RGD-5/2010

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA UOK I K W G DA Ń SKU RGD.410 - 1/09/10/MLM Gda ń sk, dnia 26 marca 2010 r. DECYZJA NR RGD.5/2010 I. Na podstawie art. 10 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50 poz. 331 z pó ź niejszymi zmianami) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 4 ust. 1 Rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego z urz ę du – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, praktyk ę polegaj ą cej na zawarciu przez zwi ą zki przedsi ę biorców: 1. Towarzystwo Us ł ug Transportowych HALLO TAXI Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku, 2. Zrzeszenie Transportu Prywatnego SUPER HALLO TAXI Gda ń sk z siedzib ą w Gda ń sku, 3. Zrzeszenie W ł a ś cicieli Prywatnego Transportu CITY PLUS NEPTUN TAXI z siedzib ą w Gda ń sku, porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę na lokalnym r ynku przewozów osobowych taksówkami w Gda ń sku, poprzez wspólne ustalenie i stosowanie ujednoliconych cen za przewozy: - 8 z ł 50 gr – op ł ata pocz ą tkowa, - 2 z ł 70 gr – za 1 km w I taryfie, - 4 z ł 05 gr – za 1 km w II taryfie, - 5 z ł 40 gr – za 1 km w III tary fie, - 8 z ł 10 gr – za 1 km w IV, - 50 z ł – za 1 godzin ę postoju, I NAKAZUJE SIĘ ZANIECHANIE STOSOWANIA TEJ PRAKTYKI . II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z pó ź niejszymi zmianami) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 4 ust. 1 Rozporz ą dzenia Prezesa 2 80 - 824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL ./ FAX (58) 346 - 29 - 32, 346 - 29 - 33, 301 - 51 - 75 E - MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887) nak ł ada si ę na: 1. Towarzystwo Us ł ug Transportowych HALLO TAXI Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 23.866z ł (s ł ownie: dwadzie ś cia trzy tysi ą ce osiemset sze ść dziesi ą t sze ść z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, 2. Zrzeszenie Transportu Prywatnego SUPER HALLO TAXI Gda ń sk z siedzib ą w Gda ń sku kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 12.077z ł (s ł ownie: dwana ś cie tysi ę cy siedemdzies i ą t siedem z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, 3. Zrzeszenie W ł a ś cicieli Prywatnego Transportu CITY PLUS NEPTUN TAXI z siedzib ą w Gda ń sku kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 45.062z ł (s ł ownie: czterdzie ś ci pi ęć tysi ę cy sze ść dziesi ą t dwa z ł ote), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa. U ZASADNIENIE W dniu 18 czerwca 2009r. w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Prezesem Urz ę du lub organem antymonopolowym) zosta ł o wszcz ę te post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie ustalenia, czy korporacje taksówko we, ś wiadcz ą ce us ł ugi przewozowe na terenie Gda ń ska, nie naruszaj ą przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 z pó ź niejszymi zmianami), zwanej dalej ustaw ą o ochronie konkurencji […] lub ustaw ą anty monopolow ą , w szczególno ś ci art. 6 tej ustawy. W wyniku przeprowadzonego post ę powania ustalono m.in., ż e trzy korporacje taksówkowe, tj.: Towarzystwo Us ł ug Transportowych HALLO TAXI Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku (zwane dalej tak ż e HALLO TAXI), Zrzeszen ie Transportu Prywatnego SUPER HALLO TAXI z siedzib ą w Gda ń sku (zwane dalej tak ż e SUPER TAXI) oraz Zrzeszenie W ł a ś cicieli Prywatnego Transportu CITY PLUS NEPTUN TAXI z siedzib ą w Gda ń sku (zwane dalej tak ż e CITY TAXI), wprowadzi ł y w drugiej po ł owie czerwca 2009r. nowe taryfy op ł at i ustali ł y ceny za ś wiadczone us ł ugi w identycznych wysoko ś ciach. Uwzgl ę dniaj ą c wyniki post ę powania wyja ś niaj ą cego, w dniu 13 pa ź dziernika 2009r. Prezes Urz ę du, postanowieniem nr 311, wszcz ął z urz ę du, post ę powanie an tymonopolowe w zwi ą zku z podejrzeniem zawarcia przez zwi ą zki przedsi ę biorców: - Towarzystwo Us ł ug Transportowych HALLO TAXI Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku, - Zrzeszenie Transportu Prywatnego SUPER HALLO TAXI Gda ń sk z siedzib ą w Gda ń sku, - Zrzeszenie W ł a ś cic ieli Prywatnego Transportu CITY PLUS NEPTUN TAXI z siedzib ą w Gda ń sku, porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę , poprzez ustalenie bezpo ś rednio i po ś rednio ujednoliconych stawek za przejazd taksówk ą na terenie miasta Gda ń ska, w wysoko ś ci: - 8 z ł 50 gr – op ł ata pocz ą tkowa, 3 - 2 z ł 70 gr – za 1 km w I taryfie (w godzinach od 6 do 22), - 4 z ł 05 gr – za 1 km w II taryfie (w godzinach od 22 do 6, niedziela i ś wi ę ta), - 5 z ł 40 gr – za 1 km w III taryfie (w godzinach od 6 do 22 – wyjazdy poza miasto), - 8 z ł 10 gr – za 1 km w IV taryfie (w godzinach od 22 do 6, niedziela i ś wi ę ta – wyjazdy poza miasto), - 50 z ł – za 1 godzin ę postoju, co mog ł o stanowi ć naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 przywo ł anej na wst ę pnie ustawy o ochronie konkurencji [...]. Do akt tego po st ę powania w łą czono, postanowieniem nr 316 z dnia 13 pa ź dziernika 2009r., ca ł o ść dowodów uzyskanych w ramach przeprowadzonego wcze ś niej post ę powania wyja ś niaj ą cego. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania HALLO TAXI przedstawi ł o, pismem z d nia 28 pa ź dziernika 2009r., swoje stanowisko w sprawie. Przedsi ę biorca zaprzeczy ł , ż e zawar ł porozumienie skutkuj ą ce ograniczeniem konkurencji. Wed ł ug wyja ś nie ń Spó ł ki, decyzja (uchwa ł a Zarz ą du), która zapad ł a w dniu 16 czerwca 2009r., dot. nowych wysoko ś ci op ł at zosta ł a podj ę ta po zmianach cen dokonanych przez innych uczestników rynku. tj.: SUPER TAXI oraz firm ę DAJAN TAXI. Zgodnie z wyja ś nieniami przedsi ę biorcy, informacji dot. zmiany cen przez konkurentów Spó ł ka „nie uzyska ł a od wskazanych powy ż ej zrz esze ń przedsi ę biorców ani nie by ł y one z nimi, w ż aden sposób uzgodnione. Uchwa ł a zosta ł a podj ę ta na wniosek Rady Nadzorczej, która informacje te uzyska ł a od zleceniobiorców TUT Hallo TAXI Sp. z o.o. – taksówkarzy, którzy powzi ę li je w trakcie wykonywania swoich us ł ug”. W ocenie Spó ł ki „ujednolicenie stawek za przejazdy wynika ł o zatem z zachowa ń na ś ladowczych, paralelnych w stosunku do innych wiod ą cych zrzesze ń na rynku”. Zdaniem Spó ł ki nie jest ona liderem na rynku. O konieczno ś ci zmiany cen zadecydowa ł y takie czynniki jak: wzrost inflacji i wzrost cen (w latach 2002 - 2008) o ok. 17%, wzrost cen paliwa (w latach 2001 - 2008) o ok. 50%, wzrost sk ł adek ZUS o ok. 39%. Jednocze ś nie, w ocenie Spó ł ki, ostatnie stawki maksymalne, ustalone przez organ gminy, zak ł ada ł y op ł at ę pocz ą tkow ą w wysoko ś ci 7,00 z ł , natomiast „Obecnie stosowana przez TUT Hallo TAXI Sp. z o.o. cena pocz ą tkowa, jest (…) korzystniejsza, bowiem przy uwzgl ę dnieniu rabatu 20% przy zamówieniu telefonicznym, wynosi 6,80 z ł .” W udzielonych wyja ś nieniach przedsi ę biorca zaznaczy ł równie ż , i ż zmiany cen nie by ł y wprowadzane przez poszczególne korporacje w tym samym czasie, co wskazuje, ż e decyzje w tych sprawach by ł y podejmowane niezale ż nie i wynika ł y z obserwacji sytuacji na rynku. Spó ł ka stwierdzi ł a ponadto, ż e „zró ż nicowanie wysoko ś ci sto - sowanych rabatów, jak równie ż fakt, i ż us ł ugi ś wiadczone przez w/w zrzeszenia nie stanowi ą zdecydowanej wi ę kszo ś ci us ł ug rynku (przy ogólnej liczbie taksówkarzy w Gda ń sku – ok. 2.300, 3 zrzeszenia, których dotyc zy niniejsze post ę powanie zrzeszaj ą jedynie 1.300, a wi ę c niespe ł na 60% rynku), uzna ć nale ż y, i ż konsumenci nie s ą pozbawieni mo ż liwo ś ci wyboru ta ń szego oferenta lub mo ż liwo ś ci otrzymania us ł ugi na bardziej korzystnych warunkach. Konkurencji cenowa w istocie wi ę c nadal pozosta ł a”. Spó ł ka podnios ł a tak ż e, ż e nie ś wiadczy us ł ug przewozowych, w zwi ą zku z czym nie czerpie korzy ś ci z tytu ł u op ł at za te us ł ugi, które wykonywane s ą przez taksówkarzy , pobiera natomiast jedynie sk ł adk ę za przynale ż no ść do zrzeszenia. 4 Ustosunkowuj ą c si ę do postawionego zarzutu, CITY TAXI, pismem z dnia 17 listopada 2009r., wskaza ł o, ż e zmiana stawek op ł at by ł a reakcj ą na dzia ł ania innych zrzesze ń taksówkowych, a tak ż e, ż e ceny nie by ł y zmieniane „od co najmniej 7 lat”. Ponadto, ok. 90% us ł ug ś wiadczonych jest na zlecenia telefoniczne, co jest równoznaczne z udzieleniem 20% rabatu na us ł ug ę . Jednocze ś nie CITY TAXI poinformowa ł o, „i ż nie dysponuje dokumentem w postaci ka lkulacji kosztów, a na konieczno ść podwy ż szenia stawek mia ł y wp ł yw rosn ą ce koszty prowadzenia dzia ł alno ś ci przedsi ę biorców, zgrupowanych w Zrzeszeniu, sytuacja rynkowa oraz niezmienno ś ci.” Przedsi ę biorca, dzia ł aj ą c w oparciu o art. 84 ustawy o ochronie konkurencji […], z ł o ż y ł tak ż e nast ę puj ą ce wnioski o: - zobowi ą zanie Przewodnicz ą cego Rady Miasta Gda ń ska do przed ł o ż enia odpisów uchwa ł Rady Miasta Gda ń ska reguluj ą cych w okresie od dnia 1 stycznia 2008r. wysoko ść sta wek za przejazdy taksówk ą na terenie miasta Gda ń ska oraz przeprowadzenie ww. dowodu na okoliczno ść braku zawarcia porozumienia (zmowy cenowej) z udzia ł em Zrzeszenia, - zobowi ą zanie Naczelnika Obwodowego Urz ę du Miar w Gda ń sku oraz Naczelnika Obwodowego Urz ę d u Miar w Gdyni do przed ł o ż enia wszelkich dokumentów dotycz ą cych legalizacji dokonywanych przez cz ł onków CITY TAXI oraz o przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów na okoliczno ść braku zawarcia porozumienia (zmowy cenowej) z jego udzia ł em, - zobowi ą zanie Prezy denta Miasta Gda ń ska do przed ł o ż enia informacji o liczbie przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi z zakresu krajowego zarobkowego przewozu osób taksówk ą osobow ą oraz przeprowadzenia dowodu z przedstawionych dokumentów na okoliczno ść ustalenia braku wp ł ywu obecnej oferty cenowej stron post ę powania na poziom konkurencji na rynku przewozu osób w Gda ń sku. Z kolei, SUPER TAXI, pismem z dnia 16 listopada 2009r., odrzuci ł o postawiony zarzut zawarcia porozumienia cenowego, przyzna ł o jednak, i ż jest liderem na rynku i wszyscy przedsi ę biorcy (pozostali uczestnicy rynku) na ś laduj ą jego decyzje . Pismem z dnia 22 lutego 2010r. CITY TAXI przekaza ł o, podpisane przez cz ł onków zrzeszenia/taksówkarzy, o ś wiadczenie, z dnia 4 grudnia 2009r., o tre ś ci: „My ni ż ej podpisani Cz ł onkowie Zrzeszenia W ł a ś cicieli Prywatnego Transportu City, Plus, Neptun, Taxi w Gda ń sku o ś wiadczamy, i ż decyzja Zarz ą du Zrzeszenia w sprawie zmiany stawek za przejazdy by ł a podyktowana przedstawion ą przez Cz ł onków Zrzeszenia konieczno ś ci ą ich podwy ż szen ia, a wynikaj ą c ą ze wzrostu kosztów prowadzonej dzia ł alno ś ci, braku przez szereg lat zmian dotychczasowych stawek oraz podwy ż szenia stawek przez inne korporacje, jak równie ż przedsi ę biorców nie zrzeszonych. Jako ż e przewóz osób stanowi nasz ą dzia ł alno ść zawodow ą , b ę d ą c ą ź ród ł em utrzymania, zaistnia ł a konieczno ść podwy ż szenia stawek celem uzyskania warunków op ł acalno ś ci”, wnosz ą c jednocze ś nie o „przeprowadzenie dowodu z w/w dokumentów na okoliczno ść braku zawarcia porozumienia (zmowy cenowej) z udzia ł em w /w Zrzeszenia oraz przyczyn zmian stawek za przejazdy”. Ponadto pismem z dnia 19 lutego 2010r. HALLO TAXI wyja ś ni ł o, ż e w uchwale z dnia 16 czerwca 2009r. zosta ł pope ł niony b łą d pisarski: prawid ł owa data w uchwale „to 19.06.2009r. a nie jak podano 19.07.2009r.” W ramach post ę powania dowodowego przeprowadzono kontrole u przedsi ę biorców: Leszek Wojtczuk WL w Gda ń sku, Bogus ł w Kodlewicz AKOBI w 5 Gda ń sku i Przedsi ę biorstwo Us ł ugowo - Projektowe AKOBI SA w Gda ń sku, którzy ś wiadcz ą us ł ugi poligraficzne i zrealizowali zamówienia z ł o ż one przez skar ż onych przedsi ę biorców, na wykonanie materia ł ów (nalepek na szyby pojazdów, z wyci ą giem z nowych taryf op ł at), a tak ż e u przedsi ę biorcy Zbigniewa Miko ł ajczaka Serwis Elektroniczny ZIBITRONIC w Gdyni, który w czerwcu 2009r. wykona ł na rzecz HALLO TAXI i SUPER TAXI us ł ug ę przewzorcowania taksometrów. Dodatkowo, w dniu 25 lutego 2010r. zosta ł a przeprowadzona kontrola u przedsi ę biorcy HALLO TAXI, jej celem by ł o pozyskanie dokumentów potwierdzaj ą cych wielko ść przychodów uzyskanych przez Spó ł k ę w roku 2009. Ponadto, dnia 24 lutego 2010r. Prezes Urz ę du, postanowieniem nr 22, postanowi ł , co nast ę puje: 1) uwzgl ę dni ć wniosek SUPER TAXI w przedmiocie ograniczenia prawa wgl ą du do materia ł u dowodowego w sprawie, przekazanego przez ww. przedsi ę biorc ę przy pi ś mie z dnia 19 listopada 2009r., tj. kalkulacji kosztów eksploatacji samochodu u ż ywanego jako taksówka osobowa w ZTP SHTG, stan na maj 2009r., 2) ograniczy ć , z urz ę du, prawo wgl ą du do materia ł u dowodowego uzyskane w trakcie kontroli przeprowadzonej u przedsi ę biorcy Leszka Wojtczuka WL z siedzib ą w Gda ń sku, obejmuj ą cego za łą czniki nr 3 i 4 do sprawozdania z kontroli tj. umowy zawartej przez kontrolowanego z CITY TAXI oraz aneksu do tej umowy. Dodatkowo, w dniu 8 marca 2010r., postanowieniem nr 38, Prezes Urz ę du postanowi ł : 1) ograniczy ć , z urz ę du, prawo wgl ą du do materia ł u dowodowego przedsi ę biorcy SUPER TAXI przekazanego przez niego przy pi ś mie z dnia 22 lutego 2010r., tj. dokumentów okre ś laj ą cych wielko ść przychodów za rok 2009, 2) ograniczy ć , z urz ę du, prawo wgl ą du do materia ł u dowodowego przedsi ę biorcy CITY TAXI przekazanego przez niego przy pi ś mie z dnia 22 lutego 2010r., tj. dokumentów okr e ś laj ą cych wielko ść przychodów za rok 2009, 3) ograniczy ć , z urz ę du, prawo wgl ą du do materia ł u dowodowego przedsi ę biorcy HALLO TAXI, uzyskanego w trakcie kontroli wykonanej w dniu 25 lutego 2010r., tj. dokumentów okre ś laj ą cych wielko ść przychodów za rok 2009 , stanowi ą cych za łą cznik nr 3 do sprawozdania z kontroli. Pismem z dnia 8 marca 2010r. Okr ę gowy Urz ą d Miar w Gda ń sku poinformowa ł , Prezesa Urz ę du, ż e w dniach od 3 marca 2010r. do 5 marca 2010r. 240 taksówkarzy SUPER TAXI dokona ł o w Obwodowych Urz ę dach Mi ar w Gdyni i w Gda ń sku zmian uk ł adu taryf. Pismem z dnia 11 marca 2010r. SUPER TAXI udzieli ł o dodatkowych wyja ś nie ń w tej sprawie i wskaza ł o na okoliczno ś ci, które mia ł y wp ł yw na zmian ę decyzji w tym zakresie. Zgodnie z tym pismem przedsi ę biorca postanowi ł o zachowaniu taryf w uk ł adzie ustalonym poprzednio, tj. w czerwcu 2009r. i nie wprowadzaniu nowych stawek op ł at za ś wiadczone us ł ugi taksówkowe. Z uwagi na wniosek przedsi ę biorcy, postanowieniem nr 41, z dnia 12 marca 2010r., ograniczon o pozosta ł ym stronom post ę powania prawo wgl ą du do tego materia ł u dowodowego. P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW USTALIŁ NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY 6 A. U CZESTNICY POROZUMIENIA . I. Z RZESZENIE W Ł A Ś CICIELI P RYWATNEGO T RANSPORTU CITY PLU S NEPTUN TAXI Z SIEDZIB Ą W G DA Ń SKU Zrzeszenie zarejestrowane jest w KRS pod nr 0000174745. Celem dzia ł ania organizacji jest m.in. reprezentacja, ochrona praw i interesów zawodowych oraz socjalnych jego cz ł onków. Zrzeszenie skupia 711 osób/cz ł onków, ich prawa i obowi ą zki okre ś la regulamin wewn ę trzny oraz Statut Zrzeszenia. Cz ł onkiem Zrzeszenia mo ż e by ć przedsi ę biorca ś wiadcz ą cy osobi ś cie us ł ugi transportowe taksówk ą osobow ą lub baga ż ow ą , który uzyska ł pisemn ą rekomendacj ę przynajmniej trzech cz ł onków Zrzeszenia, lub który uprawnienia do emerytury lub renty naby ł w czasie prowadzenia dzia ł alno ś ci polegaj ą cej na przewozie osób taksówk ą osobow ą lub baga ż ow ą . Zgodnie z pkt 2 regulaminu wewn ę trznego Zrzeszenia z dnia 22 styczn ia 2009r., kierowca wyje ż d ż aj ą cy do pracy powinien posiada ć m.in. wszystkie aktualne obowi ą zuj ą ce na samochodzie naklejki oraz materia ł y reklamowe, rachunki i piecz ą tki. Zgodnie z pkt 41 „Op ł aty pobierane s ą wed ł ug ustalonych stawek za - twierdzonych przez Zarz ą d”. Zarz ą d podejmuje uchwa ł y dotycz ą ce wysoko ś ci stawek i rabatów. W dniu 17 CZERWCA 2009 R . Zarz ą d uchwa łą nr 2/2009 wprowadzi ł nowe stawki i zasady udzielania rabatów, tj.: – 8 z ł 50 gr – op ł ata pocz ą tkowa, – 2 z ł 70 gr – za 1 km w I taryfie (w godzinach od 6 do 22), – 4 z ł 05 gr – za 1 km w II taryfie (w godzinach od 22 do 6, niedziela i ś wi ę ta), – 5 z ł 40 gr – za 1 km w III taryfie (w godzinach od 6 do 22 – wyjazdy poza miasto), – 8 z ł 10 gr – za 1 km w IV taryfie (w godzinach od 22 do 6, niedziela i ś wi ę ta – wyjazdy poza miasto), – 50 z ł – za 1 godzin ę postoju. Od wy ż ej wskazanych stawek stosowane s ą nast ę puj ą ce rabaty: – 20% dla klientów telefonicznych oraz posiadaj ą cych karty rabatowe, – 30% dla klientów specjalnych, – 50% przejazdy tzw. pracownicze. Jak na to wskazuj ą ustalone w sprawie okoliczno ś ci: – w dniu 12 CZERWCA 2009 R . CITY TAXI przekaza ł o (poczt ą elektroniczn ą ) przedsi ę biorcy Leszkowi Wojtczukowi prowadz ą cemu Drukarni ę WL w Gda ń sku informacj ę nt. wysoko ś ci nowy ch op ł at. Dane te mia ł y pos ł u ż y ć do realizacji zlecenia, polegaj ą cego na wykonaniu naklejek z folii samoprzylepnej (taryf op ł at). Zlecenie zosta ł o z ł o ż one w dniu 22 czerwca 2009r. (zlecenie nr 824/09). Zgodnie z dokumentem WZ nr 388/09 wydanie materia ł ów ( naklejki - cenniki na szyby), nast ą pi ł o tak ż e w dniu 22 czerwca 2009r. 7 – w dniu 19 CZERWCA 2009 R . CITY TAXI wyst ą pi ł o do Urz ę du Miar i Wag w Gda ń sku z pro ś b ą o przeprowadzenie legalizacji zmian w taksometrach, dla ok. 600 taksówek. – w dniach 23 - 29 CZERWCA 2009 R . w Obwodowym Urz ę dzie Miar w Gda ń sku ok. 600 taksówkarzy CITY TAXI zmienia ł o uk ł ad taryf. Wg informacji uzyskanych w OUM, us ł ug ę przewzorcowania liczników wykona ł na terenie Urz ę du przedsi ę biorca CONTACT SERVICE Zak ł ad Elektroniczny mgr in ż . Lech K owalewski z siedzib ą w Gda ń sku, prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Gda ń ska pod numerem 1796. Zrzeszenie W ł a ś cicieli Prywatnego Transportu CITY PLUS NEPTUN TAXI p owsta ł o w wyniku po łą czenia: Stowarzyszenia Taksówkarzy „SUPER NEPTUN”, TAXI PLUS i CITY TAXI. W dniu 23 maja 2006r. zosta ł a zawarta umowa dzier ż awy pomi ę dzy PKP S.A. Oddzia ł Gospodarowania Nieruchomo ś ciami w Gda ń sku a Zrzeszeniem Taksówkarzy „SUPER NEPT UN”, której przedmiotem by ł a dzier ż awa gruntu o powierzchni 80,40m 2 , po ł o ż onego w s ą siedztwie budynku dworca kolejowego w Gda ń sku G ł ównym, ul. Podwale Grodzkie. Zapis § 8 pkt 6 umowy stanowi ł , i ż „ Wydzier ż awiaj ą cy wyra ż a zgod ę na podnajem miejsc postojowych dla innych podmiotów ś wiadcz ą cych us ł ugi w tym samym zakresie, co Dzier ż awca […] ”. Wykorzystuj ą c ten zapis umowy w dniu 3 lipca 2006r. Stowarzyszenie Taksówkarzy „SUPER NEPTUN”, HALLO TAXI i SUPER TAXI zawar ł y umow ę na ś wiad czenie us ł ug transportowych z miejsca postojowego przy dworcu kolejowym w Gda ń sku G ł ównym, przy ulicy Podwale Grodzkie. Koszt dzier ż awy by ł dzielony proporcjonalnie dla ka ż dej ze stron umowy, z których ka ż da uzyska ł a dost ę p do trzech miejsc na postoju. Z chwil ą utworzenia CITY TAXI wesz ł o w prawa i obowi ą zki Stowarzyszenia Taksówkarzy „SUPER NEPTUN”. Z uwagi na po łą czenie zrzesze ń tworz ą cych obecnie CITY TAXI, przedsi ę biorca ten dnia 01.04.2008r. zawar ł z PKP now ą umow ę na ten sam teren. Na wniosek CITY TAXI umowa dzier ż awy zosta ł a rozwi ą zana dnia 31.08.2009r. Zgodnie z o ś wiadczeniem CITY TAXI z dnia 06.07.2009r., przedsi ę biorca ten wyst ą pi ł „ … ze wspólnego op ł acania postoju przy dworcu PKP Gda ń sk oraz jako jedyna korporacja oficjalnie umie ś ci ł a wysoko ść rabatu na postoju taxi przy dworcu PKP, którego jest jedynym dzier ż awc ą ”. II. T OWARZYSTWO U S Ł UG T RANSPORTOWYCH HALLO TAXI S PÓ Ł KA Z O . O . Z SIEDZIB Ą W G DA Ń SKU Towarzystwo Us ł ug Transportowych HALLO TAXI Spó ł ka z o.o. zosta ł a zarejestrowana w KRS pod nr 0000077908. Przedmiotem dzia ł ania przedsi ę biorcy jest m.in. „dzia ł alno ść taksówek osobowych i pozosta ł a dzia ł alno ść wspomagaj ą ca transport” . Spó ł ka wspó ł pracuje obecnie z 273 taksówkarzami z Gda ń ska i 6 z Tczewa, w oparciu o umowy o wspó ł pracy. Zgodnie z postanowieniami tych umów us ł ugi przewozu osób ś wiadczone s ą na podstawie zlece ń przekazywanych drog ą radiow ą lub na podstawie zawartych umów z klientami. Kierowca wspó ł pracuj ą cy z HALLO TAXI jest zobowi ą zany do przestrzegania regulaminu wewn ę trznego, którego punkt 7a stanowi, i ż „Op ł aty pobierane s ą wg ustalo - 8 nych stawek (zatwierdzonych przez Zarz ą d)”. W dniu 16 czerwca 2009r. Zarz ą d podj ął uchwa łę i wprowadzi ł nowe stawki op ł at w wysoko ś ci: – 8 z ł 50 gr – op ł ata pocz ą tkowa, – 2 z ł 70 gr – za 1 km w I taryfie (w godzinach od 6 do 22), – 4 z ł 05 gr – za 1 km w II taryfie (w godzinach od 22 do 6, niedziela i ś wi ę ta), – 5 z ł 40 gr – za 1 km w III taryfie (w godzinach od 6 do 22 – wyjazdy poza miasto), – 8 z ł 10 gr – za 1 km w IV taryfie (w godzinach od 22 do 6, niedziela i ś wi ę ta – wyjazdy poza miasto), – 50 z ł – za 1 godzin ę postoju, Jednocze ś nie uchwalono m.in., i ż na zlecenia radiowe udzielany b ę dzie rabat w wysoko ś ci 20% (dla wieloletnich klientów ustalono rabat od 30 - 50%). W uchwale wskazano tak ż e, ż e podstaw ą tej decyzji jest wprowadzenie nowych op ł at przez firm ę konkurencyjn ą SUPER TAXI, od dnia 15 czerwca 2009r., oraz wzrost kosztów utrzymania pojazdów. Dnia 1 6 czerwca 2009r. Spó ł ka z ł o ż y ł a zamówienie nr 15/2009, dotycz ą ce wydrukowania nowych cenników w ilo ś ci 450 sztuk. Zlecenie zosta ł o przyj ę te przez Przedsi ę biorstwo Us ł ugowo - Projektowe AKOBI SA w Gda ń sku i zrealizowane w dniu 19 czerwca 2009r. W dniach 19, 22 I 23 CZERWCA 2009 R . 202 taksówkarzy nale żą cych do HALLO TAXI zmieni ł o w Obwodowym Urz ę dzie Miar w Gdyni, uk ł ad taryf. Spó ł ka w dniu 3 lipca 2006r. zawar ł a dwie odr ę bne umowy, o identycznej tre ś ci, z tymi samymi przedsi ę biorcami, tj. ze Zrzeszeniem Tran sportu Prywatnego SUPER HALLO TAXI z siedzib ą w Gda ń sku i Stowarzyszeniem Taksówkarzy „SUPER NEPTUN” w Gda ń sku (obecnie CITY TAXI), na wspólne korzystanie z miejsc postojowych przy dworcu PKP w Gda ń sku. Na podstawie ww. porozumienia koszt dzier ż awy miejsc postojowych by ł dzielony proporcjonalnie dla ka ż dej ze stron umowy, z których ka ż da uzyska ł a dost ę p do trzech (w sumie sze ś ciu) miejsc na postoju. Obecnie, wg o ś wiadczenia HALLO TAXI, „ wspó ł pracujemy z korporacj ą Super Hallo Taxi Gda ń sk na ś wiadczenie us ł ug transportowych przy dworcu kolejowym w Gda ń sku, przy ulicy Podwale Grodzkie, na podstawie umowy z dnia 3,07,2006r lecz naszych klientów traktujemy na zasadach okre ś lonych w spó ł ce.” III. Z RZESZENIE T RANSPORTU P RYWATNEGO SUPER HALLO TAXI GDA Ń SK Z SIE DZIB Ą W G DA Ń SKU Zrzeszenie zarejestrowane jest w KRS pod pozycj ą 0000026647. Celem Zrzeszenia jest m.in. reprezentacja, ochrona praw i interesów zawodowych oraz socjalnych jego cz ł onków. Zrzeszenie skupia 334 cz ł onków (stan na dzie ń 6 lipca 2009r.), którz y wykonuj ą us ł ugi taksówkowe na zlecenia radiowe i 8 cz ł onków, którzy „nie posiadaj ą takiej mo ż liwo ś ci”. Cz ł onkowie Zrzeszenia nie s ą pracownikami w rozumieniu przepisów kodeksu pracy, ale dzia ł aj ą w oparciu o 9 Statut Zrzeszenia, który okre ś la ich prawa i obowi ą zki oraz regulamin wewn ę trzny SUPER HALLO TAXI. Cz ł onkami Zrzeszenia s ą osoby fizyczne, posiadaj ą ce pe ł n ą zdolno ść do czynno ś ci prawnych, niepozbawione praw publicznych i nie b ę d ą ce emerytami lub rencistami, które prowadz ą dzia ł alno ść gospodarcz ą w zakresie us ł ug transportowych na podstawie zezwole ń i licencji, a dzia ł alno ść ta stanowi dla nich g ł ówne ź ród ł o utrzymania. Zgodnie z pkt 2 regulaminu „op ł aty pobierane s ą wg. ustalonych stawek i z aktualnymi upustami (rabatami) zatwierdzon ymi przez Zarz ą d”. W dniu 9 CZERWCA 2009 R . Zarz ą d Zrzeszenia (w proporcji g ł osów: 6 za, 4 przeciw i 0 wstrzymuj ą cych si ę ) podj ął uchwa łę nr 42/06/09, w sprawie zmiany stawki za przejazdy. Nowe stawki op ł at uchwalono w wysoko ś ciach: – 8 z ł 50 gr – op ł ata pocz ą tkowa, – 2 z ł 70 gr – za 1 km w I taryfie (w godzinach od 6 do 22), – 4 z ł 05 gr – za 1 km w II taryfie (w godzinach od 22 do 6, niedziela i ś wi ę ta), – 5 z ł 40 gr – za 1 km w III taryfie (w godzinach od 6 do 22 – wyjazdy poza miasto), – 8 z ł 10 gr – za 1 km w IV taryfie (w godzinach od 22 do 6, niedziela i ś wi ę ta – wyjazdy poza miasto), – 50 z ł – za 1 godzin ę postoju. Ustalono tak ż e i ż , dla klientów zamawiaj ą cych kursy telefonicznie lub posiadaj ą cych kar ę sta ł ego klienta przyznawane b ę d ą raba ty. Zgodnie z uchwa łą nowe, zmienione, stawki obowi ą zuj ą od dnia 15 czerwca 2009r. Pismem z dnia 6 lipca 2009r. Zrzeszenie przes ł a ł o w za łą czeniu „ …orygina ł informacji cenowej stosowanej w Super Hallo Taxi Gda ń sk, która od 15.06.2009 umieszczona jest w ka ż dym naszym samochodzie …”. Cech ą charakterystyczn ą tej informacji jest b łą d fleksyjny wyst ę puj ą cy w wierszach 4 i 8 o tre ś ci zamieszczonej w nawiasach „ W NIEDZIEL i ś wi ę ta” zamiast poprawnie „ W NIEDZIELE i ś wi ę ta” (wyt ł uszczenie Prezesa Urz ę du). W po ł owie czerwca 2009r. Zrzeszenie zleci ł o STUDIO MILLENIUM wykonanie naklejek (umieszczanych na szybach pojazdów/taksówek) informuj ą cych o stosowanej taryfie. Zlecenie to nie zosta ł o jednak zrealizowane z uwagi na fakt, i ż ww. przedsi ę biorca nie by ł w stanie wykona ć us ł ugi w terminie okre ś lonym przez zleceniodawc ę . Us ł uga poligraficzna (wydruk cenników), zosta ł a ostatecznie przyj ę ta w po ł owie czerwca i wykonana przez Bogus ł awa Kodlewicza, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą AKOBI Bogus ł aw Kodlewicz , zarejestrowan ą w ewidencji prowadzonej przez Prezydenta Miasta Gda ń ska, pod nr 133357. W dniu 17 CZERWCA 2009 R . Zrzeszenie otrzyma ł o faktur ę VAT nr 254/2009 dokumentuj ą c ą sprzeda ż wykonanych naklejek z nowymi taryfami. Nast ę pnie w dniach 15, 16 I 17 CZERWCA 2009 R . 256 taksówkarzy Zrzeszenia zmieni ł o, w Obwodowym Urz ę dzie Miar w Gdyni (OUM), uk ł ad swoich taryf (zmiany stawek w taksometrach). W dniu 30 czerwca 2006r. zosta ł a zawarta umowa dzier ż awy, przed ł u ż ona nast ę pnie umow ą z dnia 01.01.2007r. pomi ę dzy PKP S.A. Oddzia ł 10 Gospodarowania Nieruchomo ś ciami w Gda ń sku a Zrzeszeniem Transportu Prywatnego SUPER HALLO TAXI GDA Ń SK, której przedmiotem by ł a dzier ż awa gruntu o powierzchni 31,75m 2 , po ł o ż onego w s ą siedztwie budynku dworca kolejowego w Gda ń sku G ł ówny m, ul. Podwale Grodzkie. Zapis § 8 pkt 6 umowy stanowi ł , i ż „ Wydzier ż awiaj ą cy wyra ż a zgod ę na podnajem miejsc postojowych dla innych podmiotów ś wiadcz ą cych us ł ugi w tym samym zakresie, co Dzier ż awca […] ”. Wykorzystuj ą c ten zapis umowy w dniu 3 lipca 2006r. Zrzeszenie Transportu Prywatnego SUPER HALLO TAXI GDA Ń SK zawar ł o ze Stowarzyszeniem Taksówkarzy „SUPER NEPTUN” (obecnie CITY TAXI) oraz z HALLO TAXI umow ę na ś wiadczenie us ł ug transportowych z miejsca postojowego prz y dworcu kolejowym Gda ń sk G ł ówny, przy ulicy Podwale Grodzkie. Koszt dzier ż awy by ł dzielony proporcjonalnie dla ka ż dej ze stron umowy, z których ka ż da uzyska ł a dost ę p do trzech miejsc na postoju. B. O KOLICZNO Ś CI FAKTYCZNE 1. Podstawowym aktem prawnym reguluj ą cym zagadnienia zwi ą zane w wykonywaniem us ł ug przewozowych jest ustawa z dnia 6 wrze ś nia 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125 poz. 1371 ze zm.). Zgodnie z art. 5 tej ustawy wykonywanie transportu drogowego, w tym i ś wiadczenie us ł ug taksówko wych, wymaga uzyskania licencji, która udzielana jest na wniosek przedsi ę biorcy, na okre ś lony pojazd i obszar obejmuj ą cy gmin ę (art. 6 ust. 4). Udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana lub cofni ę cie licencji nast ę puje w drodze decyzji administracyjnej. Organe m w ł a ś ciwym w tym zakresie jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Przedsi ę biorca, który uzyska ł licencj ę uprawniony jest do wykonywania transportu drogowego na obszarze w niej oznaczonym. Dopuszczona jest mo ż liwo ść wykonywania przewozu z obszaru okre ś lonego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa ś wiadczenia tam us ł ug przewozowych, z wyj ą tkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku z ł o ż enia zamówienia przez klienta z innego obszaru (art. 6 ust. 5 ww. ustawy). Wykonywanie transportu drogowego taksówk ą bez wymaganej licencji podlega karze. W ł a ś ciwa rada gminy, po zasi ę gni ę ciu opinii organizacji zrzeszaj ą cych miejscowych taksówkarzy i organizacji, których statutowym celem jest ochrona praw konsumenta, okre ś la na dany rok kalendarzowy, nie pó ź niej jednak ni ż do dnia 30 listopada roku poprzedniego, liczb ę przeznaczonych do wydania nowych licencji. Niedotrzymanie tego terminu oznacza zachowanie dotychczasowej liczby licencji. Rada gminy uprawniona jest ponadto, na mocy przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach (Dz.U. Nr 97, poz. 1050 ze zm.), do ustalania cen urz ę dowych za us ł ugi przewozowe transportu zbiorowego oraz za przewozy taksówkami na terenie gminy. Ceny te maj ą charakter cen maksymalnych (art. 9 u stawy o cenach). W Gda ń sku licencje do ś wiadczenia us ł ug taksówkowych posiada 2.266 taksówkarzy (stan na dzie ń 23 lipca 2009r.). W dniu 26 kwietnia 2007r. Rada Miasta Gda ń ska przyj ęł a uchwa łę nr IX/183/07 w sprawie ustalenia cen urz ę dowych oraz okre ś len ia strefy cen (stawek taryfowych) obowi ą zuj ą cych przy przewozie osób taksówkami na terenie 11 Miasta Gda ń ska. Zgodnie z § 3 tej uchwa ł y maksymalne ceny za przewozy taksówkami osobowymi, zosta ł y ustalone na poziomie: – 7 z ł 00 gr – op ł ata pocz ą tkowa, – 2 z ł 00 gr – za 1 km w I taryfie – 3 z ł 00 gr – za 1 km w II taryfie, – 36 z ł 00 gr – za 1 godzin ę postoju w taryfie 1 i taryfie 2. W dniu 25 pa ź dziernika 2007r. Rada Miasta podj ęł a uchwa łę nr XV/371/07, w oparciu o któr ą ten organ gminy, z dniem 13 stycznia 20 08r., odst ą pi ł od ustalenia maksymalnych op ł at za us ł ugi taksówkowe. W uzasadnieniu wskazano, ż e „Intencj ą uchwa ł y jest uwolnienie cen, które w efekcie powinno spowodowa ć powstanie rzeczywistej konkurencji i obni ż enie kosztów przewozów taksówkowych na ter enie gminy. Ceny b ę dzie kszta ł towa ł rynek”. 2. Zgodnie z informacjami uzyskanymi od Okr ę gowego Urz ę du Miar w Gda ń sku, wszyscy przedsi ę biorcy obj ę ci niniejszym post ę powaniem, tj. HALLO TAXI, SUPER TAXI i CITY TAXI, stosowali do czerwca 2009r. ceny maksymalne, uchwalone przez Rad ę Miasta w dniu 26 kwietnia 2007r., czyli przed uwolnieniem, przez organ gminy, cen za us ł ugi taksówkowe, wykonywane w granicach miasta. 3. W oparciu o informacje przekazane przez Okr ę gowy Urz ą d Miar w Gda ń sku ustalono, co nast ę puje: - w dniach 15, 16 I 17 CZERWCA 2009 R . 256 taksówkarzy SUPER TAXI zmieni ł o, w Obwodowym Urz ę dzie Miar w Gdyni (OUM), uk ł ad swoich taryf (zmiany stawek w taksometrach), - w dniach 19, 22 I 23 CZERWCA 2009 R . 202 taksówkarzy HALLO TAXI zmieni ł o, w Obwodowym Urz ę dzie Miar w Gdyni, uk ł ad taryf, - w dniach 23 - 29 CZERWCA 2009 R . w Obwodowym Urz ę dzie Miar w Gda ń sku ok. 600 taksówkarzy CITY TAXI zmienia ł o uk ł ad taryf. W trakcie niniejszego post ę powania ustalono równie ż , ż e: - SUPER TAXI wyst ą pi ł o, w dniu 10 CZERWCA 2009 R . , do przedsi ę biorcy STUDIO MILLENIUM o wykonanie materia ł ów reklamowych dot. nowych taryf op ł at tj. naklejek na szyby pojazdów. Ostatecznie materia ł y te zosta ł y wykonane przez AKOBI Bogus ł aw Kodlewicz i odebrane z drukarni w dniu 17 CZERWCA 2009 R ., - CITY TAXI przekaza ł o przedsi ę biorcy Leszkowi Wojtczukowi Drukarnia WL w Gda ń sku, w dniu 12 CZERWCA 2009 R . , informacj ę nt. wysoko ś ci nowych op ł at. Materia ł y reklamowe (nowe taryfy op ł at) przedsi ę biorca odebra ł z drukarni w dniu 22 CZERWCA 2009 R ., - HALLO TAXI dnia 16 CZERWCA 2009 R . z ł o ż y ł o do PUP AKOBI SA w Gda ń sku zlecenie druku materia ł ów reklamowych (cenników), a dnia 19 CZERWCA 2009 R . przedsi ę biorca potwierdzi ł odbiór materia ł ów z drukarni. Dane i informacje wynikaj ą ce z ustale ń Prezesa UOKiK p rzedstawiono w tabelach 1, 2 i 3. 12 Tabela 1 Wysoko ś ci op ł at za us ł ugi taksówkowe obowi ą zuj ą ce u przedsi ę biorców/stron post ę powania, od czerwca 2009r. P RZEDSIĘBIORCA TAXI O PŁATA POCZĄTKOWA T ARYFA 1 ZŁ / KM T ARYFA 1 ZŁ / KM T ARYFA 1 ZŁ / KM T ARYFA 1 Z Ł / KM P OSTÓJ ZŁ / H CITY 8,50 2,70 4,05 5,40 8,10 50,00 SUPER 8,50 2,70 4,05 5,40 8,10 50,00 HALLO 8,50 2,70 4,05 5,40 8,10 50,00 Tabela 2 Daty uchwalenia i wprowadzenia zmian cen przez przedsi ę biorców/strony post ę powania P RZEDSIĘ - BIORCA TAXI D ATA UCHWAŁY WS . ZMIAN TARYF D ATA ZLECENIA DO DRUKARNI D ATA ODBIORU MATERIAŁÓW ( NAKLEJEK NA SZYBY ) D ATA WYSTĄPIENIA DO OUM D ATA ZMIANY UKŁADU TARYF W OUM CITY 17.06.09 12.06.09 22.06.09 19.06.09 23 - 29.06.09 SUPER 9.06.09 10.06.09* 17.06.09 - 15 - 17.06.09 HALLO 16.06.09 16.06.09 19.06.09 - 19, 22 - 23.06.09 * wst ę pne wyst ą pienia do Studia Millenium Tabela 3 Liczba taksówkarzy oraz udzia ł w rynku przedsi ę biorców/stron post ę powania P RZEDSIĘBIORCA I LOŚĆ KIEROWCÓW S TRUKTURA W % * CITY 711 31,4 SUPER 334 14,7 HALLO 273 12,0 Razem 1.318 58,1 Ogó ł em w Gda ń sku 2.266 - * udzia ł obliczony w odniesieniu do ilo ść taksówkarzy ogó ł em w Gda ń sku 4. W Gda ń sku, oprócz trzech skar ż onych korporacji, maj ą cych łą czny udzia ł w rynku zbli ż ony do 60%, dzia ł aj ą równie ż inne korporacje taksówkowe. Wed ł ug informacji uzyskanych w Wydziale Gospodarki Komunalnej Urz ę du Miasta, poza skar ż onymi przedsi ę biorcami, funkcjonuj ą jeszcze dwie „czynne” grupy radiowe tj.: Firma Zleceniowo - Przewozowa KOMFORT - TAXI oraz Stowarzyszenie DAJAN TAXI w Gda ń sku, zwane dalej DAJAN TAXI. Stowarzyszenie DAJAN TAXI w Gda ń sku wspó ł pracuje ze 130 taksówkar zami. Poniewa ż w toku prowadzonego post ę powania jeden ze skar ż onych wskaza ł na DAJAN TAXI jako na inicjatora podwy ż ek cen za przewozy osób taksówk ą w Gda ń sku, Prezes Urz ę du wyst ą pi ł równie ż i do tego przedsi ę biorcy. Z uzyskanej odpowiedzi wynika, co nast ę puje. Decyzje o wysoko ś ci op ł at podejmowane s ą na Walnym Zebraniu Cz ł onków Stowarzyszenia oraz na posiedzeniu Zarz ą du Stowarzyszenia. 13 Wg o ś wiadczenia przedsi ę biorcy „ na dzień 23.06.2009 roku ceny świadczonych usług na terenie miasta Gdańska nie uległ y zmianie i kształtują się następująco: Taryfa pocz ą tkowa 7 z ł otych za kilometr minus 10% rabatu = 6,30 Taryfa I (od 6:00 do 22:00) 2,00 za kilometr minus 10% rabatu = 1,90 Taryfa II (od 22:00 do 6:00) 3,00 za kilometr minus 10% rabatu = 2,70 Op ł ata za 1 godzin ę postoju (obowi ą zuje ca łą dob ę ) = 36,00 […] Taryfa 3 (od poniedzia ł ku do soboty w godz. 6:00 do 22:00) tj. 4,oo za kilometr minus 10% rabatu = 3,60 Taryfa 4 (niedziela i ś wi ę ta i od 22:00 do 6:00) tj. 6,00 minus 10% rabatu = 5,40 ”. Zni ż ka udziel ana jest klientom, którzy posiadaj ą karty sta ł ego klienta lub zamawiaj ą taksówki telefonicznie. 5. W toku post ę powania zebrano informacje dotycz ą ce wysoko ś ci op ł at za us ł ugi taksówkowe, ś wiadczone w innych, wi ę kszych miastach w Polsce. Dane zaprezentowane zosta ł y w tabeli 4. Tabela 4 Op ł aty za us ł ugi przewozu osób taksówkami w wybranych miastach Polski M IASTO C ENY MAKSYMALNE UCHWALONE PRZEZ R ADĘ M IASTA C ENY STOSOWANE PRZEZ KORPORACJE TAKSÓWKOWE K ATOWICE Rada Miasta nie podj ęł a uchwa ł y wprowadzaj ą cej stawki maksymalne za us ł ugi przewozu osób taksówkami Na podstawie badania 6 korporacji taksówkowych (Echo Taxi Stowarzyszenia, Taxi Katowice, Karolina Tele Taxi, Ufo Taxi, Taxi Rondo i MPT 9191 T axi Katowice) ustalono, i ż op ł aty pobierane przez te korporacje za us ł ugi przewozu osób taksówkami s ą zró ż nicowane i wynosz ą (na terenie Katowic): − op ł ata pocz ą tkowa od 4,50 do 6,30 z ł , − op ł ata w taryfie 1 od 1,80 do 2,40 z ł /km, − op ł ata w taryfie 2 od 2,70 do 3,60 z ł /km, − op ł ata w taryfie 3 od 3,60 do 4,80 z ł /km, − op ł ata w taryfie 4 od 5,40 do 7,20 z ł /km. − oplata postojowa (1h) od 28,00 do 40,00 z ł . 14 K RAKÓW Ceny maksymalne zosta ł y wprowadzone uchwa łą Rady Miasta Krakowa nr LXXVI/977/09 z dnia 17 czerwca 2009r. i wynosz ą : a) strefa 1: 7,00 z ł – op ł ata pocz ą tkowa, 2,80 z ł /km – taryfa 1, 4,20 z ł /km – taryfa 2, 38,00 z ł – op ł ata za 1 h postoju, b) strefa 2: 7,00 z ł – op ł ata pocz ą tkowa, 5,60 z ł /km – taryfa 3, 8,40 z ł /km – taryfa 4, 38,00 z ł – op ł ata za 1h postoju. Rzeczywiste ceny stosowane przez 11 korporacji taksówkowych b ę d ą cych przedmiotem badania odbiegaj ą , w ró ż nym zakresie, od cen maksymalnych wynikaj ą cych z uchwa ł y Rady Miasta i wynosz ą : • w korporacjach PUT Radio Taxi BARBAKAN, Radio Taxi GROSIK, Stowarzyszenie Radio Taxi „WAWEL”, Radio Taxi 919, ZTP, Radio Taxi LAJKONIK, PUT TELE TAXI oraz PHU City Taxi: 7,00 z ł /km – op ł ata pocz ą tkowa, 2,30 z ł /km – taryfa 1, 3,50 z ł /km – tary fa 2, 4,60 z ł /km – taryfa 3, 7,00 z ł /km – taryfa 4 • w korporacjach: Ma ł opolski Przewo ź nik Taxi oraz Stowarzyszenie Taksówkarzy „EXPRES i ROTUNDA TAXI”: 7,00 z ł /km – op ł ata pocz ą tkowa, 2,30 z ł /km – taryfa 1, 3,50 z ł /km – taryfa 2, • w korporacji EURO TAXI: 7,00 z ł /km – op ł ata pocz ą tkowa, 2,80 z ł /km – taryfa 1, 4,20 z ł /km – taryfa 2, 5,60 z ł /km – taryfa 3, 7,00 z ł /km – taryfa 4. L UBLIN W uchwale nr 749/XXXI/2005 z dnia 19 maja 2005r. Rada Miasta Lublina ustali ł a jedynie czas obowi ą zywania poszczególnych taryf dla przewozów taksówkowych na terenie Lublina, nie ustali ł a natomiast wysoko ś ci cen maksymalnych Na podstawie badania 8 korporacji taksówkowych ś wiadcz ą cych us ł ugi na terenie Lublina (Radio Taxi, Dwójki, Echo Taxi, Mercedes, Multitaxi, ZT Lublin, Rytm, Alfa Siódemki – FART, LST 4, 9191 i Damel Taxi) ustalono, i ż ceny tych us ł ug s ą zró ż nicowane i wahaj ą si ę w granicach: − op ł ata pocz ą tkowa – od 4,50 do 5,55 z ł , − taryfa 1 – od 1,80 do 2,16 z ł /km, − taryfa 2 – od 2,70 do 3,24 z ł /km, − taryfa 3 – od 3,60 do 4,32 z ł /km, − taryfa 4 – od 5,40 do 6,48 z ł /km. P OZNAŃ Ceny maksymalne zosta ł y wprowadzone uchwa łą Rady Miasta Poznania nr XXV/248/V/2007 z dnia 6 listopada 2007r. i wynosz ą : 7,00 z ł – op ł ata pocz ą tkowa, 2,50 z ł /km – I taryfa dzienna 3,75 z ł /km – II taryfa nocna i ś wi ą teczna, 35,00 z ł /km – stawka za jedn ą godzin ę postoju. Na podstawie badania 1 3 korporacji taksówkowych ś wiadcz ą cych us ł ugi na terenie Poznania (Babex2, Central Taxi, EB Radio Taxi, Express Taxi, Hallo Taxi, Promix, Radio Taxi Club, Tadio Taxi PST, RMI Radio Taxi, Radio Taxi Stop, Radio Taxi Kozio ł ki, Radio Taxi Lux) ustalono, i ż ceny tych us ł ug ró ż ni ą si ę od cen maksymalnych wynikaj ą cych z uchwa ł y Rady Miasta i wahaj ą si ę w granicach: − op ł ata pocz ą tkowa od 5,00 do 6,60 z ł , − taryfa dzienna: − 1 km (taryfa dzienna, miasto) od 1,90 do 2,50 z ł , − 1 km (taryfa dzienna, poza miastem) od 3,80 do 5,00 − taryfa nocna: − 1 km (noc/ ś wi ę ta, miasto) od 2,85 do 3,75 15 z ł , − 1 km (noc/ ś wi ę ta, poza miastem) od 5,70 do 7,50 z ł , − godzina postoju od 28,00 do 35,00 z ł . Niezale ż nie od powy ż szego korporacje udzielaj ą równie ż rabatów sta ł ym klientom, klientom kodowanym oraz przy zamówieniach telefonicznych (w granicach od 10 do 20%). W ARSZAWA Odpowiednio do uchwa ł y Rady Miasta Sto ł ecznego Warszawy nr XIX/114/95 z dnia 24 kwietnia 1995r.: op ł ata pocz ą tkowa – 6,00 z ł , taryfa 1 – 3,00 z ł , taryfa 2 – 4,50 z ł , taryfa 3 – 6,00 z ł , taryfa 4 – 9,00 z ł , op ł ata za 1h postoju – 40,00 z ł , warto ść jednostki taryfowej (skok op ł aty) nie wi ę ksza ni ż 1,50 z ł Wed ł ug dost ę pnych danych na terenie Warszawy dzia ł a oko ł o 85 korporacji taksówkowych, które ś wiadcz ą c us ł ugi pobieraj ą , w zale ż no ś ci od taryfy, op ł at ę w wysoko ś ci od 1,50 do 2,80 z ł /km. W ROCŁAW Ceny maksymalne zosta ł y wprowadzone uchwa łą Rady Miejskiej Wroc ł awia nr XXIX/2222/04 z dnia 18 listopada 2004r. i wynosz ą : 6,00 z ł – op ł ata pocz ą tkowa, 3,00 z ł /km – I taryfa, 4,50 z ł /km – II taryfa, 25,00 z ł /km – op ł ata za 1h postoju w ka ż dej z taryf, 1,50 z ł – warto ść jednostki taryfowej. Rzeczywiste ceny stosowane przez 8 korporacji taksówkowych b ę d ą cych przedmiotem badania (Zrzeszenie Transportu Prywatnego, MPT Radio Taxi, Hallo Taxi – PUT Jan Wawrzyniak, Lux Radio Taxi, Super Taxi, SPPT Taxi Serc, Feniks Radio Taxi oraz Taxi Blues) ró ż ni ą si ę od cen maksymalnych wynikaj ą cych z uchwa ł y Rady Miasta o wysoko ść stosowanych rabatów, których rozpi ę to ść waha si ę , w zale ż no ś ci od korporacji, w granicach od 10% do 20%. G DYNIA Ceny maksymalne obowi ą zywa ł y do dnia 13 stycznia 2008r., natomiast uchwa łą Rady Miasta nr XIV/334/07 z dnia 28 listopada 2007r. odst ą piono od ustalania tych cen Na podstawie badania 11 korporacji taksówkowych dzia ł aj ą cych na terenie Gdyni (Monte, City Plus, Medyk, ZTP Gdynia, Port - Trans, Admir, Euroschool, Taxi Service, Merc, Auto Taxi Nord, Hallo Ekspress Taxi) ustalono, i ż pobierane przez nie op ł aty s ą zró ż nicowane i wynosz ą : − op ł ata pocz ą tkowa – od 7,00 do 8,00 z ł , − taryfa 1 – od 1,80 do 2,40 z ł /km, − taryfa 2 – od 3,00 do 3,60 z ł /km, − taryfa 3 – od 4,00 do 4,80 z ł /km, − taryfa 4 – od 6,00 do 7,20 z ł /km, − op ł ata postojowa (1h) – od 36,00 do 48,00 z ł . Po odst ą pieniu od regulacji cen przez Rad ę Miasta wi ę k szo ść korporacji nadal stosuje ceny dotychczasowe. Ź ród ł o: informacje uzyskane w trakcie post ę powania antymonopolowego od Delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Porównanie cen stosowanych przez skar ż one korporacje i cen pobieranych przez przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na innych, podobnych rynkach wskazuje jednoznacznie, i ż poziom op ł aty pocz ą tkowej żą danej przez CITY TAXI, SUPER TAXI i HALLO TAXI jest bezwzgl ę dnie najwy ż szy. Podobnie jest w wypadku op ł at pobieranych za 1km wg taryfy 1 i op ł at pobieranych wg nast ę pnych taryf. Nale ż y przy tym zauwa ż y ć , ż e op ł aty wy ż sze ni ż w Gda ń sku (w zakresie taryf od 1 do 4) zosta ł y ustalone w Krakowie, Warszawie i Wroc ł awiu, jest to jednak wynik uchwalenia przez Rady Miasta 16 cen maksymalnych, które, czego dowodz ą dane w tablicy 4, nie s ą w praktyce stosowane, bowiem przewa ż aj ą ca wi ę kszo ść przedsi ę biorców stosuje ceny ni ż sze ni ż maksymalne. Przyk ł adem potwierdzaj ą cym t ę tez ę jest Warszawa, gdzie pomimo obowi ą zywania cen y maksymalnej 85 korporacji taksówkowych stosuje op ł aty bardzo zró ż nicowane, wahaj ą ce si ę od 1,50 do 2,80z ł /km (op ł at ę o tej wysoko ś ci pobieraj ą wy łą cznie dwa podmioty obs ł uguj ą ce porty lotnicze). 6. Ani HALLO TAXI ani CITY TAXI nie opracowa ł y kalkulacji kosztów dot. wprowadzonych, nowych op ł at. Z kolei, SUPER TAXI, po wezwaniu Prezesa Urz ę du z dnia 19 listopada 2009r., przedstawi ł o kalkulacj ę kosztów. Do kosztów eksploatacji zaliczono: koszty paliw p ł ynnych, ogumienia, amortyzacji, napraw i przegl ą dów pojazdu oraz inne koszty; koszty przebiegu 1km wynios ł y łą cznie [tajemnica przedsi ę biorcy], a po uwzgl ę dnieniu wynagrodzenia za prac ę i rocznej op ł aty za kart ę podatkow ą stawka taryfowa za 1km wynios ł a [tajemnica przedsi ę biorcy]. 7. CITY TAXI, SUPER TAXI i HALLO TAXI stosowa ł y takie same podstawowe rabaty dla zamówie ń telefonicznych oraz dla posiadaczy kart sta ł ego klienta, tj. w wysoko ś ci 20%. Dodatkowo wieloletni klienci, korzystaj ą cy z us ł ug HALLO TAXI mog ą uzyska ć rabat w wysoko ś ci od 30 do 50%. W przypadku skorzystania z us ł ugi przewozowej z miejsc postojowych: CH Manhattan, CH Oliwa, CH Real Osowa oraz Szpital Marynarki Wojennej w Gda ń sku mo ż liwe jest uzyskanie rabatu w wysoko ś ci 20%. Klientom „specjalnym” CITY TAXI oferuje rab at w wysoko ś ci 30%. Us ł uga „Przejazdy pracownicze” wykonywana jest z 50% rabatem. 8. Z dokonanych, w ramach niniejszego post ę powania, ustale ń wynika równie ż , ż e w marcu 2010r. SUPER TAXI postanowi ł o zmieni ć uk ł ad taryf, jednak ostatecznie, na skutek ró ż nych okoliczno ś ci, stawki op ł at pozostawiono na poziomie ustalonym w dniu 9 czerwca 2009r. C. W YNIKI KONTROLI W toku niniejszego post ę powania organ antymonopolowy przeprowadzi ł kontrole u przedsi ę biorców: - Przedsi ę biorstwo Us ł ugowo - Projektowe AKOBI SA w Gda ń sku, - Leszek Wojtczuk WL w Gda ń sku, - Zbigniew Miko ł ajczak Serwis Elektroniczny ZIBITRONIC w Gdyni. 1. Kontrola w Przedsi ę biorstwie Us ł ugowo - Projektowym AKOBI SA w Gda ń sku zosta ł a przeprowadzona w dniu 19 pa ź dziernika 2009r. W jej trakcie wyja ś nie ń udziela ł Pan Bogus ł aw Kodlewicz Prezes AKOBI SA. W wyniku kontroli ustalono, ż e 16 czerwca 2009r. do kontrolowanego wp ł yn ęł o zamówienie HALLO TAXI dotycz ą ce wydrukowania cenników w ilo ś ci 450 sztuk. Faktura za 17 us ł ug ę zosta ł a wystawiona w dniu 30 czerwca 2009r., co jest wynikiem umowy wspó ł pracy zawartej miedzy przedsi ę biorcami. Wg o ś wiadczenia kontrolowanego, Bogus ł aw Kodlewicz otrzyma ł w po ł owie czerwca 2009r. telefonicznie zlecenie wykonania us ł ugi wydruku cenników (nale pek na szyby pojazdu/taksówki) od SUPER TAXI. Faktura za t ę us ł ug ę zosta ł a wystawiona w dniu 17 czerwca 2009r. Na okoliczno ść kontroli sporz ą dzono sprawozdanie, którego integralnymi cz ęś ciami s ą za łą czniki nr 6 i 7, stanowi ą ce, odpowiednio, kopi ę zamówie nia nr 15/2009 z dnia 16 czerwca 2009r. z ł o ż onego przez HALLO TAXI oraz wzór cennika za łą czonego do ww. zamówienia. Cech ą charakterystyczn ą cennika pn. „OP Ł ATY ZA PRZEWOZY NA TERENIE MIASTA GDA Ń SKA” jest b łą d fleksyjny w wierszach 4 i 8 o tre ś ci zamieszcz onej w nawiasach „ W NIEDZIEL i ś wi ę ta” zamiast poprawnie „ W NIEDZIELE i ś wi ę ta” (wyt ł uszczenie Prezesa Urz ę du). 2. Kontrol ę u przedsi ę biorcy Leszek Wojtczuk Drukarnia WL w Gda ń sku, który wspó ł pracuje z CITY TAXI w Gda ń sku przeprowadzono w dniach 20 i 29 pa ź dziernika 2009r. W toku kontroli ustalono, ż e w czerwca 2009r. przedsi ę biorca otrzyma ł od CITY TAXI zlecenie wykonania nowych cenników, w ilo ś ci 1.000 szt. Wprawdzie zlecenie wp ł yn ęł o w dniu 22 czerwca 2009r., jednak email w tej sprawie przedsi ę biorca otrz yma ł ju ż w dniu 12 czerwca 2009r. Zgodnie z dokumentem WZ realizacja zamówienia/wydanie materia ł ów (cenniki) nast ą pi ł o w dniu 22 czerwca 2009r. 3. W dniu 17 listopada 2009r. zosta ł a wykonana kontrola u przedsi ę biorcy Zbigniewa Miko ł ajczaka, prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą Serwis Elektroniczny ZIBITRONIC w Gdyni. Przedsi ę biorca ś wiadczy us ł ugi monta ż u i serwisu taksometrów elektronicznych i kas fiskalnych, obs ł uguj ą c g ł ównie klientów z obszaru miasta Gdynia. W czerwcu 2009r., przedsi ę biorca nie potrafi ł okre ś li ć dok ł adnej daty, bowiem zwyczajowo przyjmuje zlecenia telefonicznie, przedsi ę biorca otrzyma ł , w tej formie, zlecenia dotycz ą ce przewzorcowania taksometrów od korporacji z Gda ń ska tj. SUPER TAXI i HALLO TAXI. Na rzecz korporacji SUPER TAXI us ł uga zosta ł a wykonana w dniu 15 czerwca 2009r. Taksówkarze z korporacji HALLO TAXI przewzorcowali taksometry w dniu 19 czerwca 2009r. Czynno ś ci zwi ą zane z przewzorcowaniem zosta ł y wykonane na terenie Obwodowego Urz ę du Miar w Gdyni, bowiem przedsi ę biorca wykonuje jedynie us ł ug ę przewzorcowania, natomiast legalizacja dokonywana jest przez OUM. M AJĄC NA UWADZE ZEBRANY MATERIAŁ DOWODOWY P REZES U RZĘDU O CHRONY K ONKURENCJI I K ONSUMENTÓW ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE . Ustawa o ochronie konkurencji […] zakazuje zawierania porozumie ń , których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Porozumienia te mog ą przybra ć nast ę puj ą ce formy (art. 6 ust. 1 ustawy) a) umów zawi eranych pomi ę dzy przedsi ę biorcami, mi ę dzy zwi ą zkami przedsi ę biorców oraz mi ę dzy przedsi ę biorcami i ich zwi ą zkami albo niektóre postanowienia tych umów, 18 b) uzgodnie ń dokonanych w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki, c) uc hwa ł lub innych aktów zwi ą zków przedsi ę biorców lub ich organów statutowych. Poj ę cie „przedsi ę biorca” zosta ł o zdefiniowane w art. 4 ust. 1, a „zwi ą zek przedsi ę biorców” w art. 4 ust. 2 ustawy, który stanowi, ż e przez zwi ą zek przedsi ę biorców rozumie si ę izby, zrzeszenia i inne organizacje zrzeszaj ą ce przedsi ę biorców oraz zwi ą zki tych organizacji. Jak wskazuje si ę w literaturze przedmiotu 1 , z uwagi na szeroki zakres poj ę cia przedsi ę biorca 2 , równie ż poj ę cie zwi ą zku powinno by ć odpowiednio szerzej interpre towane poprzez uwzgl ę dnienie nie tylko zwi ą zków przedsi ę biorców w rozumieniu ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, ale tak ż e zwi ą zków innych osób i podmiotów maj ą cych status przedsi ę biorcy w kontek ś cie przepisów ustawy antymonopolowej. Nale ż y wi ę c przyj ąć , ż e zawiera ono wszelkie dopuszczalne prawem organizacyjne formy zrzeszenia si ę przedsi ę biorców lub zwi ą zków, które tworzone s ą dla osi ą gni ę cia celów prawem dopuszczalnych; albo ekonomicznych, albo zawodowych, albo ekonomicznych i zawodowych. Oso by fizyczne, b ę d ą ce przedsi ę biorcami, mog ą tworzy ć zwi ą zki lub przyst ę powa ć do organizacji, o ile ich dzia ł alno ść ma s ł u ż y ć ochronie ich interesów gospodarczych jako uczestników rynku. Zwi ą zki przedsi ę biorców na gruncie prawa antymonopolowego uznaje si ę za legalne je ż eli spe ł niaj ą trzy podstawowe warunki 3 : 1. otwarte cz ł onkostwo, 2. niedyskryminowanie cz ł onków, 3. brak celów antykonkurencyjnych. Celem zrzeszenia si ę przedsi ę biorców jest stworzenie organizacji umo ż liwiaj ą cej uczestnikom wspólne wyra ż anie inter esów oraz ich reprezentowanie i ochron ę wobec innych podmiotów 4 . Legalna dzia ł alno ść zwi ą zków mo ż e przyk ł adowo dotyczy ć : publikacji pism bran ż owych, prowadzenia bada ń poprzedzaj ą cych faz ę konkurencyjn ą , szkolenia, wspólnej reklamy, kontroli jako ś ci itp. 1 E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, wyd. Twigger, Warszawa 2002, s. 37 - 39. 2 Por. m.in. wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 7 kwietnia 2004r., sygn. akt III SK 22/04, w uzasadnieniu, którego podniesiono m.in. „ … sama ustawa zdefiniowa ł a – na u ż ytek tej ustawy – poj ę cie „przedsi ę biorcy” bardzo szeroko, obejmuj ą c nim oprócz podmiotów definiowanych jako przedsi ę biorcy w innych ustawach (por. te ż art. 431 Kodeksu cywilnego) tak ż e podmioty, których dzia ł alno ść nie kojarzy si ę z typow ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą . Wyra ź nie t ę zasad ę regulacji mo ż na uchwyci ć poprzez analiz ę ca ł o ś ci definicji „przedsi ę biorcy” zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, to jest nie tylko w obr ę bie powo ł anej wy ż ej cz ęś ci tego przepisu i odp owiadaj ą cej jej cz ęś ci definicji przedsi ę biorcy, ale tak ż e przez uwzgl ę dnienie podmiotów, o których mowa w art. 4 pkt 1 lit. b (np. odno ś nie osoby fizycznej wykonuj ą cej zawód we w ł asnym imieniu) oraz o których mowa w art. 4 ust. 1 lit. c (np. odno ś nie osob y fizycznej posiadaj ą cej akcje lub udzia ł y zapewniaj ą ce jej co najmniej 25% g ł osów w organach co najmniej jednego przedsi ę biorcy). Wnioski z wyk ł adni art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dodatkowo, ale tak ż e bardzo silnie – wbrew stanowisku kasacji - wzmacnia zawarta w wyroku interpretacja zakresu tej ustawy okre ś lonego w jej art. 1 i 3 oraz zakres dzia ł ania Prezesa UOKiK, okre ś lony w art. 26”. 3 E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa ….., s. 39. 4 St. Gronowski Ustawa antymonopolowa. Komentarz. CH Beck, W - wa 1996 s. 41 - 47. 19 Zarzut zawarcia porozumienia, stanowi ą cego przedmiot niniejszego post ę powania zosta ł postawiony: 1) dwóm przedsi ę biorcom posiadaj ą cym status zwi ą zku przedsi ę biorców; tj. Zrzeszeniu W ł a ś cicieli Prywatnego Transportu CITY PLUS NEPTUN TAXI z siedzib ą w Gda ń sku i Zrzeszeniu Transportu Prywatnego SUPER HALLO TAXI z siedzib ą w Gda ń sku, cz ł onkami których s ą przedsi ę biorcy uprawnieni do ś wiadczenia us ł ug przewozowych taksówkami, 2) jednemu przedsi ę biorcy zorganizowanemu w spó ł k ę z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą tj. Towarzystwo Us ł ug Transportowych HALLO TAXI Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku, wspó ł pracuj ą cemu z taksówkarzami. Mimo i ż przedsi ę biorcy, którym zosta ł postawiony zarzut zawarcia porozumienia, sami nie wykonuj ą us ł ug przewozowych, to, w ocenie organu antymo nopolowego, istniej ą przes ł anki uzasadniaj ą ce twierdzenie, i ż firmy te wraz z wspó ł pracuj ą cymi z nimi taksówkarzami, tworz ą zwi ą zek przedsi ę biorców, w rozumieniu przepisu art. 4 ust. 2 ustawy antymonopolowej, i to niezale ż nie od formy organizacyjnej i form y powi ą za ń (cz ł onkowstwo, umowa o wspó ł pracy). Przemawiaj ą za tym nast ę puj ą ce okoliczno ś ci: - Taksówkarze je ż d żą cy w danej korporacji radiowej tworz ą wyodr ę bnion ą , jednoznacznie identyfikowaln ą na rynku grup ę , realizuj ą c ą wspólne dla wszystkich jej cz ł onków cele i spe ł niaj ą c ą okre ś lone zadania. Przewo ź nicy nale żą cy do korporacji, wykonuj ą te same us ł ugi transportowe, a kryterium optymalizacyjnym ich dzia ł alno ś ci jest maksymalizacja ilo ś ci zlece ń , pozyskiwanych dla ca ł ej grupy i rozdzielanych na indywidu alnych taksówkarzy. Cele cz ą stkowe s ą wi ę c ca ł kowicie zbie ż ne z celem ogólnym grupy, stanowi ą cym o sensie jej istnienia na rynku. Cho ć podmiot przyjmuj ą cy i rozdzielaj ą cy zlecenia sam nie ś wiadczy przewozów, to je organizuje. Obie us ł ugi realizowane w grup ie s ą wi ę c ze sob ą ś ci ś le, funkcjonalnie zwi ą zane, a byt i interes ekonomiczny Spó ł ki uzale ż niony jest od wspó ł pracy z taksówkarzami. Poza ni ą jej samodzielne, istnienie na rynku nie jest ani mo ż liwe, ani celowe. Sposób organizacji pracy oraz obowi ą zuj ą ce zasady rozdysponowywania zlece ń w grupie powoduj ą , ż e nale żą cy do niej taksówkarze faktycznie nie rywalizuj ą ze sob ą , a konkurencja mi ę dzy nimi zast ą piona zosta ł a kooperacj ą , koordynowan ą przez centrum dyspozytorskie. W ten sposób ka ż dy z elementów tak funkcjonuj ą cej organizacji 5 wspó ł przyczynia si ę do powodzenia grupy jako ca ł o ś ci. Maj ą c to na uwadze, za ca ł kowicie uprawnione nale ż y przyj ąć stwierdzenie, ż e ka ż da korporacja – przesadzaj ą o tym m.in. wewn ę trzne regu ł y jej funkcjonowania - tworzy odr ę bny i nie budz ą cy w ą tpliwo ś ci co do jego identyfikacji, zwi ą zek przedsi ę biorców, tj. taksówkarzy i jednego centrum informacyjno - dyspozytorskiego. - W otoczeniu rynkowym, a zw ł aszcza przez konsumentów, korporacja postrzegana jest jako jeden podmiot rynkowy. Prze s ą dzaj ą o tym: identyczne oznaczenie pojazdów, jedno logo firmy, ukazuj ą ce si ę reklamy grupy, a nie indywidualnych, wspó ł pracuj ą cych z ni ą taksówkarzy, a przede wszystkim nieodczuwalno ść , z punktu widzenia pasa ż era, ró ż nicy pomi ę dzy podmiotem 5 Tadeusz Kotarbi ń ski twierdzi ł ż e „organizacja jest to pewien rodzaj ca ł o ś ci ze wzgl ę du na stosunek do niej jej w ł asnych elementów, mianowicie taka cz ęść , której wszystkie sk ł a dniki wspó ł przyczyniaj ą si ę do powodzenia ca ł o ś ci” . 20 przyjmuj ą cym zlecenie a wykonuj ą cym zamówiony kurs. Przyj ę cie zg ł oszenia przewozu i jego wykonanie traktowane jest jako jedna us ł uga. - Jak zaznaczono zwi ą zki przedsi ę biorców tworzone s ą dla osi ą gni ę cia celów prawem dopuszczalnych; albo ekonomicznych, albo zawodowyc h, albo ekonomicznych i zawodowych. Zwi ą zki taksówkarzy wspó ł tworz ą cych poszczególne korporacje spe ł niaj ą wszystkie te kryteria. Osoby fizyczne b ę d ą ce przedsi ę biorcami mog ą tworzy ć zwi ą zki lub przyst ę powa ć do organizacji, maj ą cych za zadanie ochron ę intere sów gospodarczych ich cz ł onków. Dla taksówkarzy przynale ż no ść do danej korporacji u ł atwia pozyskiwanie klientów, bowiem forma telefonicznego wezwania taksówki jest, ze wzgl ę du na brak konieczno ś ci poszukiwania ś rodka transportu, cen ę , czas oczekiwania i be zpiecze ń stwo, preferowana przez pasa ż erów. Ka ż dy z taksówkarzy korzysta z us ł ug danej korporacji dobrowolnie. Celem zwi ą zku nie jest, co do zasady, prowadzenie dzia ł a ń ograniczaj ą cych konkurencj ę , ale zwi ę kszenie efektywno ś ci funkcjonowania i pozyskanie na jej rzecz jak najwi ę kszej ilo ś ci klientów. - Wspólna reklama, a tak ż e konieczno ść zdobycia zaufania klientów zlecaj ą cych firmie przewozy w przekonaniu gwarantowania przez ni ą niezmiennych jako ś ciowych i cenowych standardów obs ł ugi klienta, determinuj ą konieczno ść stosowania jednolitej, w ramach ca ł ej grupy, polityki cenowej. Konsument decyduj ą cy si ę na przejazd taksówk ą nie wybiera bowiem okre ś lonego taksówkarza, ale dokonuje wyboru danej korporacji i musi mie ć pewno ść , ż e n iezale ż nie od przewo ź nika, nale ż no ść za kurs ustalona b ę dzie wed ł ug cennika obowi ą zuj ą cego w grupie taksówkowej, z której us ł ug zdecydowa ł si ę skorzysta ć . - Stosowane przez korporacje programy lojalno ś ciowe, karty rabatowe, karty sta ł ego klienta, czy talony honorowane s ą we wszystkich taksówkach danej grupy. Druk materia ł ów reklamowych, w łą czaj ą c w to cenniki, zlecany jest przez korporacj ę i wykorzystywany przez wszystkich taksówkarzy grupy. Wszyscy taksówkarze je ż d żą cy w danej grupie oznaczeni s ą identyczni e i identyfikowani z dan ą korporacj ą przewozow ą . Nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e zarówno Zrzeszenie W ł a ś cicieli Prywatnego Transportu CITY PLUS NEPTUN TAXI z siedzib ą w Gda ń sku, jak i Zrzeszenie Transportu Prywatnego SUPER HALLO TAXI Gda ń sk z siedzib ą w Gda ń sku s ą przedsi ę biorcami w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji […]. Jednocze ś nie, zdaniem Prezesa Urz ę du, tak ż e Towarzystwo Us ł ug Transportowych HALLO TAXI Spó ł ka z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku, cho ć nie jest zorganizowana w formie zrzeszen ia/stowarzyszenia, spe ł nia wszystkie ww. przes ł anki pozwalaj ą ce na uznanie go za zwi ą zek przedsi ę biorców, który tworzy wraz ze wspó ł pracuj ą cymi z ni ą niezale ż nymi przedsi ę biorcami/taksówkarzami, bowiem taksówkarzy z korporacj ą łą czy umowa o wspó ł pracy (umo wa zlecenia), w której przewidziano m.in. obowi ą zek przestrzegania regulaminu wewn ę trznego oraz zamieszczania na samochodzie oznacze ń i reklam dostarczonych przez Zarz ą d Spó ł ki. Z tych te ż powodów uzna ć nale ż y, i ż stronami niniejszego post ę powania s ą zwi ą zki przedsi ę biorców (taksówkarzy), oferuj ą cy us ł ug przewozowe pod firmami: 1) CITY TAXI, 2) SUPER TAXI, 21 3) HALLO TAXI. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje zawierania porozumie ń , których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Zakaz ten ma zastosowanie zarówno do porozumie ń zawieranych pomi ę dzy konkurentami (tzw. porozumienia horyzontalne lub poziome), jak i zawieranych pomi ę dzy partnerami rynkowymi dzia ł aj ą cymi na ró ż nych szczeblach obrotu (porozumienia wertykalne lub pionowe). Pierwsze z nich zawierane s ą miedzy konkurentami, a wi ę c przedsi ę biorcami funkcjonuj ą cymi na tym samym szczeblu produkcji lub obrotu, drugie natomiast przez partnerów rynkowych (kontrahentów) znajduj ą cych si ę na ró ż nych szczeblach produkcji lub obrotu. Niezale ż nie od rodzaju porozumienia mo ż e ono doj ść do skutku jedynie w stosunkach mi ę dzy samodzielnymi przedsi ę biorcami, którzy dobrowol nie, ś wiadomie do niego przyst ą pili, dla osi ą gni ę cia zakazanego ustaw ą celu, wymierzonego przeciwko innym uczestnikom obrotu towarowego. Efektem takich dzia ł a ń jest zniekszta ł cenie i zamazanie relacji konkurencyjnych na rynku, rozumianym nie jako ogólna ka tegoria ekonomiczna, ale rynku w ł a ś ciwym w danej, konkretnej sprawie. St ą d te ż merytoryczne rozpatrzenie zarzutów, postawionych skar ż onym przedsi ę biorcom, wymaga łą cznego przeprowadzenia przez organ antymonopolowy, co najmniej nast ę puj ą cych czynno ś ci: - zdefiniowanie rynku w ł a ś ciwego, - ustalenie, czy uczestnicy tego rynku zawarli porozumienie skutkuj ą ce ograniczeniem lub naruszeniem konkurencji na nim. Spraw ą jednak o podstawowym znaczeniu jest rozwa ż enie, czy w wyniku stosowania zarzucanej praktyki dosz ł o do naruszenia interesu publicznoprawnego, bowiem zgodnie z brzmieniem art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji […], ustawa ta okre ś la „warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w inte - resie publicznym ochrony interesów przedsi ę b iorców i konsumentów”. I. I NTERES PUBLICZNOPRAWNY S ą d Antymonopolowy, interpretuj ą c tre ść kategorii „ interesu publicznego ” (por. wyrok z dnia 4 lipca 2002r., sygn. akt XVII Ama 108/00), wyja ś ni ł m.in., i ż : „ interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany. Organ administracji – Prezes Urz ę du winien by ć w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu […]. Publiczny z naczy dotycz ą cy ogó ł u, dostrze ż ony przez nieokre ś lon ą z góry liczb ę osób, a nie jednostki, czy te ż okre ś lon ą grup ę ”. Zatem, podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy te ż grupy. Pogl ą d ten, potwierdzony zosta ł wcze ś niejszym wyrokiem S ą du Najwy ż szego z dnia 29 maja 2001r., sygn. akt I CKN 1217/98. W wyroku tym S ą d Najwy ż szy odniós ł si ę bezpo ś rednio do publicznoprawnego charakteru ustawy antymonopolowej, stwierdzaj ą c m.in., i ż nie ma ona zastosowania do roszcze ń indywidualnych. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy wykazane zostanie nie tylko, ż e zachowanie prz edsi ę biorcy w konkretnym stanie faktycznym stanowi praktyk ę zakazan ą ustaw ą , ale przede wszystkim, ż e w danym sporze dosz ł o do zagro ż enia lub naruszenia interesu publicznego, a tym samym kwestionowane dzia ł anie godzi w warunki w ł a ś ciwego funkcjonowania gos podarki wolnorynkowej, charakteryzuj ą cej si ę m.in. 22 swobod ą podejmowania i prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej i nie podlegaj ą cym ograniczeniom, inne ni ż ustawowe, wspó ł zawodnictwem rynkowym pomi ę dzy przedsi ę biorcami. W uzasadnieniu powo ł anego wy ż ej wyroku S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł m.in.: „ Za zagro ż enie lub naruszenie konkurencji w takim rozumieniu uzna ć nale ż y jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerszego kr ę gu uczestników rynku gospodarczego, a wi ę c gdy dotycz ą konkurencji rozu mianej nie jako sytuacje pojedynczego przedsi ę biorcy, lecz jako zjawisko charakteryzuj ą ce funkcjonowanie gospodarki. Ingerencja organów dzia ł aj ą cych na podstawie ustawy antymonopolowej uzasadniona by ł a tylko wówczas, gdy s ł u ż y ł a ochronie tak poj ę tej konkur encji ”. Stanowiska to S ą d Najwy ż szy podtrzyma ł w wyroku z dnia 5 czerwca 2008r., III SK 40/07 (OSNP 2009/19 - 20/272), w którym uzna ł , ż e ka ż de dzia ł anie wymierzone w mechanizm konkurencji godzi w interes publiczny w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 15 grudn ia 2000 r. o ochronie konkurencji […]. W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono m.in. „S ą d Najwy ż szy podziela w pe ł ni dotychczasow ą lini ę orzecznictwa, zgodnie z któr ą naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce nie tylko wówczas, gdy skutkami dzia ł a ń sp rzecznych z przepisami obu ustaw dotkni ę ty zosta ł "szerszy kr ą g uczestników rynku", ale tak ż e, gdy dzia ł ania te wywo ł a ł y na rynku inne niekorzystne zjawiska (zob. wyroki S ą du Najwy ż szego: z dnia 29 maja 2001r., I CKN 1217/98 , OSNC 2002 nr 1, poz. 13; z dnia 28 stycznia 2002 r., I CKN 112/99 , OSNC 2002 nr 11, poz. 144 czy z dnia 24 lipca 2003 r., I CKN 496/01 , niepublikowany). Jak podkre ś li ł S ą d Najwy ż szy w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lipca 2003 r., I CKN 496/01 (niepublikow any), istnienie interesu publicznoprawnego nale ż y ocenia ć przez pryzmat szerszego spojrzenia, uwzgl ę dniaj ą cego ca ł o ść negatywnych skutków dzia ł a ń na okre ś lonym rynku. U ż ytego w tych orzeczeniach sformu ł owania: "dotkni ę cie skutkami dzia ł a ń " sprzecznych z us taw ą antymonopolow ą , nie mo ż na jednak rozumie ć w sposób w ą ski i mechaniczny jako tylko bezpo ś redniego pokrzywdzenia kontrahenta lub konkurentów przedsi ę biorcy dopuszczaj ą cego si ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę lub innych uczestników rynku (w rozpoznaw anej sprawie zainteresowanego przedsi ę biorcy Bogus ł aw W. i Zbigniew W.). Trzeba tu ocenia ć ca ł o ść negatywnych skutków dzia ł a ń monopolisty na okre ś lonym rynku (rynek relewantny), kieruj ą c si ę ogólnymi celami prawa ochrony konkurencji (wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 24 lipca 2003 r., I CKN 496/01 niepublikowany)”. Rozpatruj ą c niniejsz ą spraw ę Prezes Urz ę du uzna ł , ż e sprawa ma charakter publicznoprawny i mo ż e by ć rozpatrywana na gruncie przepisów prawa antymonopolowego, bowiem wszelkie uzgodnienia dokonyw ane pomi ę dzy przedsi ę biorcami dzia ł aj ą cymi na tym samym rynku, b ę d ą cymi konkurentami zawsze prowadz ą do zak ł ócenia zasad wolnego rynku poprzez ograniczenie, czy wr ę cz zaniechanie podejmowania dzia ł a ń konkurencyjnych, podczas gdy skutki takich praktyk odczu walne s ą przede wszystkim przez kontrahentów przedsi ę biorców, najcz ęś ciej konsumentów. II. R YNEK W Ł A Ś CIWY Zgodnie z definicj ą zawart ą w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji […] przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę „rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przezna - czenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji”. W danej, 23 konkretnej sprawie, aby rynek taki wyznaczy ć , trzeba wzi ąć pod uwag ę , co najmniej nast ę puj ą ce jego elementy: przedmiot rynku (towar), faz ę obrotu towarowego uwzgl ę dniaj ą c ą jej pionow ą specyfik ę , funkcje strony obrotu (poda ż popyt), czasowy aspekt obrotu oraz terytorium. Brak jednoczesnej identyfikacji, dla badanych relacji rynkowych, cho ć by jednego z tych elementów, wskazywa ć mo ż e, i ż w danej sprawie mamy do czynienia nie z jednym, ale z wi ę ksz ą ilo ś ci ą rynków w ł a ś ciwych. Identyfikacja wymiaru produktowego rynku sprowadza si ę do wyodr ę bnienia towarów, w rozumieniu art. 4 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w oparciu o ich szczególne w ł asno ś ci, tak, aby odró ż ni ć te towary od innych w taki sposób, by nie istnia ł a mo ż liwo ść dowolnej ich zamiany. S ą to towary takie same lub uznane za substytuty. W niniejszym post ę powaniu przedmiot rynku konstytuuj ą us ł ugi przewozowe ś wiadczone taksówkami osobowymi, najcz ęś ciej i z wyczajowo zlecane drog ą radiow ą i/lub wykonywane na wezwania telefoniczne. Definicja rynku w uj ę ciu geograficznym wyra ż a ogó ł stosunków wymiany oraz stosunków równoleg ł ych zachodz ą cych mi ę dzy jego uczestnikami, usytuowanymi na danym obszarze. W niniejszej sprawie jest nim rynek terytorialnie identyfikowalny z obszarem miasta Gda ń ska, a to z uwagi na fakt, i ż w ramach uzyskanych licencji taksówkarze mog ą oferowa ć i wykonywa ć us ł ugi przewozowe, na danym, okre ś lonym w licencji terenie. Struktur ę podmiotow ą rynku w ł a ś ciwego, okre ś lonego produktowo i terytorialnie jak wy ż ej, tworz ą – po stronie poda ż y – przedsi ę biorcy lub zwi ą zki przedsi ę biorców zorganizowanych w grupy radiowe, ś wiadcz ą ce us ł ugi taksówkowe. Pozostaj ą one wzgl ę dem siebie w stosunku konkurencji, zarówno w aspekcie realnym, jak i potencjalnym, bowiem oferuj ą ten sam rodzaj us ł ug w ramach jednego rynku geograficznego. Stron ę popytow ą tworz ą natomiast nabywcy tych us ł ug, zarówno osoby fizyczne jak i prawne, zakupuj ą cy us ł ugi przewozowe do celów tak konsumpcyjnych, jak i w zwi ą zku z prowadzon ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą . Maj ą c na uwadze poczynione ustalenia, nale ż y przyj ąć , ż e – w przedmiotowej sprawie – rynkiem w ł a ś ciwym jest, ograniczony do terenu miasta Gda ń ska, l okalny rynek us ł ug przewozowych taksówkami osobowymi. Wprawdzie Gda ń sk wraz z Gdyni ą i Sopotem stanowi przyk ł ad aglomeracji zwanej potocznie „Trójmiastem”, czyli jest to zespó ł miejski, z ł o ż ony z kilku (tu: trzech) miast, z których ż adne nie posiada szcze gólnej pozycji, w stosunku do pozosta ł ych oraz po łą czonych ze sob ą dzi ę ki rozbudowanej sieci komunikacyjnej, w tym tak ż e i poprzez zorganizowane przewozy osobowe taksówkami, jednak ka ż de z tych miast posiada w ł asn ą struktur ę przestrzenno - funkcjonaln ą , a ta k ż e niezale ż ne organy samorz ą dowe, które w ramach swoich kompetencji realizuj ą zadania im przypisane, przede wszystkim ustaw ą z dnia 8 marca 1990r. o samorz ą dzie gminnym (tekst jednolity: Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Jak wskazano wcze ś niej aktem prawnym reguluj ą cym zagadnienia zwi ą zane z wykonywaniem us ł ug przewozowych jest ustawa o transporcie drogowym, zgodnie z przepisami której wykonywanie transportu drogowego, w tym i ś wiadczenie us ł ug taksówkowych, wymaga uzyskania licencji, która udzielana jest na wniosek przedsi ę biorcy i obejmuje obszar danej gminy. Przedsi ę biorca posiadaj ą cy licencj ę uprawniony jest do wykonywania transportu drogowego na obszarze w niej oznaczonym. Dopuszczona jest mo ż liwo ść wykonywania przewozu z obszaru okre ś l onego w licencji poza ten obszar, lecz bez prawa ś wiadczenia tam us ł ug 24 przewozowych, z wyj ą tkiem przewozu wykonywanego w drodze powrotnej lub w przypadku z ł o ż enia zamówienia przez klienta z innego obszaru. Z tych te ż powodów w przedmiotowej sprawie rynek w ł a ś ciwy nie obejmuje obszaru ca ł ej aglomeracji trójmiejskiej, cho ć taksówkarze z Gda ń ska mog ą dokonywa ć przewozów z Gda ń ska tak ż e do Gdyni, czy Sopotu, ale zosta ł ograniczony wy łą cznie do granic administracyjnych mia sta Gda ń ska, bowiem zgodnie z posiadanymi licencjami mog ą oni oferowa ć swoje us ł ugi wy łą cznie na tym terenie. Podstawowym zarzutem, jaki postawiono skar ż onym przedsi ę biorcom jest podj ę cie przez nich praktyk uzgodnionych, polegaj ą cych na wspólnym ustalaniu i stosowaniu w jednakowej wysoko ś ci, cen za ś wiadczone us ł ugi przewozowe. III. P OROZUMIENIE W oparciu o przepis art. 6 ustawy antymonopolowej zakazem zawierania porozumie ń obj ę te s ą , nie tylko wszelkiego typu umowy dokonywane pomi ę dzy konkurentami, ale równie ż wszelkie uzgodnienia, na skutek których dochodzi do wyeliminowania, ograniczenia lub naruszenia zasad konkurencji. Istnienie konkurencji gwarantuje nie tylko swobod ę dzia ł ania i podejmowania niezale ż nych decyzji przez wszystk ie dzia ł aj ą ce na rynku przedsi ę biorstwa, ale tak ż e wolno ść wyborów dokonywanych przez konsumentów. Ograniczenie konkurencji ma miejsce m.in. wówczas, gdy przedsi ę biorcy rezygnuj ą z samodzielno ś ci w zakresie podejmowania niezale ż nych decyzji co do tego jak ą polityk ę rynkow ą realizowa ć i za pomoc ą jakich parametrów dzia ł ania (cena, jako ść , warunki dystrybucji) to czyni ć , jak równie ż gdy wskutek dzia ł a ń przedsi ę biorców konsumenci maj ą ograniczon ą swobod ę w ł asnego wyboru. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 5 pkt b za porozumienia uznaje si ę „uzgodnienia dokonywane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub wi ę cej przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki”. Istot ą tej praktyki jest koordynacja zachowa ń przedsi ę biorców poprzez ś wiadome wspó ł dzia ł anie, którego celem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji (tzw. praktyki uzgodnione czy tzw. wspó ł praca faktyczna). Koordynacja pozwala bowiem na wyeliminowanie niepewno ś ci przedsi ę biorców co do przebiegu procesów rynkowych i warunków dzia ł ania konkur encji 6 . Praktyczna kooperacja pomi ę dzy przedsi ę biorcami zajmuje wi ę c miejsce konkurencji. Decyduj ą ce zatem, dla zakazu praktyk uzgodnionych, jest stwierdzenie ograniczenia wolno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorców przez koordynowanie ich zachowa ń , czyli zast ą pien ia dzia ł aniami skoordynowanymi dzia ł a ń samodzielnych 7 8 . Uzgodnienie to mo ż e przybra ć form ę wymiany informacji o przysz ł ych zachowaniach rynkowych, w oczekiwaniu na osi ą gni ę cie efektu koordynacyjnego 9 . Przyjmuje si ę , ż e wystarczy je ż eli z wyprzedzeniem prz edsi ę biorcy poinformuj ą si ę 6 E. Modzelewska – W ą chal, Ustawa o ochronie …, s. 44. 7 T. Skoczny, W. Springer, Podstawowe orzecznictwo antymonopolowe organów wspólnot europejskich , Zakaz porozumie ń ograniczaj ą cych konkurencj ę I , Ur z ą d Antymonopolowy, Warszawa 1996, s. 8 . 9 T. Skoczny, W. Springer, Podstawowe orzecznictwo …, s. 29; por. wyrok Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z dnia 14.07.1972 r. w sprawie 48/69 Imperial Chemical Industries Ltd. v. Komisja Wspólnot Europejskich , Zb. Wyroków SE 1972, 619. 25 wzajemnie o zachowaniu, przez co ka ż dy z nich mo ż e planowa ć swoje dzia ł anie, polegaj ą c na tym, ż e konkurenci równolegle uczyni ą to samo 10 . S ą d Pierwszej Instancji (SPI) w Luksemburgu w wyroku z dnia 6 kwietnia 1995r. wskazuje tak ż e, ż e „wymiana, mi ę dzy konkuruj ą cymi przedsi ę biorcami, informacji, które mog ą by ć wykorzystane do stworzenia kartelu stanowi praktyk ę uzgodnion ą (…)” 11 . Poniewa ż poj ę cie uzgodnionych praktyk zak ł ada istnienie wzajemnych kontaktów, przyjmuje si ę tak ż e, ż e w arunek ten jest spe ł niony je ś li ujawnienie przez jednego konkurenta innemu przysz ł ych zamiarów lub zachowania na rynku by ł o wnioskowane, b ą d ź przynajmniej zaakceptowane, przez tego innego konkurenta 12 . Uzna ć nale ż y, ż e jakikolwiek kontakt, czy to bezpo ś redn i, czy te ż po ś redni, mi ę dzy podmiotami gospodarczymi, w efekcie którego dochodzi do ujawnia konkurentowi jego zamiarów i planów, stanowi zakazan ą praktyk ę uzgodnion ą 13 . W celu udowodnienia, ż e pomi ę dzy niezale ż nymi przedsi ę biorcami/Konkurentami dosz ł o do p raktyk uzgodnionych, nie jest konieczne, aby którykolwiek z nich lub wszyscy, w sposób formalny zobowi ą zali si ę do podj ę cia okre ś lonego zachowania wystarczaj ą cym jest, ż e poprzez ujawnienie lub podj ę cie zamiarów zmniejszy ł a si ę niepewno ść co do zachowania, jakiego mo ż na si ę spodziewa ć na rynku 14 . Stosownie do art. 231 K.p.c mo ż na uzna ć za ustalone fakty, maj ą ce istotne znaczenie dla rozstrzygni ę cia sprawy, je ż eli wniosek taki mo ż na wyprowadzi ć z innych ustalonych faktów. Zgodnie z orzeczn ictwie antymonopolowym fakt zawarcia zakazanego prawem porozumienia (w przypadku braku dowodów bezpo ś rednich) mo ż e by ć udowodniony w sposób po ś redni, je ż eli podobie ń stwo post ę powania przedsi ę biorców nie da si ę wyja ś ni ć bez za ł o ż enia wcze ś niej uzgodnionego zachowania tych podmiotów na rynku 15 . Trybuna ł Sprawiedliwo ś ci w Luksemburgu dopuszcza stwierdzenie istnienia praktyki uzgodnionej bez konkretnego dowodu, je ż eli, przy uwzgl ę dnieniu wszelkich poszlak, identyczno ś ci zachowa ń przedsi ę biorców nie da si ę wyja ś n i ć inaczej ni ż uzgodnieniem 16 . 10 T. Skoczny, W. Springer, Podstawowe orzecznictwo …, s. 112, por. wyrok Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z dnia 14.07.1972 r. w sprawie 48/69 Imperial Chemical Industries Ltd. v. Komisja Wspólnot Europejskich , Zb. Wyroków SE 1972, 61 9. 11 Wyrok S ą du Pierwszej Instancji (SPI) z dnia 6 kwietnia 1995 r. w sprawie T - 142/89 Usines Gustave Boël SA v. Komisja Wspólnot Europejskich , Zb. orz. 1995, II - 867, w Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej, Orzecznictwo, Tom II Cz ęść 1, Orzeczenia Eur opejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z lat 1990 – 2004 , Opracowanie i wprowadzenie Agata Jurkowska, Tadeusz Skoczny, Wydawnictwo Naukowe Wydzia ł u Zarz ą dzania Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2005 , s. 228. 12 Wyrok SPI z dnia 15.03.2000 r. w po łą czonyc h sprawach T - 25/95 (…) Cimenteries CB i inni v. Komisja Wspólnot Europejskich , Zb. orz. 2000, II - 491, w Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej, Orzecznictwo, Tom II Cz ęść 2, Orzeczenia Europejskiego Trybuna ł u Sprawiedliwo ś ci z lat 1990 – 2004 , Opracowan ie i wprowadzenie Agata Jurkowska, Tadeusz Skoczny, Wydawnictwo Naukowe Wydzia ł u Zarz ą dzania Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2005, s. 464 i n. 13 Wyrok SPI z dnia 15.03.2000 r. w po łą czonych sprawach T - 25/95 (…) Cimenteries CB i inni v. Komisja Wspól not Europejskich , Zb. orz. 2000, II - 491 w Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej, Orzecznictwo, Tom II Cz ęść 2 …, s. 471. 14 Por. wyrok SPI z dnia 14.05.1998 r. w sprawie T - 347/94 Mayr - Melnhof Kartongesellschaft GmbH v. Komisja Wspólnot Europejskich , Zb. orz. 1998, II - 1751, Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej, Orzecznictwo, Tom II Cz ęść 1 …, s. 381 i 382. 15 Wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 1.03.1993 r., XVII Amr 37/92, „ Orzecznictwo Gospodarcze” 1993, z. 3, poz. 63; Por. wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 20.09.1995 r., XVII Amr 15/95, „ Wokanda” 1996, Nr 8 oraz wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 24.4.1996 r., I CRN 49/96, OSNCP 1996, Nr 9, poz. 124. 16 T. Skoczny, W. Springer, Podstawowe orzecznictwo …, s. 30. 26 W przedmiotowej sprawie brak jest, co prawda, dowodów potwierdzaj ą cych fakt o ś wiadczenia woli przez wszystkich skar ż onych przedsi ę biorców, ustalone przez organ antymonopolowy okoliczno ś ci wskazuj ą jednak, i ż pomi ę dzy HALLO TAXI, SUPER TAXI i CITY TAXI dosz ł o do porozumienia cenowego, które przybra ł o form ę dzia ł a ń uzgodnionych. Przemawia za tym fakt zarówno ustalenia op ł at za us ł ugi przewozowe, w identycznych wysoko ś ciach (tabela 1), jak i stosowanie tych samych ra batów w stosunku do tych samych docelowych grup klientów. Istotne znaczenie dla rozstrzygni ę cia niniejszej sprawy ma tak ż e ocena zachowa ń skar ż onych przedsi ę biorców w okresie poprzedzaj ą cym wprowadzenie podwy ż ek op ł at. Ilustruje to poni ż sze zestawienie. Tabela 5 Daty podj ę cia dzia ł a ń zwi ą zanych z wprowadzeniem nowych taryf D ATA CITY SUPER HALLO 8.06. 9.06. U CHWAŁA W SPRAWIE ZMIANY TARYFY 10.06. W STĘPNE WYSTĄPIENIE DO DRUKARNI 11.06. 12.06. Z ŁOŻENIE ZLECENIA W DRUKARNI 13.06. 14.06. 15.06. R OZPOCZĘCIE ZMIANY TARYF W OUM 16.06. W STĘPNE WYSTĄPIENIE DO DRUKARNI U CHWAŁA W SPRAWIE ZMIANY TARYFY 17.06. U CHWAŁA W SPRAWIE ZMIANY TARYFY O DBIÓR NALE - PEK Z DRUKARNI Z AKOŃCZENIE ZMIANY TARYF W OUM 18.06. 19.06. W YSTĄPIENIE DO OUM O DBIÓR NALE - PEK Z DRUKARNI R OZPOCZĘCIE ZMIANY TARYF W OUM 20.06. sobota 27 21.06. niedziela 22.06. O DBIÓR NALEPEK Z DRUKARNI 23.06. R OZPOCZĘCIE ZMIANY TARYF W OUM Z AKOŃCZENIE ZMIANY TARYF W OUM 24.06. 25.06. 26.06. 27.06. 28.06. 29.06. Z AKOŃCZENIE ZMIANY TARYF W OUM 30.06. W tabeli 5 kolorem czarnym zosta ł y oznaczone okresy, w których informacje o nowych cenach SUPER TAXI, HALLO TAXI i CITY TAXI zosta ł y upowszechnione i nie stanowi ł y ju ż tajemnicy tych przedsi ę biorców. Prezes Urz ę du uzna ł , ż e w ka ż dym wypadku dat ą po cz ą tkow ą , od której mo ż na przyj ąć , ż e informacja o nowych taryfach op ł at by ł a powszechnie znana, jest dzie ń , w którym taksówkarze poszczególnych zwi ą zków przedsi ę biorców dokonali zarówno przewzorcowania taksometrów, jak i posiadali aktualne cenniki op ł at ( nalepki na szyby), obowi ą zuj ą ce w danej korporacji, bowiem, zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 2001r. o cenach (Dz.U. Nr 97, poz. 1050 zm.), „w miejscach […] ś wiadczenia us ł ug uwidacznia si ę […] ceny jednostkowe […] us ł ug w sposób zapewniaj ą cy prost ą i niebudz ą c ą w ą tpliwo ś ci informacj ę o ich wysoko ś ci […]”. SUPER TAXI decyzj ę o zmianie cen podj ęł o w dniu 9 czerwca 2009r., natomiast w dniach 15 - 17 czerwca 2009r. taksówkarze tej korporacji dokonali przewzorcowania taksometrów i jednocze ś nie w dniu 17 czerwca 2009r. otrzymali materia ł y informuj ą ce o nowych taryfach (nalepki na szyby w pojazdach). Nale ż a ł o wi ę c przyj ąć , ż e przy poczynionych wcze ś niej za ł o ż eniach, informacja handlowa sta ł a si ę ogólnodost ę pn ą informacj ą rynkow ą pocz ą wszy od dnia 17 czerwca 2010r. Trzy dni po podj ę ciu uchwa ł y przez SUPER TAXI, tj. w dniu 12 czerwca 2009r., czyli w momencie kiedy jeszcze nowe taryfy nie zosta ł y wprowadzone i nie obowi ą zywa ł y klientów SUPER TAXI, co wi ę cej nie zosta ł y upowszechnione, druga korporacja tj. CITY TAXI podj ęł a dzia ł ania maj ą ce na celu wprowadzenie nowych op ł at, wyst ę puj ą c do drukarni WL o wykonanie naklejek na szyby, z nowymi cenami, w wysoko ś ciach identycznych, jak ustalone przez SUPER TAXI. Tak ż e i trzecia korporacja (HALLO TAXI) w dniu 16 czerwca 2009r., czyli w dniu kiedy nie by ł y jeszcze znane oficjalnie zamiary konkurentów o planowanych podwy ż kach, podj ęł a decyzj ę o wprowadzeniu nowych op ł at, w wysoko ś ciach identycznych, jak pozostali uczestn icy post ę powania. Gdyby nawet za ł o ż enie o konieczno ś ci koniunkcji zaistnienia dwóch zdarze ń , tj. przewzorcowania przez taksówkarza licznika i posiadania aktualnego cennika op ł at, uzna ć za zbyt daleko id ą ce, a dla upowszechnienia informacji rynkowej wystar czaj ą cym okaza ł oby si ę przewzorcowanie taksometru (informacja o taryfie mog ł a by ć „prowizoryczna”), to w niczym nie zmieni ł oby to oceny dokonanej przez organ antymonopolowy. Informacja o zmianie cen przez SUPER TAXI, które wprowadzi ł o je w pierwszej kolejn o ś ci, nie mog ł a by ć , jak wynika z wy ż ej przedstawionego 28 zestawienia, upowszechniona przed dniem 15 czerwca 2009r., gdy, tymczasem, CITY TAXI rozpocz ęł o przygotowania do wprowadzenia nowej taryfy ju ż w dniu 12 czerwca 2009r., a HALLO TAXI podj ęł o takie dzia ł ania ju ż 16 czerwca 2009r., kiedy to nie by ł y jeszcze publicznie znane zamiary najwi ę kszego gracza, tj. CITY TAXI. Faktów tych nie mo ż na interpretowa ć w sposób inny, jak dzia ł a ń uzgodnionych pomi ę dzy przedsi ę biorcami, b ę d ą cymi uczestnikami tego samego ry nku relewantnego. Nie istnieje bowiem ż adne inne, racjonalne wyja ś nienie tej okoliczno ś ci, aby przedsi ę biorcy, nie znaj ą c decyzji konkurentów, ani nie mog ą c wnioskowa ć w oparciu o informacje dost ę pne na rynku, podj ę li niezale ż ne decyzje nie tylko o zmianie cen, ale tak ż e i ustalili nowe ceny w takich samych wysoko ś ciach, stosuj ą c te same rabaty. HALLO TAXI motywuj ą c podwy ż k ę op ł at, w uchwale z dnia 16 czerwca 2009r., wskaza ł o, ż e SUPER TAXI dokona ł o zmian swoich cen od dnia 15 czerwca 2009r., poniewa ż inna firma konkurencyjna tj. DAJAN TAXI zmieni ł a swoje taryfy. Tymczasem, jak na to wskazuj ą ustalenia faktyczne poczynione w trakcie post ę powania, przedsi ę biorca ten nie tylko nie podwy ż szy ł op ł at, które kszta ł towa ł y si ę na poz iomie cen maksymalnych ustalonych uprzednio przez Rad ę Miasta, tj. – 7 z ł 00 gr – op ł ata pocz ą tkowa, – 2 z ł 00 gr – za 1 km w I taryfie (w godzinach od 6 do 22), – 3 z ł 00 gr – za 1 km w II taryfie (w godzinach od 22 do 6, niedziele i ś wi ę ta), – 4 z ł 00 gr – za 1 km w III taryfie, – 6 z ł 00 gr – za 1 km w IV taryfie, – 36 z ł – za 1 godzin ę postoju, ale dodatkowo stosuje rabat w wysoko ś ci 10%, udzielany klientom, którzy posiadaj ą kart ę sta ł ego klienta lub zamawiaj ą taksówk ę telefonicznie. Maj ą c na uwadze te ustalenia za ca ł kowicie chybiony argument nale ż y uzna ć twierdzenie Spó ł ki, wyra ż one w pi ś mie z dnia 28 pa ź dziernika 2009r., i ż „ decyzja o podwy ż szeniu stawek TUT Hallo TAXI Sp. z o.o. podj ę ta zosta ł dopiero po przeanalizowaniu statystyk zle ce ń telefonicznych i stwierdzeniu ich spadku o 20 % po zmianach stawek wprowadzonych przez DAJAN TAXI oraz po powzi ę ciu informacji o faktycznym stosowaniu wy ż szych stawek przez firm ę konkurencyjn ą SUPER HALLO TAXI Gda ń sk ”. Podniesiona argumentacja tym bar dziej nie mo ż e si ę osta ć , jako ż e bior ą c pod uwag ę wysok ą elastyczno ść cenow ą popytu oraz brak przywi ą zania oraz lojalno ś ci klientów, jakakolwiek podwy ż ka cen spowodowa ł aby odp ł yw klientów do tych spo ś ród oferentów, którzy cen nie podnie ś li lub podnie ś li je w stopniu ni ż szym, a nie jak zdaje si ę twierdzi ć HALLO TAXI, do oferentów żą daj ą cych cen najwy ż szych. Wprawdzie cz ęść taksówkarzy SUPER TAXI dokona ł a zmian uk ł adu taryf w dniu 15 czerwca 2009r., jednak naklejki na szyby, z nowymi op ł atami zosta ł y o debrane z drukarni w dniu 17 czerwca 2009r., a zgodnie z cyt. wcze ś niej art. 12 ust. 2 ustawy o cenach, a tak ż e przepisami wewn ę trznymi (regulamin) kierowca rozpoczynaj ą cy prac ę winien posiada ć wszystkie materia ł y dotycz ą ce warunków us ł ug taksówkowych ofer owanych przez SUPER TAXI. Z tych przepisów wynika wprost, i ż zaczynaj ą c prac ę kierowca obowi ą zany jest do umieszczenia w poje ź dzie informacji o aktualnie obowi ą zuj ą cych cenach za us ł ugi, jak równie ż odpowiednie stawki taryf powinny by ć ustawione w taksomet rze. 29 Nawet je ś li przyj ąć , ż e cz ęść taksówkarzy SUPER TAXI rozpocz ęł a ś wiadczenie us ł ug w dniu 15 czerwca 2009r., niezw ł ocznie po zmianie uk ł adu taryf w OUM, to ma ł o prawdopodobnym wydaje si ę , ż e informacja o wysoko ś ci nowych op ł at dotrze do innego przeds i ę biorcy (tu: HALLO TAXI) natychmiast i spowoduje, ż e ju ż nast ę pnego dnia przedsi ę biorca ten podejmie nie tylko decyzj ę o zmianach swoich cen (uchwa ł a), ale tak ż e i dzia ł ania zmierzaj ą ce do jej realizacji (wyst ą pienie do drukarni i zlecenie przewzorcowania taksometrów). Nie sposób zatem dzia ł a ń skar ż onych uzna ć za zachowania paralelne, które polegaj ą na ś wiadomym dostosowywaniu si ę przedsi ę biorców do zmienionych warunków rynkowych, w tym do zachowa ń konkurentów. Zachowania paralelne nie s ą , co do zasady, zakazane i przejawiaj ą si ę w pod ąż aniu za liderem rynkowym, czyli przedsi ę biorc ą maj ą cym na rynku najwi ę kszy udzia ł . Takie stanowisko wyrazi ł tak ż e S ą d Apelacyjny w Warszawie, gdy w jednym z wyroków uzna ł , ż e „ ( …) na ś ladownictwo zachowa ń rynkowych jest uzasadnione wówczas, gdy decyzja o podwy ż ce zostaje podj ę ta przez podmiot, b ę d ą cy liderem rynku i maj ą cy na nim najwi ę kszy udzia ł ” 17 . Tymczasem, w przedmiotowej sprawie lider rynku, tj. CITY TAXI, posiadaj ą cy na ni m, bior ą c pod uwag ę liczb ę zrzeszonych taksówkarzy, ponad 30% udzia ł nie wprowadzi ł podwy ż ki op ł at jako pierwszy. Zgodnie ze wykazanymi okoliczno ś ciami decyzj ę o zmianie cen podj ęł o, jako pierwsze, SUPER TAXI, które posiada na rynku udzia ł dwa razy ni ż szy ni ż lider, czyli ok. 15%. Ponadto, co podkre ś lono ju ż wcze ś niej, przedsi ę biorcy swoich decyzji o nowych cenach nie mogli opiera ć na obserwacji zachowa ń rynkowych konkurentów, bowiem podejmowali oni swoje dzia ł ania w czasie, gdy informacje o nowych cena ch innych przedsi ę biorców nie by ł y jeszcze jawne. Tym samym uzna ć nale ż y, ż e zasada niezale ż no ś ci przedsi ę biorców (cz ł onków porozumienia) w zakresie samodzielnych decyzji cenowych, zosta ł a naruszona. Zdaniem Prezesa Urz ę du, daty podj ę cia decyzji i dzia ł a ń zwi ą zanych z wprowadzeniem nowych op ł at wyra ź nie wskazuj ą , ż e przedsi ę biorcy znali nie tylko zamiary swoich konkurentów, ale tak ż e i wysoko ś ci nowych op ł at, nie jest bowiem kwesti ą przypadku podj ę cie, w tym samym czasie decyzji o zmianie cen, w identyczne j wysoko ś ci. Przedsi ę biorcy nie przekazali ż adnych dowodów np. w ł asnych kalkulacji kosztów, które uzasadnia ł yby wysoko ś ci nowych cen. Wyj ą tkiem jest SUPER TAXI. Przedsi ę biorca ten, po wezwaniu Prezesa Urz ę du, przedstawi ł kalkulacj ę kosztów, zgodnie z któr ą cena 1 km wynosi [tajemnica przedsi ę biorstwa]. Ponadto, zgodnie z informacjami uzyskanymi od OUM w Gda ń sku jednorazowo (w ci ą gu jednego dnia) mo ż liwym jest przewzorcowanie taksometrów w ok. 200 taksówkach. Z du ż ym prawdopodobie ń stwem mo ż na wi ę c za ł o ż y ć , ż e jedynie to ograniczenie ilo ś ciowe wyst ę puj ą ce po stronie OUM spowodowa ł o, ż e akcja wprowadzania nowych uk ł adów taryf trwa ł a kilka kolejnych, a nie jeden dzie ń . Je ż eli istnia ł aby sposobno ść przewzorcowania taksometrów w nieograniczonej ilo ś ci, to uprawni on ą jest hipoteza, ż e we wszystkich 1.318 taksówkach, nale żą cych do cz ł onków skar ż onych zwi ą zków taksówkarzy, zosta ł oby ono wykonane przez wszystkie korporacje jednocze ś nie. Nadmieni ć równie ż nale ż y, ż e firma, na któr ą wskazywali skar ż eni przedsi ę biorcy jako na „katalizator” ruchu cenowego (tu: DAJAN TAXI), ś wiadcz ą c identyczne us ł ugi, dzia ł aj ą c na tym samym rynku i w tych samych warunkach, w rzeczywisto ś ci dotychczasowe ceny pozostawi ł a na poziomie niezmienionym. 17 Wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5.10.2005 r., sygn. akt VI A Ca 1146/04. 30 Unifikacja i identyczno ść stosowa nych taryf skutkuje ograniczeniem konkurencji na lokalnym rynku us ł ug przewozowych wykonywanych taksówkami w Gda ń sku. W wyniku zawartego porozumienia konkurencja cenowa pomi ę dzy skar ż onymi prawie ca ł kowicie zanik ł a. Zró ż nicowane wysoko ś ci rabatów przyznawa nych okre ś lonej, bardzo w ą skiej grupie klientów, nie zmienia w ż aden sposób tej oceny. Jak wynika z materia ł u dowodowego zebranego w sprawie, wszyscy przedsi ę biorcy stosuj ą identyczny rabat, w wysoko ś ci 20% za wezwania telefoniczne oraz z tytu ł u „karty s ta ł ego klienta”. Nawet je ś li istnieje pewna ilo ść klientów korporacji taksówkowych, którzy np. w oparciu o indywidualne uzgodnienia, czy umowy zawarte z poszczególnymi przedsi ę biorcami/uczestnikami porozumienia mog ą korzysta ć z us ł ug na specjalnych warunka ch, to dotyczy to tylko nielicznej grupy odbiorców, bowiem jak przyzna ł o CITY TAXI (pismo z dnia 17 listopada 2009r.) ok. 90% przewozów wykonywanych jest na zlecenia telefoniczne lub z postoju. Ponadto, w ocenie Prezesa Urz ę du o podejmowaniu dzia ł a ń uzgo dnionych mo ż e ś wiadczy ć tak ż e i to, i ż materia ł y informacyjne z nowymi taryfami SUPER TAXI i HALLO TAXI (nalepki na szybach) maj ą nie tylko identyczn ą form ę graficzn ą , ale i zawieraj ą ten sam b łą d fleksyjny, tzn. przy okre ś leniu taryfy 2 i 4 zamiast „ W NIEDZIELE i ś wi ę ta” sformu ł owanie „ W NIEDZIEL i ś wi ę ta”. Zgodnie z ustaleniami stanu faktycznego, b łą d ten zawiera ł ju ż wzorzec cennika przekazany przez HALLO TAXI do drukarni PUP AKOBI SA w Gda ń sku w dniu 16 czerwca 2009r. Podj ę te przez skar ż onych prze dsi ę biorców dzia ł ania bezsprzecznie godz ą w ide ę wolnego rynku i swobod ę konkurencji. Ujednolicenie polityki cenowej obj ęł o korporacje taksówkowe posiadaj ą ce łą cznie prawie 60% udzia ł u w rynku (por. dane w tabeli 3). Eliminuj ą c ten element wspó ł zawodnictwa o klienta i zast ę puj ą c go – w pe ł ni ś wiadomie i w sposób zamierzony – kooperacj ą i unifikacj ą zachowa ń , skar ż eni ograniczyli, w sposób odczuwalny, konkurencj ę na rynku w ł a ś ciwym. Dla oceny charakteru kontaktów mi ę dzy przedsi ę biorcami/konkurentami niema ł e znaczenie ma rodzaj i skala wymiany informacji. Przed wszystkim, za porozumienie, mo ż na uzna ć wymian ę informacji poufnych, dotycz ą cych strategii konkurencyjnej przedsi ę biorcy jak np. dotycz ą cych wysoko ś ci cen, upustów, rabatów itp. Innym czynnikiem tej oceny jest struktura rynku w ł a ś ciwego. Na rynkach rozproszonych, na których istnieje du ż a ilo ść przedsi ę biorców, wymiana informacji mo ż e mie ć charakter neutralny i nie powodowa ć na nim zak ł óce ń , natomiast na rynkach skoncentrowanych, gdzie liczba konkurentów jest niewielka (ograniczona), wymiana informacji strategicznych mo ż e zaburza ć prawid ł owo ść jego funkcjonowania. Nale ż y wskaza ć , ż e rynek us ł ug przewozowych taksówkami w Gda ń sku jest rynkiem skoncentrowa nym, bowiem ponad po ł owa rynku obs ł ugiwana jest przez trzy korporacje. Jak wskazuj ą na to ustalenia stanu faktycznego, pomi ę dzy stronami, tj. SUPER TAXI, CITY TAXI i HALO TAXI, istnia ł a realna wspó ł praca przejawiaj ą ca si ę w postaci wspólnego korzystania, na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, z miejsc postojowych usytuowanych w pobli ż u budynku dworca PKP Gda ń sk G ł ówny. W ocenie Prezesa Urz ę du, wspó ł praca ta stanowi ł a platform ę nie tylko do wymiany informacji o wzajemnych rozliczeniach w zakresie nale ż nego PKP czynszu dzier ż awnego, ale mog ł a równie ż stanowi ć kanw ę do wymiany innych informacji rynkowych, w tym maj ą cych podstawowe znaczenie dla ka ż dego przedsi ę biorcy, tj. informacji o zachowaniach cenowych. W tym stanie rzeczy nie by ł o koniecznym organizowanie specjalnych spotka ń pomi ę dzy konkurentami, bowiem ci pozostawali w sta ł ych, roboczych kontaktach. 31 Zaznaczy ć tak ż e nale ż y, ż e op ł aty za us ł ugi taksówkowe w Gda ń sku s ą jednymi z najwy ż szych w kraju, na co wskazuj ą dane zawarte w t abeli 4. Co prawda, wy ż sze, nominalnie, ceny ustalone zosta ł y jedynie we Wroc ł awiu, Krakowie i Warszawie, ale s ą to ceny maksymalne, uchwalone przez w ł a ś ciwe organy gmin. W praktyce nie s ą one stosowane, a poszczególne korporacje pobieraj ą op ł aty na poziom ie o wiele ni ż szym ni ż maksymalny. W ocenie Prezesa Urz ę du praktyka gmin polegaj ą ca na okre ś laniu cen maksymalnych nie ma decyduj ą cego znaczenia dla ich rzeczywistego poziomu na danym rynku (cho ć mo ż e stanowi ć punkt odniesienia i sugerowa ć ich wysoko ść ), b owiem decyduj ą c ą rol ę w tym zakresie nale ż y przypisa ć strukturze podmiotowej rynku: im jest ona bogatsza, tym wi ę ksze zró ż nicowanie cen i ni ż szy ich poziom. Maj ą c na uwadze ustalenia stanu faktycznego, postawiony zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 1 ust awy o ochronie […], uznaje si ę za w pe ł ni udowodniony. Skar ż eni zawarli porozumienie polegaj ą ce na uzgodnieniu i ujednoliceniu cen co skutkowa ł o ograniczeniem konkurencji pomi ę dzy grupami taksówkowymi na rynku w ł a ś ciwym. Reasumuj ą c, uzna ć wi ę c nale ż y, i ż postawiony skar ż onym zarzut zawarcia porozumienia, okre ś lonego art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie […] zosta ł w pe ł ni udowodniony. Wymienieni przedsi ę biorcy wprowadzaj ą c nowe taryfy op ł at dzia ł ali w sposób uzgodniony, czego efektem jest ograniczenie kon kurencji na rynku w ł a ś ciwym. Prezes Urz ę du, co do zasady, nie kwestionuje prawa do dokonywania zmian cen, w szczególno ś ci, gdy jest to wynikiem rachunku ekonomicznego prowadzonej dzia ł alno ś ci gospodarczej lub zmian zachodz ą cych na danym rynku, a przede ws zystkim, gdy decyzja taka ma charakter niezale ż ny i autonomiczny. Prawo konkurencji sankcjonuje natomiast dzia ł ania koordynacyjne, maj ą ce na celu zniekszta ł cenie relacji konkurencyjnych na rynku w ł a ś ciwym, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Maj ą c na wz gl ę dzie wszystkie okoliczno ś ci sprawy orzeczono, jak w pkt I sentencji. K ARA PIENIĘŻNA Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie […] Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10 % przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 6, w zakresie niewy łą czonym na podstawie art. 7 i 8 lub naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 9. Z tre ś ci ww. przepisu wynika, i ż kara ma charakter fakultatywny, a w zwi ą zku z tym Prezes Urz ę du, w ramach uznania administracyjnego, decyduje czy zasadne jest - w danej sprawie - na ł o ż enie kary i w jakiej wysoko ś ci. Ustawa nie zawie ra katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest decyzja o na ł o ż eniu kary. W art. 111 ustawy o ochronie (…) wskazuje si ę jedynie, i ż ustalaj ą c wysoko ść kary Prezes Urz ę du winien wzi ąć pod uwag ę okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. W punkcie I sentencji niniejszej decyzji orzeczono stosowanie przez nast ę puj ą ce zwi ą zki przedsi ę biorców: Towarzystwo Us ł ug Transportowych HALLO TAXI Sp. z o.o. z siedzib ą w Gd a ń sku, Zrzeszenie Transportu Prywatnego SUPER HALLO TAXI GDA Ń SK z siedzib ą w Gda ń sku oraz Zrzeszenie W ł a ś cicieli Prywatnego Transportu CITY PLUS NEPTUN TAXI z siedzib ą w Gda ń sku praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę , okre ś lonej art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o o chronie konkurencji […], polegaj ą cej na zawarciu 32 porozumienia ograniczaj ą cego konkurencj ę , poprzez wspólne ustalenie ujednoliconych stawek za przejazd taksówk ą na terenie miasta Gda ń ska. Udowodniono równie ż , ż e praktyka ta prowadzi ł a do naruszenia zasad w olnego rynku i godzi ł a w prawem chronione regu ł y konkurencji. Dzia ł ania przedsi ę biorców nie pozostaj ą bez wp ł ywu na kszta ł t relacji konkurencyjnych na rynku, bowiem – co jest skutkiem zmowy – uzgodnienie i ujednolicenie zasad polityki handlowej doprowadzi ł o do zaniku konkurencji cenowej pomi ę dzy korporacjami, na które przypada blisko 60% rynku Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów - okre ś laj ą c maksymalny wymiar kary jak ą Prezes UOKiK mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę dopuszczaj ą cego si ę stosowania praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę (do 10% przychodu osi ą gni ę tego przez przedsi ę biorc ę w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary) nie przes ą dza jednak o bezwzgl ę dnej jej wysoko ś ci. Ostateczna decyzja w tym zakresie ma charakter d yskrecjonalny i nale ż y do Prezesa UOKiK, który, analizuj ą c odr ę bnie ka ż dy, konkretny przypadek i rozstrzygaj ą c o sankcji, kieruje si ę za ł o ż eniem, ż e musi ona spe ł nia ć zarówno funkcj ę represyjn ą , jak i prewencyjn ą (dyscyplinuj ą c ą ). Ustalaj ą c wymiar kary pi eni ęż nej Prezes Urz ę du w pierwszej kolejno ś ci dokona ł oceny wagi stwierdzonego w niniejszej decyzji naruszenia, która okre ś la wysoko ść kwoty bazowej kary, b ę d ą cej odsetkiem uzyskanego przez ww. przedsi ę biorców w 2009 roku przychodu. Organ antymonopolowy, d okonuj ą c ich oceny wyró ż nia naruszenia bardzo powa ż ne, naruszenia powa ż ne i naruszenia mniej powa ż ne. Oceniaj ą c wag ę praktyki Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę okoliczno ść , ż e porozumienie zawarte przez ww. przedsi ę biorców okre ś lone w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zaliczane jest do najci ęż szych narusze ń prawa konkurencji 18 . Stwierdzona praktyka naruszy ł a fundamentaln ą zasad ę suwerenno ś ci niezale ż nych podmiotów w podejmowaniu decyzji rynkowych, a j ej celem by ł o ograniczenie konkurencji pomi ę dzy przedsi ę biorcami ś wiadcz ą cymi us ł ugi taksówkowe na obszarze miasta Gda ń ska. Ocena Prezesa Urz ę du negatywnego wp ł ywu praktyk ograniczaj ą cych lub nawet stwarzaj ą cych potencjalne zagro ż enie dla polityki cenowej przedsi ę biorców zosta ł o przedstawione wcze ś niej. Prezes Urz ę du bior ą c pod uwag ę wszystkie okoliczno ś ci, a w szczególno ś ci oceniaj ą c, i ż dzia ł anie przedsi ę biorców by ł o bardzo powa ż nym naruszeniem konkurencji, ustali ł kwot ę bazow ą , stanowi ą c ą podstaw ę do dalszych ustale ń wysoko ś ci nak ł adanych kar pieni ęż nych, na poziomie [tajemnica przedsi ę biorstwa] % ich przychodów. Przyjmuj ą c poziom kwoty bazowej jednakowy dla wszystkich skar ż onych przedsi ę biorców Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł okoliczno ść , ż e w trakcie p rowadzonego post ę powania nie ustalono, który z uczestników porozumienia by ł jego inicjatorem, i którzy z nich pe ł nili w porozumieniu biern ą rol ę . Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji […] wysoko ść kary okre ś la si ę w oparciu o wyso ko ść przychodów uzyskanych przez przedsi ę biorc ę w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, czyli – w przedmiotowej sprawie - kara winna zosta ć ustalona w oparciu o przychody uzyskane przez poszczególnych przedsi ę biorców w roku 2009r. 1. K ARA NA T OWARZYSTWO U SŁUG T RANSPORTOWYCH HALLO TAXI S P . Z O . O . Z SIEDZIBĄ W G DAŃSKU . 18 T. Skoczny, „ Zakaz Praktyk Ograniczaj ą cych Konkurencj ę ”, Warszawa 2003, s. 17. 33 Zgodnie z przedstawionymi dokumentami HALLO TAXI uzyska ł o w 2009r. przychód w wysoko ś ci [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł , st ą d kwota wyj ś ciowa kary, okre ś lona na poziomie [tajemnica przedsi ę biorstwa] % przychodu, stanowi ć b ę dzie [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł . Bior ą c pod uwag ę specyfik ę rynku i dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy, Prezes Urz ę du postanowi ł o podwy ż szeniu jej wymiaru o 20% z uwagi na to, ż e porozum ienie, którego uczestnikiem jest Spó ł ka, niew ą tpliwie wywo ł a ł o na rynku negatywne skutki w postaci podwy ż szenia cen oferowanych klientom us ł ug i w istotnym stopniu ograniczy ł o konkurencj ę z uwagi na istotn ą pozycj ę rynkow ą uczestników, którzy posiadaj ą łą cznie oko ł o 60% udzia ł u w tym rynku. Poniewa ż okres trwania naruszenia nie przekroczy ł roku, zwi ę kszenie wysoko ś ci kary z uwagi na d ł ugotrwa ł o ść praktyki nie by ł o zasadne. Prezes Urz ę du nie stwierdzi ł równie ż wyst ę powania okoliczno ś ci ł agodz ą cych lub obc i ąż aj ą cych, które uzasadni ł yby dalsz ą modyfikacj ę uzyskanej na poprzednich etapach wysoko ś ci kary. St ą d Prezes Urz ę du ostatecznie na ł o ż y ł na przedsi ę bior ę kar ę w wysoko ś ci 23.866 z ł , co stanowi [tajemnica przedsi ę biorstwa] % przychodów Spó ł ki. 2. K ARA NA Z RZESZENIE T RANSPORTU P RYWATNEGO SUPER HALLO TAXI G DAŃSK Z SIEDZIBĄ W G DAŃSKU . Zgodnie z przedstawionymi dokumentami SUPER TAXI uzyska ł o w 2009r. przychód w wysoko ś ci [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł , st ą d kara, okre ś lona wyj ś ciowo na poziomie [taj emnica przedsi ę biorstwa] % przychodu, stanowi ć b ę dzie kwot ę [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł . Bior ą c pod uwag ę specyfik ę rynku i dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy, Prezes Urz ę du postanowi ł o podwy ż szeniu jej wymiaru o 20% z uwagi na to, ż e porozumienie, którego uczestnikiem jest Spó ł ka, niew ą tpliwie wywo ł a ł o na rynku negatywne skutki w postaci podwy ż szenia cen oferowanych klientom us ł ug i w istotnym stopniu ograniczy ł o konkurencj ę z uwagi na istotn ą pozycj ę rynkow ą uczestników, którzy posiadaj ą łą cznie oko ł o 60% udzia ł u w tym rynku. Poniewa ż okres trwania naruszenia nie przekroczy ł roku, zwi ę kszenie wysoko ś ci kary z uwagi na d ł ugotrwa ł o ść praktyki nie by ł o zasadne. Prezes Urz ę du nie stwierdzi ł równie ż wyst ę powania okoliczno ś ci ł agodz ą cych lub obci ąż aj ą cych, które uzasadni ł yby dalsz ą modyfikacj ę uzyskanej na poprzednich etapach wysoko ś ci kary. St ą d Prezes Urz ę du ostatecznie na ł o ż y ł na przedsi ę bior ę kar ę w wysoko ś ci 12.077 z ł , co stanowi [tajemnica przedsi ę biorstwa] % przychodów SUPER TAXI. 3. K ARA NA Z RZESZENIE W ŁAŚCICIELI P RYWATNEGO T RANSPORTU CITY PLUS NEPTUN TAXI Z SIEDZIBĄ W G DAŃSKU . Zgodnie z przedstawionymi dokumentami CITY TAXI uzyska ł o w 2009r. przychód w wysoko ś ci [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł , st ą d kara, okre ś lona wyj ś ciowo na poziomie [taj emnica przedsi ę biorstwa] % przychodu, stanowi ć b ę dzie kwot ę [tajemnica przedsi ę biorstwa] z ł . Bior ą c pod uwag ę specyfik ę rynku i dzia ł alno ś ci przedsi ę biorcy, Prezes Urz ę du postanowi ł o podwy ż szeniu jej wymiaru o 20% z uwagi na to, ż e porozumienie, którego uczestnikiem jest Spó ł ka, niew ą tpliwie wywo ł a ł o na rynku negatywne skutki w postaci podwy ż szenia cen oferowanych klientom us ł ug i w istotnym stopniu ograniczy ł o konkurencj ę z uwagi na istotn ą pozycj ę rynkow ą uczestników, którzy posiadaj ą łą cznie oko ł o 60% udzia ł u w tym rynku. 34 Poniewa ż okres trwania naruszenia nie przekroczy ł roku, zwi ę kszenie wysoko ś ci kary z uwagi na d ł ugotrwa ł o ść praktyki nie by ł o zasadne. Prezes Urz ę du nie stwierdzi ł równie ż wyst ę powania okoliczno ś ci ł agodz ą cych lub obci ąż aj ą cych, które uzasadni ł yby dalsz ą modyfikacj ę uzyskanej na poprzednich etapach wysoko ś ci kary. St ą d Prezes Urz ę du ostatecznie na ł o ż y ł na przedsi ę bior ę kar ę w wysoko ś ci 45.062 z ł , co stanowi [tajemnica przedsi ę biorstwa] % przychodów CITY TAXI. W ocenie Prezesa Urz ę du wszystkie wymierzone kary, stanowi ą ce odsetek przychodów uzyskanych przez przedsi ę biorców w 2009r. i ustalone znacznie poni ż ej maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji […] s ą adekwatne do stopni a naruszenia przepisów ww. ustawy i wspó ł mierne do mo ż liwo ś ci finansowych przedsi ę biorców. W OBEC POWYŻSZEGO ORZECZONO JAK W PUNKCIE II SENTENCJI . Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji […] kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O W ARSZAWA 51101010100078782231000000 . Stosownie do tre ś ci art. 81 ust 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronie odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkure ncji i Konsumentów - Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gda ń sku. Otrzymuj ą : 1. HALLO TAXI Sp. z o.o. 2. SUPER HALLO TAXI GDA Ń SK 3. CITY PLUS NEPTUN TAXI ul.