGD. 4 /201 6 I. Na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie ko n kurencji i konsumentów ( tekst jednolity : Dz. U. z 2015 r., poz. 184 ze zm.) , po przepr ow a- dzeniu postępowania antymonopolowego, Pr ezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Ko n- sumentów uznaje za praktykę ograniczającą konkurencję i na ruszającą zakaz, o kt ó- rym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , dzi a- łania przedsi ę bi orców : 1) Mariusza Borala z Giżyna, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą ELI - MAR Ma riusz Boral, nr REGON 320622828; 2) Zygmunta Burdyńskiego z Kalisza Pomorskiego, prowadzącego działalność g o s - po darczą pod firmą DEWIZA Zygmun t Burdyński, nr REGON 330 264108; 3) Annę Skonieczko z Drawska Pomorskiego, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Firma Usługowa ROL - MED Anna Skoniec z ko, nr REGON 330426249; polegające na zawarciu porozumienia ograniczającego konkurencję na lokalnym ry n- ku usług gospodarki leśne j, wykonywanych na obszarze Nadleśnictwa Drawsko oraz okolicznych terenów wojskowych , polegającego na uzgodnieniu cen w ofertach zł o- żonych w postępowaniu przetargowym dot. zamówienia Jednostki Wojskowej 3378 w Drawsku Pomorskim na wykonanie usługi „Dwukrot nej Mineralizacji Pasów Przeci w- pożarowych na terenie CSWL Drawsko – znak postępowania 546/2014 . II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konk u- rencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 184 ze zm.), po prz e- prowadzeniu postępowania antymonopolowego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakł a da: 1. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, na Mar i u sza Borala , karę pieniężną w wysokości 4.577 zł (słownie: cztery tysiące pię ć set siedemdziesiąt siedem złotych), płatną do budżetu państwa; 2. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, w zakresie opisanym w punkcie I s entencji niniejszej decyzji, na Zy g munta Burdyń- skiego , karę pieniężną w wysokości 2.816 zł (słownie: dwa tysi ą ce osiemset szesna- ście złotych), płatną do budżetu pa ń stwa; 3. w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, w zakr esie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, na Annę Skonieczko , karę pieniężną w wysokości 3.675 zł (słownie: trzy tysiące sześćset siedemdziesiąt pięć złotych), płatną do budżetu pa ń stwa. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 184 ze zm.) oraz stosownie do art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks p o- Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura UOKiK w Gdańsku 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl stępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 201 3 r., poz. 267) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , Pre zes Urzędu obciąża przedsiębio r- ców następującymi kosztami , t j .: 1) Mariusza Borala – 56,30 zł (słownie: pięćdziesiąt sześć złotych 30/100), 2) Zygmunta Burdyńskiego – 56,30 zł (słownie: pi ęćdziesiąt sześć złotych 30/100), 3) Annę Skonieczko – 56,30 zł (słownie: pięćdziesiąt sześć złotych 30/100), i zobowiązuje do uiszczenia tych kosztów na rzecz Prezesa Urzędu Och rony Konk u- rencji i Konsumentów w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się nini ejszej d e- cyzji . UZASADNIENIE [1] W związku z zawiadomieniem Dowódcy Jednostki Wo jskowej 3378 w Drawsku Pomo r- skim , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zwany dalej również Pr e- zesem Urzędu lub organem antymonopolowym] przeprowadził pod sygn. RGD. 4 00 - 35/14/MLM postępowanie wyjaśniające w sprawie ustalenia, czy w związku z przeta r- giem zorganizowanym przez Jednostkę Wojskową 3378 w Drawsku Pomorskim na „Dwukrotną Mineralizację Pasów Przeciwpożarowych” nie doszło do naruszenia prz e- pisów ustawy z dnia 1 6 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U . Nr 50, poz. 331 ze zm.) [zwanej dalej ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów lub ustawą ant y monopolową] . Wyniki analizy materiału dowodowego, zgromadzonego w trakcie postępowania wyj a- śniają cego, dały podstawę do postawienia uzasadnionej hipotezy o podejrzeniu nar u- szenia przez wykonawców : 1) ELIMAR Mariusz Boral z Giżyna (Kalisz Pomorski), 2) DEWIZA Zygmunt Burdyński z Kalisza Pomorskiego, 3) FU ROL - MED Anna Skonieczko z Drawska Pomorskiego, zakazu określonego w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsume n- tów. [2] W dniu 6 listopada 201 5 r. , p ostanowieniem nr 174 Pr e zes Urzędu wszczął , z urzędu , postępowanie antymonopolowe w spr awie podejrzenia zawarcia przez przedsiębiorców:  Mariusza B orala z Giżyna, prowadzącego działalność gospodarczą w oparciu o wpis do CEIDG, pod firmą ELIMAR Mariusz Boral,  Zygmunta Burdyńskiego z Kalisza Pomorskiego, prowadzącego działalność gospodarczą w oparciu o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Dział alności Gospodarczej (CEIDG) , pod firmą DEWIZA Zygmunt Burdy ń ski,  Annę Skonieczko z Drawska Pomorskiego, prowadzącą działalność gospodarczą w oparciu o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) , pod firmą Firma Usługowa ROL - MED Anna Skoniec z ko, porozumienia ograniczającego konkurencję na lokalnym rynku usług gospodarki l e- śnej, wykonywanych na obszarze Nadleśnictwa Drawsko oraz okolicznych terenów wojskowych , polegającego na uzgodnieniu cen w ofertach złożonych w postępow aniu przetargowym dot. zamówienia Jednostki Wojskowej 3378 w Drawsku Pomorskim na wykonanie usługi „Dwukrotnej Mineralizacji Pasów Przeciwpożarowych na terenie CSWL Drawsko – znak postępowania 546/2014 ” , co może stanowić naruszenie, o kt ó- rym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochr o nie konkurencji i konsumentów. 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [3] Postanowieniem nr 175 z dnia 6 listopada 2015 r. do akt sprawy włączono całość d o- wod ów , pozyskan ych w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniaj ą cego . [4] W dniu 6 listopada 201 5 r. do przedsiębior ców wyst o sowano zawiadomienie o wszczę - ciu postępowania antymonopolowego . [5] Anna Skonieczko [zwana również ROL - ME D ] ustosunkowując się do postawionego zarzutu, pismem z dnia 24 listopada 2015 r. stwierdziła, co następuje:  Z aprzeczam aby doszło do uzgodnien ia cen na wykonanie usługi objętej przetargiem, jak również abym składała w tym przedmiocie oświadczenie potwierdzaj ą ce, że do takiego ustalenia doszło.  Zaoferowaną cenę oparłam wyłącznie na własnej kalkulacji. Podczas wizji lokalnej, w której wzięłam udzi ał stwierdziłam, że zamawiający źle sporządził specyf i kację istotnych warunków zamówienia ponieważ nie wszystkie prace, które gwarantowały prawidłowe wykonanie usługi były w niej ujęte (prace ziemne i rozdrobnienie)…Zamawiający oszacował, że należy rozdrob nić 35 ha ja uważ a łam, ż e należało rozdrobnić ok. 90 ha.  Kalkulację swoją oparłam korzystając z katalogu Norm Czasu Prac L eśnych obowiązującym w Lasach Państwowych plus wartość dodatkowych prac zie m nych.  …Chciała bym zauważyć, ż e oferta firmy pani Anety Ro gowskiej z Mirosławca opiewająca na kwotę 588.060 zł również przekraczała wartość zamówienia, o prawie 100.000 zł, co świadczyć może o tym, że specyfikacja została sporz ą dzona nieprawidłowo (przedstawiciel firmy był obecny na wizji lokalnej).  Firmy, które wykonują usług na tak małym i specyficznym rynku znają się, rozmawiamy ze sobą, niejednokrotnie kooperujemy użyczając sobie sprzętu, natomiast kontakt i rozmowy w tym konkretnym przetargu były nieuniknione z uwagi na wymóg wizji lokalnej terenu.  Rozmowy z innymi oferentami dotyczyły zakresu ewentualnej pomocy sprzęt o wej przy wykonaniu zlecenia, dopuszczalnej w świetle obowiązujących przep i sów.  Podpisałam oświadczenie o oddaniu do dyspozycji zasobów niezbędnych do wykonania zadania. Jednakże z powodu nie dog adania się co do ceny za oddanie sprz ę tu do takiego oddania nie doszło.  Wszyscy oferenci (także nie objęci postępowaniem) składali oferty w ostatnim dniu ( … ) Ja, jak i pozostali oferenci przybyliśmy po pierwszym odbiorze oferty tj. między 8:40 a 9:10. Okoł o godz. 9:10 tj. 20 minut przed końcem terminu składania ofert osoba upoważniona wróciła i na mojej jak i innych ofertach wpisała datę i tą samą godzinę wpływu.  Uważam, że jeżeli zamawiający w chwili rozstrzygania przetargu miał tak poważne wątpliwości co do jego prawidłowości, rodzi si ę pytanie dlaczego nie uni e ważnił przet a r gu i nie odmówił pr zyjęcia złożonych ofert aby uniknąć naraż enia się na przyjęcie niekorzyst nej ofert. [6] Zygmunt Burdyński [zwany również DEWIZA] , w piśmie z dnia 25 listopada 2015 r., t akże zaprzeczył , aby uczestniczył w zarzucanej zmowie przeta rgowej. P rzekazał dod a tkowo kopię postanowienia Prokuratur y Rejonowej w Szczecinku umarzającej śledz two w sprawie przeciwko Zygmuntowi Burdyńskiemu, Annie Skoni e czko i Mariuszowi Boral , podejrzan ym o to, że: (…) w okresie od 16 do 29 listopada 2014 r. w Olesznie i Pomierzynie, gm. Kalisz Pomorski działając wspólnie i w por o zumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej poprzez wejście w por o zumienie co do ceny składanych przez nich ofert oraz usł ug podwykonawstwa i zasobu technicznego do przet ar gu 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl organizowanego przez jednostkę Wojskową 3378 Drawsko Pomorskie z si e dzibą w Olesznie na dwukrotn ą mineralizację prasa przeciwpoż arowego na terenie CSWL Drawsko działając w ten sposób na szkodę Skarbu Pań stwa reprezentowanego przez Komendanta Jednostki Wojskowej 3378 Drawsko Pomorskie z siedzibą w Olsztynie przy ul. Głó wnej 1 tj. o czyn z art. 305 § 1 kk wobec stwierdzenia, iż podejrzani nie popełnili zarzucanego im przestępstwa. Zgodnie z treścią uzasadni enia ( …. ) Przy zmianie roli procesowej nie mogą być brane pod uwagę zeznania Mariusza Borala i Anny Skonieczko przesłuchanych w charakterze świadka. Natomiast na dalszym etapie postępowania osoby, przeciwko którym prowadzono śledztwo, będąc w charakterze p odejrzanych, odmówiły składania dalszych wyjaśnień. [7] Mariusz Boral [zwany dalej także ELIMAR] , w piśmie z dnia 20 listopada 2015 r., podniósł, iż nie zgadza się z postawionym zarzutem i wyjaśnił , że :  W przetargu ogłoszonym przez JW.3378 Drawsko, w którym br ałem udział złożyłem (jak się okazało) najkorzystniejszą ofertę, której wysokość oszacow a łem tylko i wyłącz nie na podstawie opisu przedmiotu zamówienia, bez dokonania wizji l o kalnej, z której to możliwości skorzystali pozostali oferenci. Pragnę nadmienić, ż e składając ofert ę skorzystałem z możliwości jaką zam a wiający dał potencjalnym wykonawcom, zmieniając zapis SIWZ, dopuszczając udział w przetargu bez dokonania wizji terenowej.  Wyczytawszy w/w zapis i wiedząc, że niezbędne dokumenty (ZUS, Urząd Skarbowy) miałem bo przygotowałem je do przetargu na tą samą usługę wiosną, skorzystałem z tej możliwości . Po otrzymaniu przez J ednostkę Wojskową 3378 wezwania o uzupełnie nie dokumentów, zauważyłem że są one nieważne a ja z powodu zaległości w opłacaniu składek ora z krótkim terminem, nie byłem, w stanie tych dokumentów dostarczyć. Ponadto żaden urząd nie wystawia dokumentó w wstecz. Zaświ adczenia musiały być aktual ne na dzień otwarcia ofert – których nie posiad a łem, w związku z powyższym ich nie wysłałem.  Pragnę podk reślić, że nie było uzgodnień dotyczących wysokości cen między mną a pozostałymi osobami wymienionymi w piśmie. Z przedstawionego uzasadnienia pragnę zwrócić uwagę na pierwszą ofertę, która wyceniła pracę po dokonaniu wizji lokalnej. Najwidoczniej wizja lo kalna była kluczowym czynnikiem kształtującym wycenę prac (stwierdzeniem większego zakresu i czasochłonności prac aniżeli wynikało to z opisu przedmiotu umowy). [8] Prezes U rzędu w oparciu o postanowienie nr 23 z dnia 5 kwietnia 2016 r. postanowił dopuścić z u rzędu dowód z przesłuchania stron postępowania , na okoliczność wyjaśnienia faktów i okoliczności dotyczących rodzaju i zakresu współpracy między nimi. Czynności przesłuchania został przeprowadzone w dniu 28 kwietnia 2016 r. w Drawsku Pomorskim, a w ich tra kcie s tronom okazano potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie odpowiedniej oferty przetargowej, stanowiącej akta sprawy, prowadzonej pod sygn. RGD. RGD - 410 - 3/15/16/MLM., t.j.:  Mariuszowi Boral, karty nr.: 137 - 142,  Zygmuntowi Burdyńskiemu, karty nr.: 16 1 - 166,  Annie Skonieczko, karty nr.: 149 - 154. [9] W dniu 15 września 2016 r., Prezes Urzędu, mając na uwadze , wynikający z art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), obowiązek nal eżytego i wyczerpującego informowania stron pos tępo wa nia o okolicznościach sprawy, poinformował Annę Skonieczko, Zygmunta Burdyńskiego i Mariusza Borala o dotychczaso wych ustaleniach 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl poczynionych w toku prowadzonego postępowania w formie dokumentu pn. Szczegółowe uz a sadnienie zarzutów [SUZ] . [10] W odpowiedzi na SUZ, Pani Anna Skonieczko , pis mem z dnia 4 października 2016 r. o świadczyła m.in.,:  Oferta złożona w t rakcie przedmiotowego postępowania przetargowego została przygotowana , przez Annę Skonieczko, nie na skutek zawartego porozumienia ale samodzielnie, w oparciu o posiadaną wiedzę oraz doświadczenie. Anna Sk o nieczko (…) z powodzeniem brała udział w postępowaniach przetargowych t o czących się w latach ubiegłych w tym m.in. na usługi z zakresu gospodarki r olno - łąkowej dla nadleśnictwa Drawsko czy usługę mineralizacji pasów przeci w pożarowych poligon Drawski dla JW. 1965 oraz JW. 1969 (…) posiada zatem niezbędne rozeznanie oraz doświadczenie pozwalające na należyte i staranne wyliczenie kwoty ofertowe.  Przy k alkulacji oferty Anna Skonieczko korzystała z Katalogu Norm Cz asu Dla Prac Leśnych Wykonywany ch w Zag ospodarowaniu Lasu, który obowią zuje w Lasach Państwowych , a został wprowadzony w życie Zarządzeniem nr 99 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 2 1 listopada 2003 r. oraz cen usług, które obowiązywały z Nadleśnictwie Drawsko. Wyliczona oferta nie była – zdaniem strony - zawyżona ale stanowiła odzwierciedlenie przewidywanych kosztów wykonania zamówi e nia.  Anna Skonieczko nie znała Pana Burdyńskiego pr zed przetargiem. Zaprzecza także, aby (…) w trakcie jakichkolwiek spotkań, czy wizji lokalnej podejmowała z pozostałymi uczestnikami temat przetargu i jego szczegółów (…) nie może także ponosić negatywnych konsekwencji związanych z działaniem lub zaniechan iem innych uczestników przetargu, w tym zwłaszcza, gdy jeden z nich (Mariusz Boral ) nie przedłożył na czas stosow nych dokumentów, co skutkowało jego wykluczeniem z przetargu .  Strona pra gnie podkreślić, ż e z uwagi na uwarunkowania lokalne nie była w stanie samodzielnie sprostać zadaniu i przyjąć na siebie całość obowiązków określonych w SUZ. Dość wskazać, że kwota przetargu przekraczała znacznie całość przychodów uzyskanych przez stronę w roku ubiegłym. Wbrew twierdzeniem Prezesa Urzędu zgodnym z zasadami ko nkurencji i logiki było poszukanie przez stronę kooperantów gotowych użyczyć swoich zasobów celem realizacji przedmiotu przetargu. Strona podaje przy tym, że pomimo istnienia na rynku lokalnym szeregu podmiotów, trudniących się usługami rolniczymi oraz leś nymi, a zatem potencjalnie zainteresowanych udziałem w przedmiotowym przetargu, to żaden z nich nie wziął udziału tak jako oferent jak i jako potencjalny podwykonawca.  Z daniem Anny Skonieczko (…) rynek właściwy nie jest li tylko rynkiem usług leśnych lecz przede wszystkim rynkiem usług leśno - rolniczych albowiem charakteryzuje się występowaniem elementów właściwych zarówno dla prac leśnych oraz prac rolniczych , mineralizacja gruntu, bronowanie (…). Natomiast rynek właściwy terytorialnie wyznaczony jest obsz arem Nadleśnictwa Drawsko oraz okolicznych poligonów wojskowych (… ) nadto większość przedsiębiorców działających na tym rynku konce ntr uje działalność w pobliżu swojej siedziby.  Według Anny Skonieczko n a tym rynku lokalnym funkcjonuje co najmniej 16 przedsi ębiorców, którzy świadczą usługi leśne i rolnicze, w tym DEWIZA.  Do pis ma strony zostały dodatkowo dołączone oświadcz enia 4 przedsiębiorców, datowane na 1 października 2016 r., o identycznej treści:  Oświadczam, że nie posiadałem potencjału technicznego i k adrowego do wykonania samodzielnie zamówienia „Dwukrotna Mineralizacja Pasów 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Przeciwpożar o wych na terenie CSWL Drawsko” – znak postepowania 546/2014. Nie posiadałem też potencjału do użyc zenia innej firmie w celu wykonania tego zadania.  Strona pragnie zauw ażyć, że z załączonych do niniejszego pisma oświadczeń poz ostałych podmi o tów dział ających na tym samym rynku co A nna Skonieczko wynika wprost, iż nie by li oni w stanie sprostać wymogom technicz n ym jak i organ iz acy j nym związanym, z udziałem w badanym przet a r gu .  W tych okolicznościach , skoro Anna Skonieczko nie miała możliwości uzyskania (…) pomocy w zakresie użyczenia potencjału technicznego od innych podmiotów działających na tym samym rynku… pomimo dochowania przez strona należytej staranności , nie była ona w stanie uzyskać zapewnień od innych aniżeli pozostali oferenci zapewnień, co do ewentualnego użyczenia środków technicznych niezbędnych do wykonania przedmiotowego zlecenia. [11] Zygmunt Burdyński , po zapoznaniu się z SUZ, pismem z dnia 29 września 2016 r. wn iósł m.in. o: zwrócenie się do zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Koszalinie Inspekt o rat w Drawsku Pomorskim, ul. Sikorskiego 30, 78 - 500 Drawsko Pomorskie o udzielenie informacji czy konto płatnika składek Mariusz Boral, prowadzący działalność gospo darczą pod firmą ELIMAR (REGON: 320622828, adres Giżyno 25D/10, 78 - 540 Kalisz Pomorski), wykazywało zadłużenie na rzecz któregokolwiek z Funduszy ZUS według st a nu na dzień 29 lipca 2014 r. Oświadczył również, m.in. że:  nie ma żadnego przepisu , ani żadnych przeszkód , aby wykonawca powoływał się na zasoby udzielone mu przez innego wykonawcę składającego ofertę w tym samym przetar gu,  w przedmiotowym przetargu nie było żadnej możliwości , aby strony mogły doprowadzić do wyboru oferty najdroższej (złożonej przez Annę Skonieczko) gdyż to Zygmunt Burdyński złożył ofertę z najniższą ceną,  skoro Mariusz Boral zalegał ze składkami ZUS , to jego oferta nie mogła być zł o żona awaryjne , podlegała bowiem obligatoryjnemu odrzuceniu,  Anna Skonieczko oświadczyła, że swoją ofert ę przygotowała samodzielnie , w wynik u wykonanych wyliczeń,  kwoty podane przez Annę Skonieczko, w trakcie działań podjętych przez Prokuraturę, nie są tożsame z kwotami w ofertach, co potwierdza, że oferty były przyg o towane niezależnie, a nie w wyniku zawart ego porozumienia. [12] Pismem z dnia 7 grudnia 2016 r. strony zostały powiadomione o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o możliwości zapoznania si ę z aktami sprawy i wni e- sienia ewentualnych wniosków. Zygmunt Burdyński, po zapoznaniu się z materiałem dowod owym, w dni u 27 grudnia 2016 r. prze słał wniosek o uzupełnienie postępowania, o następujące d o wody , tj. : 1. zwrócenie się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (…) o udzielenie informacji, czy konto płatnika składek Mariusza Boral, prowadzącego działalność gospo da r- czą pod firmą ELIMAR (REGON: 320622828, adres Giżyno 25D/10, 78 - 540 Kalisz Pomorski), wykazywało zadłużenie na rzecz któregokolwiek z Funduszy ZUS w e- dług stanu na dzień 29 lipca 2014 r. 2. zwrócenie się do Zamawiającego – Jednostka Wojskowa 3378 Drawsko Po morskie ul. Główna 1, 78 - 513 Oleszno, o przesłanie wszystkich dokumentów dotycz ą- cych; 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl a) sposobu oszacowania wartości zamówienia nr 216/2014, w szczególności sposobu w jaki wyliczono kwotę przeznaczoną na realiz a cję zamówienia, b) sposobu oszacowania wartości za mówienia nr 546/2014, w szczególności sposobu w jaki wyliczono kwotę przeznaczoną na realiz a cję zamówienia, a także o nadesłanie wyjaśnień dlaczego, mimo że w postępowaniu z lit. b) p o- wierzchnia przewidziana do mineralizacji jest o ponad 43 % większa warto ść szacunkowa w/w zamówienia (i kwota przeznaczona na zamówienie) jest wy ż- sza jedynie o 3%. Dodatkowo wn osił o w yłączenie w trybie art. 24 § 3 k.p.a od udziału w postępowa- niu pracownika , który czynił odręczne notatki na kartach 506, 514 akt sprawy. Zgodni e z treści ą uzasadnienia, w niosek dotyczący dowodów wymienionych w ww. pkt 1. zmierza (..) do wykaz a nia, że Mariusz Boral zalegał ze składankami ZUS a co za tym idzie jego oferta ani nie mogła być złożona „awaryjnie” ani też w ogóle nie mogła być elementem j a kichkolwiek uzgodnień co do działań w trakcie przetargu (…). W wypadku drugiego wniosku, zdaniem strony, wartość zamówienia była niedosz a- cowana (…) To, że wartość złożonej przeze mnie oferty była wyższa niż kwota przewidziana przez zamawiającego wynikał o zatem stąd, że zamawiający dokonał błędnego oszacowania wartości zamówienia. Natomiast, wniosek o wyłączenie z udziału w postępowaniu pracownika organu strona motyw o wała następująco:  poczynione odręczne notatki na stronie 506 przypisują (…) mi wolę mani p u- lacji ,  adnotacja na stronie 514 wskazuje, że (…) pracownik wywodzi konsekwe n cje z faktu braku zawarcia konsorcjum między uczestnikami niniejszego post ę- powania. Po analizie przedmiotowego wniosku , wskazanego w punkcie [12] niniejszej decyzji, biorąc pod u wagę całość materiału dowodowego zgromadzonego w sprawi e , post a- nowienie m nr 103 z dnia 29 grudnia 2016 r. odmówiono uwzględnienia żądania strony zawartego we wniosku. Prezes Urzędu w takcie podjętych czynności wyjaśniających wystąpił m.in. do Zakła- du Ubez pieczeń Społecznych o informacje dot. wykonawców/stron postępowania. Ponadto, wniosek dot. uzupełnienia materiału dowodowego o dane od Zamawiające- go, Prezes Urzędu uznał za bezzasadny bowiem stosowne informacje znajdują się już w aktach sprawy. Z treści u dzielonych przez Zamawiającego wyjaśnień wynika, że długość pasów p.poż przeznaczonych do mineralizacji wynosiła 300,00 ha. Natomiast mineralizacji dokonywano dwukrotnie tj. w I etapie, w terminie 30 dni od daty pod- pisania umowy z wykonawcą wyłonionym w po stępowaniu przetargowym i w II etapie w okresie jesiennym, w dniach od 29 września do 31 października 2014 r. Etap II nie obejmował prac dodatkowych, związanych z rozdrobnieniem pozostałości pozrębo- wych i innych elementów organicznych, na obszarze 35,00 ha [karta 288 - 360]. Natomiast, w związku z wnioskiem Zygmunta Burdyńskiego o wyłączenie w trybie art. 24 § 3 k.p.a. od udziału w postępowaniu pracownika, który poczynił odręczne notatki na kartach nr 506 i 514 akt sprawy uznaje się, że uprawdopodobnione oko liczności polegające na zapisie dwóch zdań na wskazanych kartach nie wywołują wątpliwości co do bezstronności pracownika w sprawie. Zgodnie z art. 24. § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany m.in. na żądanie strony wyłączyć pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl niewymienionych w § 1 tego przepisu, które mogą wywołać wątpliwość co do bez- stronności pracownika. Zygmunt Burdyński, po zapoznaniu się z ak tami sprawy uznał, iż (…) Na stronie 506 pracownik organu uczynił odręcznie adnotację (ołówkiem – zostało to przez mnie udokumentowane fotokopią) przypisującą mi wolę manipulacji. Z kolei w analogicz- nej adnotacji na stronie 514 pracownik wywodzi konsekwenc je z faktu braku zawar- cia umowy konsorcjum między uczestnikami niniejszego postępowania. Zawarcie konsorcjum jest prawem a nie obowiązkiem wykonawców i nie można z faktu braku skorzystania z tego prawa wyprowadzić ocen nagannych wobec wykonawców (…). Wbre w sugestiom wnioskodawcy, adnotacja na karcie 506 nie stanowi oceny zacho- wania Zygmunta Burdyńskiego ale odnosi się do sytuacji innej strony postępowania tj. Pana Mariusza Borala. Natomiast zapis na karcie 514 dotyczy stwierdzenia Pani Anny Skonieczko, któ ra podkreślała, że nie była w stanie samodzielnie wykonać zadania stąd zasadnym było, zgodnie z zasadami konkurencji i logiki poszukanie kooperantów gotowych użyczyć swoich zasobów celem realizacji przedmiotu przetargu. Przedmiotowe adnotacje pracownika Urzędu dokonane zostały na pismach stron po- stępowania, przekazanych w odpowiedzi na przesłane przez organ antymonopolowy informacje o dotychczaso wych ustaleniach, w formie dokumentu pn. „Szczegółowe Uzasadnienie Zarzutów” i stanowią wstępną refleksję odno śnie przywołanych argu- mentów stron na ustalenia poczynione w toku prowadzonego postępowania. Tym sa- mym, nie sposób jest podzielić zarzutu, iż dowodzą one braku bezstronności pracow- nika Urzędu, lecz stanowią jedynie element wstępnej „wewnętrznej” oceny ma te- riału dowodowego. P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUME N TÓW USTALIŁ , CO NASTĘPUJE : [13] Celem prowadzonego przez Prezesa Urzędu post ę powania było ustalenie i wy kazanie, czy działania przedsiębiorców : Mariusza Borala, Zygmunta Burdyńskiego i Anny Sk o- n ieczko , biorących udział w postępowaniu przetargowym na usługi dwukrotnej min e- ralizacji pasów przeciwpożarowych CSWL Drawsko Pomorskie naruszały zakaz zawi e- rania porozumień ograniczających konkurencję, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ust a- wy o och ronie konkur encji i ko n sumentów. I. S TRONY POSTĘPOWANIA [14] Mariusz Boral prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o wpis do CEIDG, pod fi r- mą ELIMAR Mariusz Boral w Giżynie . Zgodnie z wpisem do CEIDG, przedmiotem jego działalności jest m.in. pozyskiwanie drewna . [15] Zygmunt B urdyński prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o wpis do CEIDG, pod firmą DEWIZA Zygmunt Burdyński w Kaliszu Pomorskim . Zgodnie z wpisem do CEIDG , przedmiotem j e go działalności jest m.in. gospodarka leśna i pozostała działalność leśna, z wyłącz e niem p ozyskiwania produktów leśnych . [16] Anna Skonieczko prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o wpis do CEIDG, pod nazwą Firma Usług o wa ROL - MED. Anna Skonieczko w Drawsku Pomorskim . Zgodnie z wpisem do CEIDG, podstawowym przedmiotem działalności przedsiębiorc y jest praktyka pielęgniarek i położnych, a także działalność gospodarcza związana z leśnictwem. [17] Postępowanie antymonopolowe w sprawie praktyk ograniczających konkurencję może być wszczęte wobec podmiotów posiadających status przedsiębiorcy. Zgodnie z defi nicją przedsiębiorcy, zawartą w art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl konsumentów , pod pojęciem tym należy rozumieć m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 672). Prze d siębiorcą jest więc osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą , tj. zarobkową działalność wytwór czą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sp o sób zorganizowany i ciągły. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że każda ze stron postępowania prow adzi działalność gospodarczą i posiada status przedsiębiorcy, co wykazano w p unktach [ 1 4 ] – [1 6 ] niniejszej d e cyzji. II. O KOLICZNOŚCI FAKTYCZN E SPRAWY [18] W dniu 16 lipca 2014 r. , na stronie portalu Urzędu Zamówień Publicznych pod adresem bzp.portal.uzp.gov.pl , za mieszczono ogłoszenie o przetargu nieograniczonym nr: 237550 - 2014 na usługi dwukrotnej mineralizacji pasów przeciwpożarowych na terenie CSWL Drawsko – znak postępowania 546/2014. Zamawiającym była Jednostka Wojskowa 3378 w Drawsku Pomorskim. Zamawiający ni e stawiał szczególnych warunków udziału w postępowaniu, oprócz przedstawienia załącznika nr 4 do SIWZ, zgodnie z którym wykonawca oświadczał, że posiada uprawnienia, wiedzę oraz doświadczenie, a także dysponuje odpowiednim potencjałem technicznym i ludzkim oraz sytuacją finansową umożliwiającą w yko na - nie zadania. Zamawiający nie żądał także wniesienia wadium Dodatkowo, przed złożeniem oferty wykonawcy byli zobowiązani do dokonania wizji lokalnej terenu i złożenie oświadczenia w tym przedmiocie. Pierwsza wi zja lokalna, w której udział wzięli Zygmunt Burdyński DEWIZA i Anna Sko - nieczko ROL - MED, została przeprowadzona w dniu 21 lipca 2014 r. W dniu 22 lipca 2014 r. zamawiający dokonał zmiany w SIWZ i wprowadził zapis o zalecanym udziale w wizji lokalnej teren u. Druga wizja lokalna odbyła się w dniu 28 lipca 20 14 r. i uczestniczyła w niej Anet a Rogowska Usługi Leśne. Termin składania ofert został ostatecznie ustalony na dzień 29 lipca 2014 r., do godz. 09:30 w siedzibie zamawiającego. Kryterium wyboru stanowiła najniższa cena. Do upływu terminu zgłaszania oferty złożyło 4 wykonawców. Dane nt. wykonawców i o fer ty zawarto w niżej zamieszczonej tabeli. Tabela 1 N R OFERTY W YKONAWCA D ATA I GODZINA ZŁOŻENIA OFERTY W ARTOŚĆ OFERTY ( BRUTTO ) W ZŁ 1 Usługi Leśne Aneta Rogowska z Mirosławca 29.07.14; 8:40 588.060,00 2 ELIMAR Mariusz Boral z Giżyna 29.07.14; 9:10 476.280,00 3 ROL - MED Anna Skonieczko z Drawska Pomorskiego 29.07.14; 9:10 685.800,00 4 DEWIZA Zygmunt Burdyński z Kalisza Pomorskiego 29.07.14; 9:10 577.260,0 0 Najkorzystniejszą ofertę złożył Mariusz Boral ELIMAR z Giżyna. Najwyższą cenę zap ro - ponowała Anna Skonieczko ROL - MED. 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl W dniu 5 sierpnia 2014 r. komisja przetargowa sporządziła protokół ws. przedmio to - we go postępowania. 1. Zgodnie z protokołem, po zbadan iu ofert Komisja pismem z dnia 29 lipca 2014 r., we zwała wykonawcę Usługi Leśne Anet a Rogowska z Mirosławca do uzupełniania dokumentów, tj. przedstawienia aktualnego zaświadczenia właściwego naczelnika Urzędu Skarbowego o niezaleganiu z opłacaniem podatków lub uzyskaniu zwol nie - nia, odroczenia, czy rozłożenia na raty, wstrzymania zaległych płatności. Wykonawca w wyznaczonym terminie uzupełnił ofertę. 2. W dniu 29 lipca 2014 r. wykonawca, który złożył najkorzystniejszą ofertę, tj. ELIMAR Mariusz Boral z Giżyn a, został wezwany do jej uzupełniania o następujące dokumenty:  aktualne zaświadczenie właściwego naczelnika Urzędu Skarbowego o nieza le - ganiu z opłacaniem podatków lub uzyskaniu zwolnienia, odroczenia, czy rozło - żenia na raty, wstrzymania zaległych płatno ści,  aktualne zaświadczeni e właściwego oddziału ZUS o nie zaleganiu z opłacaniem składek lub uzyskaniu zwolnienia, odroczenia, czy rozłożenia na raty, wstrzy - ma nia zaległych płatności, Wykonawca w wyznaczonym terminie nie uzupełnił oferty. 3. W dniu 29 lipca 2014 r. wykonawca Anna Skonieczko została wezwana do uzupeł - niania oferty o potwierdzenie spełnienia warunku dysponowania niezbęd nymi za - so bami do wykonania zadania. Wykonawca w wyznaczonym terminie uzupełnił ofertę. 4. Komisja ustaliła, że wykonawcy nr 1, 3 i 4 złożyli ważne oferty, natomiast najkorzystniejsza oferta nr 2 została odrzucona, a wykonawca wykluczony z postępowania z powodu braku uzupełnienia oferty. 5. Ostatecznie, za najkorzystniejszą uznano ofertę nr 4 złożoną przez wykonawcę DEWIZA Zygmunt Bur zyński i z tym przedsiębiorcą w dniu 12 sierpnia 2014 r. zawarto umowę na wykonanie zamówienia. 6. Wybór wykonawcy nr 4 wymusił zwiększenie kwoty przeznaczonej na realizację zamówienia do ceny najkorzystniejszej, uzyskanej w wyniku postępowania, gdyż pierwotn ie zamawiający ustalił, że wartość zamówienia wyniesie: 494.424,00 zł (brutto). 7. W protokole Komisja zwróciła również uwagę na możliwość zawarcia przez wykonawców, którzy złożyli oferty nr 2, 3 i 4 , „zmowy cenowej”. P O PIERWSZE , wszyscy wykonawcy nawzajem p olegają na swoim potencjale, tj. ELIMAR na ROL - MED i DEWIZA; ROL - MED na ELIMAR i DEWIZA, a DEWIZA na ROL - MED I ELIMAR. P O WTÓRE , podmioty te biorą udział jako podwykonawcy w wykonaniu zadania. W swoich formularzach ofertowych wykonawcy wskazali, że wykonaj ą zamówienie samodzielnie w 45% , a w pozostałym zakresie zadanie zostanie wykonane przez podwykonawców. 8. Dodatkowo, oferty tych przedsiębiorców zostały złożone w tym samym dniu i o tej samej godzinie. 9. Zamawiający poinformował również, że w innych postępowa niach przetargowych, w których udział brali ww. wykonawcy , brak było przesłanek wskazujących na ewentualne porozumienie. W YJAŚNIENIA A NNY S KONIECZKO ROL - MED. 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  Pismem z dnia 12 października 2014 r. Anna Skonieczko wyjaśniła, że prowadzi działalność gospodarc zą w oparciu o wpis do ewidencji CEIDG. Zgodnie z wpisem, podstawową działalność gospodarczą stanowi praktyka pielęgniarek i położnych.  Dodatkowo świadczy także m.in. usługi związane z leśnictwem, rolnictwem oraz naprawą maszyn i urządzeń.  Przedsiębiorca b rał udział w następujących postępowaniach przetargowych: R OK 2013 1) Na usługi z zakresu gospodarki rolno - łąkowej – Nadleśnictwo Drawsko (22.03.2013); 2) Mineralizacja pasów p - poż poligon Drawski JW. 1965 Drawski oraz JW. 1969 Złocieniec (25.05.2013) – unieważni ony; 3) Postępowania 492/2014 mineralizacja pasów p - poż poligon Drawski JW. 1965 Drawski oraz JW. 1969 Złocieniec (4.06.2013). R OK 2014 4) Postępowanie 216/2014 mineralizacja pasów p - poż JW. 3378 Drawsko Pomorskie (9.04.2014); 5) Postępowanie 546/2014 dwukrotna min eralizacja pasów p - poż CSWL Drawsko Pomorskie (29.07.2014). 6) Przed przystąpieniem do ostatniego z ww. przetargów przedsiębiorca nie współpracował z Zygmuntem Burdyńskim DEWIZA, natomiast Mariusz Boral ELI - MAR wykonywał na rzecz przedsiębiorcy naprawy sprzęt u rolnego. Zgodnie z wyjaśnieniami strony:  W przedmiotowym przetargu, Anna Skonieczko złożyła ofertę osobiście w biurze przepustek wraz z innymi wykonawcami. Następnie, zgodnie z jej oświad cze - niem, przybył przedstawiciel zamawiającego i odebrał koperty w pisując na nich jednakową datę i godzinę wpływu.  Oświadczenie o oddaniu do dyspozycji zasobów było składane po raz pierwszy. Po zapoznaniu się z warunkami zadania, Anna Skonieczko uznała, że nie posiada sprzętu do wykonania określonych części zadania i sk ontaktowała się z ELIMAR i DEWIZA z prośbą o ewentualną pomoc. W wyniku spotkania wszystkie firmy udzieliły sobie nawzajem takiego zapewnienia. Ustaleń dokonano na dzień przed złożeniem ofert.  Do rozmów w sprawie podziału w zakresie stopnia wykonania zada nia samo - dzielnie i poprzez podwykonawców doszło podczas zorganizowanej przez zama - wiającego wizji lokalnej. Udział procentowy dot. wykonania zadania został wpi - sany asekuracyjnie. Rozmowy z przedsiębiorcą DEWIZA były prowadzone podczas wizji, a z ELIMAR p o wizji.  W związku z przetargiem Anna Skonieczko wystąpiła do ZUS i Urzędu Skarbo we go o wskazane w SIWZ dokumenty, które otrzymała w dniu 12 czerwca 2014 r.  Na otwarciu ofert Anna Skonieczko stawiła się osobiście. Po wezwaniu do uzu - pełniania, złożyła żą dany dokument, tj. oryginał z obowiązania do oddania do dyspozycji niezbędnych zasobów na okres korzystania z nich przy wyko nywaniu zadania.  Zakres zadań do wykonania w przetargu przeprowadzonym w roku 2014 był znacz nie większy niż w przetargu z roku 2013 i wymagał m.in.: wycinki samosiewów, podcinek, ścinek, wytyczenia trasy psów GPS. 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Wykonanie zadania wymagało również zużycia sprzętu ciężkiego do zasy pywa nia rowów, okopów, przesunięć zwałów itp. W YJAŚNIENIA M ARIUSZA B ORALA ELIMAR  Mariusz Boral prowadzi działalność gospodarczą pod firmą ELIMAR w oparciu o wpis do CEIDG.  Zgodnie z wyjaśnieniami (pismo z dnia 14 października 2014 r.) brał on udział w tych samych postępowaniach przetargowych co Anna Skonieczko.  Mariusz Boral współpracuje z ROL - MED i DEWIZA i wykonuje sporadycznie usługi naprawy sprzętu lub inne, bowiem jako jedyny posiada ciężki sprzęt do usług ziemnych. Nie łączą go inne powiązania z ww. przedsiębiorcami.  W przedmiotowym postępowaniu ofertę złożył osobiście.  Z uwagi na zakres prac, Mariusz Boral miał świadomość, że nie będzie w stanie wykonać zadania samodzielnie, stąd oświadczenia o ewentualnym oddaniu do dyspozycji zasobów.  Rozmowy w zakresie podziału wykonania zadania samodzielnie i poprzez wyko - naw ców były prowadzone po zmianie SIWZ. Pr zedsiębiorca nie brał udziału w wizji. Do podpisania umów dot. podwykonawstwa nie doszło. Procent podziału wykonania zadania przedsiębiorca wpisał obawiając się, że nie wykona zadania samodzielnie w wyznaczonym terminie.  Przedsiębiorca nie dysponował aktua lnymi zaświadczeniami z ZUS i Urzędu Skarbowego w momencie składania oferty. Ponieważ zaświadczenia musiało być ak tualne na dzień otwarcia ofert, po wezwaniu przedsiębiorca nie występował do ZUS i Urzędu Skarbowego, bowiem przewidywał, że nie uzyska zaświ ad cze nia datowanego wstecz.  Przedsiębiorca był obecny na rozstrzygnięciu przetargu . W YJAŚNIENIA Z YGMUNTA B URDYŃSKIEGO DEWIZA  Zygmunt Burdyński prowadzi działalność gospodarczą pod firmą DEWIZA, w o - parciu o wpis do CEIDG.  Podstawowym przedmiotem działani a DEWIZA są usługi związane z leśnictwem.  Oferta w przedmiotowym przetargu została złożona przez Zygmunta Burdyń skie - go osobiście. Wraz z innymi oferentami oczekiwał on na przybycie osoby, która odebrała jednocześnie wszystkie oferty.  Do bezpośredniego s potkania Zygmunta Burdyńskiego z innymi wykonawcami do - szło podczas zorganizowanej przez zamawiającego wizji lokalnej. Wówczas oka - zało się, że Zygmunt Burdyński samodzielnie może nie być w stanie wykonać za - mówienia stąd na dzień przed złożeniem ofert dos zło do wzajemnych oświad czeń między DEWIZA, ROL - MED i ELIMAR dot. ewentualnego oddania do dyspo zycji posiadanych zasobów.  Do określonego w ofercie podziału wykonania zadania doszło podczas wizji lo kal - nej z ROL - MED oraz z ELIMAR, po wizji lokalnej, w w yniku rozmów podczas na - prawy sprzętu. Ani wcześniej, ani później, nie były zawierane tego typu po ro - zumienia. Jak również do chwili obecnej nie zaszła konieczność zawierania u - mów z przedsiębiorcami, którzy zadeklarowali pomoc w wykonaniu zamówie nia.  Ja ko, że oferta przedsiębiorcy została uznana za najkorzystniejszą, w dniu 12 sier pnia 2014 r. zawarł on umowę na wykonanie zamówienia. 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  Przedsiębiorca w latach 2013 – 2014 brał udział w 5 postępowaniach przetar - gowych, w tym także i tych, w których brali udzi ał pozostali wykonawcy.  Przedsiębiorca wygrał przetarg w roku 2013 na jednokrotną mineralizację pa sów p - poż CSWL Drawsko Pomorskie.  Przetarg przeprowadzony w roku 2014 wymagał znacznie większych nakładów z uwagi na zwiększony zakres prac.  Zadanie wymagało m.in. założenie nowych pasów p - poż i wytyczenie ich tras przy pomocy GPS. Nowe pasy wymagały dostosowania terenu pozrębowego i dokonania karczowania pni oraz usunięcia gałęzi, krzewów itp.  Do oferty przedsiębiorca dołączył wymagane zaświadczenia z ZUS i U S, które posiadał, bowiem zostały one pozyskane wcześniej w związku z postępowaniem przetargowym w Jednostce Wojskowej 33 78 z dnia 14 lipca 2014r. i było aktualne także i w postępowaniu przedmiotowym. I NNE POSTĘPOWANIA PRZ ETARGOWE [19] Zamawiający przeprowadził 4 postępowania przetargowe dot. mineralizacji pasów przeciwpożarowych: 1) Postępowanie 419/2013 – Mineralizacja pasów przeciwpożarowych na terenie JW. 1965 Drawsko – Poligon Drawski oraz na terenie JW. 1696 Złocieniec realizowana przez Jednostkę Wojskową 337 8 Drawsko Pomorskie;  kwota przeznaczona na realizację zamówienia: 138.000,00 zł netto/149.040,00 zł brutto,  powierzchnia do mineralizacji: 301,5 ha. 2) Postępowanie 216/2014 – Usługa mineralizacji pasów przeciwpożarowych na te - renie administrowanym przez JW. 3378 Drawsko Pomorskie;  kwota przeznaczona na realizację zamówienia: 443.025,08 zł netto/478.467,08 zł brutto,  powierzchnia do mineralizacji: 358,38 ha. 3) Postępowanie 492/2014 – Mineralizacja pasów przeciwpożarowych na JW. 1696 Zło cieniec;  kwota przeznacz ona na realizację zamówienia: 5.000 zł netto/5.400 zł brutto,  powierzchnia do mineralizacji: 4,74 ha. 4) Postępowanie 546/2014 – Usługa dwukrotnej mineralizacji pasów przeciwpo ża ro - wych na terenie CSWL Drawsko Pomorskie;  kwota przeznaczona na realizację zam ówienia: 457.800 zł netto/494.424,00 zł brutto,  powierzchnia do mineralizacji (razem etap I i II): 635 ha. Powierzchnia do zmineralizowania w badanym przetargu (poz. 4) była niemal dwukrot nie większa niż w poprzednich zamówieniach. A D [ 19 ] 1 Tabela 2 N R OFERTY W YKONAWCA W ARTOŚĆ OFERTY ( BRUTTO ) W ZŁ R OZSTRZYGNIĘCIE 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 POL - FARMA Sp. z o.o. Szczecin 118.800,00 2 ROL - TRANS Paweł Grupa z Wronek 130.252,32 3 ELIMAR Mariusz Boral z Giżyna 74.895,00 Wykluczenie (nie usunął braków) 4 ROL - MED. Anna Skonieczko z Drawska Pomorskiego 71.638,78 5 DEWIZA Z YGMUNT B URDYŃSKI Z K ALISZA P OMORSKIEGO 71.313,15 WYGRANA A D [ 19 ] 2 Tabela 3 N R OFERTY W YKONAWCA W ARTOŚĆ OFERTY ( BRUTTO ) W ZŁ R OZSTRZYGNIĘCIE 1 AGRO - EKOINWEST sc Maszewo 503.840,78 2 VIP - TOUR T ORUŃ 143.352, 00 WYGRANA 3 Usługi Leśne Sajdak Ińsko 430.459,92 4 DEWIZA Zygmunt Burdyński z Kalisza Pomorskiego 374.196,72 5 ROL - MED. Anna Skonieczko z Drawska Pomorskiego 418.038,66 6 ELIMAR Mariusz Boral z Giżyna 330.354,76 7 OLCHA Rytel 191.355,92 odrzucona 8 PW KOWALCZYK 170.179,10 A D [ 19 ] 3 Tabela 4 N R OFERTY W YKONAWCA W ARTOŚĆ OFERTY ( BRUTTO ) W ZŁ R OZSTRZYGNIĘCIE 1 PB Wielkocki Szczecin 135.299,99 2 DEWIZA Z YGMUNT B URDYŃSKI Z K ALISZA P OMORSKIEGO 5.631,12 WYGRANA A D [ 19 ] 4 – POR . T ABELA 1 W roku 2 013 Anna Skonieczko ROL - MED i Mariusz Boral ELIMAR brali udział w pos - tępowaniu przeprowadzonym przez Nadleśnictwo Drawsko dot. zamówienia na usługi z zakresu gospodarki łąkowo - rolnej w Nadleśnictwie. Tabela 5 N R OFERTY W YKONAWCA W ARTOŚĆ OFERTY ( BRUTTO ) W ZŁ R OZSTRZYGNIĘCIE 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 EKO - RÓŻANKA z Włodawy Część 3 – 57.715,20 Część 4 – 47.120.00 W części 3 i 4 przetarg unieważniono 2 ROL - MED A NNA S KONIECZKO Z D RAWSKA P OMORSKIEGO Część 1 – 27.280,80 C ZĘŚĆ 2 – 58.892,40 W YGRANA W CZĘŚCI 2 3 ELIMAR M ARIUSZ B ORAL Z G IŻYNA C ZĘŚĆ 1 – 26.524,80 W YGRANA W CZĘŚCI 1 4 Zakład Usług Leśnych z Ińska Część 3 – 48.057,30 Część 4 – 38.537,10 W części 3 i 4 przetarg unieważniono [20] W dniu 1 grudnia 2015 r., w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postepowania, Zygmunt Burdyński p rzekazał Prezesowi Urzędu postanowienie o umorzeniu postę - powania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Szczecinku, z jednoczesnym wnioskiem o przeprowadzenia dowodu z tego dokumentu. dowód: postanowienie Prokuratury Rejonowej w Szczecinku k. 389 - 400 Z treści uzasadnienia postanowienia wynika m.in., że Prokuratura Rejonowa w Szczecinku prowadziła postępowanie przygotowawcze Ds. 1600/14 w sprawie wejścia w porozumienie w lipcu 2014 roku przedsiębiorców w związku z publicznym prze tar - giem na usługę dwukr otnej mineralizacji pasów przeciwpożarowych na terenie CSWL Drawsko Pomorskie, tj. o czyn z art. 305 § 1 kk. Śledztwo w sprawie było prowadzone przeciwko Zygmuntowi Burdyńskiemu, Annie Skonieczko oraz Mariuszowi Boralowi. W toku śledztwa przedsiębiorcy (…) zostali prze słuchani jako świadkowie z uprzedzeniem m.in. o treści art. 183 § 1 kpk. Anna Skonieczko i Mariusz Boral złożyli zeznania wskazujące na porozumienie stron w kwestii ceny poszczególnych ofert. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Mari uszowi Boral, Annie Skonieczko i Zygmuntowi Burdyńskiemu zostały postawione zarzuty popełnienia czynu z art. 305 § 2 kk. Przesłuchani w charakterze podejrzanych Mariusz Boral i Zygmunt Burdyński nie przyznali się do popełnienia zarzucanego im czynu i skorz ystali z prawa do odmowy składania wyjaśnień i nie udzielania odpowiedzi na zadane pytania. Natomiast, Anna Skonieczko przesłuchana w charakterze podejrzanej nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu. Wyjaśniła jedynie, iż doszło do spotkania oferentów przed przetargiem podczas którego umówili się oni do świadczenia sobie wzajemnej pomocy technicznej z uwagi na ilość i rodzaj prac do wykonania. Zaprzeczyła rozmowie w kwestii kwot ofert składanych przez każdego z nich, chociaż domyślali się co d o różnic cen podawanych w ofertach (…). Prokuratura rozpatrując sprawę uznała, iż (…) w sprawie brak jest dowodów bez poś - rednich i pośrednich świadczących o porozumieniu w kwestii ceny. Przy zmianie roli procesowej nie mogą być brane pod uwagę zeznania Ma riusza Borala i Anny Sko - nieczko przesłuchanych w charakterze świadków. Natomiast, opisane wyżej wyjaś - nienia Anny Skonieczko nie są wystarczające do postawienia podejrzanych w stan oskarżenia. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, iż Anna Skonieczko podczas ostatniego przesłuchania także skorzystała z prawa do odmowy składania wyjaśnień (…). 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl [21] Pismem z dnia 2 czerwca 2015 r. Prokuratura Rejonowa w Szczecinku przekazała pro - tokoły przesłuchań Mariusza Boral, Anny Skonieczko i Zygmunta Budyńskiego, stano - wiące akt sprawy Ds.1600/14. dowód: pismo Prokuratury Rejonowej w Szczecinku , wraz z załącznikami k . 371 - 392. W protokole z 10 lutego 2015 r., z przesłuchania podejrzanego Anna Skonieczko oświadczyła, m.in. co następuje: (…) Dzień przed spotkaniem w gara żu u Borala dzwonił do mnie do domu Zygmunt Burdyński i poprosił o spotkanie u Borala , celem uzgodnienia szczegółów pomocy technicznej i użyczenia sprzętu. Na to spotkanie zawiózł mnie mąż, ale nie wchodził do garażu tylko czekał na zewnątrz przy kosiarce, rozmowa toczyła się pomiędzy naszą trójką tj. Boralem, Burdyńskim i mną. Nie widzieliśmy ile osób będzie brało udział w tym przetargu, poprzednio było około 9 osób. Nie wiedziałam nic o zaległościach w płatności składek, które miał w US i ZUS M. Boral. Na szej trójce w zasadzie obojętne było kto wygra tzn. ja chciałam wygrać przetarg, ale liczyłam się z tym, że jeśli nie wygram to będę świadczyła pomoc techniczną pozostałym. Podczas tego spotkania nie rozmawialiśmy konkretnie o wysokości ofert, które każdy z nas złoży, ale wiedzieliśmy o tym, że M. Boral miał złożyć ofertę na najniższą kwotę około 400 000 zł, Burdyński miał złożyć ofertę na kwotę średnią tj. około 500 000 zł, a ja na kwotę powyżej 600 000 zł, nie wiem dlaczego ja miałam złożyć najwyższą ofer tę z naszej trójki, tak wyszło z moich wyliczeń za hektar, ja bałam się podjęcia tej pracy i liczyłam bądź na podwykonawców, bądź na to że sama będę podwykonawcą. Wszyscy liczyliśmy na zarobek w razie wygrania przetarg u przez któregokolwiek z nas. Z Budryń ski wygrał przetarg, ale zaproponował mi za niską stawkę za hektar ok. 1000 zł, a z moich wyliczeń powinno być około 1300 zł. Nie zgodziłam się na to nie zawarliśmy umowy (…) . dowód: protokół przesłuchania podejrzanego k. 380 - 382. [22] W dniu 28 kwietnia 2016 r . Prezes Urzędu przeprowadził dowód z przesłuchania stron postę powania, w t r akcie którego s trony oświadczyły co następuje: A NNA S KONIECZKO : Anna Skonieczko potwierdziła, iż zna pozostałe osoby/strony postępowania. Pana Borala zna od kilku lat, a z Panem Bu rdyńskim spotkała się na wizji lokalnej. Przed złożeniem ofert w przetargu strony spotkały się raz, w związku z oświad cze - niami o wzajemnych użyczeniach sprzętu i współpracy. Nie pamięta jednak gdzie, w jakich okolicznościach i kto był inicjatorem spotkan ia. Oświadczyła ponadto, iż na spotkaniu nie prowadzono rozmów nt. ofert, ani takich tematów nie podej mowano. Swoją ofertę wypełniła samodzielnie. Warunków ofert innych wykonawców nie znała. dowód: protokół przesłuchania stron, zał. 1, k . 457. Z YGMUNT B UR DYŃSKI : Zygmunt Burdyński potwierdził, iż zna pozostałe osoby/strony postępowania. Pana Borala zna od kilku lat, bowiem korzysta z jego usług, a Panią Skonieczko poznał podczas wizji lokalnej. Przed złożeniem ofert z Panią Skonieczko spotkał się na wizji l okalnej. Innych spot - kań nie było. Warunków ofert innych wykonawców nie znał. Na pytanie 6 odmówił odpowiedzi. dowód: protokół przesłuchania stron, zał. 2, k . 458. M ARIUSZ B ORAL : 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Mariusz Boral potwierdził, iż zna pozostałe osoby/strony postępowania. Przyzn ał także, iż przed złożeniem ofert doszło do spotkania. Nie pamiętał jednak kiedy, w jakich okolicznościach i kto był jego inicjatorem. Dodatkowo wyjaśnił, że , co prawda , spotkania miały miejsce przed złożeniem ofert, ale dotyczyły usług wy ko ny wanych na rzecz tych przedsiębiorców. Wyjaśnił także, iż swojej oferty, złożonej w przedmiotowym przetargu, nie wypeł niał samodzielnie. Ofertę wypełniła inna osoba, określona jako koleżanka. W pozostałym zakresie odmówił odpowiedzi. dowód: protokół przesłuchania s tron, zał. 3, k . 459. [23] Ostatecznie zamówienie zostało w ykonane przez DEWIZA , bez pomocy pozostałych stron postępowania. [24] Na podstawie sprawozdania PIT - 36 ustalono, że w 2015 r. Mariusz Boral z tytułu pr o- wadzonej działalności gospodarczej osiągnęła przychód w wysokości …. zł. dowód: sprawozdanie PIT - 36 za rok 2015, k . 461 - 469. [25] Zgodnie ze sprawozdaniem PIT - 36 Anna Skonieczko, w związku z prowadzoną działa l- nością gospodarczą, uzyskała w roku 2015 przychód w wysokości …. zł. dowód: sprawozdanie PIT - 36 za rok 2015 , k. 427 - 437. [26] W oparciu o sprawozdanie PIT - 36 ustalono, że w roku 2015 Zygmunt Burdyński osi ą- gnął przychód z działalności gospodarczej w wysokości … zł. dowód: sprawozdanie PIT - 36 za rok 2015, k . 471 - 480. P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW Z WAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . III. I NTERES PUBLICZNY [27] Zarzut postawiony w niniejszej sprawie dotyczy porozumienia ograniczającego konkurencję, zawartego pomiędzy przedsiębiorcami uczestniczącymi w postępowaniu przetargowym polegającego na uzgodnieniu cen w ofertach złoż onych w postępo wa - niu dot. zamówienia Jednostki Wojskowej 3378 w Drawsku Pomorskim na wyko na nie usługi „Dwukrotnej Mineralizacji Pasów Przeciwpożarowych na terenie CSWL Draw - sko ”. Antykonkurencyjne porozumienia zawierane pomiędzy konkurentami to jedne z najpoważniejszych naruszeń reguł konkurencji 1 . Ponadto, jak podkreśla się w literaturze przedmiotu: 2 (…) porozumienia horyzontalne w sprawie przetargów są ze swej natury jednymi spośród najbardziej poważnych naruszeń art. 101 TFUE. Naruszenia w tym przyp adku sztucznie przekreślają i pozba - wiają kontrahentów korzyści, jakich spodziewają się osiągnąć dzięki konku rencji związanych z przetargami, często organizowanych specjalnie po to, by wykorzystując silną konkurencję osiągnąć niskie ceny realizacji. [28] Usta wa o ochronie konkurencji i konsumentów należy do dziedziny prawa publicz ne - go, a prawo to ma na celu ochronę interesu publicznego. Publicznoprawny cha rak ter ustawy oznacza zatem, że nie wszystkie zachowania przedsiębiorców uza sadniają uruchomienie prz ewidzianych przez nią instrumentów. Powinno to następować tylko wówczas, gdy w następstwie zachowań naruszających ustawę zagrożony jest interes 1 Ustawa o ochronie konkurencji i konsume ntów. Komentarz. A. Stawicki, E. Stawicki, wyd. LEX Warszawa 2011 s. 211. 2 Por. Z. Jurczyk, Kartele w polityce konkurencji Unii Europe j skiej , Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 375. 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl publiczny. Klauzula generalna interesu publicznego jest kate gorią nadrzędną, in - korporowaną przez definicje adm inistracji publicznej, określające przedmiot jej dzia łalności, lub wskazujące jej zasadnicze funkcje 3 . Według tych definicji, klauzula interesu publicznego służy wyznaczeniu relacji między sytuacją jednostki, a dzia łal - nością administracji publicznej, sk ierowaną na zapewnienie dobra wspólnego. [29] Spełnienie przesłanki interesu publicznego stanowi warunek konieczny do podjęcia przez organ ochrony konkurencji interwencji w celu wdrażania i zastosowania prawa ochrony konkurencji . Warunek ten wynika wprost z ar t. 1 ust. 1 ustawy o ochronie kon kurencji i konsumentów, który stanowi, że ustawa określa warunki rozwoju i och - rony konkurencji oraz zasady podejmowania w interesie publicznym ochrony intere - sów przedsiębiorców i konsumentów. [30] Zgodnie z orzecznictwem Sąd u Najwyższego, naruszenie interesu publicznego ma miej sce wówczas, gdy po pierwsze, skutkami działań sprzecznych z ustawą: dotknię - ty jest szerszy krąg uczestników rynku, ale również gdy te działania wywołują na ryn ku inne niekorzystne zjawiska 4 . Z punk tu widzenia dopuszczalności zastosowania ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów liczba podmiotów dotkniętych skut - kami prak tyki ograniczającej konkurencję jest nieistotna, wystarczającym jest bo - wiem, że zachowanie przedsiębiorcy wyczerpuje znamiona antykonkurencyjnej prak - tyki 5 . [31] Porozumienie będące przedmiotem oceny w przedmiotowym postępowaniu, zawarte zostało przez niezależne podmioty gospodarcze, tj. Mariusza Borala, Zygmunta Burdyńskiego i Annę Skonieczko i polegało na uzgadnianiu przez tych prze dsię - biorców, przystępujących do postępowania o udzielenie zamówie nia publicznego na wykonanie usługi dwukrotnej mineralizacji pasów przeciwpożarowych na poligonach Jednostki Wojskowej w Drawsku Pomo rskim, cen, treści składanych ofert oraz uzgad - nianiu wzajemnych zachowań podejmowanych w toku prowadzonych postępo wań. Jako takie, porozumienie to godzi w reguły konkurencji określone w ustawie o och ro - nie konkurencji i konsumentów. Porozumienia antykon kurencyjne, szczególnie te za - wie rane między konkurentami (horyzontalne), zaliczają się do najcięższych naruszeń konkurencji, gdyż wywołują niekorzystne działania na rynku, znie kształ ca jąc ten rynek, ograniczając albo eliminując na nim konkurencję. Dzi ałania te na ru szają zatem interes publiczny 6 . IV. R YNEK WŁAŚCIWY [32] Działania przedsiębiorców, stanowiące praktykę ograniczającą konkurencję, ujawniają się na określonym rynku - rynku właściwym. Rynek właściwy określa płaszczyznę współzawodnictwa konkurentów w prowadzonej przez nich działalności gospodarczej 7 . Ustalenie rynku właściwego w danej sprawie ma zatem znaczenie dla prawidłowego stosowania przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 4 pkt 9 definiuje rynek właś - ciwy, jako rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właś - ciwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są ofe - rowane na obszarze, na którym, ze względu na rodzaj i właściwości, istnien ie barier 3 Por. H. Izdebski, M. Kulesza, Administracja publiczna . Zaga d nienia ogóln e, Warszawa 2004, s. 93 - 99. 4 Wyrok SN z dnia 5 czerwca 2008 r., III SK 40/07, por. także wyrok SN z dnia 29 maja 2001 r. I CKN 1217/98, OSNC 2002 r., nr 1, poz. 13, wyrok SN z dnia 28 stycznia 2002 r., I CKN 112/99, OSNC 2002 r., nr 11, poz. 144. 5 Wyrok SN z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt III SK 2/08. 6 Wyrok Sądu Najwyższego z 24 lipca 2003 r., I CKN 496/01, Dz. Urz. UOKiK 2004/1/283. 7 Wyrok SOKiK z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. akt XVII Ama 19/01, Dz. Urz. UOKiK 2003/2/260. 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty trans - portu, panują zbliżone warunki konkurencji. Pod pojęciem towaru należy natomiast rozumieć, zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zarówno rzeczy, jak i energię, papiery wartościowe i inne prawa majątkowe, usługi, a także roboty budowlane. [33] Rynek właściwy danej sprawy delimitują dwa jego wymiary: wymiar towarowy (rynek właściwy produktowo lub asortymentowo) i wymiar geograficzny (rynek właści wy terytorialnie). Pojęcie rynku właściwego produktowo odnosi się do wszystkich to - warów jednego rodzaju, które ze względu na swoje szczególne właściwości , odróż - nia ją się od innych towarów w taki sposób, że nie istnieje możliwość dowolnej ich za - miany. W ynika stąd, że rynek właściwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które służą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, mają zbliżone właściwości, podo bne ceny i reprezentują podobny poziom jakości 8 . Natomiast wyznaczenie geo - gra ficznego aspektu rynku właściwego oznacza zidentyfikowanie obszaru, na którym warunki konkurencji dotyczące danego towaru i jego substytutów są jedna kowe dla wszystkich konkurentów – tj. warunki konkurencji są dostatecznie jedno rodne – i któ - ry można odróżnić od obszarów sąsi adujących . [34] Zakres prac , określony w ramach przedmiotowego z a mówienia , obejmował roboty mechanicznej mineralizacji wierzchniej warstwy gleby pasów p.poż. położonych na poligonie CSWL Drawsko, obejmującym drogi i dukty leśne. Podczas wykonywania mineralizacj i pasa o szerokości 30 m należało m.in. obniżyć pniaki oraz rozdrobnić elementy organiczne (pozostałości pozrębowe, trzci n n i ki, kępy żarnowców). Do wykonania zamówienia należało użyć sprzętu rolniczego, leśnego i ogrodniczego. Zdaniem Prezesa Urzędu, w ro zpatrywanej sprawie rynkiem właściwym w aspekcie produktowym jest rynek usług leśnych. Usługi te obejmują wszelkie prace związane z hodowlą i ochroną lasu, ochroną p - poż., w tym również pozyskiwanie, wycinka czy zrywka drewna. Większość prac leśnych wymaga użycia specjalistycznego sprzętu takich jak : pilarki, korowarki, wiertnice itp., a także często ciężkiego sprzętu leśnego np. ciągniki, przyczepy leśne z żurawiem, łuparki, kombajny do drewna, itd. Wprawdzie część prac leśnych może , i często musi , zostać wykonana także sprzętem rolniczym lub ogrodniczym , jednak okoliczności takie, jak: wykonanie określonych czynności lub nawet użycie sprzętu wykorzystywanego również w innych pracach np. polowych czy ogrodniczych nie przemawiają za uznanie m, że przedmiotem rynku , w sprawie rozpatrywanej , są usługi ogrodnicze, czy rolnicze związane z uprawą lub hodowlą roślin. Usługi rolnicze, czy ogrodnicze nie stanowią więc substytutu dla usług leśnych, jako takich, co najwyżej pewne prace w ramach usług leśnych mogą być i dentyczne lub wykonane takim samym sprzętem, jak usługi rolnicze, ogrodnicze. [35] Kolejnym aspektem, który należy uwzględnić przy delimitacji rynku właściwego jest jego wymiar terytorialny. Oznacza to, że w każdej sprawie należy wyznaczyć obszar, na którym, ze względu m.in. na rodzaj i właściwości towarów (tu: usług), bariery dostępu do rynku, znaczące różnice cen i kosztów transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. W wypadku rynku usług leśnych, ze względu na dużą pracochłonność robót, konieczność posiad ania wykwalifikowanej siły roboczej oraz użycia sprzętu, który nie jest dostosowany do pokonywania długich dystansów , zazwyczaj prace tego typu realizują lokalni wykonawcy. Koszty transportu związane z przerzucaniem ludzi i sprzętu na większe odległości są na tyle wysokie, że większość przedsiębiorców koncentruje działalność w pobliżu swojej siedziby. [36] Uwzględniając przywołane okoliczności Prezes Urzędu uznał, że w przedmiotowej sprawie rynek właściwy należy zdefiniować jako lokalny rynek usług gospodarki le ś - nej, wykonywanych na obszarze Nadleśnictwa Drawsko oraz okolicznych terenów 8 E. Modzelewska - W ąchal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , TWIGGER, Warszawa 2002, s. 49. 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl wojskowych. Także i strony postępowania nie kwestionowały konstatacji Prezesa Urzędu co do definicji rynku właściwego. Co prawda Anna Skonieczko wskazywała, że rynek dot. przedmi otowego postępowania przetargowego należy produktowo określić jako rynek usług leśno - rolniczych wyjaśnić jednak należy, że – co do zasady – przedmiot przetargu nie wyznacza rynku właściwego, uczestnikami którego są wykonawcy dla danego zamówienia. W niniej szej sprawie przyjąć należy, iż w ramach realizacji zdania koniecznym było wykonanie prac różnego rodzaju, czyli zarówno leśnych jak i rolniczych, co nie uzasadnia jednak przyjęcia, że usługi leśno - rolnicze są na tyle odmienne , aby stanowić odrębny rynek. W ocenie Prezesa Urzędu, przyjęta definicja rynku właściwego jest w pełni uzasad niona i pozwala na ocenę zachowań przedsiębiorców w kontekście posta wionego im zarzutu zawarcia niedozwolonego porozumienia. Stwierdzić również należy, że zgodnie ze stanowi skiem wyrażanym wielokrotnie w orzecznictwie z zakresu prawa ochrony konkurencji, w sprawach dotyczących najpoważniejszych porozumień ograniczających konkurencję ewentualne uchybienia w zakresie określenia rynku i błędnego ustalenia udziałów rynkowych co d o zasady nie wpływają w istotny sposób na treść rozstrzygnięcia 9 . Definiowanie rynku właściwego w sprawach dotyczących porozumień ograniczających konkurencję polegających na ustalaniu cen oraz podziale rynku zbytu i zakupu nie wymaga stopnia precyzji, któr y konieczny jest przy rozpatrywaniu spraw dotyczących nadużywania pozycji dominującej lub koncentracji przedsiębiorców, w przypadku których udziały rynkowe stron maja istotne znaczenie. Dokładne wyznaczenie rynku właściwego w sprawach dotyczących antykonku rencyjnych porozumień pozostaje niezbędne, gdy należy poddać analizie skutki takiego porozumienia. W sytuacji natomiast, gdy dane porozumienie ma na celu ograniczenie konkurencji, nie istnieje potrzeba brania pod uwagę konkretnych skutków, jakie to porozum ienie wywołuje na danym rynku. Jak zostanie wskazane dalej, porozumienie objęte zakresem niniejszej decyzji było porozumieniem ograniczającym konkurencję ze względu na cel . V. N ARUSZENIE ART . 6 USTAWY O OCHRONIE K ONKURENCJI I KONSUME NTÓW [37] Zgodnie z art. 6 ust . 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane są po - rozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naru - szenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi natomiast, że zakazane są po - ro zu mienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie konkurencji polegające na uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępu - jących do przetargu lub przez tych przedsięb iorców i przedsiębiorcę bę dącego orga - nizatorem przetargu warunków składanych ofert, w szczególności zakresu prac lub ceny. Z mowy przetargowe mają na celu uzyskanie przez będących w porozumieniu wykona - w ców określonych zleceń oraz zapewnienia sobie więk szych zysków, niż w stanie skutecznej konkurencji. Strony porozumienia ― zazwyczaj wykonawcy ― dopuszczają się określonej manipulacji składanymi ofertami, tak aby osiągnąć pożądany wynik przetargu. Formy porozumień definiuje art. 4 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsu men - tów, uznając za porozumienia: 9 Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. XVII Ama 98/06, Dz. Urz. UOKiK 2007/2/22, wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29 maja 2008 r., sygn. XVII Ama 53/07, Dz. Urz. UOKiK 2008/4/37 . 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl a) umowy zawierane między przedsiębiorcami, między związkami przedsiębiorców o - raz między przedsiębiorcami i ich związkami albo niektóre postanowienia tych umów, b) uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formi e przez dwóch lub więcej przedsię - biorców lub ich związki, c) uchwały lub inne akty związków przedsiębiorców lub ich organów statutowych. [38] Zakaz porozumień ograniczających konkurencję obejmuje różne formy współpracy i koordynacji działań między przedsiębiorcam i, które ze względu na swój cel lub skutek prowadzą do wyeliminowania konkurencji oraz ryzyka gospodarczego zwią - zanego z brakiem pewności , co do zachowań innych uczestników rynku. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie: Istotą porozumień ce nowych jest koordynacja zachowań przedsiębiorców nie w drodze nałożenia prawnie wiążącego obowiązku, lecz przez świadome wskazanie sposobu współdziałania, którego celem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji. Takie zachowanie przedsiębiorców pozwala na wyeliminowanie ich niepewności, co do przebiegu procesów rynkowych i warunków działania konkurentów, która to niepewność jest podstawą działania konkurencji. Do wykazania istnienia porozumienia ograniczającego konkurencję nie jest konieczne istnienie sfor malizowanej umowy, wystarczające jest ustalenie, że nastąpiła świadoma koordynacja zachowań przedsiębiorców i przyjęcie sposobu współdziałania, którego skutkiem jest ograniczenie konkurencji . 10 [39] Wprawdzie, w przedmiotowej sprawie, Prezes Urzędu, nie dysponu je bezpośrednimi dowodami zmowy w postaci sporządzonej na piśmie umowy, jednak dokonując oceny zachowania przedsiębiorców, na podstawie zgromadzonych dowodów pośrednich, należy uznać, że zachowanie uczestników postępowania w analizowanych postępo - w a niach p rzetargowych nie miało cech przypadkowości, lecz wskazuje na uzgod - nienie, o którym mowa w art. 4 pkt 5 lit. b ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Warto przy tym zwrócić uwagę na pogląd reprezentowany w orzecz - nictwie 11 , że: wykazanie istnienia zmo wy przetargowej jest niezwykle trudne dowodowo. Podmioty, które dopuszczają się takich działań mając świadomość ich nielegalnego charakteru zwykle tuszują swe porozumienie. Zatem oceniać je możemy zwykle po rezultatach, przesłankach i całokształcie okolicz ności sprawy, które to w tej konkretnej sprawie zdaniem Sądu jednoznacznie dowodzą wystąpienia zmowy przetargowej. Nie da się bowiem inaczej racjonalnie wytłumaczyć podania przez powódkę i zainteresowanych zbliżonych parametrów ofert zgłoszonych do przetar gu, a pozostałe okoliczności sprawy zgodnie i jednoznacznie wskazują na uzgodnienie między podmiotami warunków składanych ofert, co stanowi niedozwoloną praktykę ograniczającą konkurencję. Przytoczone wyżej stanowisko Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumen tó w odwołuje się do reguł dowodzenia opartych na domniemaniach faktycznych. Zgodnie z art. 231 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywil nego (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 101), który w postępowaniu antymo nopolowym znajduje z astosowanie w związku z art. 84 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, można uznać za ustalone fakty mające istotne znacznie dla roz strzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowa dzić z innych ustalonych faktów. [40] W niniejszej sprawie dowiedzen ie zawarcia przez Mariusza Borala, Zygmunta Bur dyń - skiego i Annę Skonieczko porozumienia ograniczającego konkurencję zostało dokona - ne w oparciu o następujące fakty: [41] P O PIERWSZE , nie ulega wątpliwości, że , chociażby ze względu na specyficzny charak - ter ry nku właściwego, tak jeśli wziąć pod uwagę jego przedmiot, jak i zasięg te ry to - 10 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2005 r., sygn. akt VI ACa 1146/04. 11 Wyrok Sądu Ochrony Konk urencji i Konsumentów z dnia 17.04.2008 r. sygn. akt XVII Ama 117/05; wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27.10.2011 r. sygn. akt XVII Ama 204/09. 22 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl rialny , firmy wykonawcze, tj. przedsiębiorcy , którym w przedmiotowym postę p owa - niu posta wiono zarzut zawarcia niedozwolonego porozumienia, nie tylko znają się nawzajem, mają r ozeznanie co do zaplecza i potencjału techniczno - sprzętowego, jakim dys ponuje każda z nich, ale też współpracowały albo co najmniej deklarowały kooperację ze sobą na zasadzie podzleceń, czy np. podwykonawstwa. Strony postępowania prowadzą działalność pol egającą na świadczeniu usług leśnych. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Anna Skonieczko o - raz Zygmunt Burdyński spotkali się przy okazji udziału w wizji lokalnej zorgani zowa - nej  w rozpatrywanym postępowaniu przetargowym  przez zamawia jącego. Z kolei, Mariusza Borala oboje znali wcześniej , bowiem już uprzednio korzystali z jego usług. Ponadto, do własnej oferty każdy z przedsiębiorców dołączył dodatkowe dokumenty pn. Zobowiązanie do oddania do dyspozycji niezbędnych zasobów na okres korzys ta - nia z nich przy wykonywaniu zamówienia . I tak, do formularzy złożonych przez:  ELIMAR Mariusz Boral – dołączono zobowiązania podpisane przez: DEWIZA Zyg munt Burdyński oraz FU ROL - MED Anna Skonieczko,  FU ROL - MED Anna Skonieczko – dołączono zobowiązania podpisane przez: DEWIZA Zygmunt Burdyński oraz ELIMAR – Mariusz Boral,  DEWIZA Zygmunt Burdyński - dołączono zobowiązania podpisane przez: ELIMAR – Mariusz Boral oraz FU ROL - MED Anna Skonieczko. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak z uwagi na osobistą z najomość stron, jak i na nie od - zowność złożenia przez nie uprzednich deklaracji i uzyskania ich potwierdzeń, w for - mie odrębnych poświadczeń dot. gotowości do podwykonawstwa przy realizacji za - mówienia, wzajemne kontakty i wymiana informacji między przeds iębiorcami, może być uznana nie tylko za prawdopodobn ą , ale , w kontekście przedstawionych dowo - dów, również za faktyczną . W trakcie przeprowadzonego przed Prezesem Urzędu postępowania (wyjaśniającego, a następnie antymonopolowego) jego strony potwierdziły fakt wspólnych spotkań w okresie poprzedzającym rozstrzygnięcie postępowania przetargowego. Oceniając ten wątek sprawy, nie budzi zatem wątpliwości okoliczność , iż przed zło - że niem ofert przed siębiorcy nie tylko spotkali się, a le także wymieni a li gwaran cjami podwykonawstwa w for mie zło żenia oświadczeń nt . współpracy po przydzieleniu jed - ne mu z nich realizacji za mówienia publicznego ; wysoce niepraw do podobnym jest więc to , by w trakcie tych spotkań i konsultacji nie podejmowali oni tematu przetar - gu i jego szczegółów, a także , by nie następował między nimi przepływ i wymiana informacji w tym zakresie. [42] P O WTÓRE , podobieństwo ofert. Zarówno wygląd, układ, jak i treści zawarte w dokumentacji przetargowej prowadzą do jednoznacznego wniosku, że oferty Mari usza Borala oraz Zygmunta Burdyńskiego zostały sporządzone przez tę samą osobę (Mariusz Boral przyznał, iż nie przygotował swojej oferty samodzielnie , wypełniła ją osoba, określona przez niego jako kole żan - ka ). Podobnie, s posób zaadresowania kopert, wypeł nienia ofert, czy sporządzenia wykazu załączników do ofert wskazuje na duże podobieństwo charakteru pisma odręczn ego na tych dowodach [k. 137 - 140 ] oraz [k. 161 - 16 4 ]. Dowód: Oferta Mariusza Borala [karta: 137 - 148] Dowód: Oferta Zygmunta Burdyńskiego karta: 161 - 174 ] Dodatkowo, załączniki stanowiące części ofert, zawierające „zobowiązanie do odda - nia do dyspozycji niezbędnych zasobów na okres korzystania z nich przy wykonywaniu zamówienia”, złożone przez DEWIZA i ELIMAR , są wypełnione identycznie. W obu do - 23 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl kum entach, w częściach dot. zakresu zobowiązania zawarto zapis, o tej samej treści: Mineralizacja części pasów pługiem LPZ, Broną talerzową [k. 141 i 16 5 ]. W tych okolicznościach należy więc stwierdzić, że oferty DEWIZA i ELIMAR zostały sporządzone przez tę s amą osobę. Okoliczność ta może rodzić uzasadnione domniemanie , że wykonawcy znali wzajemnie swoje oferty, jeszcze przez ich złożeniem u Zamawiającego . Z kolei, sposób w ypełnienia formularza , jak i treść zobowiązania składanego przez ROL – MED są różne , bowie m n ie tylko odmienny jest charakter pisma, ale także treść dot. zakresu zobowiązania Mineralizacja części pasów pługiem LPZ – 75 i Broną [k. 142 i 166 ] . Owa „odmienność formy ” nie przesądza jednak w żaden sposób o braku uczestnictwa Anny Skonieczko we wcze śniej podjętych ustaleniach i - w konsekwencji - w udziale w porozumieniu, wskazywać może – co najwyżej - że swoją dokumentację ofertową wypełniła ona samodzielnie . Dowód: Oferta Anny Skonieczko [ karta: 149 - 160 ] [43] P O TRZECIE , zachowanie przedsiębiorców w prz etargu. Strony post ę powania prowadzą działalność gospodarczą co najmniej od kilku lat, posiadają doświadczenia zawodowe, a jako wykonawcy usług zlecanych przez zama - wiających, brali udział w postępowani ach przetargowy ch nie po raz pierwszy. Zgodnie z ustal eniami stanu faktycznego , Mariusz Boral nie interesował się szcze - gółami przedmiotowego przetargu, nie był także obecny na wizji lokalnej, co więcej, miał świadomość tego, że nie dysponuje doku mentami wymaganymi przez za ma wia - jącego, stąd złożenie przez niego oferty zdaje się wskazywać na to, że miała ona cha rakter wy łącznie kurtuazyjny, tj. nie miała być konkurencyjna wobec ofert innych uczes tników porozumienia. Z kolei, p ozostali uczestnicy porozumienia , tj. zarówno Zygmunt Burdyński, jaki i An - na Sko nieczko spełniali warunki udz iału w przetar gu. I tak, Mariusz Boral zaproponował najniższą cenę wyko nania zamówienia (476.280,00 zł) , k olejną , najkorzystniejszą ofertę złożył Zygmunt Burdyński (577.260,00 zł) , nato - miast oferta Anny Skonieczko zawie rała cenę naj wyższą (685.800,00 zł) . R óżnica po - między cen ami najwyższą i najniższą, za oferowany mi przez tych przed siębiorców (209.520,00 zł) przewyższała zatem o ponad 40% wartoś ć zamó wie nia , określoną przez Zamawiającego. Taka s trategia ustalania cen , polegająca na sze rokim ich roz - sta wi e niu , tzn. znacznym zróżnicowaniu cen ofert skrajnych jest charakterystyczna dla porozumień przetargowych , w których wykonaw cy/u czes tnicy zmowy dąż ą do u - zy s kania zamówieni a z wykorzys ta niem mechanizmu pozwala jącego na realizację zleconego zadania po cenie możliwie najwyższej . G dyby nie oferta Anety Rogowskiej, której cena była niższa niż oferta Anny Skonieczko, uczestnicy porozumienia mogliby dążyć do uzyskania zamówienia po cenie najwyższej, zaofe rowa nej p rzez ROL - MED. W razie bowiem nieuzupełnienia braków przez Anetę Rogowską, drug ą ważną ofertą , złożoną w przetargu, byłaby oferta Skonieczko . W takiej sytuacji , w wypadku późniejszej rezygnacji przez DEWIZA z podpisania umowy, szan sa na uzyskanie zamówienia na waru n kach oferty ROL - MED  z najwyższą ceną  był aby bardzo wysoka, zgodnie bowiem z art. 94 ust. 3 u stawy z dnia 29 stycznia 2004 r. prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2164 ze zmianami) , jeżeli wykonawca, którego oferta została wybrana, uchyla się od zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego, zamawiający może wybrać ofertę najk orzystniejszą spośród pozostałych ofert bez przeprowadzania ich ponownego badania i oceny. [44] P O CZWARTE , zakres ustaleń oraz treść wyjaśnień udzielonych przez przedsiębiorców, w trakcie działań podjętych przez Prokuraturę Rejonową w Szczecinku . 24 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Wskazane wyż ej okoliczności, fakty i ustalenia znajdują również potwierdzenie w treści, przekazanego przez Zygmunta Burdyńskiego postanowienia Prokuratury Rejonowej w Szczecinku oraz protokołów i notatek przekazanych przez Prokuraturę, sporządzonych w trakcie prowadzo nego przez nią postępowania. Co prawda, nie przesądzają one kwestii dowodowych w sprawie, bowiem zebrany przez Prezesa Urzędu materiał jest wystarczający dla wykaza nia bytu zarzucanej przedsiębiorcom praktyki, tym niemniej dokumenty te potwier dzają prawi dłowość dokonanej przez Prezesa Urzędu analizy i oceny stanu faktycz nego oraz trafność wywodzonych, na tej podstawie, wniosków. Jednoznacznie, t reść oświadczeń przedsiębiorców wskazuje , iż nie tylko spotykali się oni przed złożeniem ofert w przedmiotowym postępowaniu przetargowym, ale dowo - dzi i tego, że mogli uzgadniać kwoty, jakie będą stanowiły ich oferty. Co więcej, dane zamie sz czone w ww. t abeli nr 1 dot. zaproponowanych przez przedsiębiorców kwot wykona nia zamówienie wskazują, że nie tylko doszło do uzgodnień, ale także i do ich rea lizacji . [45] Wskazane wyżej działania i zachowania przedsiębiorców jednoznacznie wskazują, że Mariusz Boral, Zygmunt Burdyński oraz Anna Skonieczko zawarli porozumienie poleg a- jące na ustalaniu warunków ofert oraz wzajemnych zachowań celem doprowadzenia do wyboru w trakcie danego postępowania przetargowego tego z ww. przedsiębio r- ców, który zaoferował najwyższą cenę, z możliwych do przyjęcia przez zamawiaj ą- cego. Podkreślenia wymaga także fakt, iż również zamawiający zaobserwow ał, że działania stron postępowania nie mają charakteru przypadkowego, a wskazują na działania uzgodnione, domniemanie zawarcia porozumienia. Domni e manie to stanowi jedyny, logicznie wynikający z ustalonych faktów wniosek. Nie ma bowiem - w ninie j- szej spra wie - żadnego racjonalnego wytłumaczenia zachowania przedsiębiorców i n- nego, niż zawarcie zmowy przetargowej. Dowód na istnienie praktyk uzgodnionych może być obalony, jeżeli przedsiębiorcy są w stanie dowieść, na podstawie racjona l- nych przesłanek, że fakty uznane za niewytłumaczalne w inny sposób jak istnieniem zmowy, mogą być zadowalająco wyjaśnione w sposób nie odwołujący się do tego r o- dzaju praktyk 12 . W trakcie prowadzonego postępowania przedsiębiorcy takich dow o- dów nie przedstawili, nie przywołali też ra cjonalnych argumentów, które wskazyw a- łyby na brak uzgodnienia/porozumienia. Wskazać również należy, że Prezes Urzędu nie jest związany stanowiskiem Prokurat u- ry zajętym w danej, rozpatrywanej sprawie. (…) Ustawodawca przewidział bowiem zupełnie inne przesł anki stwierdzenia „winy” w sensie administracyjno - prawnym, stosowane w analizowanym przypadku na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, od warunków aktualizujących możliwość przedstawienia zarzutów o czyny naruszające pr awo karne. W przeciwie ństwie do postępowania antymonopol o- wego, ukierunkowanego na wykrywanie porozumień godzących w reguły konkurencji i w których obiektywna okoliczność bliskich związków pomiędzy przedsięb iorcami m o- że być wystarczająca do nałożenia kary, warunkiem kontynowania postępowania ka r- nego jest stwierdzenie specjalnego zamiaru i celu przedstawicieli przedsiębiorcy utrudnienia konkretnych przetargów i to utrudnienia realnie zagrażającego interesom podmiotu zamawiającego 13 . W tych okolicznościach Prezes Urzędu uznał, że s pełniona została przesłanka art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegająca na zawarciu 12 Por. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 28 marca 1984r. w sprawach połącz onych 29 i 30/83 Comp a- gnieRoyaleAsturienne des Mines SA i SocieteRheinzink przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich (Zb. Wyr. ETS 1984, 1679) za: Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej. Orzecznictwo, Tom 1, Orzeczenia Europejskiego Trybunału Spr a- wiedliwoś ci z lat 1962 - 1989, opracowanie i wprowadzenie A. Jurkowska, T. Skoczny, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2004, s. 348. 13 Por. postanowienie Prokuratury Krajowej Mazowiecki Wydział Zamiejscowy w Warszawie, z dn ia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt PK V WZ Ds. 39.2016 (niepublikowane). 25 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl przez skarżonych porozumienia ograniczającego konkurencję, według zasad określ o- nych w artyk u le 4 pkt 5 ww. ustawy. [46] W rozpatrywanej sprawie zakwestionowane przez Prezesa Urzędu porozumienie, nie podlega wyłączeniu spod zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie konk u- rencji i konsumentów, porozumienia ogran iczające konkurencję polegające na uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu warunków skład a- nych ofert lub zachowania w toku przetargu nie podlegają wyłączeniu z uwagi na udział w rynku, określony w art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i kons u- mentów . [47] Przedmiotowe porozumienie nie podlega także wyłączeniu na podstawie przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Należy zważyć, że w myśl art. 8 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ciężar udo wodnienia oko lic z- ności uzasadniających wyłączenia indywidualne, określone w art. 8 ust. 1 ww. ust a- wy , spoczywa na przedsiębiorcy (stronie postępowania), co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. [48] Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsum entów, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za ograniczającą konkurencję jeżeli stwierdzi n a- ruszenia m.in. zakazu określonego w art. 6 tej ustawy. Jednocześnie, w oparciu o przepis art. 10 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i ko n- sumentów Preze s Urzędu może nakaz ać zaniechanie stosowania praktyki jeżeli do czasu wydania decyzji nie została ona zaprz e stana. W postępowaniu, które kończy niniejsza decyzja przedsiębiorcom postawiono zarzut za warcia porozumienia, które dotyczyło określonego postępow ania przetargowego. Ze b rany w sprawie materiał nie dostarczył żadnych dowodów wskazujących na fakt zawarcia porozumienia przez skarżonych wcześniej , lub kontynuowania porozumienia po rozstrzygnięciu postępowania przetargowego dotyczącego zamówienia na wy kon a- nie usługi dwukrotnej mineralizacji pasów przeciwpożarowych. Z tych też powodów Prezes Urzędu uznał, że przedsiębiorcy stosowali praktykę ograniczającą konkure n- cję . Prezes Urzędu nie nakazał jednak zaniechania stosowania praktyki bowiem została ona zap rzestana z dniem 12 sierpnia 2014 r. W tym bowiem dniu Z amawi a ją cy zawarł z Zygmuntem Burdyński m umowę o wykonanie zamówi e nia. [49] Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub n a- ruszenie konkurencji na danym rynku właściwym. W rozpatrywanej sprawie Prezes Urzędu uznał, iż postępowanie przedsiębiorców w analizowanym przetargu wskazują jednoznacznie, iż działania tych wykonawców miały charakter uz godniony i zaplan o- wany, a nie przypadkowy. W wyniku zawartego porozumienia zamawiający został przy muszony do zwiększenia kwoty środków publicznych, przeznaczonych na realiz a- cję zadania o ok. 83.000 zł. [50] Odnosząc się natomiast do argumentów przedsiębiorców , zawartych w pismach prz e- kazanych po zapoznaniu się przez strony z dokonanymi ustaleniami P r e zes U rzędu stwierdził, co następuje:  Anna Skonieczko wskazała , iż swoją ofertą przygotował a samodzielnie , w oparciu o wyliczenia dokonane przez wykorzystaniu wyce ny zawartej w Katalogu Norm Czasu Dla Prac Leśnych Wykonywanych w Zagospodarowaniu Lasu, a także w oparciu o swoją wiedzę oraz długoletnie doświadczenie zawodowe. Prezes Urzędu nie kwestionuje, iż podstawę obliczeń/kalkulacji mogły stanowić wyceny katalog owe , przedsiębiorca miał jednak dostatecznie dużo czasu na przedstawienie sporządzonej kalkulacji , już na etapie postępowania 26 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl wyjaśniającego , a także i w trakcie właściwego, czego wcześ niej nie uczynił , ani nie sygna lizował . Ponadto, strona podniosła, że żaden z pozostałych przedsiębiorców/uczestników tego samego rynku nie był w stanie samodzielnie wykonać przedmiotowego zamówienia, ani też i zaoferowa ć - oprócz DEWIZY i ELIMAR - pomocy w realizacji zadania , na co dowodem miały być złożone przez wybranych czterech przedsiębiorców oświadczenia . Dowód: O świ adczenia założone przez Edwarda Kisiela, Pawła Okraszewskiego, A d- ama Sikorskiego oraz Jolantę Leśniak [karta 519 - 522 ] S koro więc Anna Skonieczko, a także pozostałe strony postępowania, które wykonują usług i leśne od wielu lat, posiadają wiedzę i doświadczenie w tym przedmiocie uznały, iż żaden z nich nie może wykonać usług i w oparciu o własne zasoby, dlaczego nie przystąpiły do przetargu w konsorcjum , a le złożyły trzy niezależne, odrębne oferty? Odnosząc si ę do tak postawionej kwestii za w pełni zasadną należało przyjąć hipotezę, że przedsiębiorcy po to złożyli indywidualne oferty , aby łatwiej manipulować postępowaniem i jego wynikiem. Jako konsorcjum mogli w pr zetargu założyć tylko jedną ofertę, co znacznie zmn iejszało szanse na uzyskanie zamówi e nia. Podkreślić również należy, że wbrew przewidywaniom przedsiębiorców zamówienie , ostatecznie, zostało wykonane przez Zygmunta Burdyńskiego , praktycznie bez konieczności pomocy pozostałych stron postępowania. Jak r ównież, że zamówienie nie było przez zamawiającego nierzetelnie wycenione, skoro zostało zrealizowane za najniższą, zaproponowaną cenę , ustaloną w wyniku postępowania przetargow e go .  Zygmunt Burdyński stwierdzi ł , iż wygrał przetarg ponieważ złożył najkorzys tniejszą/najniższą ofertę. Natomiast ofer ta Anny Skonieczko , jako najdroż sza , nie m o gła być przyjęta przez zmawiającego. Zauważyć jednak należy, że oferta DEWIZY stała się najkorzystniejszą dopiero po wykluczeniu oferty złożonej przez ELIMAR. Ponadto, co zostało sygnalizowane już wcześniej, zgodnie z art. 94 ust. 3 u stawy z dnia 29 stycznia 2004 r. prawo zam ówień publicznych , jeżeli wykonawca, którego oferta została wybrana, uchyla się od zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego, zamawiający może wybrać ofertę najkorzystniejszą spośród pozostałych ofert bez przeprowadzania ich pono w nego badania i ocen y. Skoro przedsiębiorcy funkcjonują na rynku od lat i wielokrotnie brali udział w postępowaniach przetargowych , m ają także i świadomość jaki skutki może odnieść odmowa podpisania umowy po wygraniu przetargu. W takim wypadku is t niej e duż a szansa na przekaza nie zamówienia do realizacji kolejnemu wykonawcy, który złożył drugą naj korzystniejszą ofertę . Gdyby nie oferta Anny Rogowskiej , drugą mogła być oferta ROL - MED. Zauważyć dodatkowo należy, że do uzupełnienia oferty została wezwania z a równo Anet a Rogowska ja k i Anna Skonieczko. W takim układzie Anna Skonieczko nie mogła pozostawić swojej oferty nieuzupełnionej, w szczególności, że ewen tualne braki oferty Anet y Rogowskiej mogły spowodować wykluczenie z post ę powania nie tylko ELIMAR , ale także i tego wykonawcy, a wówczas oferta ROL - MED byłaby drugą najk o rzystniejszą ofertą , po ofercie DEWIZY .  Zdaniem obu stron oferta ELIMAR nie była złożona „awaryjnie”, przed wszystkim dlatego, że obaj wykonawcy nie wiedzieli, iż Mariusz Boral zalega z opłacaniem skład ek ZUS. 27 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  Zd aniem Prezesa Urzędu , Mariusz Boral nie był zainteresowany przetargiem. Nie jes t również uwzględniony w wykaz ie uczestników rynku właściwego w sprawie, sporządzonym i przekazanym przez stronę Annę Skonieczko. Dowód: P i smo Anny Skonieczko z dnia 4 paździer nika 2016 r. [karta 515 - 516 ] Fakt pominięcia ELIMAR w gronie lokalnych oferentów usług leśnych wskazuje, że wykonawca ten nie jest uczestnikiem tego rynku , w ogóle , albo wykonuje takie usługi sporadycznie lub w bardzo ograniczonym zakresie. Nie posiada tym samym takiego doświadczenia , ani też wiedzy jak pozostali wykonawcy, w tym szczególnie DEWIZA i ROL - MED. Natomiast przedmiot owe zamówienia było wyjątkowe. J ak podkreśliła Anna Skonieczko , kwota przetargu przekraczała znacznie całość jej przychodów uzyskan ych w roku ubiegłym a zakres prac do wykonania uzasadniał konieczność poszukanie kooperantów gotowych użyczyć swoich zasobów celem jego real i zacji. Gdyby Mariusz Boral był zainteresowany uzyskaniem zamówienia wówczas powinien wziąć udział chociażby w wizji lokalnej, aby móc ocenić rozmiar prac do wykonania, oszacować koszty i złożyć realną ofertę. Również fakt udziału w postępowaniu , mimo świadomości braków oferty wskazują , że przedsiębiorca ten nie zamierzał wykonać zamówienia , co najwyżej mógł przedsta w ić swoją ofertę tylko po to , aby ewentualnie doprowadzić do uzyskania i rzeczywistej realizacji zam ó wienia przez uczest ników zmowy. P onieważ zamawiający nie żądał wniesienia wadium od wykonawców, ewent u alne nieuzu pełnienie oferty nie skutkowało także utratą środków finansowych, co zgodnie z art. 46 ust. 4a. ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych jest możliwe , jeżeli wykonawca , w odpowiedzi na wezwanie i z przyczyn leżących po jego stronie, nie złoży oświadczeń lub dokumentów potwierdzaj ących spełnianie warunków udziału w postępowaniu.  Jak argumentował Zygmunt Burdyński , okolicznością wskazującą na brak porozumienia jest również fakt, iż ceny, o których wspominała Anna Skonieczko , w t r akcie postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejo nową w S zczecinku , nie są tożsame ze złożonymi ofertami. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, iż identyczny jest rząd wielkości tych kwot. Zgodnie z ze znaniem podejrzanej Anny Sk o nieczko: Mariusz Boral miał złożyć ofertę na najniższą kwotę około 400 . 000 zł , jego oferta wynosiła 476.280 zł . Zygmunt Burdyński miał złożyć ofertę na kwotę średnią tj. około 500 . 000 zł, cena w ofercie wynosiła 577.260 zł . Anna Skonieczko na kwotę powyżej 600 . 000 zł, a złożyła ofertę z c e ną 685.800 zł . Wprawdzie ostateczne ceny ni e są identyczne, jak w ymienione przez stronę, jednak na tyle zbliżone , zarówno co do kolejności (najwyższa - najniższa) , jak i wysokości, że nie sposób uznać, iż strony nie znały swoich ofert, czy wręcz ich wzajemnie nie ustaliły. Ponadto Anna Skonieczko , ze znając , wskazywała jedynie na przybliż one ceny. W dniu składania wyjaś nień, nie musiała także dokładnie pami ę tać jakie ceny ostat ecznie zostały umieszczone w ofertach.  Odnosząc się natomiast do wniosku Zygmunta Burdyńskiego o zwrócenie się do Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Drawsku Pomorskim o udzielenie informacji, czy konto płatnika Mariusza Borala, na dzień 29 lipca 2014 r., wykazywało zadłużenie Prezes Urzędu wyjaśnia, że w trakcie podjętych czynności wyjaśniających występował zarówno do ZUS jak i US o udzielenie informacji w sprawie. W wyniku tych działań ustalono, jednak jedynie, że ewentualne zaświadczenie potwie r dza stan tylko i wyłącznie na dzień jego wydania. Dowód: P ismo ZUS Inspektora w Drawsku Pomorskim, z dnia 23 lutego 2015 r. [ k arta 367] 28 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Dowód: P ismo Naczelnika US w Drawsku Pomorskim, z d nia 27 lutego 2015 r. [k arta 368 ] Mając na uwadze wszystkie okoliczności faktyczne sprawy orzeczono, jak w pkt I se n- tencji decyzji. VI. K ARY [51] Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkure ncji i konsumentów Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę stosującego praktykę ograniczającą konk u- rencję karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu , osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara taka może być nałożona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszenia umyślnie, czy też ni e- umyślnie. Treść art. 106 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jedn o znacznie wskazuje więc na uzależnienie dopuszczalności nałożenia kary pieniężnej, za stos o- wanie praktyk ograniczających konkurencję od spełnienia przesłanki choćby nie u- myślnego naruszenia przepisów ustawy . W rozpatrywanej spra wie brak jest jednak postaw do uznania, iż działania uczestników zmowy przetargowej miały charakter nieumyślny , czyli pr zypadkowy, niecelowy, niezamierzony, nieplan o wany . Nie ulega wątpliwości, iż przedsiębiorcy Anna Skonieczko, Zygmunt Burdyński i M a- rusz Boral w związku z postępowaniem przetargowym , dot. zamówienia na usługę dwukrotnej mineralizacji pasów p.poż na terenie poligonu Jednostki Wojskowej w Drawsku Pomorskim , świadomie podjęli działania mające doprowadzić do uzyskania zmówienia przez uczestników porozumienia. Co więcej, dokonując uzgodnień co do wysokości cen w ofertach zmierzali do przejęcia zamówienia po cenie najwyższej z możliwych do przyjęcia przez Zamawiającego. Warto t akże zwrócić uwagę na orzecznictwo europejskie odnoszące się do kwestii umyślności i świadomości popełnienia zakazanego występku przeciwko regułom ko n- kurencji. I tak np. w wyroku z dnia 14.12 .2006 r. Sąd Pierwszej Instancji (obecna n a- zwa Sąd) w połączonych sprawach od T - 259/02 do T - 264/02 Raiffeisen Zentralbank Osterreich AG i inni v. Komisja, uznał że aby naruszenie reguł konkurencji można b y- ło uznać za popełnione umyślnie, nie jest konieczne , by przedsiębiorstwo było świ a- dome naruszenia tych reguł. Wystarczy, że nie mogło nie zauważyć, że jego post ę- powanie miało na celu ograniczenie konkurencji na […] rynku 14 . S tosownie do art. 111 tej ustawy przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, w tym ka r określonych w art. 106, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień, skutki ry n- kowe naruszenia przepisów ustawy oraz okoliczności natury naruszenia przepisów ustawy, a także specyfikę rynku, na którym doszło do naruszenia . [52] W punkcie I sentencji nin iejszej decyzji stwierdzono stosowanie przez przedsiębiorców praktyki ograniczającej konkurencję, polegającej na zawarciu niedozwolonego porozumienia. Ustalając wysokość kary pieniężnej Prezes Urzędu dokonał w pierwszym rzędzie oceny natury stwierdzonego n aruszenia. Przedmiotowe porozumienie zawarte zostało między przedsiębiorcami działającymi na tych samych szczeblach obrotu towarowego, jest to więc tzw. porozumienie „horyzontalne”. Przedmiotem tego porozumienia było ustalanie warunków składanych ofert ora z uzgadnianie wzajemnych zachowań podejmowanych w toku prowadzonego postępowa nia przetargow ego . W wyniku tego porozumienia wykonawcy tj. Mariusz Boral , Anna Skonieczko oraz Zygmunt Burdyński nie tylko ustalili ceny za wykonanie usług i dwukrotnej mineraliz a cji pasów przeciwpożarowych na poligonie jednostki wojskowej w Drawsku Pomo r skim , ale również doprowadzili do wyboru oferty tego z nich/uczestników poroz u mienia, który zaoferował wyższą cenę. Bezpośredni skutek porozumienia mógł być odczuwalny przede wszys tkim przez 14 Z. Jurczyk, Kartele w polityce konkurencji Unii Europejskiej , Wyd. C.H. Beck, Wa r szawa 2012, s. 3324 - 325 29 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl zamawiającego usług ę , który na skutek poroz u mienia uzyska ł wyższ ą cen ę wykonania zmówienia, niż gdyby został a on a ukształtowan a w wyniku swobodnego działania mechanizmu konkure n cji. [53] Uwzględniając te okoliczności Prezes Urzędu zakwalifikował kwes tionowane poroz u- mienie jako bardzo poważne naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsume n- tów i przyjął jako podstawę do dalszego obliczania kary pieniężnej odsetek kwoty bazowej kary na poziomie … % przychodów przedsiębiorców, uzyskanych w roku 201 5 . Miarkując wysokość kary pieniężnej Prezes Urzędu wziął po d uwagę również specyf i- kę rynku oraz działalności przedsiębiorców , a w szczególności strukturę rynku wł a- ściwego, na którym doszło do zawarcia porozumienia. Przede wszystkim uwzględni o- no okoliczność, iż rynek usług leśnych jest rynkiem konkurencyjnym, na którym nie występują istotne bariery wejścia. Z drugiej strony wzięto pod uwagę fakt, iż por o- zumienie między stronami zostało wprowadzone w życie, a także wywarło negatywne skutki na rynku . W wyniku p orozumienia wykonawcy , tj. M ariusz Boral , Anna Sk o- nieczko i Zygmunt Burdyński nie tylko uzgadniali ceny oferowane w przetargu na usług ę dwukrotnej min e ralizacji pasów p - poż . , ale także uzgadniali i koordynowali swoje zachowani e w trakcie trwania postępowan ia dot. zamówienia publiczn ego , co skutkowało powierzeni em wykonania zadania jednemu z nich . Bezpośredni e, neg a- tywne następstwa porozumienia były odczuwalne przede wszystkim przez zamawi a- jącego , który ostatecznie podpisując umowę z wykonawcą usług i , zobowi ązał się za realizację zamówienia zapłacić cenę wyższą od tej, która zostałaby ustalona jako wynik sprawnie funkcjonującego, niezakłóconego działaniami zmawiających się przedsi ę biorców, mechanizmu konkurencji. Uwzględniając powyższe, Prezes Urzędu zdecydow ał o obniżeniu przyjętej kwoty b a- zowej kary o 10%. [54] Prezes Urzędu wziął również pod uwagę przesłankę długotrw a łości obowiązywania porozumienia i uznał, iż porozumienie to trwało przynajmniej w okresie do wszcz ę cia postępowania przetargowego tj. od ogłoszeni a przetargu przez zamawiaj ą cego w dniu 16 lipca 2014 r., do osiągnięcia celu porozumienia w dniu 12 sierpnia 2014 r. p o- przez zawarcie umowy o udzielenie zamówienia . Skoro zatem porozumienie trwało ok. jednego miesiąca to nie było ono długotrwałe, nie wystę puje więc konieczność podwyższenia kwoty bazowej wyliczanej kary. [55] Organ antymonopolowy rozważył także towarzyszące naruszeniu okoliczności obci ą- żające i łagodzące. W ocenie Prezesa Urzędu zawarcie przedmiotowego porozumi e nia miało charakter umyślny . Został o ono bowiem zawarte w określonym celu, który z o- stał osiągnięty. Strony, którym postawiono zarzut w postanowieniu o wszczęciu p o- stępowania, świad o mie podjęły działania zmierzające do osiągnięcia celu . Wspólne spotkania, rozmowy i ustalenia, co do wysokośc i ofert, czy bezpośrednie zaangażowanie jednego z wykonawców w przygotowanie i sporządzenie oferty innego, nie mogą zostać uznane za działania bezwiedne, bezwolne, czy pozbawione określonego planu. Podejmowane, przez strony postępowania, czynności nie miał y charakteru przypadkowego w szczególności, że przedsiębiorcy nie rozpoczynają działalności gospodarczej, ale funkcjonują na rynku od kilku lat i już wcześniej brali udział w postępowaniach przetargowych. Podmioty profesjonalnie działające na rynku powinny przewidywać, że podejmo wa ne przez nie działania mogą być uznane przez Prezesa Urzędu za niezgodne z prze pisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Podobnie Sąd Ochrony Kon kurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 5 października 2010 r. (sygn. ak t XVII Ama 106/08) stwierdził, iż: Brak świadomości uczestniczenia w niedozwolonym poro zu mieniu w sytuacji, gdy powód jest profesjonalistą, świadczy o lekkomyślnym podejściu do 30 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl prowadzonej działalności gospodarczej, bez zastanowienia się nad skutkami tak iego postępowania . W arto także zauważyć , że zmowy przetargowe mają na tyle „ typowy charakter ” , iż w każdym w ypadku występuje znikome prawdopodobieństwo ni e u myś lności popełni o- nych czynów. Uczestnicy porozumie ń , zazwyczaj mają świadomość naruszenia prz e- pisó w prawa , a ich dzi ała nia maj ą charakter planowany i zamierzony . Stąd też, w rozpatrywanej sprawie, w pełni uprawnioną jest ocena, iż Mariusz Boral , Anna Sk o- nieczko oraz Zygmunt Burdyński działali umyślnie , co uzasadnia podwyższenie kary ustalonej na poprze dnim etapie o 20%. Ustalona w powyższy sposób kara kształtuje się na poziomie …. % przychodu przedsi ę biorców . [A] W oparciu o sprawozdanie PIT - 36 ustalono, że Mariusz Boral z tytułu działa l ności prowadzonej na własne nazwisko osiągnął w roku 2015 przychód w wy so kości … zł , w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby zostać nałoż o na na tego przedsiębiorcę, za stosowanie praktyki ograniczającej konkurencję, to … zł. Pre- zes Urzędu nie stwierdził istnienia dodatkowych, innych niż w y żej rozpatrywane, przesłanek obciążających, skutkujących podwyższ e niem kwoty kary lub też łago- dzących, zezwalających na jej obniżenie. W świetle powyższych okoliczności wy- s o kość kary, nałożonej na Mariusza Borala , za stosowanie praktyki orzeczonej w punkcie I sentencji decyzji, ustalo no w kwocie 4.577 zł (słownie: cztery tysiące pięćset siedemdziesiąt siedem złot ych ), co stanowi ok. … % jej maksymalnego wymiaru. [B] Zgodnie z e sprawozdaniem PIT - 36 Zygmunt Burdyński z tytułu prowadzonej dzi a- łalności gospodarczej osiągnął w roku 2015 przychód w wysokości … zł, stąd mak- symalna kara, jaka mogłaby zostać wymierzona przedsiębiorcy, za st o sowanie praktyki ograniczającej konkurencję, to … zł . Prezes Urzędu nie znalazł podstaw do zmiany ustalonej wcześniej kwoty bazowej kary, poprzez z a stosowanie in- n ych, niż wymienione wyżej przesłanek obciążających, czy łag o dzą cych. Z tych też powodów wysokość kary, nałożonej na Zygmunta Burdyński e go , za stosowa- nie praktyki orzeczonej w punkcie I sentencji decyzji, ustalono w kwo cie 2.816 zł (słownie: dwa tysiące o siemset szesnaście złotych), co stanowi ok. …. % jej mak- symalnego wymiaru. [C] W oparciu o sprawozdanie PIT - 36 ustalono, że Anna Skonieczko z tytułu prow a- dzonej działalności gospodarczej osiągnęła w roku 2015 przychód w wysokości … zł, stąd maksymalna kara, jak a mogłaby zostać nałożona na przedsi ę biorcę, za stosowanie praktyki ograniczającej konkurencję, to …. zł. Także i w przypadku tego przedsiębiorcy Prezes Urzędu nie stwierdził istnienia dodatk o wych, innych przesłanek obciążających, jak i łagodzących skutkuj ących zmianą us talonej wcześniej kwoty bazowej kary. Uwzględniając wszystkie wymienione oko - liczności, wysokość kary, nałożonej na Annę Skonieczko, za stosowanie pra k tyki orzeczonej w punkcie I sentencji decyzji, ustalono w kwocie 3.675 , co stanowi ok. … % jej maksymalnego wymiaru. Podejmując decyzję o nałożeniu kar i określając ich wysokości Prezes Urzędu wziął pod uwagę wszystkie ww. okoliczności, jak i możliwości finansowe przedsiębiorców. Orzeczone kary powinny bowiem stanowić dolegliwość dla przedsiębi orcy, tak aby ich nałożenie skutkowało w przyszłości zapobieżeniem zaistnienia podobnych sytu a- cji. Z drugiej strony należy też podkreślić wymiar edukacyjny i wychowawczy zast o- sowanego środka oraz wyrazić nadzieję, że odniesie on spodziewany skutek na prz y- s złość. Poza wymiarem indywidualnym kary, należy zwrócić uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. 31 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl W ocenie Prezesa Urzędu wymierzone kary, wynoszące ok. 1 % przychodu przedsi ę- biorcy, są adekwatn e do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkure n- cji i ko n sumentów. Wobec powyższego orzeczono, jak w punkcie II se n tencji. VII. K OSZTY P OSTĘPOWANIA [56] Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu ro z- strzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli w wyniku postęp o- wania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jes t obowiązany ponieść koszty postęp o wania. Postępowanie w sprawie stosowania przez przedsiębiorców praktyki ograniczającej konk u rencję zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu orzekł jak w pun k cie I sentencji decyzji. Ponadto, zgodnie z ar t. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ― Kodeks postęp o- wania admini stracyjnego organ administracji publicznej, jednocześnie z wydaniem decyzji, ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby z o- bowiązane do ich poniesienia oraz ter min i sposób ich uiszczenia. Do kosztów post ę- powania zalicza się m.in. koszty doręczenia stronom pism urzędowych (art. 263 § 1 k.p.a.). Prezes Urzędu w przedmiotowej decyzji uznał, że przedsiębiorcy dopuścili się stos o- wania praktyki ograniczającej konkuren cję. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu ze stroną. W związku z powyższym postanowiono obciążyć przedsiębiorców kosztami postępowania w w y- sok o ści: 1) Mariusza Borala – 56,30 zł (słownie: pięć dziesiąt sześć złotych 3 0/100), 2) Zygmunta Burdyńskiego – 56,30 zł (słownie: pięćdziesiąt sześć złotych 30/100), 3) Ann ę Skonieczko – 56,30 zł (słownie: pięćdziesiąt sześć złotych 30/100). W związku z tym orzeczono, jak w punkcie III sentencji niniejszej decyzj i. POUCZENIA: Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną n a- leży uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konk u rencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O W ARSZ AWA 51101010100078782231000000 . Na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania admini - stracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i kons u mentów Prezes Urzędu O chrony Konkurencji i Konsu men tów wyznaczył stronie termin 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na uis z- czenie kosztów niniejszego postępowania w wysokości określonej w pkt III sentencji dec y- zji . Powyższą kwotę należy wpłacić na konto Urzę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warsz a wie: NBP O/O W ARSZAWA 511010101000787822 31000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępo wania cywi l- nego (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r. poz. 101), od niniejszej decyzji przysł u guje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konk u rencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Ur zędu Ochrony Ko n- 32 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegat u- ra w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl kurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń- sku. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowi e nia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do art. 264 § 2 ustawy z dnia 14 cze rwca 1960 r. - Kodeks postępowania admini stracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267), w związku z art. 83 ustawy o ochronie konk u rencji i konsumentów oraz stosownie do art. 81 ust. 5 tej ustawy i w związku z art. 479 32 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. ― Kodeks p o- stępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2014 r. poz. 101), należy wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośre d- nictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsum entów – Delegatury Urzędu Ochr o- ny Konkurencji i Konsumentów w Gdańsku w terminie tygodnia od dnia doręczenia ninie j- szej d e c yzji. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Roman Jarząbek Dyrektor Delegatury UOKiK w Gdańsku