Numer decyzji
RGD-7/2017
Decyzja UOKiK RGD-7/2017
- Data decyzji
- 28 grudnia 2017
Treść rozstrzygnięcia
P REZES URZ ĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KON SUMENTÓW MAREK NIECHC IAŁ 1 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl RGD - 61 - 2/16/IW Gdańsk , 28 grudnia 2017 r. DECYZJA RGD - 7 /2017 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 229 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy - po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowa- nia przez ENERGA – OBRÓT SA z siedzibą w Gdańsku praktyk naruszających zbiorowe in- teresy konsumen tów – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów : po uprawdopodobnieniu stosowania przez ENERGA – OBRÓT SA z siedzibą w Gdańsku prak- tyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na: 1) zaniechaniu wprowadzającym w błąd polegającym na pominięciu w trakcie składania pro- pozycji skorzystania z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwarancja Stałej Ceny kon- sumentom będącym klientami Spółki rozliczanym według taryfy ENERGA – OBRÓT SA dla energii elektrycznej sprzedawanej odbiorcom z grupy taryfowej G istotnych informacji potrzebnych im do podjęcia decyzji o skorzystaniu z tej oferty, dotyczących obowiązku uiszczania d odatkowej opłaty handlowej, której taryfa G nie przewiduje, i której konsu- menci rozliczani dotąd na podstawie taryfy G nie ponoszą, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 6 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 3 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdzia- łaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (tekst jednolity: Dz.U. z 201 7 r. poz. 2070 ) oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę narusza- jącą zbiorowe interesy konsument ów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2) działaniu wprowadzającym w błąd, co do tożsamości Spółki i okoliczności złożenia propo- zycji zawarcia umowy kompleksowej i skorzystania z oferty sprzedaży energi i elektrycz- nej Gwarancja Stałej Ceny , polegającym na informowaniu konsumentów przez osoby re- prezentujące i działające na rzecz i w imieniu Spółki, składające wizyty konsumentom w miejscu ich zamieszkania, poprzez niezgodne z prawdą twierdzenie tych osób, że: reprezentują dotychczasowego sprzedawcę energii elektrycznej, z którego usług konsument korzysta, lub wymóg podpisania przez konsumentów dokumentów wynika z konieczności zawar- cia nowych umów, aktualizacji umów obowiązujących lub zmiany sposobu rozli- c zeń za zużytą energię elektryczną, podczas, gdy w rzeczywistości, dochodzi do zawarcia przez konsumenta umowy komplek- sowej z ENERGA – OBRÓT SA i zmiany sprzedawcy energii, 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl co może naruszać art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy o prze ciw- działaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz godzić w zbiorowe interesy konsumen- tów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , 3) niewydawaniu konsumentom egzemplarza zawartej z ENERGA – OBRÓT SA poza lokalem przedsiębiorstwa umowy kompleksowej oraz załączników do tej umowy lub potwierdzenia jej zawarcia, utrwalonego na papierze lub, jeżeli konsument wyrazi na to zgodę, na innym trw ałym nośniku, co może naruszać art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 683) oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o któ- rej mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 4) wprowadzającym w błąd informowaniu konsumentów, w trakcie telefonicznego przedsta- wiania przez Spółkę propozycji skorzystania z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwa- rancja Stałej Ceny i zawarcia umowy kompleksowej, że czternastodniowy termin na od- stąpienie od umowy zawartej na odległość jest liczony od daty dostarczenia konsumen- towi treści proponowanej umowy utrwalonej na papierze lub innym trwałym nośniku, a nie od daty skutecznego zawarcia umowy na odległość określonej w art. 20 ust. 2 ustawy o prawach konsumenta , co może naruszać art. 5 ust. 1, u st. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym w związku z art. 4 ust. 2 tej ustawy oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbio- rowe interesy konsumentów, o której mow a w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochro- nie konkurencji i konsumentów, 5) wywodzeniu z faktu przekazania przez Spółkę konsumentom potwierdzenia treści propo- nowanej przez telefon umowy utrwalonej na papierze lub innym nośniku trwałym tego, iż doszło d o skutecznego zawarcia umowy na odległość, pomimo nieuzyskania przez Spółkę od konsumenta oświadczenia o zawarciu umowy w trybie i na zasadach przewi- dzianych w art. 20 ust. 2 ustawy o prawach konsumenta, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową o które j mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz godzić w zbiorowe interesy kon- sumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsu- mentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochr onie konkurencji i konsu- mentów, 6) żądaniu od konsumentów, w związku ze skorzystaniem przez nich z oferty sprzedaży ener- gii elektrycznej Gwarancja Stałej Ceny, zapłaty za energię elektryczną, której dostarcza- nie rozpoczęto jeszcze przed upływem określonego w art. 27 ustawy o prawach konsu- menta terminu do odstąpienia od umowy zawartej na odległość, pomimo braku złożenia przez konsumenta, zgodnie z art. 21 ust. 2 ww. ustawy, wyraźnego żądania rozpoczęcia wykonywania usług przed upływem tego terminu, co może n aruszać art. 36 pkt 1 lit. b) tejże ustawy i godzić w zbiorowe interesy konsu- mentów i tym samym stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 7) zastrzeżeniu w stosowanych przez Spółkę: a) Ogólnych Warunkach Umów Kompleksowych ENERGA – OBRÓT SA dla Konsumentów, stanowiących integralną część wzorca umownego zatytułowanego Umowa Komplek- sowa dla Konsumentów , warunku, zgodnie z którym: W przypadku wypowiedzenia Umowy zawartej na czas określony przez Odbiorcę, który skorzystał z uprawnienia do wyboru sprzedawcy, przed upływem okresu, na 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl jaki została zawarta lub przed upływem okresu obowiązywania Oferty Sprzedawcy Sprzedawca może obciążyć Odbiorcę kwotą w wysokości 50 zł za każdy miesiąc, o jaki został skrócony okres obowiązywania Umowy lub Oferty Sprzedawcy, b) Ogólnych Warunkach Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA – OBRÓT SA dla Konsumentów, stanowiących integralną część wzorca umownego zatytułowanego Umowa Sprzedaży Energii Elektrycznej dla Konsumentów, warunku, zgodnie z któ- rym: W przypadku wypowiedzenia Umowy zawartej na czas określony przez Odbiorcę przed upływem okresu, na jaki została zawarta lub przed upływem okresu obowiązy- wania Oferty Sprzedawcy Sprzedawca może obciążyć Odbiorcę kwotą w wysokości 50 zł za każdy miesiąc, o jaki został skrócony okres obowiązywania Umowy lub Oferty Sprzedawcy, co może naruszać dobre obyczaje poprzez obciążenie konsumentów rażąco wygórowaną opłatą związaną z wypowiedzeniem umowy zawartej na czas określony i stanowić nieucz- ciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieucz- ciwym p raktykom rynkowym oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a tym samym stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, oraz po złożeniu przez ENERG A – OBRÓT SA z siedzibą w Gdańsku zobowiązania , do podjęcia działań, zmierzających do zakończenia wyżej opisanych naruszeń i usunięcia ich negatywnych skutków, poprzez : A) wprowadzenie – w terminie 3 tygodni od daty uprawomocnienia się decyzji – nowych tre ści skryptów sprzedażowych w ten sposób, że w trakcie telefonicznego składania propozycji skorzystania z oferty ENERGA - OBRÓT SA konsument będzie otrzymywał informację: a) o wysokości opłaty handlowej wynikającej z proponowanej oferty w zestawieniu z aktualnie obowiązującą wysokością opłaty handlowej bądź jej brakiem w Taryfie ENERGA – OBRÓT SA dla energii elektrycznej , w sytuacji, gdy konsument jest odbiorcą energii elektrycznej z obszaru działania operatora sieci dystrybucyjnej ENERGA - OPERATOR SA rozliczanym za realizowaną na jego rzecz przez ENERGA – OBRÓT SA sprzedaż energii elektrycznej na podstawie Taryfy ENERGA - OBRÓT SA dla energii elektrycznej; b) że czternastodniowy termin na odstąpienie od umowy zawartej na odległość jest liczony od daty skutecznego zawarcia umowy na odległość, tj. od daty złożenia przez konsumenta oświadczenia o zawarciu umowy i jego utrwaleniu na papierze lub innym trwałym nośniku; c) że po przekazaniu potwierdzenia treści proponowanej przez telefon umowy utrwalonej na papierze lub innym trwały m nośniku, uzyskiwane będzie przez ENERGA - OBRÓT SA oświadczenie konsumenta o zawarciu umowy; d) że umowa zostanie uznana za zawartą z chwilą złożenia oświadczenia konsumenta o zawarciu umowy utrwalonego na papierze lub innym trwałym nośniku, zaś świadczenie u sługi kompleksowej albo usługi sprzedaży energii elektrycznej w ramach nowej umowy rozpocznie się nie wcześniej niż po upływie 14 - dniowego terminu na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy, chyba że konsument wyraźnie zażąda rozpoczęcia wykonywania u sługi przed upływem terminu na odstąpienia od umowy zawartej na odległość; B) wprowadzenie – w terminie 3 tygodni od daty uprawomocnienia się decyzji – nowego procesu zawierania umów na odległość, w ten sposób, że: 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl a) po przekazaniu konsumentowi potwierdzenia treści proponowanej przez telefon umowy utrwalonej na papierze lub innym trwałym nośniku, uzyskiwane będzie przez ENERGA - OBRÓT SA oświadczenie konsumenta o zawarciu umowy; b) umowa zostanie uznana za zawartą z chwilą złożenia oświadczenia konsumenta o zawarciu umowy utrwalonego na papierze lub innym trwałym nośniku, a świadczenie usługi kompleksowej albo usługi sprzedaży energii elektrycznej w ramach nowej umowy rozpocznie się nie wcześniej niż po upływie 14 - dniowego terminu na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy, chyba że konsument wyraźnie zażąda rozpoczęcia wykonywania usługi przed upływem terminu na odstąpienia od umowy zawartej na odległość; C) wprowadzenie – w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia si ę decyzji – regularnego i comiesięcznego badania jakości przeprowadzonego procesu ofertowania i sprzedaży przez agentów ENERGA - OBRÓT SA poza lokalem przedsiębiorstwa, w szczególności pod kątem prawidłowego informowania konsumentów o tożsamości Spółki repre zentowanej przez agenta, celu wizyty oraz wydawania konsumentom jednego egzemplarza podpisanej obustronnie umowy wraz z załącznikami; wynikiem badania będzie raport aktywujący działania naprawcze wśród agentów oraz powodujący ewentualną decertyfikację agen tów i zaprzestanie z nimi współpracy w przypadku stwierdzenia rażących naruszeń w stosowaniu standardów ENERGA - OBRÓT SA; D) wprowadzenie – w terminie 7 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji – nowych Ogólnych Warunkach Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT S A dla Konsumentów oraz nowych Ogólnych Warunkach Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów , w których nie zostaną zamieszczone zapisy dotyczące kary umownej za skrócony okres obowiązywania Umowy lub Oferty Sprzedawcy ; E) umożliwienie konsumentom rozwiązania umów kompleksowych lub umów sprzedaży energii elektrycznej zawartych do dnia poprzedzającego wprowadzeni e nowych Ogólnych Warunków Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów oraz nowych Ogólnych Warunków Umów Sprzedaży Ener gii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów , o których mowa w pkt I.D, w przypadku gdy konsument zawrze nową umowę kompleksową lub umowę sprzedaży energii elektrycznej w ramach dostępnych ofert, a konsument z obszaru obsługiwanego przez operatora sie ci dystrybucyjnej ENERGA - OPERATOR SA również na podstawie taryfy ENERGA - OBRÓT SA dla energii elektrycznej, wówczas konsument nie będzie zobowiązany do zapłaty kary umownej - określonej w otrzymanych przy zawieraniu umowy Ogólnych Warunkach Umów Kompleksowy ch ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów albo Ogólnych Warunkach Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów - za wypowiedzenie przed upływem okresu obowiązywania Umowy lub Oferty Sprzedawcy ; Informacja o ww. uprawnieniu zostanie przekazana w drodze ogłoszenia na stronie internetowej Spółki w zakładce Aktualności , opublikowanego w ciągu 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji i utrzymywanego na przedmiotowej stronie inter- netowej do dnia poprzedzającego wprowadzenie nowych Ogólnych Warunków Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów oraz nowych Ogólnych Warun- ków Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów . Treść ogłoszenia będzie następująca: Szanowni Państ wo, 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Realizując zadeklarowane przez nas zobowiązania objęte treścią prawomocnej decy- zji administracyjnej nr [tu numer decyzji] wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu [tu właściwa data], w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 229), poniżej przedstawiamy Państwu informacje, co stanowi wykonanie przez nas decyzji zobowiązującej. Jeśli są Państwo Konsumentami, przysługuje Państwu uprawnienie polegające na możliwości rozwiązania zawartej z nami Umowy, bez obowiązku zapłaty kary umow- nej określonej w Ogólnych Warunkach Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów albo Ogólnych Warunkach Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumen tów, za wypowiedzenie przed upływem okresu ob- owiązywania Umowy lub oferty. Warunkiem jest zawarcie nowej Umowy Komplekso- wej lub Umowy Sprzedaży Energii Elektrycznej w ramach dostępnych ofert, a jeśli są Państwo Konsumentami z obszaru ENERGA - OPERATOR SA rów nież na podstawie Ta- ryfy ENERGA - OBRÓT SA dla energii elektrycznej. F) poinformowanie konsumentów będących na dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowego zobowiązania odbiorcami usługi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT SA i objętymi ofertą Gwarancja Stałej Ceny zaproponowaną w trakcie rozmowy telefonicznej o przysługujących uprawnieniach w postaci: a) możliwości zmiany zawartej z ENERGA - OBRÓT SA umowy poprzez skorzystanie z oferty pn. Oferta specjalna z warunkami cenowymi jak w poniższej tabeli, przy czym okres obowiązywania Oferty specjalnej nie będzie dłuższy niż okres obo- wiązywania wybranego wariantu w ramach Gwarancji Stałej Ceny ; b) możliwości rozwiązania zawartej z ENERGA - OBRÓT SA umowy z jednoczesnym za- warciem nowej umowy w ramach dostępnych ofert albo na podstawie Taryfy ENERGA - OBRÓT SA dla energii elektrycznej, bez obowiązku zapłaty kary umow- nej, określonej w Ogólnych Warunkach Um ów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów , za wypowiedzenie m przed upływem okresu obowiązywania Umowy lub oferty; c) wypłaty tym konsumentom rekompensaty w wysokości 56 zł ; Informacja o ww. uprawnieniach zostanie przekazana poprzez skierowanie do wyżej wymienionej grupy konsumentów przesyłką rejestrowaną pisma informującego o przysługujących im uprawnieniach oraz czynnościach, jakie konsument musi pod- jąć w celu ich realizacji, w terminie 7 miesięcy od daty uprawomocnienia się decy- zji, o następującej tr eści: Grupa taryfowa Cena brutto energii elektrycznej Wysokość brutto stawki opłaty handlowej Całodobowa Strefa 1 Strefa 2 [zł/kWh] [zł/m - c] Odbiorcy korzystający z faktury papierowej G11k 0,3050 9,99 G12k 0,3555 0,2354 9,99 Odbiorcy korzystający z eFaktury G11k 0,3050 8,99 G12k 0,3555 0,2354 8,99 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Szanowni Państwo, Realizując zadeklarowane przez nas zobowiązania objęte treścią prawomocnej de- cyzji administracyjnej nr [tu właściwy numer decyzji] wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu [tu właściwa data], w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 229), poniżej przedstawiamy Państwu informacje, co stanowi wykonanie przez nas decyzji zobowiązującej. W związku z faktem, iż są Państwo objęci o fertą pn. „Gwarancja Stałej Ceny” (dalej „Oferta”) zaproponowaną za pośrednictwem telefonicznego kanału kontaktu, przy- znane zostało Państwu uprawnienie polegające na zmianie zawartej z nami Umowy w formie „Oferty specjalnej”, zgodnej z warunkami cenowymi j ak w poniższej ta- beli: Skorzystanie z dedykowanej „Oferty specjalnej” nie wymaga od Państwa żadnych dodatkowych działań. Termin obowiązywania „Oferty specjalnej” będzie zgodny z terminem obowiązywania wybranego wcześniej wariantu w ramach „Oferty”. Rea- lizacja rozliczeń według „Oferty specjalnej” nastąpi od dnia [tu właściwa data, tj. nie później niż pierwszy dzień drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w któ- rym nastąpiła wy syłka przedmiotowego pisma]. W załączniku nr [tu właściwy nr załącznika ] przekazujemy regulamin „Oferty specjalnej”. Mogą również Państwo skorzystać z uprawnienia do rozwiązania Umowy zawartej z ENERGA - OBRÓT SA , z jednoczesnym zawarciem nowej umowy w ramach dostępnych ofert albo na podstawie Taryfy ENERGA - OBRÓT SA dla energii elektrycznej, bez obowiązku zapłaty kary umownej, określonej w Ogólnych Warunkach Umów Kom- pleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów, za wypowiedzenie m przed upły- wem okresu obowią zywania Umowy lub „Oferty”. Nową umowę mogą Państwo za- wrzeć w naszych placówkach sprzedażowych lub zamówić za pośrednictwem naszej strony internetowej https://formularze.energa.pl. Dodatkowo przyznana została Państwu rekompensata w wysokości 56 zł. Aby uz y- skać rekompensatę należy w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma wypełnić wszystkie pola w załączonym Wniosku o wypłatę rekompensaty [tu wła- ściwy nr załącznika ] i skutecznie, pisemnie poinformować ENERGA - OBRÓT SA (adres do korespondencji: a l. Grunwaldzka 472 80 - 309 Gdańsk) – z dopiskiem „ Rekompen- sata”. Rekompensatę będzie można odebrać w terminie od [tu właściwa data] do Grupa taryfowa Cena brutto energii elektrycznej Wysokość brutto stawki opłaty handlowej Całodobowa Strefa 1 Strefa 2 [zł/kWh] [zł/m - c ] Odbiorcy korzystający z faktury papierowej G11k 0,3050 9,99 G12k 0,3555 0,2354 9,99 Odbiorcy korzystający z eFaktury G11k 0,3050 8,99 G12k 0,3555 0,2354 8,99 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl [tu właściwa data; łączny czas na odebranie rekompensaty będzie wynosił 30 dni], w dowolnym oddziale bądź agencji PKO Bank u Polskiego w kraju. Wypłaty będą dokonywane po okazaniu dowodu osobistego. G) poinformowanie: a) konsumentów będących na dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowego zobowiązania: odbiorcami usługi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT SA, w sytuacji gdy oferta Gwarancja Stałej Ceny zaproponowana w trakcie rozmowy telefonicznej obowiązywała przez cały okres na jaki została zawarta, a data jej zakończenia przypadła na dzień wc ześniejszy niż dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowego zobowiązania; odbiorcami usługi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT SA i objętymi ofertą Gwarancja Stałej Ceny+ zaproponowaną poza lokalem przedsiębiorstwa, którzy od dnia zawarcia umowy w ramach oferty Gwarancja Stałej Ceny+ do dnia wydania decyzji złożyli do Spółki reklamację/skargę, w której wskazali, iż: o przedstawiciel ENERGA - OBRÓT SA podczas wizyty w miejscu z amieszkania Odbiorcy, przekazał informacje niezgodne z prawdą, tj. że reprezentuje dotychczasowego sprzedawcę energii elektrycznej, z którego usług korzystał Odbiorca lub, że wymóg podpisania przez Odbiorcę dokumentów wynikał z konieczności zawarcia nowych umów, aktualizacji umów obowiązujących lub zmiany sposobu rozliczeń za zużytą energię elektryczną, lub o nie wydał Odbiorcy egzemplarza zawartej z ENERGA - OBRÓT SA poza lokalem przedsiębiorstwa umowy kompleksowej oraz załączników do tej umowy lub potwierdze nia jej zawarcia, utrwalonego na papierze lub jeżeli Odbiorca wyraził na to zgodę, na innym trwałym nośniku; odbiorcami usługi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT SA, w sytuacji gdy oferta Gwarancja Stałej Ceny+ zaproponowana poza lokalem przedsię biorstwa obowiązywała przez cały okres na jaki została zawarta, a data jej zakończenia przypadła na dzień wcześniejszy niż dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowego zobowiązania, którzy od dnia zawarcia umowy w ramach oferty Gw arancja Stałej Ceny+ do dnia wydania decyzji złożyli do Spółki reklamację/skargę, w której wskazali, iż: o przedstawiciel ENERGA - OBRÓT SA podczas wizyty w miejscu zamieszkania odbiorcy, przekazał informacje niezgodne z prawdą, tj. że reprezentuje dotychczaso wego sprzedawcę energii elektrycznej, z którego usług korzystał Odbiorca lub, że wymóg podpisania przez Odbiorcę dokumentów wynikał z konieczności zawarcia nowych umów, aktualizacji umów obowiązujących lub zmiany sposobu rozliczeń za zużytą energię elektry czną, lub o nie wydał odbiorcy egzemplarza zawartej z ENERGA - OBRÓT SA poza lokalem przedsiębiorstwa umowy kompleksowej oraz załączników do tej umowy lub potwierdzenia jej zawarcia, utrwalonego na papierze lub jeżeli odbiorca wyraził na to zgodę, na innym tr wałym nośniku o przysługującej im rekompensacie w wysokości 56 zł ; Informacja o ww. uprawnieniu zostanie przekazana poprzez skierowanie do wyżej wymienionej grupy konsumentów przesyłką rejestrowaną pisma o przysługującym uprawnieniu oraz czynnościach, jaki e konsument musi podjąć w celu jego realizacji, w terminie 7 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji, o następującej treści: 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Szanowni Państwo, Realizując zadeklarowane przez nas zobowiązania objęte treścią decyzji admini- stracyjnej nr [tu numer decyzji] wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkuren- cji i Konsumentów w dniu [tu właściwa data], w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o oc hronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 229), poniżej przedstawiamy Państwu informacje, co stanowi wykonanie przez nas decyzji zobowiązującej. W związku z faktem, iż s ą/byli Państwo objęci ofertą pn. „Gwarancja Stałej Ceny” zaproponowaną za pośrednictwem telefonicznego kanału kontaktu bądź s ą/byli Państwo objęci ofertą pn. „Gwarancja Stałej Ceny+” zaproponowaną poza lokalem przedsiębiorstwa , przyznana została Państwu rekompensata w wysokości 56 zł. Aby uzyskać rekompensatę na leży w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma wypełnić wszystkie pola w załączonym Wniosku o wypłatę rekompensaty i skutecznie, pisemnie poinformować ENERGA - OBRÓT SA (adres do korespondencji: al. Grunwaldzka 472 80 - 309 Gdańsk) – z dopiskiem „ Rekompensata”. Rekompensatę będzie można odebrać w terminie od [tu właściwa data] do [tu właściwa data; łączny czas na odebranie rekompensaty będzie wynosił 30 dni], w dowolnym od- dziale bądź agencji PKO Banku Polskiego w kraju. Wypłaty będą dokonywane po o kazaniu dowodu osobistego. b) konsumentów, niebędących na dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowego zobowiązania: odbiorcami usługi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT SA, w sytuacji gdy oferta Gwarancja Stałej Ceny zap roponowana w trakcie rozmowy telefonicznej obowiązywała przez cały okres na jaki została zawarta, a data jej zakończenia przypadła na dzień wcześniejszy niż dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowego zobowiązania; odbiorcami usł ugi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT SA, w sytuacji gdy oferta Gwarancja Stałej Ceny+ zaproponowana poza lokalem przedsiębiorstwa obowiązywała przez cały okres na jaki została zawarta, a data jej zakończenia przypadła na dzień wcześniejszy niż dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowego zobowiązania, którzy od dnia zawarcia umowy w ramach oferty Gwarancja Stałej Ceny+ do dnia wydania decyzji złożyli do Spółki reklamację/skargę, w której wskazali, iż: o przedstawiciel E NERGA - OBRÓT SA podczas wizyty w miejscu zamieszkania Odbiorcy, przekazał informacje niezgodne z prawdą, tj. że reprezentuje dotychczasowego sprzedawcę energii elektrycznej, z którego usług korzystał odbiorca lub, że wymóg podpisania przez odbiorcę dokument ów wynikał z konieczności zawarcia nowych umów, aktualizacji umów obowiązujących lub zmiany sposobu rozliczeń za zużytą energię elektryczną, lub o nie wydał odbiorcy egzemplarza zawartej z ENERGA - OBRÓT SA poza lokalem przedsiębiorstwa umowy kompleksowej oraz załączników do tej umowy lub potwierdzenia jej zawarcia, utrwalonego na papierze lub jeżeli odbiorca wyraził na to zgodę, na innym trwałym nośniku o przysługującej im rekompen sacie w wysokości 56 zł; 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Informacja o uprawnieniu zostanie przekazana w drodze ogłoszenia na stronie in- ternetowej Spółki w zakładce Aktualności , opublikowanego w dniu rozpoczęcia re- alizacji przez Spółkę zobowiązania, o którym mowa w pkt I.G lit. a) sentencji decy- zji i utrzymywaneg o na przedmiotowej stronie internetowej przez okres 1 miesiąca. Treść ogłoszenia będzie następująca: Szanowni Państwo, Realizując zadeklarowane przez nas zobowiązania objęte treścią prawomocnej de- cyzji administracyjnej nr [tu numer decyzji] wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu [tu właściwa data], w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 20 07 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 229), poniżej przedstawiamy Państwu informacje, co stanowi wykonanie przez nas decyzji zobowiązującej. Jeśli są Państwo Konsumentami niebędącymi Odbiorcami usługi kompleksowej świ adczonej przez ENERGA - OBRÓT SA, w sytuacji gdy oferta „Gwarancja Stałej Ceny” zaproponowana Państwu w trakcie rozmowy telefonicznej obowiązywała przez cały okres na jaki została zawarta bądź Konsumentami niebędącymi Odbior- cami usługi kompleksowej świadczon ej przez ENERGA - OBRÓT SA, w sytuacji gdy oferta „Gwarancja Stałej Ceny+” zaproponowana Państwu poza lokalem przedsię- biorstwa obowiązywała przez cały okres na jaki została zawarta, którzy od dnia zawarcia umowy w ramach oferty „Gwarancja Stałej Ceny+” do dn ia wydania decy- zji złożyli do Spółki reklamację/skargę, w której wskazali, iż: o przedstawiciel ENERGA - OBRÓT SA podczas wizyty w miejscu zamieszkania Odbiorcy, przekazał informacje niezgodne z prawdą, tj. że reprezentuje dotychczasowego sprzedawcę energii el ektrycznej, z którego usług korzystał Odbiorca lub że wymóg podpisania przez Odbiorcę dokumentów wynikał z konieczności zawarcia nowych umów, aktualizacji umów obowiązujących lub zmiany sposobu rozliczeń za zużytą energię elektryczną, lub o nie wydał Odbior cy egzemplarza zawartej z ENERGA - OBRÓT SA poza lokalem przedsiębiorstwa umowy kompleksowej oraz załączników do tej umowy lub potwierdzenia jej zawarcia, utrwalonego na papierze lub jeżeli Odbiorca wyraził na to zgodę, na innym trwałym nośniku informujemy, że przysługuje Państwu rekompensata w wysokości 56 zł. Aby uzyskać rekompensatę należy w terminie do [tu właściwa data, 14 dni od zakończenia pu- blikacji ogłoszenia] wypełnić wszystkie pola we Wniosku o wypłatę rekompensaty [link do Wniosku] i skutecznie, p isemnie poinformować ENERGA - OBRÓT SA (adres do korespondencji: al. Grunwaldzka 472 80 - 309 Gdańsk) – z dopiskiem „ Rekompen- sata”. Rekompensatę będzie można odebrać w terminie od [tu właściwa data] do [tu właściwa data; łączny czas na odebranie rekompensaty b ędzie wynosił 30 dni], w dowolnym oddziale bądź agencji PKO Banku Polskiego w kraju. Wypłaty będą do- konywane po okazaniu dowodu osobistego. H) poinformowanie konsumentów o wydan ej decyzji poprzez zamieszczeni e na stronie internetowej Spółki (w dniu wydania decyzji jest to strona: www.energa.pl ) w zakładce Aktualności ogłoszenia o jej wydaniu wraz z udostępnieniem poprzez hiperłącze dostępu do jej treści w wersji niezawierającej tajemnicy przedsiębiorstwa ; O głoszenie wraz z udostępnieniem poprzez hiperłącze dostępu do treści decyzji zostanie zamieszczone na stronie internetowej Spółki w ciągu miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji i będzie utrzymywane na przedmiotowej stronie do 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl czasu zakończenia pub likacji komunikatów, o których mowa w pkt I.E i I.G lit. b) sentencji decyzji. Treść zamieszczonego ogłoszenia będzie następująca: Szanowni Państwo, Realizując zadeklarowane przez nas zobowiązania objęte treścią prawomocnej decy- zji administracyjnej nr [tu numer decyzji] wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu [tu właściwa data], w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 200 7 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 229), udostępniamy Państwu treść ww. decyzji [hiperłącze do treści] (wersja niezawierająca tajemnicy przedsiębiorstwa) , w której przedstawiony jest zakres działań, do których zobowi ązała się ENERGA - OBRÓT SA . II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nakłada się na Spółkę ENERGA – OBRÓT SA z siedzibą w Gdańsku obowiązek przedłożenia Prezesowi UOKiK informacji o stopniu realizacji przyjętego zobowiązan ia oraz dowodów potwierdzających jego wykonanie , według następującego harmonogramu : 1) przekazanie w terminie 3 miesięcy od d aty uprawomocnienia się niniejszej decyzji : a) oświadczenia Zarządu Spółki potwierdzającego wykonanie zobowiązania, o którym mowa w pkt I ppkt A) sentencji decyzji oraz treści opracowanych i stosowanych skryptów sprzedażowych; b) oświadczenia Zarządu Spółki potwierdzającego wykonanie zobowiązani a , o którym mowa w pkt I ppkt B) sentencji decyzji , dotyczącego wprowadzeni a nowego pro- cesu zawierania umów na odległość, c) oświadczenia Zarządu Spółki potwierdzającego wykonanie zobowiązania, o którym mowa w pkt I ppkt C) sentencji decyzji, dotyczącego wprowadzenia regularnego i comiesięcznego badania jakości przeprowadzonego pro cesu ofertowania i sprze- daży przez agentów ENERGA - OBRÓT SA poza lokalem przedsiębiorstwa oraz treści skryptów rozmów badania jakości przeprowadzonego procesu ofertowania i sprze- daży przez agentów ENERGA - OBRÓT SA poza lokalem przedsiębiorstwa, 2) przekazanie w terminie 12 miesięcy od d aty uprawomocnienia się niniejszej decyzji : a) kopii uchwały Zarządu Spółki wprowadzającej nowe Ogólne Warunki Umów Kom- pleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów oraz nowe Ogólne Warunki Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów , o któ- r ych mowa w pkt I ppkt D) sentencji decyzji, b) zrzutów ekranu strony internetowej Spółki z pierwszego i ostatniego dnia publika- cji ogłoszenia zamieszczonego w zakładce Aktualności informującego konsumen- tów o uprawnieniu , o którym mowa w pkt I ppkt E) sentencji decyzji , c) informacji o liczbie konsumentów, którzy - od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji do ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc przedłożenia infor- macji o stopniu realizacji zobowiązania - skorzystali z uprawnienia, o którym mowa w pkt I ppkt E) sentencji decyzji, d) oświadczenia Zarządu Spółki potwierdzającego wykonanie zobowiązania, o którym mowa w pkt I ppkt F) sentencji decyzji oraz kopii 5 przykładowych listów skiero- wanych do konsumentów, o których mowa w pkt I ppkt F) sentencji decyzji, e) oświadczenia Zarządu Spółki potwierdzającego wykonanie zobowiązania, o którym mowa w pkt I ppkt G) lit. a) sentencji decyzji oraz kopii 5 przykładowych listów skierowanych do konsumentów, o których mowa w pkt I ppkt G) lit. a) sentencji decyzji, f) zrzutów ekranu strony internetowej Spółki z pierwszego i ostatniego dnia publika- cji ogłoszenia zamieszczonego w zakładce Aktualności, o którym mowa w pkt I ppkt G) lit. b) sentencji decyzji, informującego uprawnionych konsumentów o przysługującej im rekompensacie i trybie jej wypłaty, 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl g) informacji o liczbie konsumentów, którym wypłacono rekompensatę w kwocie 56 zł - według stanu na dzień poprzedzający dzień złożenia in formacji o stopniu realizacji zobowiązania, h) zrzutów ekranu strony internetowej Spółki z pierwszego i ostatniego dnia publika- cji ogłoszenia zamieszczonego w zakładce Aktualności, o którym mowa w pkt I ppkt H) sentencji decyzji, informującego o wydaniu przedmiotowej decyzji i udo- stępnieniu hiperłącza do treści decyzji ( w wersji niezawierającej tajemnicy przed- siębiorstwa). UZASADNIENIE [1] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej: Prezesem Urzędu lub Prezesem UOKiK , na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie kon- kurencji i konsumentów, zwanej dalej: uokik , przeprowadził postępowanie wyjaśnia- jące (sygn.: RGD - 405 - 31/15/IW) w sprawie wstępnego ustalenia, czy działania podej- mowane przez ENERGA - OBRÓT SA z siedzibą w Gdańsku, zwana dalej: ENERGA - OBRÓT lub Spółką , w zakresie dotyczącym przedstawiania odbiorcom energii elektrycznej z grupy taryfowej G (gospodarstwa domowe) oferty Gwarancja Stałej Ceny nie naruszają przepisów ustawy w sposób uzasadniający wsz częcie postepowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Czynności wyjaśniające zostały pod- jęte w związku z otrzymywanymi od konsumentów i rzeczników konsumentów sygna- łami o nieprawidłowościach dotyczących działań Spółki w zakresi e trybu zawierania umów sprzedaży energii elektrycznej z ofertą Gwarancja Stałej Ceny , zwanej dalej: oferta GSC. [2] W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu zgromadził materiał dowodowy, którego analiza wskazywała na możliwość stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Mając na uwadze do- konane ustalenia, Prezes Urzędu wszczął przeciwko Spółce ENERGA - OBRÓT w dniu 9 marca 2016 r., postanowieniem nr 18, postępowanie w sprawie praktyk naruszają- cych zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 1) zaniechaniu wprowadzającym w błąd polegającym na pominięciu w trakcie składania propozycji skorzystania z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwarancja Stałej Ceny konsumentom będącym klientami Spółki rozliczanym według taryfy ENERGA – OBRÓT dla energii elektrycznej sprzedawanej odbiorcom z grupy taryfowej G istotnych in- formacji potrzebnych im do podjęcia decyzji o skorzystaniu z tej oferty, dotyczących obowiązku uiszczania dodatkowej opłaty handlowej, której taryfa G nie przewiduje, i której konsumenci rozliczani dotąd na podstawie taryfy G nie ponoszą, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 6 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 3 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym , zwanej dalej: upnpr , oraz godzić w zbiorowe interesy konsu- mentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsu- mentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 uokik, 2) działaniu wprowadzającym w błąd, co do tożsamości Spółki i okoliczności złożenia propozycji zawarcia umowy kompleksowej i skorzystania z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwarancja Stałej Ceny , polegającym na informowaniu konsumentów przez osoby reprez entujące i działające na rzecz i w imieniu Spółki, składające wizyty konsumentom w miejscu ich zamieszkania, poprzez niezgodne z prawdą twierdzenie tych osób, że: reprezentują dotychczasowego sprzedawcę energii elektrycznej, z którego usług konsument korz ysta, lub 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl wymóg podpisania przez konsumentów dokumentów wynika z konieczności zawar- cia nowych umów, aktualizacji umów obowiązujących lub zmiany sposobu rozli- czeń za zużytą energię elektryczną, podczas, gdy w rzeczywistości, dochodzi do zawarcia przez kon sumenta umowy kom- pleksowej z ENERGA – OBRÓT i zmiany sprzedawcy energii, co może naruszać art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 4 ust. 2 upnpr oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naru- szającą zbiorowe int eresy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 uokik, 3) niewydawaniu konsumentom egzemplarza zawartej z ENERGA – OBRÓT poza lokalem przedsiębiorstwa umowy kompleksowej oraz załączników do tej umowy lub potwier- dzenia jej zawarcia, utrwalonego na papierze lub, jeżeli konsument wyrazi na to zgodę, na innym trwałym nośniku, co może naruszać art. 15 ust. 1 ustawy o prawach konsumenta, zwanej dalej: upk , oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 uo kik, 4) wprowadzającym w błąd informowaniu konsumentów, w trakcie telefonicznego przed- stawiania przez Spółkę propozycji skorzystania z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwarancja Stałej Ceny i zawarcia umowy kompleksowej, że czternastodniowy termin na ods tąpienie od umowy zawartej na odległość jest liczony od daty dostarczenia kon- sumentowi treści proponowanej umowy utrwalonej na papierze lub innym trwałym no- śniku, a nie od daty skutecznego zawarcia umowy na odległość określonej w art. 20 ust. 2 ustawy o pr awach konsumenta , co może naruszać art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 4 upnpr w związku z art. 4 ust. 2 tej ustawy oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 uokik, 5) wywodzeniu z faktu przekazania przez Spółkę konsumentom potwierdzenia treści pro- ponowanej przez telefon umowy utrwalonej na papierze lub innym nośniku trwałym tego, iż doszło do skutecznego zawarcia umowy na odległość, pomimo nieuzyskania p rzez Spółkę od konsumenta oświadczenia o zawarciu umowy w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 20 ust. 2 ustawy o prawach konsumenta, co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową o której mowa w art. 4 ust. 1 upnpr oraz godzić w zbiorowe interesy kon sumentów, a w konsekwencji stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 uokik, 6) żądaniu od konsumentów, w związku ze skorzystaniem przez nich z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwarancja Stałej C eny, zapłaty za energię elektryczną, której do- starczanie rozpoczęto jeszcze przed upływem określonego w art. 27 upk terminu do odstąpienia od umowy zawartej na odległość, pomimo braku złożenia przez konsu- menta, zgodnie z art. 21 ust. 2 ww. ustawy, wyraźneg o żądania rozpoczęcia wykony- wania usług przed upływem tego terminu, co może naruszać art. 36 pkt 1 lit. b) tejże ustawy i godzić w zbiorowe interesy kon- sumentów i tym samym stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumen- tów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 uokik, 7) zastrzeżeniu w stosowanych przez Spółkę: 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl a) Ogólnych Warunkach Umów Kompleksowych ENERGA – OBRÓT SA dla Konsumentów, stanowiących integralną część wzorca umownego zatytułowanego Umowa Komplek- sowa dla Konsumentów , warunku, zgodnie z którym: W przypadku wypowiedzenia Umowy zawartej na czas określony przez Odbiorcę, który skorzystał z uprawnienia do wyboru sprzedawcy, przed upływem okresu, na jaki została zawarta lub przed upływem okresu obowiązywania Oferty Sprzedawcy Sprzedawca może obciążyć Odbiorcę kwotą w wysokości 50 zł za każdy miesiąc, o jaki został skrócony okres obowiązywania Umowy lub Oferty Sprzedawcy, b) Ogólnych Warunkach Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA – OBRÓT SA dla Konsumentów, stanowiących integralną część wzor ca umownego zatytułowanego Umowa Sprzedaży Energii Elektrycznej dla Konsumentów, warunku, zgodnie z któ- rym: W przypadku wypowiedzenia Umowy zawartej na czas określony przez Odbiorcę przed upływem okresu, na jaki została zawarta lub przed upływem okresu obo wiązy- wania Oferty Sprzedawcy Sprzedawca może obciążyć Odbiorcę kwotą w wysokości 50 zł za każdy miesiąc, o jaki został skrócony okres obowiązywania Umowy lub Oferty Sprzedawcy, co może naruszać dobre obyczaje poprzez obciążenie konsumentów rażąco wygóro- waną opłatą związaną z wypowiedzeniem umowy zawartej na czas określony i stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 4 ust. 1 upnpr oraz godzić w zbio- rowe interesy k onsumentów, a tym samym stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 uokik. Karty akt postępowania: k. 3 - 24 [3] O wszczęciu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsu- men tów i postawionych zarzutach Spółka została poinformowana zawiadomieniem z tego samego dnia. Karty akt postępowania: k. 25 - 28 [4] Postanowieniem nr 19 z dnia 9 marca 2016 r. w poczet dowodów w postępowaniu w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zaliczono informacje : I. pozyskane w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego pod sygnaturą: RGD - 405 - 31/15/IW zawarte w: 1) piśmie ENERGA – OBRÓT z dnia 2 lutego 2015 r., znak: […] , wraz z dokumentami stanowiącymi załącznik nr 1, 2) pi śmie ENERGA – OBRÓT SA z dnia 2 lipca 2015 r., znak: […] , wraz z dokumentami stanowiącymi załączniki nr 1 – 5, II. przekazane przez ENERGA – OBRÓT w pismach wraz z załącznikami z dnia: 1) 31 lipca 2015 r., znak: […] , 2) 27 sierpnia 2015 r., znak: […] , 3) 27 sierpnia 2015 r., znak: […] , 4) 31 sierpnia 2015 r., znak: […] , 5) 28 października 2015 r., znak: […] , 6) 2 listopada 2015 r., znak: […] , 7) 4 listopada 2015 r., znak: […] , 8) 15 stycznia 2016 r., znak: […] , 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl 9) 20 stycznia 2016 r., znak: […] , 10) 25 stycznia 2016 r., znak: […] , 11) 12 lutego 2016 r., znak: […] , III. przekazane w: 1) zawiadomieniu Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Elblągu z dnia 4 maja 2015 r., znak: […] , o podejrzeniu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsu- mentów wraz z załącznikami, 2) zawiadomieniu Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tychach z dnia 1 października 2015 r., znak: […] , o podejrzeniu naruszenie zbiorowych interesów konsumentó w wraz z załącznikami, 3) wniosku Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Kętrzynie z dnia 22 października 2015 r., znak: […] , o wszczęcie postępowania w sprawie praktyki naruszającej zbio- rowe interesy konsumentów, 4) zawiadomieniu Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Parczewie z dnia 20 paź- dziernika 2015 r., znak: […] , o podejrzeniu stosowania praktyk naruszających zbio- rowe interesy konsumentów wraz z załącznikiem, 5) piśmie Fundacji Humanitarnej z siedzibą w Włocławku z dnia 19 listopada 2015 r. wraz z załącznikami, 6) zawiadomieniu Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Elblągu z dnia 3 grudnia 2015 r., znak: […] , o podejrzeniu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wraz z załącznikami, 7) wniosku Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Koninie z dnia 5 s tycznia 2016 r., znak: […] , o wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wraz z załącznikami, 8) piśmie Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Jastrzębiu – Zdroju z dnia 21 grudnia 2015 r., znak: […] wraz z załącznikami, 9) piśmie Polskiego Stowarzyszenia Doradztwa Energetycznego z siedzibą w Warszawie, które wpłynęło do UOKiK w dniu 13 marca 2015 r., 10) piśmie Pani […] , 11) piśmie Pani […] , które wpłynęło do UOKiK w dniu 8 kwietnia 2015 r., 12) e - mailu przesłanym w dniu 9 czerwca 2015 r. na adres gdansk@uokik.gov.pl przez Pana […] wraz załącznikiem, 13) e - mailu przesłanym w dniu 15 czerwca 2015 r. na adres gdansk@uokik.gov.pl przez Pana […] , 14) e - mailu przesłanym w dniu 9 czerwca 2015 r. na adres uokik@uokik.gov.pl przez Pana […] , 15) piśmie Pani […] wraz z załącznikiem, 16) e - mailu przesłanym w dniu 29 lipca 2015 r. na adre s uokik@uokik.gov.pl przez Pana […] wraz załącznikiem, 17) piśmie Pana […] , 18) piśmie Pani […] przekazanym do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki, 19) piśmie Pani […] , Pana […] i Pana […] wraz z załącznikami, 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl 20) e - mailu p rzesłanym w dniu 21 lipca 2015 r. na adres uokik@uokik.gov.pl przez Panią […] , 21) e - mailu przesłanym w dniu 28 lipca 2015 r. na adres uokik@uokik.gov.pl przez Panią […] wraz z załącznikiem, 22) e - mailu przesłanym w dniu 21 lipca 2015 r. na adres uokik@uokik.gov.pl przez Panią […] , 23) e - mailu przesłanym w dniu 30 lipca 2015 r. na adres gdansk @uokik.gov.pl przez Pana […] , 24) kopiach e - maili Pana […] przesłanych do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki pismem z dnia 7 lipca 2015 r., znak: […] , 25) e - mailu przesłanym w dniu 15 czerwca 2015 r. na adres uokik@u okik.gov.pl przez Pana […] , 26) e - mailu Pana […] przesłanym do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki pismem z dnia 7 lipca 2015 r., znak: […] , 27) piśmie Pana […] , 28) piśmie Pana […] , 29) piśmie Pani […] , 30) e - mailu przesłanym w dniu 12 sierpnia 2015 r. na adres uokik@uokik.gov.pl przez Pana […] , 31) kopii pisma Pana […] przesłanej do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki pismem z dnia 29 lipca 2015 r., znak: […] , 32) kopii pisma Pana […] przesłanej do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki pismem z dnia 21 sierpnia 2015 r., znak: […] , 33) e - mailu Pani […] przesłanej do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki pismem z dnia 7 sierpnia 2015 r., znak: […] , 34) piśmie Pani […] , 35) piśmie Pani […] , 36) piśmie Pani […] , 37) piśmie Pani […] wraz z załą cznikiem, 38) piśmie Pani […] , 39) piśmie Pana […] wraz z załącznikami, 40) piśmie Pana […] wraz z załącznikami, 41) piśmie Pana […] wraz z załącznikami, 42) piśmie Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Koninie z dnia 30 września 2015 r., znak: […] , 43) piśmie Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Kołobrzegu z dnia 25 września 2015 r., znak: […] , wraz załączonymi skargami konsumentów, 44) piśmie Pani […] , 45) piśmie Pani […] wraz z załącznikami, 46) piśmie Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Zamościu z dnia 13 października 2015 r., znak: […], wraz załączonymi skargami konsumentów, 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl 47) piśmie Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Krasnymstawie z dnia 14 paździer- nika 2015 r., znak: […] , wraz z załącznikami, 48) piśmie Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Krasnymstawie z dnia 15 paździer- nika 2015 r., znak: […] , wraz z załącznikami, 49) piśmie Pani […] wraz z załącznikami, 50) piśmie Pani […] , 51) piśmie Pani […] otrzymanym przez UOKiK w dniu 9 listopada 2015 r., 52) piśmie Pa ni […] wraz z załącznikami, 53) piśmie Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Koninie z dnia 9 listopada 2015 r., znak: […] , 54) piśmie Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Koninie z dnia 12 listopada 2015 r., znak: […] , 55) piśmie Pan i […] wraz z załącznikami przesłanym do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki pismem z dnia 13 listopada 2015 r., znak: […] , 56) piśmie Pana […] wraz z załącznikiem, 57) piśmie Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Koninie z dnia 16 listopada 2015 r., znak: […] , 58) piś mie Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Koninie z dnia 16 listopada 2015 r., znak: […] , 59) kopii pisma Pani […] , 60) e - mailu Pana […] wraz z załącznikami przesłanym do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki Południowy Oddział Terenowy w Katowicach pismem z dnia 19 listopada 2015 r., znak: […] , 61) piśmie Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Koninie z dnia 18 listopada 2015 r., znak: […] , 62) p iśmie Pana […] , 63) piśmie Pani […] , 64) piśmie Pana […] wraz z załącznikami, 65) piśmie Pani […] , 66) e - mailu przesłanym w dniu 16 grudnia 2015 r. na adres lublin@uokik.gov.pl przez Pana […] , 67) piśmie Pani […] , 68) piśmie Pani […] , 69) kopii e - maila Pana […] przesłanego do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki pi- smem z dnia 11 grudnia 2015 r., znak: […] , 70) kopii pisma Pani […] przesłanej do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki pismem z dnia 11 grudnia 2015 r., znak: […] , 71) kopii e - m aila Pana […] przesłanej do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki pi- smem z dnia 11 grudnia 2015 r., znak: […] , 72) kopii e - maila Pana […] wraz z załącznikami przesłanej do UOKiK przez Urząd Regu- lacji Energetyki pismem z dnia 11 grudnia 2015 r., znak: […] , 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl 73) kop ii e - maila Pana […] przesłanej do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki pi- smem z dnia 14 grudnia 2015 r., znak: […] , 74) piśmie Pani […] wraz z załącznikiem otrzymanym przez UOKiK w dniu 17 grudnia 2015 r., 75) kopii e - maila Pani […] przesłanej do UOKiK przez Ur ząd Regulacji Energetyki pismem z dnia 8 stycznia 2016 r., znak: […] , 76) kopii pisma Państwa […] wraz z załącznikami przesłanej do UOKiK przez Urząd Re- gulacji Energetyki pismem z dnia 15 lutego 2016 r., znak: […] , 77) kopii pisma Pani […] wraz z załącznikami prz esłanej do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki pismem z dnia 15 lutego 2016 r., znak: […] , 78) kopii e - maila Pani […] wraz z załącznikami przesłanej do UOKiK przez Urząd Regu- lacji Energetyki pismem z dnia 15 lutego 2016 r., znak: […] , 79) piśmie Pana […] przesłanej do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki pismem z dnia 18 lutego 2016 r., znak: […] . Następnie p ostanowieniem nr 71 z dnia 27 września 201 7 r. w poczet dowodów w przed- miotowym postępowaniu zaliczono informacje przekazane w: 1) piśmie Pana […] wraz z załącznikami, 2) piśmie Pani […] , 3) piśmie Pana […] przekazanym do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki Południowy Oddział Terenowy w Katowicach pismem z dnia 17 marca 2016 r., znak: […] , 4) piśmie Pani […] otrzymanym przez UOKiK w dniu 29 marca 2016 r., 5) piśmie Pani […] wraz z załącznikami, 6) piśmie Pani […] wraz z załącznikami, 7) piśmie Pani […] wraz z załącznikami, 8) piśmie Pana […] wraz z załącznikami, 9) piśmie Pana […] otrzymanym przez UOKiK w dniu 25 kwietnia 2016 r. wraz z załącz- nikami, 10) kopii pisma Pani […] przekazanej do UOKiK przez Urząd Regulacji Energetyki pismem z dnia 30 czerwca 2016 r., znak: […] . 11) kopii e - maila Pani […] przekazanej do UOKiK przez Urząd Regul acji Energetyki pi- smem z dnia 21 lipca 2016 r., znak: […] , 12) piśmie Pani […] , 13) piśmie Pana […] wraz z załącznikami, 14) piśmie Pana […] wraz z załącznikami, Karty akt postępowania: k. 29 – 878 oraz k. 1074 - 1166 [5] O zaliczeniu w poczet dowodów w niniejszym postępowaniu ww. informacji powiado- miono Spółkę stosownymi pismami . Karty akt postępowania: k. 879 - 883 oraz 1074 - 1075 [6] W dniu 29 marca 2016 r. Spółka skorzystała z prawa przeglądania akt – w tej dacie udostępniono przeds tawicielowi Spółki akta postępowania nr 1 - 885. Karty akt postępowania: k. 886 - 888 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl [7] Spółka w piśmie z 7 kwietnia 2016 r. stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumen- tów wyraziła wolę zakończenia postępowania w trybie art. 28 ust. 1 uokik. Karty akt postępowania: k. 892 - 895 Propozycja zaprzestania zarzucanych naruszeń oraz usunięcia ich skutków Spółka przedstawiła w kolejnych pismach z: 16 maja 2016 r., 23 czerwca 2016 r., 6 września 2016 r., 24 października 2016 r., 21 marca 2017 r., 26 czerwca 2017 r., 30 czerwca 2017 r. , 19 września 2017 r. i 21 listopada 2017 r. Karty akt postępowan ia: k . 898 - 902, 906 – 913, 918 - 930, 935 - 947, 954 – 985, 991 – 1002, 1005 – 1028 , 1056 – 1070 i 1237 – 1246 . [8] Pismem z 28 listopada 2017 r. skierowano do ENERGA - OBRÓT zawiadomienie o zakoń- czeniu zbierania materiału dowodowego oraz o możliwości przeglądania akt i wypo- wiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Spółka w dniu 13 grudnia 2017 r. s korzystał z tego uprawnienia. Karty akt postępowania: k . 1247 - 1249 M AJĄC NA UWADZE ZEBRA NY MATERIAŁ DOWODOWY , P REZES U RZĘDU USTALIŁ CO NAS TĘPUJE : [9] Spółka ENERGA - OBRÓT wpisana została do rejestru przedsiębiorców Krajowego Reje- stru Sądowego pod numerem KRS: 0000280916. Przedmiot działalności Spółki obejmuje m.in.: świadczenie usług kompleksowych i sprzedaży energii elektrycznej. [10] Spółka oferując odbiorcom w gospodar stwach domowych skorzystanie ze świadczonych przez nią usług sprzedaży energii elektrycznej lub usługi kompleksowej posługuje się m.in. wzorcami umów zatytułowanymi : Umow a K ompleksow a dla Konsumentów , U mow a S przedaży E nergii E lektrycznej dla Konsumentów , O góln e W arunk i U mów Kom- pleksow ych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów , Ogólne Warunki Umów S przedaży E nergii elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów . Karty akt postępowania: k. 36 - 44, 1151 – 1166, 1176 – 1182 , 1187 - 1217 [11] Spółka w ramach prowadzonej działalności w okresie od 1 grudnia 2014 r. do początku października 2015 r. proponowała odbiorcom energii elektrycznej w gospodarstwach domowych skorzystanie z oferty Gwarancja Stałej Ceny , zwanej dalej : ofertą GSC . O statni kontakt telefoniczny dotyczący ww. oferty odbył się w dn iach 1 i 2 października 2015 r. Oferta GSC kierowana była przez Spółkę zarówno do odbiorców energii elek- trycznej w gospodarstwach domowych z obszaru działania ENERGA - OPERTOR, jak i do odbiorców z obsz aru działania pozostałych operatorów sieci dystrybucyjnych, tj. : ENEA Operator SA, PGE Dystrybucja SA, RWE Stoen Operator Sp. z o.o., TAURON Dystrybucja SA . Oferta Gwarancja Stałej Ceny obowiązywała równolegle z taryfą energii elektrycznej G dla odbiorców w gospodarstwach domowych zatwierdzoną dla ENERGA - OBRÓT decy- zją Prezesa URE z dnia 17 grudnia 2013 r i obowiązującą od 1 stycznia 2014 do 31 lipca 2015 r., taryfą energii elektrycznej dla grupy taryfowej G zatwierdzoną decyzją Pre- zesa URE z 1 lipca 2015 r . obowiązującą od 1 sierpnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., a także ustalanym i wprowadzanym przez Zarząd ENERGA – OBRÓT s tandardowym cen- nikiem energii elektrycznej dla konsumentów oraz innymi ofertami wolnorynkowymi Spółki. Odbiorcy energii elektrycznej z obszaru działania ENERGA – OPERATOR z oferty GSC mo- g li skorzystać w placówkach sprzedażowych ENERGA - OBRÓT, tj. w salonach sprzedaży, punktach sprzedaży i punktach partnerskich oraz w trakcie telefonicznych kampanii sprzedażowych Spółki . Spółka na obszarze gdzie operatorem sieci dystrybucyjnej jest ENERGA - OPERTOR nie zawierała w ramach oferty Gwarancja S tałej Ceny umów poza 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl lokalem przedsiębiorstwa. Oferta GSC do odbiorców energii elektrycznej, dla których operatorem sieci dystrybucyjnej nie była ENERGA – OPERATOR, kierowana była w ra- mach sprzedaży bezpośredniej, poprzez przedstawicieli ENERGA – OBRÓT oferujących zawarcie umowy poza lokalem przedsiębiorstwa. Do odbiorców spoza obszaru działania ENERGA - OPERATOR oferta ta kierowana była również pod naz wą Gwarancja Stałej Ceny+. Z przekazanych przez Spółkę informacji wynika, że umowy sprzedaży energii elektrycz- nej zawierane z odbiorcami w gospodarstwach domowych (konsumentami) z wykorzy- staniem telefonicznego kanału komunikowania się zawierane są za pośrednictwem przeszkolonych przez Spółkę i dz iałających w jej imieniu i na jej rzecz konsultantów, którzy prowadzą rozmowy w oparciu o skrypt rozmów. Zgodnie z treścią stosowanego przez Spółkę skryptu, konsultanci na początku rozmowy zobowiązani są do pełnego przedstawienia firmy, w imieniu której dz wonią wraz z podaniem jej danych rejestro- wych. Karty akt postępowania : k. 45 - 51, 53, 57 - 58, 63 - 74 , 258 – 264, 918 , 1183 - 1186, 1218 – 1223, 1230 - 1234 Po zyskiwanie przez Spółkę odbiorców energii elektrycznej będących konsumentami z obszaru innych niż ENERGA – OPERTOR operatorów sieci dystrybucyjnej odbywa się za pośrednictwem przedstawicieli handlowych działających na rzecz i w imieniu Spółki, poprzez ich osobisty kontakt z konsumentami w miejscu ich zamieszkania, a następnie zawarciu - w imieniu Spółki - umowy sprzedaży energii elektrycznej. Wykaz podmio- tów, z którymi Spółka w tym zakresie współpracowała w latach 2015 - 2017 lub nadal współpracuje przedstawiono w poniżej: Lp. Pełna nazwa pod- miotu Adres siedziby Data za- warcia umowy Data zakoń- czenia umowy Forma umowy Zakres umowy […] […] […] […] […] […] […] (…) (…) (…) (…) (…) […] […] […] […] […] Karty akt postępowania: k . 1058 - 1059 [12] O FERTA G WARANCJA S TAŁEJ C ENY 1) Warunki skorzystania z oferty pn. Gwarancja Stałej Ceny zostały określone w obowią- zującym od 1 grudnia 2014 r. Regulaminie dotyczącym ww. oferty i załączonym do niego cennik u. Przewidywał on możliwość skorzystania z tej o ferty od 1 grudnia 2014r. do 31 marca 2015 r . Aktywna telefoniczna sprzedaż oferty prowadzo na była od 7 stycz- nia 2015 r. Obowiązujący w tym okresie cennik GSC przewidywał stałą cenę sprzedaży energii elektrycznej dla poszczególnych grup taryfowych (G11k i G12k) i opłatę han- dlową dla poszczególnych wariantów oferty, której wysokość uzależniona by ła od okresu na jaki zawarto umowę i sposobu płatności (bez usługi e - faktura – wariant obo- wiązywania umowy na okres do 31.12.2015 r. i 31.12.2016 r. - 14,49 zł oraz wariant obowiązywania umowy na okres do 31.12.2017 r. i 31.12.2019 r. - 15,99 zł, zaś z usł ugą e - faktura – wariant obowiązywania umowy na okres do 31.12.2015 r. i 31.12.2016 r. – 13,49 zł oraz wariant obowiązywania umowy na okres do 31.12.2017 r. i 31.12.2019 r. - 14,99 zł). Cenę brutto energii dla umów zawartych na okres do końca 2015 r., do ko ńca 2016 r., lub do końca 2017 r. dla taryfy podstawowej całodobowej ustalono w wysokości 0,3050 zł/kWh, a dla taryfy dziennej (strefa I) i nocnej (strefa II) odpowied- nio w wysokości 0,3555 zł/kWh i 0,2354 zł/kWh. Cenę brutto energii dla umów zawar- 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl tych na okres do końca 2019 r. dla taryfy podstawowej całodobowej ustalono w wyso- kości 0,3137 zł/kWh, a dla taryfy dziennej (strefa I) i nocnej (strefa II) odpowiednio w wysokości 0,3654 zł/kWh i 0,2421 zł/kWh. Zestawienie wysokości proponowanych ww. Regulaminie d la poszczególnych grup taryfowych cen sprzedaży energii elektrycznej i opłaty handlowej przedstawiono w Tabeli A.1. Tabela A.1 Grupa ta- ryfowa Cennik promocji Gwarancja Stałej Ceny obowiązujący od 01.12.2014 do 31.03.2015 G11 Stawka całodobowa [zł/kWh brutto] Opłata handlowa [zł/m - c brutto] Dla umów zawieranych na okres 1, 2 lub 3 lat, tj. do 31.12.2015, 31.12.2016 lub 31.12.2017 Dla umów zawieranych na okres 5 lat, tj. do 31.12.2019 Dla umów zawiera- nych na okres 1 lub 2 lat, tj. do 31.12.2015 lub 31.12.2016 Dla umów zawiera- nych na okres 3 lub 5 lat, tj. do 31.12.2017 lub 31.12.2019 bez e - faktury z e - fak- turą bez e - faktury z e - fak- turą 0,3050 0,3137 1 14,49 1 13,49 1 14,49 1 13,49 G12 Stawka strefa I [zł/kWh brutto] Stawka strefa II [zł/kWh brutto] Opłata handlowa [zł/m - c brutto] Dla umów za- wieranych na okres 1, 2 lub 3 lat tj. do 31.12.2015 31.12.2016 lub 31.12.2017 Dla umów zawiera- nych na okres 5 lat tj. do 31.12.201 9 Dla umów zawiera- nych na okres 1, 2 lub 3 lat tj. do 31.12.2015 31.12.2016 lub 31.12.2017 Dla umów za- wieranych na okres 5 lat tj. do 31.12.2019 Dla umów zawiera- nych na okres 1,2 lub 3 lat, tj. do 31.12.2015, 31.12.2016 lub 31.12.2017 Dla umów zawiera- nych na okres 3 lub 5 lat, tj. do 31.12.2017 lub 31.12.2019 bez e - faktury z e - fak- turą bez e - faktury z e - fak- turą 0,3555 0,3654 0,2354 0,2421 1 15,99 1 14,99 1 15,99 1 14,99 2) W dniu 25 grudnia 2014 r. wszedł w życie nowy Regulamin Oferty Gwarancja Stałej Ceny, zastępujący Regulamin obowiązujący od 1 grudnia 2014 r. Załącznikiem do tego Regulaminu był obowiązujący od 1 stycznia 2015 r. do 31 marca 2015 r. cennik, w którym przewidziano dwadzieścia wariantów oferty. Szesnaście z nich - wariant 1 - 16 - skierowane by ły do odbiorców energii elektrycznej będących już klientami ENERGA – OBRÓT SA, cztery - wariant 17 – 20 – wyłącznie do nowych klientów. W wariantach 1 – 16 obowiązującego od 1 stycznia 2015 r. cennika ww. oferty określono cenę sprzedaży energii elektryczn ej dla poszczególnych grup taryfowych (G11k i G12k) i opłatę handlową. Ich wysokość uzależniona została od długości okresu, na jaki zawie- rano umowę i sposobu realizacji przez konsumenta płatności. Jeżeli konsument zade- klarował, że nie będzie korzystał z us ługi e - faktura, to przy wariancie obowiązywania umowy do 31.12.2015 r. i do 31.12.2016 r., opłata handlowa wynosi 14,49 zł/miesiąc, a przy wariancie obowiązywania umowy do 31.12.2017 r. i do 31.12.2019 r. – opłata ta wynosi 15,99 zł/miesiąc. Jeżeli konsume nt zadeklarował, że będzie korzystał z usługi e - faktura przy wariancie obowiązywania umowy do 31.12.2015 r. i do 31.12.2016 r. opłata handlowa wynosi 13,49 zł/miesiąc, a przy wariancie obowiązywania umowy do 31.12.2017 r. i do 31.12.2019 r. – opłata ta wyn osi 14,99 zł/miesiąc. Cena brutto ener- gii dla umów zawartych na okres do końca 2015 r., do końca 2016 r. lub do końca 2017 r. dla taryfy podstawowej całodobowej została ustalona w wysokości 0,3050 zł/kWh, a dla taryfy dziennej (strefa I) i nocnej (strefa I I) odpowiednio w wysokości 0,3555 zł/kWh i 0,2354 zł/kWh. Cena brutto energii dla umów zawartych na okres do końca 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl 2019 r. dla taryfy podstawowej całodobowej została ustalona w wysokości 0,3137 zł/kWh, a dla taryfy dziennej (strefa I) i nocnej (strefa II) odpowiednio w wysokości 0,3654 zł/kWh i 0,2421 zł/kWh. W cenniku tym wprowadzono - wyłącznie dla nowych klientów ENERGA – OBRÓT SA - promocyjne stawki opłaty handlowej 0 zł (warianty 17 – 20). Dotyczyło to sytuacji, gdy nowy klient ENERGA – OBRÓT SA zawierał umowę z ww. ofertą do 31 grudnia 2019 r. Przystępując do takiej umowy przez pierwsze 2 lata jej obowiązywania, tj. do 31 grud- nia 2016 r. klient uzyskiwał zwolnienie z opłaty handlowej. Od 1 stycznia 2017 r. – w zależności od tego czy konsument korzysta z e - faktury, czy nie - opłata ta pobierana zgodnie z wariantem 17 – 20 cennika, została ustalona w wysokości 15,99 zł/miesiąc (w opcji bez e - faktury) i 14,99 zł/miesiąc (w opcji z e - fakturą). Cena brutto energii dla umów zawartych przez nowych odbiorców na ok res do końca 2019 r. dla taryfy podstawowej całodobowej została ustalona w wysokości 0,3137 zł/kWh, a dla taryfy dziennej (strefa I) i nocnej (strefa II) odpowiednio w wysokości 0,3654 zł/kWh i 0,2421 zł/kWh. Zestawienie wysokości proponowanych ww. Regulam inie dla nowych klientów ENERGA – OBRÓT SA taryfowych cen sprzedaży energii elektrycznej i opłaty handlowej (wariant 17 – 20 cennika) przedstawiono w Tabeli A.2. Tabela A.2 Taryfa Cennik promocji Gwarancja Stałej Ceny dla nowych klientów ENERGA OBRÓT SA k orzystają- cych z od 01.01.2015 do 31.03.2015 i zawierających umowy na okres do 31.12.2019 r. G11 Stawka całodobowa [zł/kWh brutto] Opłata handlowa [zł/m - c brutto] Pobierana do 31 grudnia 2016 r. Pobierana od 01.01.2017 bez e - fak- tury z e - fakturą bez e - fak- tury z e - fakturą 0,3137 0,00 0,00 15,99 1 14,99 G12 Stawka strefa I [zł/kWh brutto] Stawka strefa II [zł/kWh brutto] Opłata handlowa [zł/m - c brutto] Pobierana do 31 grudnia 2016 r. Pobierana od 01.01.2017 bez e - fak- tury z e - fakturą bez e - fak- tury z e - fakturą 0,3654 0,2421 0,00 0,00 15,99 1 14,99 3) W dniu 2 lutego 2015 r. zmieniono zapisy rozdz. III pkt 1 i 3 Regulaminu Oferty Gwa- rancja Stałej Ceny mającą zastosowanie do umów zawieranych od 2 lutego 2015 r. do 31 marca 2015 r. Zgodnie z nią, m.in. (…) Po zakończeniu okresu obowiązywania Oferty Klient będzie rozliczany dla jego grupy taryfowej zgodnie z doręczonym i obowiązu- jącym w chwili zakończenia Oferty Standardowym Cennikiem Energii Elektrycznej dla Konsumentów zatwierdzanym uchwałą Zarządu ENERGA – OBRÓT SA z siedzibą w Gdań- sku (…). W przypadku braku odmiennych uzgodnień do rozliczeń stosowane będą ceny i stawki opłat wynikające również z późniejsz ych Cenników ENERGA – OBRÓT SA, o któ- rych Klient powiadamiany jest zgodnie z procedurą określoną w OWU. (…) 4) Od 1 kwietnia 2015 r. do 30 czerwca 2015 r. obowiązywał kolejny Regulamin Oferty Gwarancja Stałej Ceny. Cennik oferty przewidywał stałą cenę sprze daży energii elek- trycznej dla poszczególnych grup taryfowych (G11k i G12k) i opłatę handlową dla po- szczególnych wariantów oferty, której wysokość uzależniono od okresu, na jaki za- warto umowę i sposobu płatności (bez usługi e - faktura z wariantem obowiązywan ia 22 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl umowy do 31.12.2015 r. i 31.12.2016 r. - 14,99 zł/miesiąc oraz z wariantem obowią- zywania umowy przez 36 miesięcy i przez 48 miesięcy - 15,99 zł/miesiąc, zaś z usługą e - faktura i wariantem obowiązywania umowy przez 36 miesięcy i przez 48 miesięcy – 14,99 zł/miesiąc). Cena brutto energii dla umów obowiązujących przez 36 miesięcy dla taryfy podstawowej całodobowej została ustalona na poziomie 0,3050 zł/kWh, a dla taryfy dziennej (strefa I) i nocnej (strefa II) odpowiednio na poziomie 0,3555 zł/kWh i 0,2354 zł/kWh. Cena brutto energii dla umów obowiązujących przez 48 miesięcy dla taryfy podstawowej całodobowej została ustalona na poziomie 0,3137 zł/kWh, a dla taryfy dziennej (strefa I) i nocnej (strefa II) odpowiednio na poziomie 0,3654 zł/kWh i 0,2421 zł/kWh . Od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. wprowadzona została kontynuacja ww. oferty Gwarancja Stałej Ceny na niezmienionych dla odbiorców warunkach cenowych. Tabela A.3 Taryfa Cennik promocji Gwarancja Stałej Ceny obowiązujący od 01.04.2015 do 30.06.2015 oraz od 01.07.2015 do 31.12.2015 G11 Stawka całodobowa [zł/kWh brutto] Opłata handlowa [zł/m - c brutto] Dla umów zawie- ranych na okres 36 miesięcy Dla umów zawiera- nych na okres 48 miesięcy Dla umów zawieranych na okres 36 miesięcy Dla umów zawieranych na okres 48 miesięcy bez e - fak- tury z e - fakturą bez e - faktury z e - fakturą 0,3050 0,3137 1 15,99 1 14,99 1 15,99 1 14,99 G12 Stawka strefa I [zł/kWh brutto] Stawka strefa II [zł/kWh brutto] Opłata handlowa [zł/m - c brutto] Dla umów zawiera- nych na okres 36 miesięcy Dla umów zawiera- nych na okres 48 miesięcy Dla umów zawiera- nych na okres 36 miesięcy Dla umów zawiera- nych na okres 48 miesięcy Dla umów zawieranych nas okres 36 miesięcy Dla umów zawieranych na okres 48 miesięcy bez e - fak- tury z e - fakturą bez e - faktury z e - fakturą 0,3555 0,3654 0,2354 0,2421 1 15,99 1 14,99 1 15,99 1 14,99 Karty akt postępowania : k. 45 - 51 , 57 – 58, 1183 - 1186 [13] T ARYFA G I STANDARDOW Y CENNIK ENERGII ELEK TRYCZNEJ DLA KONSUME NTÓW BĘDĄCYCH ODBIOR CAMI ENERGA - OBRÓT SA 1) Zgodnie z obowiązującą od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r. taryfą ENERGA – OBRÓT SA (zatwierdzoną decyzją Prezesa URE z dnia 17 grudnia 2013 r., DRE - 4211 - 51(10)/2013/13857/VII/WDR/KGo) ceny za energię elektryczną dla odbiorców z grupy taryfowej G kształto wały się na poziomie: Tabela B.1 GRUPA TARYFOWA CENA ENERGII ELEKTRYCZNEJ SYMBOL CAŁODOBOWA DZIENNA/SZCZYTOWA NOCNA/POZASZCZYTOWA Zł/kWh brutto Podstawowa (G11) 0,3133 23 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Tanie Godziny (G12) 0,3625 0,2401 Oszczędne Noce i Weekendy (G12w) 0,3793 0,2517 Ekonomiczna Dolina (G12r) 0,4154 0,1953 2) Prezes URE decyzją z 17 lutego 2015 r. (DRE - 4211 - 38(11)/2014/2015/13857/VIII/JSz) odmówił zatwierdzenia ustalonej przez ENERGA – OBRÓT SA taryfy dla energii elektrycz- nej, w związku z czym okres obowiązywania dotychczasowej taryfy został wydłużony. 3) Decyzj ą z 1 lipca 2015 r. Prezes URE (DRE - 4211 - 29(3)/2015/13857/VIII/JSz) zatwierdził stosowane przez ENERGA – OBRÓT SA taryfy dla energii elektrycznej na okres od 1 sierp- nia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., które zostały ustalone na następującym poziomie: Tabela B. 2 GRUPA TARYFOWA CENA ENERGII ELEKTRYCZNEJ SYMBOL CAŁODOBOWA DZIENNA/SZCZYTOWA NOCNA/POZASZCZY- TOWA Zł/kWh brutto Podstawowa (G11) 0,3133 - - Tanie Godziny (G12) - 0,3625 0,2401 Oszczędne Noce i Weekendy (G12w) - 0,3793 0,2517 Ekonomiczna Dolina (G12r) - 0,4154 0,1953 5) Decyzją z 17 grudnia 2015 r. Prezes URE (DRE - 4211 - 52(11)/2015/13857/IX/JSz) za- twierdził stosowane przez ENERGA – OBRÓT SA taryfy dla energii elektrycznej na okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., które zostały us talone na następującym poziomie: Tabela B.3 GRUPA TARYFOWA CENA ENERGII ELEKTRYCZNEJ SYMBOL CAŁODOBOWA DZIENNA/SZCZYTOWA NOCNA/POZASZCZY- TOWA Zł/kWh brutto Podstawowa (G11) 0,3101 - - Tanie Godziny (G12) - 0,3588 0,2376 Oszczędne Noce i Weekendy (G12w) - 0,3754 0,2491 Ekonomiczna Dolina (G12r) - 0,4113 0,1935 6) Decyzją z 16 grudnia 2016 r. Prezes URE (DRE.WRE.4211.23.15.2016.KKu) zatwierdził stosowane przez ENERGA – OBRÓT SA taryfy dla energii elektrycznej na okres od 1 stycz- nia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., które zostały ustalone na następującym poziomie: Tabela B. 4 GRUPA TARYFOWA CENA ENERGII ELEKTRYCZNEJ SYMBOL CAŁODOBOWA DZIENNA/SZCZYTOWA NOCNA/POZASZCZY- TOWA 24 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Zł/kWh brutto Podstawowa (G11) 0,2969 - - Tanie Godziny (G12) - 0,3464 0,2247 Oszczędne Noce i Weekendy (G12w) - 0,3625 0,2358 Ekonomiczna Dolina (G12r) - 0,3980 0,1801 8) E NERGA – OBRÓT stosuje również zatwierdzany przez Zarząd Spółki standardowy cennik energii elektrycznej dla konsumentów . C eny energii elektrycznej i stawka opłaty han- dlowej przewidziane w cenniku standardowym w latach 2015 – 20 17 nie były zmieniane i kształt owały się na następującym poziomie : Tabela B. 5 GRUPA TARYFOWA CENA ENERGII ELEKTRYCZNEJ OPŁATA HANDLOWA SYMBOL CAŁODOBOWA DZIENNA strefa 1 NOCNA strefa 2 zł/kWh brutto zł/miesiąc brutto Podstawowa (G11k) 0,3474 7,50 Tanie Godziny (G12k) 0,4017 0,2665 Karty akt postępowania : k. 1164, 1181 , 1197 [14] PREZES UOKIK OTRZYM AŁ LICZNE SKARGI KON SUMENTÓW DOTYCZĄCE K WESTIONOWANYCH W SEN TENCJI WW . P OSTANOWIENIA O WSZCZ ĘCIU DZIAŁAŃ SPÓŁKI STANOWIĄCE KARTY AKT NR 435 – 878 I NR 1076 - 1150. W OPARCIU O USTALONY STAN FAKTYCZNY P REZES U RZĘDU ZWAŻYŁ , CO NASTĘPUJE : Interes publiczny: [15] Podstawowym warunkiem determinującym rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie ustalenie, czy na skutek działań przedsiębiorcy zagrożony został interes publicznoprawny. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publi cznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsument ó w. Interpretacja pojęcia interesu pu- blicznoprawnego, wymaga odniesienia do ukształtowanego w tym zakresie orzecznic- twa, zgodnie z którym naruszenie interesu publicznoprawnego ma miejsce, gdy skut- kam i działań sprzecznych z przepisami prawa dotknięty został „szerszy krąg uczestni- ków rynku”, a także, gdy działania te wywołują na rynku inne niekorzystne zjawiska (por. wyrok Sądu Najwyższego, III SK 40/07, z dnia 5 czerwca 2008 r.). W przedmioto- wym aspekc ie, warunkiem koniecznym do zastosowania ustawy jest, aby działanie przedsiębiorcy, któremu zarzucono naruszenie jej przepisów, stanowiło potencjalne zagrożenie interesu publicznego, nie zaś jednostki lub grupy. [16] Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albo- wiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy skorzystali lub mo- gli skorzystać z oferty Spółki dotyczącej zawarcia umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energi i elektrycznej. Objęte zarzutem działanie przedsiębiorcy wymierzone jest w szeroki krąg uczestników rynku, ponieważ jest ono skierowane do członków określonej zbiorowości tj. wszystkich rzeczywistych i potencjalnych odbiorców świad- czonych przez Spółkę usłu g kompleksowych i usług sprzedaży energii elektrycznej. 25 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl W związku z powyższym uznać należy, że w niniejszej sprawie możliwość zagrożenia interesu publicznoprawnego uzasadnia ocenę zachowań Spółki w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsume ntów. Status przedsiębiorcy: [17] Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za przedsiębiorcę uważa się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodar- czej. Z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o sw obodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1829 ze zm.) wynika, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykon ująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. [18] W przedmiotowej sprawie strona postępowania posiada status przedsiębiorcy. Spółka ENERGA – OBRÓT działa w formie prawnej spółki akcyjnej, wpisanej do rejestru przed- siębiorców Krajowego Rejestru Sądoweg o. Prowadzi ona we własnym imieniu działal- ność gospodarczą, która obejmuje m.in. usługi kompleksowe i usługi sprzedaży energii elektrycznej. W konsekwencji, działania Spółki mogą podlegać kontroli dokonywanej w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkuren cji i konsumentów. Przesłanki wydania decyzji zobowiązującej z art. 28 uokik: [19] Podstawę prawną wydania przedmiotowej decyzji stanowi przepis art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 28 ust. 1 uokik, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zosta- nie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub będących podstawą wszczęcia postępowania - że został naruszony zakaz, o którym mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowiąże się do podjęcia lub zanie- chania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków, Prezes Ur zędu może, w drodze decyzji, zobowiązać przedsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań. W przypadku gdy przedsiębiorca zaprzestał naruszania zakazu, o którym mowa w art. 24, i zobowiąże się do usunięcia skutków tego narusze- nia, zdanie pierwsze stosuje się odp owiednio. [20] Istota decyzji zobowiązującej polega na zawarciu quasi - porozumienia pomiędzy Pre- zesem UOKiK a przedsiębiorcą 1 .W doktrynie podkreśla się, że decyzja zobowiązująca stanowi jeden z najbardziej skutecznych mechanizmów będących w dyspozycji Preze sa UOKiK, których celem jest doprowadzenie działań przedsiębiorców do stanu zgodności z prawem ochrony konkurencji i konsumentów 2 . Przyczyną wysokiej skuteczności pro- cedury zobowiązującej jest przede wszystkim proporcjonalne rozłożenie obciążeń i ko- rzyści po obu stronach tej relacji administracyjno - prawnej. Każda ze stron, tj. Prezes UOKiK i przedsiębiorca wnosi swoisty „wkład” w doprowadzenie do stanu zgodności z prawem, poświęcając z reguły pewne wartości, a w zamian zyskując inne, przy czym ostatecznie z yskuje konsument, którego interes podlega szczególnej ochronie. 3 [21] Analiza przepisu art. 28 ust. 1 uokik pozwala jednoznacznie stwierdzić, że Prezes UOKiK może wydać powyższą decyzję w sytuacji łącznego spełnienia następujących przesłanek: uprawdopodobn ienia w trakcie postępowania stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów; 1 D. Miąsik [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów Komentarz , Warszawa 2009r., s. 1048; 2 J. Sroczyński, Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów: decyzja zobowiązująca (uwagi praktyczne oraz de lege ferenda ), IKAR 1/2012, s.99; 3 J. Sroczyński, Naruszenie (…), op. ci t., s. 99, 26 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl zobowiązania się przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków; uznania przez Prezesa UOKiK za celowe nałożenie obowiązku wykonania przedłożonego przez przedsiębiorcę zobowiązania. Uprawdopodobnienie ( semiplena probatio ) oznacza, że na korzyść strony postępowania (przedsiębiorcy) odstąpiono od udowodnienia określonych faktów na rzecz uprawdopodobnienia – na podstawie okoliczności sprawy, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania, że stosuje on określoną w art. 24 uokik praktykę. 4 Uprawdopodobnienia wymagają wszystkie przesłanki z zakazu określonego w art. 24 ust. 2 uokik łącznie, a nadto Prezes UOKiK musi uznać za zasadne przyjęcie tego zobowiązania. Wobec powyższego, stwierdzić należy, że do wydania decyzji zobowiązującej konieczne jest wystąpienie następujących przesłanek: uprawdopodobnienie bezprawności dzi ałania przedsiębiorcy naruszającego zbiorowe interesy konsumentów, złożenie zobowiązania przez przedsiębiorcę, uznanie przez Prezesa UOKiK za celowe nałożenie obowiązku wykonania przedłożonych przez przedsiębiorcę zobowiązań. Uprawdopodobnienie bezprawno ści działań: [22] Pojęcie bezprawności nie jest pojęciem prawnie zdefiniowanym. Należy zatem przy- jąć, zgodnie z jego literalnym brzmieniem, że „działanie bezprawne” to zachowanie sprzeczne z nakazem lub zakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie za- stosowanie w stosunkach wewnętrznych oraz z zasadami współżycia społecznego. Bez- prawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tj. niezależnym od wystąpienia szkody, czy też zamiaru po stronie przedsiębiorcy dopuszczającego się działań bez- prawnych. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone za- chowanie koliduje z przepisami prawa 5 . Przesłankę w postaci bezprawności działania przedsiębiorcy, Prezes Urzędu wywodzi z naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsu mentów. Z god- nie z art. 24 ust. 1 uokik zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W świetle natomiast przepisu art. 24 ust. 2 ww. ustawy przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie s przeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, w szczegól- ności , jak wymienia przepis art. 24 ust. 2 pkt 3) uokik, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. W ocenie Prezesa Urzędu w analizowanym przypadku sprzeczno ść z prawem lub do- brymi obyczajami zachowań Spółki może polegać na naruszeniu określonego w art. 3 upnpr zakazu stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych oraz niezgodności podejmo- wanych działań z przepisami upk , która określa w szczególności: obowiązki przedsię- biorcy zawierającego umowę z konsumentem, zasady i tryb zawierania z konsumentem umowy na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa, a także zasady i tryb wykonywa- nia przysługującego konsumentowi prawa odstąpienia od umowy zawartej na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa. 4 M. Sieradzka [w:] K.Kohutek, M.Sieradzka, U stawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, War- szawa 2008, s. 681; 5 por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz , pod red. J. Szwaji, CH Beck, Warszawa 2000, s. 117 - 118; 2 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Odnosząc się do zakazu stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 upnpr, praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nie uczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Przepis ten ma ch arakter klauzuli generalnej, która w celu wyka- zania stosowania danej praktyki wymaga odpowiedniej konkretyzacji. J ako bezprawne kwalifikuje się zachowania sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami, bez względu na winę, nawet świadomość sprawcy. Bezprawność ma charakter obiektywny, niezależny od wystąpienia szkody i zamiaru podmiotu dop uszczającego się bezprawnych działań. Przez praktykę rynkową rozumie się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświad- czenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Produktem w rozu- mieniu art. 2 ust. 3 upnpr jest każdy towar lub usługa, w tym nieruchomości, prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych. Artykuł 4 ust. 2 upnpr stanowi, że za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szcze- gólności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk. Praktyki te nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych w ust. 1. W myśl art. 5 ust. 1 upnpr praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego kon- sumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd działan iem może być w szczególności rozpowszechnianie nie- prawdziwych informacji (art. 5 ust. 2 pkt 1 upnpr). Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wprowadzające w błąd działanie może w szczególności dotyczyć praw konsumenta, w szczególności: ceny, sp osobu obliczania ceny lub istnienia szcze- gólnej korzyści cenowej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 upnpr praktykę rynkową uznaje się za zaniechanie wprowadza- jące w błąd, jeżeli pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyc zącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. W razie wątpliwości za istotne informacje, o których mowa powyżej, uważa się informacje, które przedsiębiorca stosujący praktykę rynkową jest obowiązany po- dać konsumentom na podstawie odrębnych przepisów (art. 6 ust. 2 upnpr). Wprowadzającym w błąd zaniechaniem może być w szczególności zatajenie lub nie- przekazanie w sposób jasny, jednoznaczny lub we właściwym cz asie istotnych infor- macji dotyczących produktu (art. 6 ust. 3 pkt 1 upnpr). Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 4 upnpr w przypadku propozycji nabycia produktu, za istotne informacje uznaje się w szczególności imię, nazwisko (nazwę) i adres przedsię- biorcy (sie dzibę) oraz przedsiębiorcy, na którego rzecz działa (pkt 2), cenę uwzględ- niającą podatki lub, w przypadku gdy charakter produktu nie pozwala w sposób racjo- nalny na wcześniejsze obliczenie ceny, sposób, w jaki cena jest obliczana, jak również wszelkie dodat kowe opłaty za transport, dostawę lub usługi pocztowe lub, w sytuacji gdy wcześniejsze obliczenie tych opłat nie jest w sposób racjonalny możliwe, informa- cję o możliwości powstania takich dodatkowych kosztów (pkt 3), a także informacje o istnieniu prawa do odstąpienia od umowy lub rozwiązania umowy, jeżeli takie prawo wynika z ustawy lub umowy (pkt 5). 28 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Model przeciętnego konsumenta [23] Ocena każdej praktyki rynkowej dokonywana jest z punktu widzenia przeciętnego kon- sumenta. Artykuł 2 pkt 8 upnpr wskazuje, że przez przeciętnego konsumenta rozumie się konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny tej dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, języ- kowych i przynależnośc i danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szcze- gólnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. Zachowanie Spółki w zakresie stawianych zarzutów stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych powinno zatem podlegać ocenie w odniesieniu do przeciętnego konsumenta. W przedmiotowej sp rawie oferta zawarcia umowy sprze- daży energii elektrycznej, a w konsekwencji zmiana sprzedawcy energii elektrycznej, nie była skierowana do szczególnej grupy konsumentów. Odbiorcami usług świadczo- nych w tym zakresie przez Spółkę są osoby pełnoletnie, w róż nym wieku, o zróżnico- wanym wykształceniu i dochodach oraz świadomości o otaczającej ich rzeczywistości. Osoby te są odbiorcami energii elektrycznej zużywanej w gospodarstwach domowych. W świetle kwestionowanych praktyk Spółki, model przeciętnego konsumenta należy stworzyć bez odwoływania się do przynależności do szczególnej grupy konsumentów. Jednakże, określając model przeciętnego konsumenta w niniejszej sprawie, nie można zignorować specyfiku rynku, na którym działa Przedsiębiorca. Trzeba bowiem zwrócić u wagę, iż w świadomości wielu osób, nie tylko starszych, podmiotem, który dostarcza energię elektryczną (bez rozróżnienia na sprzedawcę i dystrybutora) jest zakład ener- getyczny lub firma energetyczna . Podkreślenia natomiast wymaga, iż liberalizacja rynku e nergii elektrycznej w Polsce, która miała miejsce w 2007 r., doprowadziła do rozdzielenia sprzedaży energii elek- trycznej od świadczenia usługi dystrybucji. Operator systemu dystrybucyjnego oraz sprzedawca energii elektrycznej to dwa różne podmioty działają ce na rynku energii elektrycznej. Jednak wiele osób nie jest świadomych tej kwestii, nie posiadając rze- czywistego zorientowania o powstałym na rynku podziale przedsiębiorstw energetycz- nych, m. in. na sprzedawców i dystrybutorów energii elektrycznej. Do 200 7 r. w ich świadomości funkcjonował bowiem jeden podmiot dostarczający energię elektryczną, który miał ugruntowaną pozycję na rynku, a dla wielu konsumentów był znany jako przedsiębiorstwo państwowe – zakład energetyczny. Z powyższego wynika zatem, iż nawe t świadomy i wyedukowany konsument może mieć problem z rozróżnieniem pod- miotów działających na rynku energii elektrycznej. W szczególności problem ten doty- czy osób starszych, które w praktyce mają bardzo niską świadomość zmieniającego się otoczenia prawno – gospodarczego i nie orientują się w funkcjonowaniu rynku energii elektrycznej zaś zakład energetyczny w ich świadomości to zarówno dystrybutor, jak i sprzedawca energii elektrycznej. Konsumenci na rynku energii elektrycznej, ze względu na skalę i tempo z mian, będą- cych efektem dokonującego się postępu, nie mają odpowiedniej wiedzy, zarówno eko- nomicznej, jak i specjalistycznej. Podkreślenia wymaga, iż poza zagadnieniami doty- czącymi struktury rynku energetycznego i jego segmentacji z podziałem na różne przed siębiorstwa, dla przeciętnego konsumenta problematyczną kwestię stanowi ana- liza dokumentów dotyczących dostarczania energii elektrycznej, w tym w szczególno- ści dotyczących sprzedaży energii elektrycznej. Wskazać należy, że stosowane przez sprzedawców energ ii wzorce umowne (wzorce umowy sprzedaży energii elektrycznej czy Ogólne Warunki Umowy) charakteryzuje niski stopień przejrzystości, ze względu na formę graficzną, w jakiej wzorzec przedkładany jest konsumentowi, tj. nieczytelny układ graficzny tekstu, mał a czcionka, liczne wyjątki, czy odesłania. Co więcej, sama treść wzorca, z uwagi na zawiłą terminologię (techniczną, prawniczą) i szeroką siatkę 29 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl pojęć, nie jest łatwa do zrozumienia dla przeciętnego konsumenta. Ponadto dla kon- sumentów szczególnie złożoną i skomplikowaną problematykę stanowi kwestia ustala- nia kosztów za energię elektryczną. Powyższe dotyczy również samych taryf i zawar- tych w nich stawek opłat za zużycie energii elektrycznej, których analiza może przy- sporzyć problemów przeciętnemu konsumentow i, a w szczególności osobie starszej. W związku z powyższym przedsiębiorca energetyczny składając konsumentom swoją ofertę winien dołożyć należytej staranności w przekazywaniu informacji na temat wa- runków umowy. Pokłosiem uwolnienia – wskutek liberalizacji - rynku sprzedaży energii elektrycznej było pojawienie się bardzo wielu podmiotów świadczących usługi sprzedaży energii elektrycznej, rozpoczęcie przez nie gry konkurencyjnej na rynku i rywalizacji o klientów. Powyższe doprowadziło do sytuacji, w której przedsiębiorcy energetyczni zaczęli wykorzystywać całkiem nowe kanały dystrybucji swojej oferty wśród konsu- mentów. Ponieważ domokrążna sprzedaż energii elektrycznej była dla konsumentów czymś zupełnie nieznanym, wizyty przedstawicieli przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie sprzedaży energii elektrycznej mogą stanowić dla nich zasko- czenie. Co więcej konsumenci w trakcie powyższych wizyt najczęściej nie posiadają szczegółowej wiedzy dotyczącej obecnej s ytuacji, jaka panuje na rynku energii elek- trycznej. Konsumenci korzystający z usług tzw. sprzedawców z urzędu z reguły nie spotykali się z większymi nieprawidłowościami w związku z zawartą z nim umową. W konsekwencji trudno oczekiwać, aby wykazywali wzmoż oną czujność i podejrzliwość co do działań odwiedzających ich domy przedstawicieli przedsiębiorców energetycz- nych. W związku z powyższym jakiekolwiek nieuczciwe działanie ze strony komercyj- nych sprzedawców energii elektrycznej, w tym brak transparentności w przekazywaniu konsumentom informacji w trakcie wizyt w ich domach, może prowadzić do podejmo- wania przez nich decyzji o transakcjach z tymi przedsiębiorcami, jakich by w innych okolicznościach nie podjęli. Ponadto wielu konsumentów nie zawsze wie, jak moż e dochodzić ewentualnych rosz- czeń, gdy ich interes jest naruszany, gdyż nie mają takiej wiedzy technicznej, ekono- micznej, prawnej oraz doświadczenia rynkowego, jakim dysponują dostawcy energii elektrycznej na rynku energii. 6 Należy zauważyć, że liberalizac ja rynku energii elektrycznej w innych krajach euro- pejskich również zwiększyła różnicę w poziomie wiedzy między konsumentami i przed- siębiorcami, a sytuację tę wykorzystywali nieuczciwi sprzedawcy energii elektrycznej. Tytułem przykładu należy wskazać decyz ję włoskiego organu ochrony konkurencji i konsumentów (AGCM) – sprawa Tribunale Amministrativo Regionale del Lazio, Sezione I, Sentenza del 25 Marzo2009 caso Enel S.p.A. contro Autorità Garantedella Concorrenza e del Mercato . Sprawa ta dotyczyła wprowadza jących w błąd i agresyw- nych praktyk handlowych w zakresie promocji i dostawy energii elektrycznej we Wło- szech po liberalizacji rynku i została rozpatrzona przez trybunał administracyjny, który uznał, że na rynku energii elektrycznej przejście z monopolu na rynek zliberalizowany nie tylko zmieniło relacje między ofertą a popytem, ale również zwiększyło różnicę w poziomie wiedzy między konsumentami a przedsiębiorcami. Trybunał uznał, że w ta- kim kontekście nie można oczekiwać, że przeciętny konsument (tj. osob a, która z re- guły jest dostatecznie dobrze poinformowana, jeżeli chodzi o warunki rynkowe), ma lub uzyska niezbędną wiedzę lub informacje pozwalające na zlikwidowanie tej różnicy. Zasadniczo trybunał wziął pod uwagę fakt, że na detalicznym rynku energii el ektrycz- nej przeciętny konsument nie przystosował się jeszcze do nowej sytuacji rynkowej i że należy odpowiednio ustalić rozsądny poziom wiedzy, jakiej można oczekiwać od prze- ciętnego konsumenta . Trybunał wskazał, że poziomu wiedzy przeciętnego konsumenta n ie można ocenić w kategoriach jedynie statystycznych (…) należy uwzględnić czynniki 6 S. Smyczek, „Edukacja rynkowa konsumentów na rynku energii elektrycznej” (w:) „Konsument na rynku ener- gii elektrycznej” pod red. M. Czarneckiej, wyd. C.H. Beck 2013, s. 2 - 3. 30 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl społeczne, kulturowe i gospodarcze, w tym kontekst gospodarczy i warunki rynkowe, w których działa konsument (…) nie można ignorować znaczenia cech towarów lub usług wraz z e specyfiką odpowiedniego sektora rynku. 7 Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu konstruując wzorzec przeciętego konsu- menta na potrzeby przedmiotowego postępowania, musi wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, tj.: specyfikę rynku energi i elektrycznej oraz poziom wiedzy konsumentów na temat zachodzących na nim zmian. W przedmiotowej sprawie tryb oferowania przez przedsiębiorcę i tryb zawarcia umów kompleksowych lub umów sprzedaży energii elektrycznej i skorzystania z oferty GSC, czy zmian a sprzedawcy energii elektrycznej nie były skierowane do szczególnej grupy konsumentów. Odbior- cami usług świadczonych przez Spółkę są osoby, w różnym wieku, o zróżnicowanym wykształceniu i dochodach oraz świadomości o otaczającej ich rzeczywistości. Osoby te są odbiorcami energii elektrycznej zużywanej w gospodarstwach domowych. Na po- trzeby niniejszej sprawy konstrukcję modelu przeciętnego konsumenta należy stwo- rzyć bez odwoływania się do przynależności do szczególnej grupy konsumentów. Uprawdopodobnienie zarzucanych praktyk: [24] Pierwszy z postawionych Spółce zarzutów stosowania praktyk naruszających zbio- rowe interesy konsumentów dotyczy zaniechania wprowadzającego w błąd polegają- cego na pominięciu w trakcie składania propozycji skorzy stania z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwarancja Stałej Ceny konsumentom będącym klientami Spółki rozliczanym według taryfy ENERGA – OBRÓT dla energii elektrycznej sprzedawanej od- biorcom z grupy taryfowej G istotnych informacji potrzebnych im do podjęcia decyzji o skorzystaniu z tej oferty, dotyczących obowiązku uiszczania dodatkowej opłaty han- dlowej, której taryfa G nie przewiduje, i której konsumenci rozliczani dotąd na pod- stawie taryfy G nie ponoszą. Up rawdopodobniając zarzucana praktykę należy wskazać, że z godnie z art. 6 ust. 1 upnpr praktykę rynkową uznaje się za zaniechanie wprowadzające w błąd, jeżeli po- mija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez prze- ciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Art. 6 ust. 3 pkt 1 upnpr przewiduje, że wprowadzającym w błąd zaniechaniem może być w szczególności zatajenie lub nieprz ekazanie w sposób jasny, jednoznaczny lub we wła- ściwym czasie istotnych informacji dotyczących produktu. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 pkt 3 upnpr w przypadku propozycji nabycia produktu, za istotne informacje uznaje się m.in. cenę uwzględniającą podat ki lub, w przypadku gdy charakter produktu nie pozwala w sposób racjonalny na wcześniejsze obliczenie ceny, sposób, w jaki cena jest obliczana, jak również wszelkie dodatkowe opłaty za transport, dostawę lub usługi pocztowe lub, w sytuacji gdy wcześniejsze obliczenie tych opłat nie jest w sposób racjonalny możliwe, informację o możliwości powstania takich dodatkowych kosztów. Skorzystanie z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwarancja Stałej Ceny konsumen- tom będącym klientami Spółki rozliczanym według taryfy ENERGA – OBRÓT dla energii elektrycznej sprzedawanej odbiorcom z grupy taryfowej G proponowane było przez Spółkę w lokalu przedsiębiorcy (jej placówkach sprzedażowych) oraz za pośrednictwem telefonicznego kanału dystrybucji. Zgodnie ze stosowanymi s tandardami obsługi klienta, w przypadku zawierania umów w lokalu Spółki, tj. jej placówkach sprzedażowych odbiorcy energii elektrycznej - zgła- szający się do jej placówek w celu zawarcia bądź zmiany dotychczasowej umowy - 7 Dokument roboczy Komisji Europejskiej z dnia 3 grudnia 2009 r. „Wytyczne w spra wie wdrożenia /wykonania dyrektywy 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych”, s. 28. 31 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl otrzymują niezbędne informacje oraz każdorazowo komplet dokumentów stanowią- cych integralną część umowy, w tym Ogólne Warunki Umów dla Konsumentów, doku- ment stanowiący podstawę rozliczeń - w zależności od wybranej formy rozliczeń - ta- ryfę energii elektryczn ej, bądź ofertę wraz z jej regulaminem i cennikiem. Powyższe działanie są potwierdzane oświadczeniem, w którym odbiorca potwierdza, że dorę- czono mu treść stosownych dokumentów wraz z załącznikami będącymi integralną czę- ścią umowy oraz, że zapoznał się z ic h treścią przed zawarciem umowy. Odbiorca przed zawarciem umowy ma możliwość zapoznania się z przedstawionymi dokumentami. Taki tryb zawierania umów w lokalu przedsiębiorstwa zapewnia przekazanie przeciętnemu konsumentowi istotnych informacji potrzebnych d o podjęcia decyzji dotyczącej umowy zawieranej w tym trybie. Przedstawiciele w placówkach sprzedażowych reali- zują szereg obowiązków informacyjnych polegających m.in. na informowaniu odbiorcy o szczegółach proponowanej oferty wolnorynkowej, w tym cenie brut to energii elek- trycznej wraz ze wszystkimi dodatkowymi opłatami, terminie obowiązywania, warun- kach i sposobie wypowiedzenia umowy, a odbiorcę przyłączonego do sieci dystrybucyj- nej ENERGA - OPERATOR o tym, że Spółka jest dla niego sprzedawcą pełniącym funkcję sprzedawcy z urzędu i wynikającej z tego możliwości wyboru rozliczeń w oparciu o taryfę energii elektrycznej zatwierdzana przez Prezesa URE wraz z podaniem cen brutto energii. Dowód: pismo Sp ółki z 6 września 2016 r. - k. 918 - 919 W okresie od stycznia d o października 2015 r. Spółka prowadziła działania polegające na telefonicznym proponowaniu konsumentom – mającym zawartą ze Spółką umowę kompleksową i rozliczanym za pobraną energię elektryczną na podstawie obowiązują- cej taryfy G zatwierdzonej przez Preze sa URE – skorzystania z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwarancja Stałej Ceny. Kontakt telefoniczny z konsumentem w tym za- kresie był inicjowany przez Spółkę. W sytuacji, gdy to konsument kontaktował się te- lefonicznie ze Spółką w celu wyjaśnienia zaga dnień związanych z realizowaną na jego rzecz usługą sprzedaży energii elektrycznej Spółka podejmowała działania majce na celu przedstawienia mu w trakcie prowadzonej rozmowy propozycji zawarcia skorzy- stania z ww. oferty. Konsument, będący odbiorcą energii elektrycznej sprzedawanej przez ENERGA - OBRÓT , rozliczany według taryfy zatwierdzanej przez Prezesa URE, w momencie nawiązania rozmowy telefonicznej z przedstawicielem Spółki kontaktującym się z nim w celu przedstawienia propozycji skorzystania z oferty Gw arancja Stałej Ceny był taką propo- zycją zaskakiwany i nie był dostatecznie zorientowany w warunkach, na jakich świad- czona jest mu usługa sprzedaży energii elektrycznej. Nie posiadał on wiedzy o cenach energii elektrycznej obowiązujących w danym okresie na podstawie taryfy zatwierdzo- nej przez Prezesa URE dla ENERGA - OBRÓT. W związku z czym konsument, któremu była składana ww. oferta, nie był w stanie podjąć racjonalnej i przemyślanej decyzji o skorzystaniu z tejże oferty. Koncentrował się on na wynikających z kierowanej do niego informacji, że cena energii elektrycznej w okresie, na jaki zostanie zawarta umowa z ofertą GSC nie wzrośnie, przez co uzyska on z tego tytułu realne profity, a także uniknie podwyżki cen energii elektrycznej w okresie w jakim będzie o n korzystał z tej oferty. Konsument nie był informowany o tym, że będąc rozliczanym według ta- ryfy ponosi on, poza opłatami za zakupioną energię elektryczną, dodatkow ą opłat ę , jaką jest opłata handlowa przewidziana w ww. ofercie. Pominięcie tej istotnej inf or- macji mogło skutkować podjęciem przez konsumenta decyzji, której w sytuacji gdyby otrzymałby pełną i rzetelną informację nie podjąłby. Takie wnioski należy wywieść z kierowanych do Prezesa UOKiK wystąpień konsumen- tów, dokumentu wewnętrznego będącego skryptem rozmowy telefonicznej mającej na celu przedstawienie konsumentowi przez konsultanta Spółki oferty Gwarancja Stałej 32 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Ceny oraz stenogramów rozmów przeprowadzonych z konsumentami, załączonych do pism Spółki z: - 31 lip ca 2015 r., znak: […] , - 27 sierpnia 2015 r., znak: […] , - 27 sierpnia 2015 r., znak: […] , - 31 sierpnia 2015 r., znak: […] , Dowód: k. 75 - 143 Dodatkowo, mając na uwadze poziom cen energii elektrycznej wynikających z taryf zatwierdzanych dla ENERGA - OBRÓT na lata 2014 – 2017 [zobacz: pkt [13] ustaleń ] na- leży zauważyć, że informowanie odbiorców energii rozliczanych wg taryfy o tym, że skorzystanie z oferty GSC umożliwi im unikni ę cie podwyżek cen energii było działaniem mającym na celu nakłonienie ich do skorzystanie z tej oferty, nie uwzgledniającym rzeczywistej sytuacji rynkowej kreowanej decyzjami Prezesa URE podejmowanymi w zakresie określania ta ryf energii elektrycznej. W rzeczywistości taryfowa cena energii elektrycznej sprzedawanej przez ENERGA – OBRÓT w 2014 i 2015 r. nie zmieniła się (podstawowa całodobowa stawka wynosiła 0,3133 zł/kWh brutto). W 2016 r. taryfowa cena energii elektrycznej sprze dawanej przez ENERGA – OBRÓT (podstawowa stawka całodobowa) spadła do poziomu 0,3101 zł/kWh brutto), a w 2017 r. do poziomu 0,2969 zł/kWh. Decydując się na skorzystanie z oferty GSC konsument rozliczany wg taryfy ENERGA – OBRÓT naraził się nie tylko na ponosze nie dodatkowej opłaty w postaci opłaty handlowej, ale z perspektywy czasu nie uzyskał on również profitów z tytułu zamroże- nia na czas wykonywania umów z ofertą GSC ceny energii elektrycznej, gdyż ceny ta- ryfowe w 2016 i 2017 r. uległy obniżeniu. Odbiorcy energii elektrycznej, będący konsumentami, w wystąpieniach znajdujących się w aktach postępowania, dotyczących działań osób reprezentujących i działających w imieniu i na rzecz ENERGA – OBRÓT wskazywali m. in., że: 1) Wnoszę o unieważnienie umowy kompleksowe j o numerze (…), ponieważ w czasie rozmowy telefonicznej przedstawiając ofertę konsultant nie poinformował mnie o tym, że: (…) do miesięcznych rachunków będzie doliczana opłata handlowa w wy- sokości 14,99 PLN brutto (…). Nie wiedziałem więc, że przyjęcie pr oponowanej oferty oznacza wzrost rachunków, w moim przypadku przy takim samym zużyciu energii około 20%. Dlatego też nigdy nie zaakceptowałbym tak niekorzystnych dla siebie warunków. Ostatnia faktura jest tego dowodem, gdzie naliczono opłatę han- dlową w wys okości 14,99 brutto (rocznie 179,88 PLN – jest to kwota ponad 2 śred- nich miesięcznych opłat). (…) Uważam, że w rozmowie telefonicznej ukryto powyż- sze informacje i na tej podstawie stwierdzam, że zastosowano wobec mojej osoby nieuczciwą praktykę rynkową pol egająca na zaniechaniu wprowadzającym w błąd i tym samym żądam unieważnienia tej umowy. – k. 198 , 2) (…) W ofercie telefonicznej przedstawionej przez konsultantkę Energa - Obrót SA mimo pytań czy nie będę płacić więcej zaprzecz y ł a i powiedziała, że nie ma do- datkowej opłaty tylko 1 grosz mniej za kWh. (…) – k. 403, 3) (…) Dn. 23.04.2015 zawarłam z w/w umowę na telefoniczną ofertę zakupu prądu wg oferty GWARANCJA STAŁEJ CENY. Telefonicznie poinformowano mnie, że jest ona dla mnie nadzwy czaj korzystna. Umowę dostarczył kurier, podpisałam ja. Je- den egzemplarz zabrał, a drugi zostawił. Po otrzymaniu pierwszej f - ry okazało się, że firma dolicza za każdy m - c opłatę handlową, o której nie było mowy w ofercie telefonicznej. (…) – k. 411, 4) W dniu 01.06.2015 r. o godz. 13:35 pod użytkowany przeze mnie nr (…) zadzwoniła kobieta z nr (…), podając się za przedstawiciela w/w przedsiębiorstwa. Osoba ta 33 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl poinformowała mnie, ze w związku z nasilającymi się działaniami konkurencji re- prezentowana przez nią f irma zdecydowała się na wprowadzenie zapisu o gwa- rancji nie zmienności stawek opłat przez najbliższe cztery lata za dostarczaną energię do mojego domu. Pani prowadziła rozmowę w sposób, abym ja odebrała, że jest to formalność, a zapis ten jest oczywista ko rzyścią dla klienta w związku z czym wyśle mi aneks do podpisu. Nie wspomniała o żadnych innych elementach tej oferty, zwłaszcza zobowiązaniach odbiorcy. Kończąc rozmowę powiedziała, ze szybko przeczyta aneks. Wtedy dowiedziałam się o zobowiązaniu z mojej strony, polegającym na typowym zapisie lojalnościowym przez 4 lata z kar ą umown ą o wartości 50 zł za każdy miesiąc nie dotrzymania umowy. (…) W mojej ocenie, forma przedstawiania oferty w sposób świadomy i zamierzony ma na celu wpro- wadzenie klienta w błąd. Scenariusz jest przygotowany w taki sposób, aby roz- mówca usłyszał jedynie komunikat „cena nie wzrośnie”. Jestem przekonany, że wiele osób (zwłaszcza starszych lub mniej uważnych) zostanie zwyczajnie oszuka- nych, podpisując umowę lojalnościową bez świadomoś ci zobowiązań. (…) – k. 446, 5) (…) Na taką umowę zgodziłem się telefonicznie. Podczas rozmowy Pan nie poin- formował mnie, że umowa będzie oznaczała wprowadzenie dodatkowej opłaty handlowej w wysokości 15 zł brutto. Zgodziłem się na umowę, ponieważ Pan po- infor mował mnie, że będę mógł z niej zrezygnować kiedy umowa dotrze do mnie pocztą (powiedział, że mam na to 14 dni od dnia otrzymania umowy – potem po- twierdził mi to ich konsultant w następnej rozmowie kiedy nie otrzymywałem tej umowy). (…) – k. 476, 6) (…) Na początku kwietnia miałem telefon od nich w tej sprawie namawiający mnie bym zmienił umowę właśnie na „gwarancję stałem ceny”. Pan ,który dzwonił (imienia i nazwiska niestety nie pamiętam) powiedział, że jest to bardzo ko- rzystne, bo cena za kwh się nie zmie ni, a przy podpisaniu umowy wzrośnie tylko po 3 miejscu po przecinku, do kwoty 0,2489 - opłata przesyłowa zmienna. Pytał też czy będę chciał faktury papierowe czy elektroniczne, bo te drugie mają mniej- szą opłatę handlową, nie dodał ,że obecnie żadnych opłat handlowych uiszczać nie musiałem. Wobec takich warunków przystałem na warunki, a Pan miał mi przesłać umowę. W momencie kiedy przyszła pierwsza faktura zauważyłem doli- czoną opłatę handlową i zrozumiałem, że dałem się tu nabrać. (…) Chciałem sprawdzić waru nki umowne, ale niestety nie przesłano mi umowy, ani na maila ani pocztą tradycyjną… Nie byłem więc w stanie się zapoznać z ofertą, a kiedy w mailu poinformowałem firmę „Energa”, że chcę powrócić do mojej poprzedniej umowy, odpisali mi, że miałem czas na r ezygnację 14 dni od wyrażenia zgody na umowę przez telefon, a jeśli nadal chcę zrezygnować to musiałbym płacić do końca trwania umowy, czyli bodaj 3 lata 50 zł miesięcznie !!! Oczywiście Pan z Energii o tej nowej umowie nie mówił dokładnie, tylko bardzo po bieżnie, byle tylko klient zaakceptował, więc nawet dokładnie warunków umowy nie poznałem, bo nie dostałem jej do ręki… (…)Czuję się wyjątkowo perfidnie oszukany przez firmę do której miałem do tej pory zaufanie. Z resztą widzę po różnych forach, że bardzo wielu klientów w taki sposób dało się nabrać na ich ofertę i są bezradni. – k. 443 - 444, 7) (…) umowa została zawarta telefonicznie przedstawiciel Energi proponują mi Gwarancja Stałej Ceny nie poinformował mnie o kosztach z tym związanymi (opłata handlowa) a gdy zadałem pytanie czy są dodatkowe koszta (koszta ukryte) odpowiedz zawsze była na nie . Pisząc na ebok energi o tym, odpowiedz dostałem ze zostałem poinformowany, jest to nie prawda wiec napisałem o przesłanie roz- mowy ale bez skutku i umowa nie może by ć anulowana minęło 14 dni od zawarcia (dopiero przy płatności za energie spostrzegłem o opłacie handlowej). Umowę do- stałem na meila ale jej nie potwierdzałem swoim podpisem i nie odsyłałem do energii – k. 470, 34 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl 8) (...) Podpisałem umowę z ENERGA SA „Gwarancja Stałej Ceny”. W rozmowie z przedstawicielem ww. firmy nie poinformowano mnie o opłatach dodatkowych a zapewniono, że moje rachunki nie wzrosną. Już pierwszy rachunek opiewał na kwotę wyższa bo zawierał opłatę handlową. (…) – k. 480, 9) Zostałem wprowadzony w błąd przez przedstawiciela Spółki Energa – Obrót SA Pana (…), bowiem zapewniał mnie podczas rozmowy telefonicznej która odbyła się w dniu 27.04.2015, że przestawiona oferta gwarancji stałej ceny ma zapewnić mi bezpieczeństwo i uchroni od skutków niekorzys tnych zmian cen energii elek- trycznej, które wg informacji przekazanej przez konsultanta mogą nastąpić szybko. W związku z tym Spółka Energa - Obrót SA zwraca się do swoich abonentów i proponuje im nową „doskonałą” ofertę. W trakcie rozmowy pracownik działaj ący w imieniu Spółki nie dokładnie i w sposób nie jasny informował mnie o warunkach oferty „gwarancja stałej ceny. W pierwszej kolejności zapewniał mnie, że cena 1 kWh będzie taka sama przez okres 48 miesięcy od dnia podpisania zobowiązania jak ta, na któr a jest moim ostatnim rachunku. W tym miejscu zauważam, różnicę ceny gdyż na mojej ostatniej fakturze nr (…) cena za 1 kWh wynosiła 0,2547 zł. Natomiast w ofercie cena ta wynosi odpowiednio 1kWh – 0,255 i jest inna od de- klarowanej. Pan (…) nie poinformował mnie o istnieniu opłaty handlowej w kwocie 14,99 zł za każdy miesiąc obowiązywania powyższej oferty. Informował mnie tylko o tym, że moje rachunki będą niższe o 1 zł jeśli przejdę na fakturę elektroniczną i obsługę korespondencji przez eBOK. Na co się zgod ziłem. Na moje pytania czy moje rachunki nie wzrosną konsultant zapewnił mnie że nie wzrosną i będą niższe o 1 zł w związku z nie wysyłaniem do mnie faktur „papierowych”. W tym miejscu należy zauważyć, iż przedstawiciel sprzedawcy zataił przede mną lub w n ienale- żyty sposób przekazał mi wiedze o istnieniu opłaty handlowej i wzroście, nieza- leżnie od ceny prądu i zużycia energii elektrycznej miesięcznych kosztów energii o kwotę 14,99 zł/miesiąc co przez okres 48 miesięcy obowiązywania oferty naraża mnie na dod atkowy koszt 719,52 zł. Ten fakt ewidentnie mija się z zapewnieniem sprzedawcy o tym, ze moje rachunki nie wzrosną. Mimo mniejszego zużycia ener- gii w stosunku do poprzedniego okresu o 40 kWh mój rachunek za energie elek- tryczną nie był niższy jak oczekiwałe m. Natomiast jego wartość wzrosła o kwotę 29,98 zł w związku z wprowadzeniem ceny opłaty handlowej oraz kwotę wzrostu ceny za 1 kWh. Dodatkowym aspektem jest także istnienie opłaty kary umownej w kwocie 50 zł za każdy miesiąc skrócenia zobowiązania zawarte go na czas okre- ślony. Na moje pytanie do konsultanta dlaczego „kara” jest tak wysoka otrzyma- łem informację, że jest taka by nie zmienić operatora. Taka odpowiedź dodat- kowo utwierdziła mnie w przekonaniu, iż złożona oferta zapewnia mi bezpieczeń- stwo i nie z awiera dodatkowych zatajonych lub nienależycie wyeksponowanych i przekazanych konsumentowi ubocznych kosztów związanych z przedstawioną ofertą „gwarancja stałej ceny”. W powyższej sprawie bulwersujący jest fakt iż Energa - Obrót SA pod pozorem zapewnienia sw oim stałym klientom bezpieczeń- stwa w związku z niekorzystnymi zmianami ceny energii elektrycznej, działa nie- etycznie i będzie porównywana przez konsumentów do innych nieuczciwych sprze- dawców energii, o których sama ostrzega (…). - k. 486 - 487, 10) Niniejszym składam zażalenie na pracę przedstawiciela firmy Energa SA, który kontaktował się ze mną telefonicznie na przełomie kwietnia i maja 2015 r. P rzed- stawiciel udzielił mi fałszywych informacji o warunkach zawarcia nowej umowy o dostarczanie energii elektryczne j (stała cena 1 kWh energii elektrycznej w ciągu czasu trwania umowy). Twierdził on, że nowa umowa nie będzie wiązać się z do- datkowymi opłatami, tymczasem naliczają Państwa od każdego rachunku nową opłatę, tzw. opłatę handlową w wysokości 29,99 zł za każdy okres rozliczeniowy. 35 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl O niczym takim nie byłam przez konsultanta Energa SA poinformowana. W rozmo- wach telefonicznych konsultant wielokrotnie zapewniał mnie, że moje rachunki nie zostaną podwyższone. Ta informacja okazała się fałszywa. (…) – k. 501, 11) (...) p od koniec czerwca b.r. zadzwoniła do mnie przedstawicielka ENERGA - OBRÓT SA, która pod pretekstem konieczności zmiany dotychczasowej umowy na dostar- czania energii elektrycznej (…) „zawarła” ze mną nowa, jak przekonywała, dobrą umowę, nie mówiąc nic o dodatk owych tego kosztach (…) po otrzymaniu aktualnej faktury za energię elektryczną stwierdziłem, że pojawiła się nowa pozycja: opłata handlowa w wysokości 26 zł plus 23% VAT , czyli opłata za ww. energię będzie wyższa od dotychczasowej o ok. 100%. (…) – k. 509 , 12) (…) Firma ta przez telefon oferowała mi umowę na energię elektryczną z gwaran- cją stałej ceny. Pani ta kilkakrotnie dzwoniła do mnie podjąć mi wszystkie moje dane. Kilkakrotnie na moje zapytanie czy nie ma w tej umowie dodatkowych opłat odpowiadała iż opł aty będą te same co dotychczas. Zatem wyraziłam zgodę bo pomyślała iż firma ta zabezpiecza się w ten sposób aby mieć pewność, że klient nie odejdzie do innego sprzedawcy energii elektrycznej. Po jakiś czasie przyszły pocztą dokumenty papierowe do podpisani a zawartej telefonicznie zgody. Nie po- dejrzewając, że jest tam dodatkowa opłata handlowa o której ta P ani nawet nie wspomniała, bo inaczej byłaby moja odpowiedź przecząca. Dokumenty więc pod- pisałam i odesłałam. Po tym czasie zalazłam temat w internecie – g dzie na forum zawrzało (…) ludzie już otrzymali rachunki z doliczon ą opłat ą handlow ą . (…) – k. 733, 13) (…) zostałam oszukana przez firmę „ENERGA” Gdańsk. Zadzwoniła do mnie p. (…) i zaproponowała umowę „Gwarancja stałej ceny”. Zadawałam bardzo wiele pytań, czy nie będzie jakiś ukrytych cen. Twierdziła, że nie będę płaciła nic więcej, tylko może być mniej. O opłacie handlowej nie wspomniała. Ja dowiedziałam się o tej opłacie handlowej 1 - 8 - 2015 r. przy I fakturze. (…) – k. 767, 14) (…) Zostałam oszukana przez Energa Obrót SA (…) Zadzwonił do mnie Pan z Energi namawiając mnie na zmianę umowy sugerując, że jeśli s ię zgodzę to będę mniej płacić za prą d i nie będą mnie odwiązywać podwyżki. Więc ja pytam gdzie tkwi szczegół nie odpowiedział. Zataił przede mną opłatę handlowa, która zamiast zmniejszyć moją fakturę to ją podwyższyła o 26 zł brutto (…). – k. 786, Opisane wyżej zachowanie Spółki może stanowić zaniechanie wprowadzające w błąd polegające na pominięciu, w związku ze składaną konsumentom propozycją skorzysta- nia z ww. oferty istotnych informacji potrzebnych konsumentowi do podjęcia decyzji o skorzystaniu z oferty, dotyczących obowiązku uiszczania dodatkowej opłaty handlo- wej, której taryfa G dla gospodarstw domowych nie przewiduje i której konsumenci rozliczani dotąd na podstawie taryfy G Spółki – adresaci przedmiotowej oferty - nie ponoszą. Takie działan ie Spółki może stanowić n ieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 6 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 3 w związku z art. 4 ust. 2 upnpr, c o tym samym uprawdopodabnia praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik. [25] Drugi z postawionych Spółce zarzutów stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów dotyczy podejmowania działań wprowadzającym w błąd, co do tożsamości Spółki i okoliczności złożenia propozycji zawarcia umowy kompleksowej i skorzystania z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwarancja Stałej Ceny , polegają- cym na informowaniu konsumentów przez osoby reprezen tujące i działające na rzecz i w imieniu Spółki, składające wizyty konsumentom w miejscu ich zamieszkania, po- przez niezgodne z prawdą twierdzenie tych osób, że: 36 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl reprezentują dotychczasowego sprzedawcę energii elektrycznej, z którego usług konsument korzys ta, lub wymóg podpisania przez konsumentów dokumentów wynika z konieczności zawarcia nowych umów, aktualizacji umów obowiązujących lub zmiany sposobu rozliczeń za zużytą energię elektryczną, podczas, gdy w rzeczywistości, dochodzi do zawarcia przez kons umenta umowy kom- pleksowej z ENERGA – OBRÓT i zmiany sprzedawcy energii. Z otrzymywanych wystąpień konsumentów wynika, że osoby reprezentujące ENERGA – OBRÓT, na rzecz i w imieniu której składają wizyty konsumentom w miejscu ich za- mieszkania celem przedsta wieni a propozycji zawarcia umowy i skorzystania z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwarancja Stałej Ceny przekazywały im informacje wprowadzające w błąd co do tożsamości przedsiębiorcy, którego reprezentują oraz okoliczności złożenia tej propozycji, p oprzez niezgodne z prawdą twierdzenie, że re- prezentują dotychczasowego sprzedawcę energii elektrycznej, z którego usług korzy- sta konsument, a wymóg podpisania przez konsumentów dokumentów przedstawianych im podczas tych wizyt wynika z konieczności zawarcia nowych umów, aktualizacji umów obowiązujących lub zmiany sposobu rozliczeń za zarzutą energię elektryczną. W rzeczywistości dochodził do zawarcia przez konsumenta umowy kompleksowej z ENERGA – OBRÓT i zmiany sprzedawcy energii. Skargi przekazane Prezesowi Urzędu zawierały m.in. następujące zarzuty: 1) (…) Przedstawiciel (…) w sposób nieuczciwy i podstępny wymusił na mnie podpisanie w/w/ umowy twierdząc, ze jest przedstawicielem Zakładu Energetycznego w Za- mościu i musi dokonać aktualizacji dotychczasowej umowy na zakup energii elek- trycznej. Po podpisaniu umowy, przedstawiciel (…) nie pozostawił dla mnie żadnego dokumentu i tym samym pozbawił mnie możliwości odstąpienie od podpisanej umowy w terminie 14 dni. Domyśliłam sie podstępu, i natychmiast powiadomiłam miejscowa policje. Od policji dowiedziałam się, że prawdopodobnie chodzi o zmianę sprzedawcy prądu, a podobnych zgłoszeń oszustwa maja dużo. W związku z tym, następnego dnia (22.05.2015) napisałam pismo do PGE w Zamościu – informu- jąc o zdarzeniu, i jednocześnie oświadczyłam, że nie zamierzam zmienić sp rze- dawcy energii elektrycznej, lecz nie mogę odstąpić od zawartej umowy ponieważ takiej nie posiadam. (…) nie doręczył mi także dokumentów wymienionych w punk- cie 19 umowy, które to dokumenty stanowią integralną część w/w/ umowy. Identyfikacja Waszej firmy była możliwa dopiero po otrzymaniu pisma z PGE w Za- mościu, informującego o rozwiązaniu mojej dotychczasowej umowy na sprzedaż energii z dniem 31.07.2015 r. Dopiero wczoraj tj. 28 lipca br., w PGE Obrót w Za- mościu, moja córka uzyskała egzemplarz umowy która łatwowiernie podpisałam, oraz pełna informację o możliwości załatwienia tej sprawy. – k. 450, 2) (…) Mniej więcej w połowie kwietnia 2015 roku zjawił się u mnie przedstawiciel firmy energetycznej z propozycją obniżenia moich rachunków za zużytą energię elektryczną. Ponieważ jestem 84 letnia rencistk ą z niewielk ą rentą propozycja ta wydała mi się atrakcyjna. Chciałam się jeszcze zastanowić i poradzić dzieci, gdyż nie znam się na przepisach prawnych, ten przedstawiciel powiedział, że muszę de- cyzję podjąć teraz bo on nie będzie do mnie drugi raz przychodził. Podpisałam więc jakieś dokumenty i ten pan sobie poszedł nie pozostawiając mnie żadnych kopii tych dokumentów ani kontaktu do siebie. Po głębszym namyśle chciałam odwołać to wszystko ale już nie mogłam bo nie znałam danych o firmie i jej przedstawicielu. Niedawno dostałam powiadomienie o tym, że z końcem maja mój dotychczasowy dostarczyciel energii PGE Obrót SA Oddział w Warszawie rozwiązuje ze mną do- stawę. Pan, który przyszedł 26 maja spisać stan liczn ika, kiedy powiedziałam mu, 37 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl że chciałam zrezygnować z nieopacznie podpisanej umowy ale nie wiedziałam do kogo mam się zwrócić, nakrzyczał na mnie i powiedział, że jeśli to zrobię to będą musiała zapłacić karę. (. . .) naprawdę nie mogłam wypowiedzieć tej um owy tylko dlatego, że nie pozosta- wiono mi kopii podpisanej umowy. Informuję też, że w identyczny, podstępny spo- sób potraktowano wieli innych emerytów i rencistów z mojej wsi. – k. 456, 3 ) W dniu 26.05.2015 przyszedł do nas pracownik z Państwa Firmy i wprowadził nas w błąd nie informując, że jest przedstawicielem innej firmy niż PGE Obrót SA w Lu- blinie. Poprosił o dowody osobiste i poprzednie faktury za energie elektryczną, które sfotografow ał telefonem komórkowym w ten sposób kopiując dane dotyczące klienta (czyli nas).Poinformował również, że musi być podpisana nowa umowa, która jest niezbędna do dostarczania energii elektrycznej. Wszyscy podpisaliśmy umowy, które podsunął nam przedstawicie l i nie wydał nam kopii podpisanej umowy. Do dnia dzisiejszego kopie umów do nas nie dotarły. Z tego powodu sprawa została niezwłocznie zgłoszona na policję. (…) Państwa pracownik nie zostawił kopii umowy i również nie poinformował o możliwości odstąpienie od umowy w ciągu 14 dni. (…) – k. 457, 4 ) W dniu 11.05.2015 przyszedł do mojego mieszkania mężczyzna który przedstawiła się jako pracownik energetyki i poinformował mnie , że muszę podpisać umowę z firmą Energa na dostawę energii elektrycznej, ponieważ n ie odpisałam na" jakieś tam" pismo wysłane do mnie /którego nie kojarzyłam , żebym widziała czy czytała/ , została mi losowo wybrana firma Energa na nowego dostawcę energii i musze podpisać z nią umowę. Ten akwizytor/sprzedawca poinformował mnie, że będę p ła- ciła tańsze rachunki o 20% i w ciągu roku zaoszczędzę sporo bo mam dosyć wysokie rachunki miesięczne / ok 300 zł./, zataił natomiast fakt ze dodatkowo będę płaciła 15 zł miesięcznie opłaty handlowej co daje 165 zł rocznie dodatkowych kosztów, dowidziałam się o tym fakcie dopiero dziś od swojego stałego inkasenta który przy- szedł spisać stan licznika na wniosek wpłynięcia wymówienia umowy. Po telefonie do biura Energa dowiedziałam się że taka opłata faktycznie będzie naliczana, na- tomiast w załączniku nr 1 k tóry otrzymałam od tego przedstawiciela /wypełniał go w mojej obecności /nie ma takiej informacji wpisanej , pomimo że rubryka istnieje , pozostaje pusta. Czuję się oszukana przez przedstawiciela tej firmy i podstępem skłoniona do podpisania tej umowy. Jes t to działanie nie uczciwej konkurencji i proszę o pomoc w sprawie anulowania tej umowy. Chodzenie po domach i nakła- nianie ludzi do podpisywania takich umów nie powinno mieć miejsca w naszym pań- stwie bo jest to proceder podciągnięty pod kodeks nie uczciwyc h praktyk.(…) – k. 463, 5 ) Wnoszę o natychmiastowe unieważnienie umowy zawartej dnia 17 czerwca 2015r., bn., pomiędzy ENERGA - OBRÓT S.A. 80 - 309 Gdańska, al. Grunwaldzka 472 repre- zentowaną przez (…), a (…) bez obciążania karą umowną na podstawie USTAWY z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz art. 84 Kodeksu Cywilnego - wprowadzenie w błąd. Państwa pracownicy po przybyciu do mojego domu przedstawili się, że są z Zakła- dów Energetycznych PGE, poprosili o ostatnią fakturę za energię i powiedzieli, że od września 2015r. zmianie ulega sposób rozliczania się za zużytą energię elek- tryczną - faktury będziemy otrzymywali na koniec każdego miesiąca i opłata będzie dotyczyć faktycznie zużytej energii elektrycznej, nie tak jak do tej pory, faktury raz na pół roku i stawki prognozowane - i dlatego konieczne jest podpisanie nowej umowy oraz, że każdy właścic iel licznika elektrycznego jest zmuszony podpisać taką umowę. Jeżeli kogoś nie zastaną w domu, pocztą dostarczą wezwanie i taka osoba musi osobiście zgłosić się do najbliższych Zakładów Energetycznych w celu podpisa- nia umowy. Poza tym nic się nie zmienia, inkasent będzie chodził ten sam, co to 38 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl tej pory. Dodatkowo pan (…) poinformował mnie, że jeśli posiadam dostęp do In- ternetu, istnieje możliwość elektronicznego sposobu rozliczania się, aby zaoszczę- dzić czas i pieniądze. Podałam adres e - mail córki, na który jeszcze tego samego dnia miałyśmy otrzymać szczegółowe informacje o eFakturze, jednak do dnia dzi- siejszego nic nie otrzymałyśmy. Podczas ok. 20 minutowej wizyty ani razu nie padło słowo ENERGA, a ponieważ jestem osobą słabo już widzącą - umowa napisana je st bardzo małą czcionką, nie byłam w stanie zapoznać się z jej treścią. W związku z tym czuję się wprowadzona w błąd i oszukana przez Państwa pracowników (…). – k. 466 – 467, 6) (…) Tata prawie 80 lat był sam, nie był świadom tego skąd Panowie są i co podp i- suje. Mało tego ENERGA Obrót SA nie pozostawiła żadnego dokumentu jak i nie został o niczym poinformowany np. karencji na odstąpienie od tej umowy etc. (…) – k. 474, 7) Składam skargę na przedstawiciela Energa Obrót SA (…) przez którego zostałem oszukany 5.08.2015 przedstawiającego się za pracownika PGE z którym podpisałem umowę. – k. 479, 8) (...) pragnę opowiedzieć jak to „firmy” poprzez swoich przedstawicieli zniewalają ludzi i do czego są zdolne. (…) Mama mająca 82 lata, chora na demencję starczą (parkinson, schizofrenia …) przypomniała sobie po kilku godzinach, że podpisała „coś”. Po wywia dzie na wsi dowiedziałam się, że chodzili po wsi ludzie i namawiali na zmianę umowy związanej ze światłem. Ktoś się dowiedział, że dodzwonić się można do firmy wybierając 555555555 (…) Ustaliłam, że to „Energa”. Mama nie jest właścicielką budynku. Umowę po dpisała na nieżyjącego od 5 lat tatę. (…) nie zosta- wili żadnego „papieru” w formie duplikatu umowy. Zostawili tylko „Zbiór praw konsumenta energii elektrycznej” nic nie znacząca broszura. (…) – k. 483, 9) (… ) dnia 1 sierpnia pojawiła się w moim mieszkaniu kobieta podająca się za repre- zentanta firmy która dostarcza do mi energie elektryczną (enea) przedstawiła prawdopodobnie fałszywe dokumenty mówiące o aneksie do umowy który musze podpisać spiesząc się do pracy nie myślałam racjonalnie i popisałam umowę. Ja k się okazało pani ta była reprezentantką firmy konkurencyjnej (energa) podstępem spo- wodowała moje podpisanie umowy. (…) – k. 492, 10) (…) Miesiąc temu do mojego domu przyjechało dwóch pracowników firmy Energa. Poinformowali mnie oni o zmianie miejsca liczników prądu z domu na zewnątrz budynku, jak się nie zgodzę to będę musiała jechać do Zamościa i tam podpisać umowę tam co sprawiłoby mi trudność. Myśląc, że tak musi być, podpisałam z firm ą Energa umowę jednak nie wiedziałam jakie to będzie miało konse kwencje. W tym tygodniu przyszło do mnie pismo zawiadamiające mnie o tym, że zostaje zerwana umowa z firmą PGE w Zamościu. Zaniepokoiła mnie ta wiadomość, po- nieważ sama nie rozwiązałam z firmą PGE umowy. Postanowiłam zadzwonić do PGE w Zamościu by dowiedzi eć się czym była motywowana ta decyzja. Po rozmo- wie z konsultantem dowiedziałam się, że umowa z PGE rzeczywiście została roz- wiązana i teraz moim dostawca prądu będzie firma Energa w Gdańsku. (…) nie wiedziałam o konsekwencjach podpisania tej umowy. Podpisu jąc tę umowę nie dostaliśmy nawet kopii tej umowy i nie wiedziałam na czym ta umowa polega. (…) - k. 494, 11) W dniu 27 maja 2015 r. moja mama (…) została wprowadzona w błąd przez przed- stawiciela firmy sprzedającej energię elektryczną. Przedstawiciel hand lowy podał się za pracownika zakładu energetycznego i zażądał udostepnienia licznika w celu spisania stanu zużycia energii. Następnie zażądał podpisania nowej umowy w związku ze zmian ą okresu rozliczeniowego. Moja mama nie otrzymała kopii tej umowy. Umowę podpisała, gdyż była przekonana, iż przedstawiciel handlowy jest 39 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl pracownikiem PGE Obrót SA, z którym to przedsiębiorstwem ma zawarta umowę na dostawę energii. Mama jest osobą w podeszłym wieku i nie była w stanie stwierdzić, że podpisuje umowę z inną firma niż PGE Obrót SA. – k.747, 12) W dniu 07.05.2015 roku przyszła do mojego domu w (…) Pani (…) która oznajmiła mi, że jest przedstawicielką firmy PGE Obrót SA Oddział w Zamościu (…). Popro- siła o fakturę za prąd, ja jej ją dałam. Powiedziała, że muszę podp isać umowę o zmianie dostawcy energii elektrycznej, ponieważ miasto Zamość będzie się odłą- czać od miasta Rzeszowa. Poinformowała mnie, ze jest to obowiązkowe, a ja nie chciałam się zgodzić, ponieważ powiedziałam, ze u mas we wsi sąsiedzi zostali już oszuka ni i ja się po prostu boje, ponieważ jestem osob ą po przeszczepie serca i nie chce się narażać na dodatkowe koszty. Ta Pani na 100% zapewniła, że jest to obowiązkowe i nie mam czego się obawiać, bo nie jest oszustka i musze te umowę podpisać. Ja jej uwierz yłam i się zgodziłam. (…) dnia 15.07.2015 roku dostałam rozwiązanie umowy z PGE Obrót SA (…) co bardzo mnie zszokowało. Natychmiast pojechałam osobiście do tej instytucji, żeby te sytuacje wyjaśnić. Pani z którą rozmawiałam na miejscu powiedziała, że zosta łam oszukana. (…) – k. 749 – 750, 13) W dniu 8.06.2015 zjawił się u mnie przedstawiciel firmy Energa. Twierdził że jest pracownikiem PGE i przyjechał wymienić licznik. Poprosił o dokumenty potwier- dzające terminowe opłaty za prąd. Zauważyłam że zrobił zdjęc ie dokumentów. Po tym zorientowałam się że to nie jest pracownik PGE. Oświadczyłam, ze nie pod- piszę żadnych dokumentów mimo to przedstawiciel uzupełnił formularz umowy i go pozostawił. O takiej zmianie dostawy prądu dowiedziałam się od PGE Zamość. Zostałam oszukana ponieważ nie podpisałam żadnej umowy. W ol ą moją jest nie zmienianie dostawcy prądu. – k. 752, 14) W dniu 9 czerwca do mojego domu przybyli przedstawiciele grupy Energa. Zaofe- rowali zawarcie umowy. W trakcie uzupełniania dokumentacji przybyła do mojego domu moja córka i odradziła mi podpisywani dokumentów i zdecydowałam że nie chce zawierać tej umowy. Następnie dostałam dokumenty z PGE poświadczające zmianę dostawcy energii elektrycznej. Zostałam oszu kana ponieważ nie podpisa- łam żadnych dokumentów. W PGE udostępniono mi do wglądu umowę na której widnieje sfałszowany podpis. – k. 753 – 754, 15) (...) W miesiącu lipcu 2015 r. złożyło mi wizytę w domu dwoje młodych osób, którzy powiedzieli, że są z zakład u energetycznego i przyszli sprawdzić czy został mi wymieniony licznik. Następnie poprosili o pokazanie ostatniego rozliczenia za energie oraz dowodu osobistego, mówiąc, że połowę klientów przekazują z Zamo- ścia do Rzeszowa. Następnie dali mi dokumenty do p odpisania, bo jeśli nie podpi- szę będą należeć do zakładu energetycznego w Rzeszowie. Byłam przekonana, że są to przedstawiciele mojego dostawcy prądu, tj. PGE SA. Ufając podpisałam przedłożone mi dokumenty. Nie byłam świadoma, że podpisałam umowę z innym d ostawcą energii. Zapewniali, że dostanę umowę za 2 tygodnie, której do dnia dzisiejszego nie otrzymałam. Otrzymałam natomiast faktury do zapłaty i zorien- towałam się, że zostałam oszukana. (…) – k. 756 – 757, 16) Dnia 15 lipca 2015 r. do mojego domu przyszł a kobieta przedstawiając się jako (…) sprzedawca działający na rzecz firmy Enea. Właśnie Enea jest moim sprze- dawcą. Z ta Panią nie chciałam rozmawiać, bo jestem osobą samotną i schorowana (…). (…) chcąc być ostrożną pytałam kilkakrotnie czy miła Pani przyc hodzi z ENEA i kilkakrotnie mnie o tym zapewniała – więc byłam spokojna. Mówiła, że w życie weszła nowa ustawa i że wszyscy klienci muszą podpisać aktualne umowy, bo stare wygasają. Przedstawiła mi książeczkę „zbiór praw konsumenta” i mówiła, że ENEA chce zatrzymać przy sobie klienta, dlatego proponuje mi dodatkowo niższe stawki za prąd. Nie podejrzewając niczego złego pokazałam rachunek z Enei. Akwizytorka 40 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl odpisała co trzeba, podpisałam podsunięte mi dokumenty i pożegnałam Ją. Spo- kojnie mijały kolejne mies iące. Przed dwoma tygodniami był u mnie inkasent, odczytał licznik i czekałam na fakturę. Gdy listonosz mi jej nie przyniósł, zanie- pokojona poszłam do energetyki i dowiedziałam się, że umowa sprzedaży prądu została ze mną rozwiązana, ponieważ zmieniłam spr zedawcę prądu. Jestem osoba blisko 80 - letnią (…). Dopiero tam powiedziano mi, że od ENERGA będą otrzymy- wała faktury zawierające opłaty za sam prąd. Natomiast opłata dotycząca dostar- czania energii będzie osobno przysyłana z Enei. Pani akwizytorka świadomie wpro- wadziła mnie w błąd, bezczelnie kłamała mówiąc, że wszystko będzie tak samo jak dotychczas. (…) – k. 771, 17) W dniu 25.05.2015 r., w moim domu skontaktował się ze mną Pan podający się za przedstawiciela Zakładu Energetycznego, informując mnie o koni eczności prze- dłużenia umowy o dostawę energii, albowiem ta która posiadam miała niedługo zakończyć się. Po przedłożeniu mi przez Pana z Zakładu Energetycznego stosow- nych dokumentów w celu przedłużenia dotychczasowej umowy, podpisałam je nie- zwłocznie, chcąc zachować ciągłą dostawę energii do mojego mieszkania. W ra- mach kontynuacji umowy Przedstawiciel Zakładu Energetycznego zaoferował mi zniżkę w opłacie za energię (…), gwarantując, że moje dotychczasowe rachunki za prąd ulegną istotnemu obniżeniu. Z uwagi, iż jestem osoba w podeszłym wieku (u. 12.10.1929 r.) i nie znam się na zawiłościach prawnych, podpisana umowę od- łożyłam do dokumentów. W październiku 2015 r., otrzymałam rachunek za energię za okres od 01.08.2015 do 30.09.2015 r., na kwotę 248,61 zł wykazu jący zużycie energii elektrycznej na poziomie 353 kWh; z powyższym rachunkiem udała się jak zawsze do Zakładu Energetycznego do biura Obsługi Klienta PGE Obrót SA w Ostrowcu Św.(..>) w celu uzyskania wyjaśnień, albowiem moje dotychczasowe zu- życie oscylował o na poziomie 250 kWh, ale w okresie półrocznym i w konsekwencji wysokość rachunku za prąd był zastraszająco wysoki. Tam też dowiedziałam się, że ja już nie jestem klientem PGE Obrót SA, że zawarłam umowę z nowym do- stawcą energii firmą ENERGA i tam powinna m szukać wszelkich wyjaśnień. (…) – k. 773, Spółka w toku prowadzonego postępowania poinformowała, że wszystkie złożone przez konsumentów wystąpienia dotyczące uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu bądź odstąpienia od umowy zostały przez nią przy- jęte. Składane oświadczenia rozpatrywane są zgodnie z instrukcją Zasady obsługi od- stąpieni i uchybień , tj. jeśli oświadczenie zostało złożone przed rozpoczęciem sprze- daży energii elektrycznej to umowa nie wchodzi w życie, na tomiast jeśli oświadczenie zostało złożone po rozpoczęciu sprzedaży energii elektrycznej, zgłoszenie zakończenia sprzedaży przesyłane jest do Operatora Systemu Dystrybucyjnego, zgodnie z Instrukcją Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej. Odbiorca w taki ej sytuacji informowany jest o dacie zakończenia sprzedaży przez Spółkę oraz o konieczności podpisania nowej umowy, co ma na celu zapobiegnięcie zakwalifikowania go do grupy odbiorców korzy- stających z usług sprzedawcy rezerwowego. W takiej sytuacji Spółka nie obciąża od- biorcy karą umowną za wypowiedzenie umowy (oferty) przed upływem okresu jej ob- owiązywania, ani dokumentami rozliczeniowymi za okres, w jakim Spółka pełniła rolę sprzedawcy. [… ] . W opinii Spółki taki tryb postępowania wynika z art. 84 Kodeksu cy- wilnego. Spełnienie przesłanek wynikających z przepisów Kodeksu cywilnego skutkuje unieważnieniem zawartej umowy. Konsekwencją uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli jest wzruszalność oświadczenia odbiorcy złożonego pod wpływem błędu. Spółka biorąc pod uwagę szczegółowe regulacje określające współprace z ope- ratorami systemu dystrybucyjnego nie może w pełni przywrócić stanu sprzed zawarcia umowy, dlatego też po rozpoczęciu sprzedaży energii elektrycznej Spółka zobowiązana jest do zgłaszania za kończenia sprzedaży na pierwszy możliwy termin. Dowód: pismo Spółki z 6 września 2016 r. - k. 919 - 920 41 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Mając na względzie treść przytoczonych wyżej skarg, za uprawdopodobnione należy uznać naruszenie przez Spółkę obowiązku przekazania konsumentowi informacji o swo- jej tożsamości. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 upk najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową na odległość lub poza lokalem przedsię- biorstwa przedsiębiorca ma obowiązek poinformować konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o swoich danych identyfikujących, w szczególności o firmie, organie, który zarejestrował działalność gospodarczą, numerze, pod którym został zarejestrowany, a także adresie przedsiębiorstwa, adresie poczty elektronicznej oraz numerach telefon u lub faksu jeżeli są dostępne, pod którymi konsument może szybko i efektywnie kon- taktować się z przedsiębiorcą. Jeżeli umowa jest zawierana w imieniu innego przed- siębiorcy, należy podać dane, o których mowa powyżej, identyfikujące tego przedsię- biorcę (art . 12 ust. 2 upk). Ponadto, przedsiębiorca w sytuacji kontaktowania się z konsumentem powinien rów- nież w sposób jednoznaczny i niepozostawiający po stronie konsumenta żadnych wąt- pliwości poinformować go o celu kontaktu (propozycja zawarcia umowy, propozyc ja zmiany warunków zawartej umowy, kontakt związany z wykonywaniem umowy itp.). Konsument powinien bowiem w szczególności w momencie otrzymania od przedsię- biorcy propozycji związania się nowym stosunkiem prawnym z podmiotem, z którego usług dotychczas ni e korzystał dysponować rzetelną informacją co do istoty i warun- ków przedstawianej mu przez przedsiębiorcę oferty. Informacje przekazywane konsu- mentowi powinny być jasne i jednoznaczne oraz na tyle szerokie, by na ich podstawie konsument mógł ocenić, czy jest zainteresowany przedstawioną mu przez przedsię- biorcę propozycją. Tymczasem, jak wynika ze skarg, które wpłynęły do Prezesa Urzędu, przedstawiciele Spółki składając konsumentom wizyty w ich miejscu zamieszkania, informowali konsu- mentów, że reprezentują sprzedawcę energii elektrycznej, z którego usług konsument obecnie ko rzysta. Ponadto, osoby reprezentujące ENERGA – OBRÓT wskazywały , że ich wizyta u konsumenta dotyczy między innymi: konieczności zawarcia nowych umów, aktualizacji umów obowiązujących lub zmiany sposobu rozliczeń za zarzutą energię elektryczną . W rzeczywist ości jednak, intencją osób składających wizyty konsumen- tom było doprowadzenie do zawarcia przez konsumenta umowy sprzedaży energii elek- trycznej ze Spółką ENERGA – OBRÓT i zmiana sprzedawcy energii. W konsekwencji kon- sumenci, podpisując przedłożone im dokumenty, zawierali umowy sprzedaży energii elektrycznej ze Spółką ENERGA – OBRÓT. Pr zedmiotowe działania Spółki mogły powo- dować podjęcie przez konsumentów decyzji o zawarciu umowy, której w innych wa- runkach, tj. posiadając rzetelne i wyczerpujące informacje o tożsamości przedsię- biorcy, w imieniu i na rzecz którego działa przedstawiciel Sp ółki oraz o celu składanej wizyty, konsument nie zawarłby lub co najmniej zapoznałby się z jej warunkami w sposób bardziej szczegółowy. Takie działanie Spółki może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w związku z art. 4 ust. 2 upnpr, co tym samym uprawdopodabnia praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik. [26] Trzeci z postawionych Spółce zarzutów stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy kons umentów dotyczy niewydawania konsumentom egzemplarza zawartej z ENERGA – OBRÓT SA poza lokalem przedsiębiorstwa umowy kompleksowej oraz załącz- ników do tej umowy lub potwierdzenia jej zawarcia, utrwalonego na papierze lub, jeżeli konsument wyrazi na to zgod ę, na innym trwałym nośniku. Zgodnie z art. 15 ust. 1 upk przedsiębiorca jest zobowiązany wydać konsumentowi dokument umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub potwierdzenie jej za- warcia, utrwalone na papierze lub, za zgodą konsumenta, na innym trwałym nośniku. 42 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Zgodnie z zapisami stosowanego przez ENERGA – OBRÓT wzorca umowy kompleksowej integralną jej częścią są: Ogólne Warunki Umów Kompleksowych ENERGA – OBRÓT SA dla Konsumentó w , taryfa Operatora Sieci Dystrybucyjnej, pełnomocnictwo do zawarcia rezerwowej umowy kompleksowej oraz w zależności od wybranej opcji świadczenia usługi: taryfa Sprzedawcy, Standardowy cennik sprzedaży energii elektrycznej dla Kon- sumentów lub Oferta Sprze dawcy wraz z Regulaminem oferty Gwarancja Stałej Ceny . Zapisy umowy przewidują również możliwość załączenia do niej kserokopii dokumen- tów stwierdzających tytuł prawny do obiektu i innych dokumentów. Karty akt postępowania: k. 36 - 51 , 1224 - 1234 Z otrzymany ch przez Prezesa UOKiK wystąpień konsumentów i rzeczników konsumen- tów, których przykładowe fragmenty przytoczono poniżej, wynika, że osoby reprezen- tujące Spółkę, na rzecz i w imieniu której składały wizyty konsumentom w miejscu ich zamieszkania celem przed stawienie propozycji zawarcia umowy i skorzystania z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwarancja Stałej Ceny nie wydawały konsumentom eg- zemplarzy zawartej z ENERGA – OBRÓT umowy kompleksowej oraz wskazanych w niej dokumentów, będących załącznikami do umowy i stanowiących integralną jej część lub potwierdzenia jej zawarcia, utrwalonego na papierze lub, jeżeli kons ument wyraził na to zgodę, na innym trwałym nośniku. Powyższe potwierdzają przykładowe frag- menty pism: 1) (…) Podpisałam więc jakieś dokumenty i ten pan sobie poszedł nie pozostawiając mnie żadnych kopii tych dokumentów ani kontaktu do siebie . Po głębszym nam yśle chciałam odwołać to wszystko ale już nie mogłam bo nie znałam danych o firmie i jej przedstawicielu. (…) – k. 456, 2) (…) Wszyscy podpisaliśmy umowy, które podsunął nam przedstawiciel i nie wydał nam kopii podpisanej umowy. Do dnia dzisiejszego kopie umó w do nas nie dotarły. Z tego powodu sprawa została niezwłocznie zgłoszona na policję. (…) Państwa pra- cownik nie zostawił kopii umowy i również nie poinformował o możliwości odstą- pienie od umowy w ciągu 14 dni. (…) – k. 457, 3) (…) Tata prawie 80 lat był sam, nie był świadom tego skąd Panowie są i co podpi- suje. Mało tego ENERGA Obrót SA nie pozostawiła żadnego dokumentu jak i nie został o niczym poinformowany np. Karencji na odstąpienie od tej umowy etc. (…) – k. 474, 4) (…) nie zostawili żadnego „papieru” w formie duplikatu umowy. Zostawili tylko „Zbiór praw konsumenta energii elektrycznej” nic nie znacząca broszura. (…) – k. 483, 5) (…) Miesiąc temu do mojego domu przyjechało dwóch pracowników firmy Energa. Poinformowali mnie oni o zmianie miejsca liczników prądu z domu na zewnątrz budynku, jak się nie zgodzę to będę musiała jechać do Zamościa i tam podpisać umowę tam co sprawiłoby mi trudność. (…). Po rozmowie z konsultantem dowie- działam się, że umowa z PGE rzeczywiście została rozwiązana i teraz moim do- stawca prądu będzie firma Energa w Gdańsku. (…) nie wiedziałam o konsekwen- cjach podpisania tej umowy. Podpisując tę umowę nie dostali śmy nawet kopii tej umowy i nie wiedziałam na czym ta umowa polega. (…) - k. 494, 6) (…) Wielokrotnie mówiłam tymże przedstawicielom, że nie zamierzam zmieniać dostawcy energii elektrycznej. Toteż kazano mi złożyć trzy podpisy na jednej kartce, nie pozostawi ając mi żadnego dokument u , a oni twierdzili, że je potrze- bują do celów informacyjnych, że odwiedzili mój dom (…) – k. 732, 7) 26.05.2015 zawarta umowa przedstawicielem prawdopodobnie Energa ( … ) Nie zo- stał mi zostawiony egzemplarz podpisanej umowy . – k. 745 - cytat oryginalny , 43 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl 8) W dniu 27 maja 2015 r. moja mama (…) została wprowadzona w błąd przez przed- stawiciela firmy sprzedającej energię elektryczną. Przedstawiciel handlowy podał się za pracownika zakładu energetycznego i zażądał udostepnienia licznika w celu spisania stanu zużycia energii. Następnie zażądał podpisania nowej umowy w związku ze zmiana okresu rozliczeniowego. Moja mama nie otrzymała kopii tej umowy.(…) – k. 747, 9) (…) W miesiącu lipcu 2015 r. złożyło mi wizytę w domu dwoje młodych osób, którzy po wiedzieli, że są z zakładu energetycznego i przyszli sprawdzić czy został mi wy- mieniony licznik. Następnie poprosili o pokazanie ostatniego rozliczenia za energie oraz dowodu osobistego, mówiąc, że połowę klientów przekazują z Zamościa do Rzeszowa. Następn ie dali mi dokumenty do podpisania, bo jeśli nie podpiszę będą należeć do zakładu energetycznego w Rzeszowie. Byłam przekonana, że są to przedstawiciele mojego dostawcy prądu, tj. PGE SA. Ufając podpisałam przedło- żone mi dokumenty. Nie byłam świadoma, że p odpisałam umowę z innym dostawcą energii. Zapewniali, że dostanę umowę za 2 tygodnie, której do dnia dzisiejszego nie otrzymałam. Otrzymałam natomiast faktury do zapłaty i zorientowałam się, że zostałam oszukana. (…) – k. 756 – 757, 10) (...) Przedstawiciele n ie pozostawili dla mnie żadnego egzemplarza dokumentu, który podpisałam, zapewniając, ze za dwa tygodnie zostanie mi przesłana pocztą nowa umowa. Jednak do dnia dzisiejszego umowy nie otrzymałam, natomiast otrzymałam fakturę do zapłaty z Państwa Spółki i z orientowałam się, że zostałam oszukana i doprowadzona w nieuczciwy sposób do zmiany Sprzedawcy. (…) – k. 758, Ze względu na specyfikę okoliczności i trybu zawierania umowy poza lokalem przed- siębiorstwa szczególnie istotne jest, aby przedsiębiorca umożliwi ł konsumentowi za- poznanie się z treścią umowy i dokumentów stanowiących jej integralną część przed jej zawarciem, w trakcie jej zawierania, jak i po jej zawarciu. Działania Spółki pole- gające na niewydawaniu konsumentom dokumentu zawartej poza lokalem przed się- biorstwa umowy, załączników do tej umowy lub potwierdzenia jej zawarcia, utrwalo- nego na papierze lub, za zgodą konsumenta, na innym trwałym nośniku, mogą zostać uznane za sprzeczne z przepisem art. 15 ust. 1 upk i stanowiące praktykę naruszającą zbiorow e interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 uokik. Tym samym, za uprawdopodobnione przyjąć należy naruszenie przez Spółkę zakazu okre- ślonego przepisami art. 24 ust. 1 i ust. 2 uokik . [27] Czwarty z postawionych Spółce zarzutów stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów dotyczy wprowadzającego w błąd informowania konsumentów, w trakcie telefonicznego przedstawiania przez Spółkę propozycji skorzystania z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwarancja Stałej Ce ny i zawarcia umowy komplekso- wej, że czternastodniowy termin na odstąpienie od umowy zawartej na odległość jest liczony od daty dostarczenia konsumentowi treści proponowanej umowy utrwalonej na papierze lub innym trwałym nośniku, a nie od daty skutecznego zawarcia umowy na odległość określonej w art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsu- menta (Dz.U. z 2014 r., poz. 827 ze zm.). Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 9 upk najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową na od ległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa przedsię- biorca ma obowiązek poinformować konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o sposo- bie i terminie wykonania prawa odstąpienia od umowy na podstawie art. 27 upk, także wzorze formularza odstąpienia od umowy, zaw artym w załączniku 2 do ustawy. Art. 20 ust. 2 upk nakłada na przedsiębiorcę, który proponuje konsumentowi zawarcie umowy przez telefon, obowiązek potwierdzenia treś ci proponowanej umowy utrwalo- nej na papierze lub innym trwałym nośniku. Oświadczenie konsumenta o zawarciu 44 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl umowy jest skuteczne, jeżeli zostało utrwalone na papierze lub innym trwałym nośniku po otrzymaniu potwierdzenia od przedsiębiorcy. Natomiast art. 27 upk przewiduje, że konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawa- nia przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 33, art. 34 ust. 2 i art. 35 t ej ustawy. W art. 28 upk wskazano, że bieg terminu do odstą- pienia od umowy rozpoczyna się dla pozostałych umów - do których należy zaliczyć umowy kompleksowe zawierane przez konsumentów z przedsiębiorstwem energetycz- nym - od dnia zawarcia umowy. Ze zgromad zonego materiału dowodowego wynika, że Spółka za termin skutecznego zawarcia umowy uznawała datę wyrażeni a przez konsumenta telefonicznie woli zawar- cia takiej umowy lub dostarczenia konsumentowi treści umowy proponowanej telefo- nicznie. Dostarczenia przez przedsiębiorcę konsumentowi treści proponowanej na odległość umowy utrwalonej na papierze lub innym trwałym nośniku nie oznacza skutecznego jej zawarcia, gdyż - jak wskazuje art. 20 ust. 2 upk - w takiej sytuacji wymagane jest złożenie przez konsumenta o św iadczenia o zawarciu umowy, a dla jego skuteczności utrwalenie go na papierze lub innym trwałym nośniku. Tak więc działania Spółki nie uwzględniały uregulowań art. 20 ust. 2 upk i powodowały, że uznawała ona , że bieg terminu na odstąpienie od umowy zawarte j przez telefon następuje przed datą jej skutecznego zawarcia. Wynika to m.in. z informacji przekazywanych przez ENERGA – OBRÓT konsumentom oraz stenogramów rozmów przeprowadzonych z konsumentami, inicjowanych przez S półkę , załączonych do jej pism z: 27 sierpnia 2015 r., znak: […] , 27 sierpnia 2015 r., znak: […] , 31 sierpnia 2015 r., znak: […] : 1) (…) związku z tym, że wyraził/a Pan/i zgodę na skorzystanie z oferty Gwarancja Stałej Ceny zostaną do Pana/i dostarczone stosowne dokumenty potwierdzające treść umowy/umów oraz oferty. Dokumenty zostaną yyy przekazane na adres mai- lowy, który potwierdziliśm y proszę tam postępować zgodnie z instrukcją dodat- kowo chcę poinformować, chcę przypomnieć że przypadku wszystkich zawartych na odległość przysługuje panu prawo do odstąpienia od umowy w terminie do 14 dni od zawarcia umowy czyli od otrzymania dokumentów b ez żadnych konsekwencji. (...) - k. 95 - 96 – cytat oryginalny, 2) (…) I dodatkowo chciałam Pana poinformować iż w przypadku umów zawartych na odległości przysługuje Panu prawo do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od otrzymania dokumentów. (…) – k. 115, 3) (…) od momentu, w którym otrzymają państwo te dokumenty mają państwo 14 dni na to aby je nam odesłać, to oznacza, że odstąpią państwo od tej umowy i to jest bez ż a dnych konsekwencji, bez żadnej kary (…) – k. 148, 4) (…) w związku z tym, że wyraziła Pani zgodę na skorzystanie z naszej oferty gwa- rancja Stałej Ceny, jak mówiłam zostaną Pani dostarczone stosowne dokumenty, które potwierdzają cała treść umowy i oferty, te dokumenty będą do Pani przeka ….dostarczone listownie na wskazany przez Panią adres wcześniej, jeszcze tylko poinformuje, ze w takich, w przypadku takich umów jak ta, które są zawierane na odległość, ma Pani prawo do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od momentu, w którym Pani ją otrzyma. Czyli, jeżeli wszystko przyjdzie do pani droga listowna i stwierdzi Pani, że jednak by chciała się rozmyślić – to od momentu , kiedy do Pani to przyszło ma Pani jeszcze dwa tygodnie, żeby bez podania powodu zrezygnować. (…) – k. 158 – cytat oryginalny, 45 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl 5) (…) Dodatkowo te ż chciałbym poinformować, iż w przypadku um ów zawartych na odległość przysługuje pani prawo do odstąpieni a od umowy w terminie 14 dni od dnia otrzymania umowy. (...) – k. 166 , 6) (…)Zgodziłem się na umowę, ponieważ Pan poinformował mnie, że będę mógł z niej zrezygnować kiedy umowa dotrze do mnie pocztą (powiedział, że mam na to 14 dni od dnia otrzymania umowy – potem potwierdził mi to ich konsultant w następnej rozmowie kiedy nie o trzymywałem tej umowy). Do tej pory umowy nie dostałem (minęły jakieś 3 tygodnie) a na ostatniej fakturze naliczona została owa oplata handlowa – zgłosiłem to do tej firmy. Dodatkowo firma Energa udziela odpowiedzi, że na odstąpienie od umowy jest 14 dni o d zgody telefonicznej (…) – k. 476. Powyższe stanowisko Spółki znajduje potwierdzenie również w przywołanej poniżej korespondencji znajdującej się w aktach sprawy: 1) (…) Szanowny Panie, Dziękuję za zgłoszenie. W odpowiedzi na informuję, że w celu rezygna cji z oferty Gwarancja Stałej Ceny należy w ciągu 14 dni od momentu otrzymania dokumentów, wysłać wniosek o odstąpienie od umowy na adres do korespondencji: Energa Obrót SA Dział Obsługi Zgłoszeń al. Grunwaldzka 472 80 - 309 Gdańsk Po upływie 14 dni, w p rzypadku przedterminowego rozwiązania umowy na Gwaran- cje Stałej Ceny, doliczona zostanie kara umowna w wysokości 50 zł za każdy niewy- korzystany miesiąc umowy. Z poważaniem (…) Konsultant – k. 849, 2) (...) Rozumiem Pana niezadowolenie, jednak odstąpienie od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może zostać zgłoszone w terminie 14 dni od otrzymania umowy. Załączony druk oświadczenia o odstąpieniu od umowy nie został dostarczony w wyżej wymienionym terminie, w związku z czym umowa została aktywowana. (…) – k. 863, 867, 3) Gdy zadzwoniłam na Infolinie ENERGA, aby podać aktualny stan licznika, pani kon- sultant zaproponowała mi nową umowę, obiecując, ż e będzie taniej, po czym za- częła czytać mi przez dłuższy czas warunki umowy, bez podawania ceny. Na pod- stawie długoletniej współpracy z ENERGĄ oraz opierając się na stwierdzeniu pani konsultant, że będzie taniej, zgodziłam się na ofertę Gwarancja Stałej Ceny. Po otrzymaniu faktury z dnia 29.20.2015 roku okazało się, że „tańsza oferta” wyszła zdecydowanie drożej. Doszła opłata handlowa w wysokości 13 , 00 PLN/miesiąc. Czu- j ąc się oszukana, na adres ebok@energa.pl wysłałam zgłoszenie ( nr ( …) ) z dnia 20.11.2 015 z wnioskiem o przywrócenie poprzedniej umowy. W odpowiedzi dowie- działam się, że na rezygnacje miałam jedynie 14 dni od momentu otrzymania do- kumentów umowy. (…) – k. 1085 , 4) Warunki oferty „Gwarancja stałej ceny”, po przedstawieniu i zawarciu jej telefo- n icznie, są również wysyłane drogą korespondencyjna lub mailowa. (…) Na odstą- pienie od umowy zawartej poza salonem sprzedaży bez konsekwencji jest termin 14 dni od dnia zawarcia, a w przypadku umów zawieranych telefonicznie, od dnia otrzymania dokumentów . ( …) - k. - 1093, 46 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Zgodnie z art. 5 ust. 1 upnpr praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować pod- jęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Artykuł 5 ust. 2 pkt 1 upnpr przewiduje, że wprowadzającym w błąd działaniem może być rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji. Z art. 5 ust. 3 pkt 4 upnpr wynika, że wprowadzające w błąd działanie przedsiębiorcy może dotyczyć: praw kon- sumenta, w szcze gólności prawa do odstąpienia od umowy. Takie działanie Spółki może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 upnpr, co uprawdopo- dabnia naruszenie przez ni ą zakazu określoneg o w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [28] Piąty z postawionych Spółce zarzutów stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów dotyczy wywodzenia przez Spółkę z faktu przekazania konsu- mentom potwierdzenia treści proponowanej przez telefon umowy utrwalonej na pa- pierze lub innym nośniku trwałym tego, iż doszło do skutecznego zawarcia umowy na odległość, pomimo nieuzyskania przez Spółkę od konsumenta oświadczenia o zawarciu umowy w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz. U. z 2014 r., poz. 827 ze zm.), Skarżący, w kierowanych do Prezesa Urzędu pismach, informowali m.in.: 1) (…) Umowę dostałem na meila ale jej nie potwierdzałem swoim podpisem i nie odsyłałem do energii. (...) – k. 470 , 2) W dniu 06.08.2015 roku mój mąż (…) w czasie rozmowy telefonicznej z pracowni- kiem TBOK wyraził chęć przesłania na nasz adres dokumentów związan ych z zawar- ciem umowy na usługę „gwarancja stałej ceny”. Jako, że nie jest on stroną /umowa na świadczenie usług jest wyłącznie na mnie/ poinformował, że skonsultuje się ze mną i ewentualnie wtedy wspólnie podejmiemy decyzję. Pracownica TBOK zapew- niła, że możemy się zastanowić i jeśli nie wyrazimy zgody na nowa propozycję do- kumentów należy nie podpisywać, a odesłać je do adresata nie ponoszą przy tym żadnych konsekwencji prawnych. Tak też uczyniłam, nie podpisałam umowy, a czy- ste druki zostały odesłane. Uwa żałam, ż e s p rawa jest zamknięta, a tym samym umowa nie miała prawa wejść w życie. Zgodnie z now ą ustaw ą konsumenck ą , a dokładnie art. 20 ust. 1 i 2, aby taka umowa mogła wejść w życie musi być utrwa- lona na trwałym nośniku, w moim przypadku na papierze co n ie nastąpiło. Jednak pomimo braku mojego oświadczenia woli, a tym samym mojej zgody okazało się iż umowa (…) weszła w życie w dniu 06.08.2015 czyli z dniem kiedy mój mąż kontak- tował się z TBOK. ( … ) – k. 495, 3) We wrześniu br. otrzymałem od Państwa telefonicznie propozycję zawarcia aneksu/umowy kompleksowej z gwarancją stałej cen. ( … ) Wyraziłem zgody na prze- słanie dokumentów (umowy). Pod koniec września otrzymałem rzeczone doku- menty. Ważnym jest, że ich nie podpisałem i nie wyraziłem zgody (po ich ot rzyma- niu) na zawarcie ww. umowy. P o otrzymaniu faktury i jej przeanalizowaniu doczy- tałam, że doliczono mi opłatę handlową , tj., ok. 16 zł. (...) nie wyraziłam zgody na zawarcie umowy (...) nie podpisałam żadnych dokumentów – a więc nie doszło do skuteczne go zawarcia umowy. (…) – k. 813, 4) W lipcu br. zostałam przez państwa telefonicznie poinformowana o możliwości sko- rzystania z oferty „Gwarancja stałej ceny”. (...) Następnie po otrzymaniu kurierem dokumentu umowy zapoznałam się z jej treścią i warunkami, kt óre nie były mi wcześniej znane. W związku z tym, że ich nie zaakceptowałam, nie podpisałam przedłożonej przez Państwa umowy. Nie budzi wątpliwości, że umowa nie została samym zawarta. (…) Państwa oferta nie została przeze mnie przyjęta. W związku z tym, ż e nie dysponują Państwo podpisaną przeze mnie umową, co równoznaczne 47 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl jest z odrzuceniem Państwa oferty, nie maj ą Państwo możliwości uwzględniania w fakturach rozliczeniowych jakichkolwiek kosztów związanych z nieistniejąca mię- dzy nami umową. (…) – k. 815, 5) Żądam anulowania umowy Gwarancja Stałej Ceny z dnia 25.08.2015 roku i korekt faktury (…) i naliczonej bezprawnie opłaty handlowej, gdyż zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o prawach konsumenta nie zawarłem żadnej umowy(…). Nie potwierdzi- łem warunków umowy na p apierze bądź innym nośniku trwałym, a zatem nie ma umowy. (…) – k. 819, 6) W marcu br. otrzymałam od Państwa telefonicznie propozycję zawarcia umowy kompleksowej z gwarancją stałej ceny. (…) Wyraziłam zgodę na przesłanie doku- mentów (umowy). Po upływie kilku dni, a dokładnie 20 kwietnia br. otrzymałam rzeczone dokumenty. Po ich przeanalizowaniu doczytałam się, że zawierając ww. umowę będę zobowiązana uiścić opłatę handlową, tj. ok 30 zł do każdego rachunku, o czym nie zostałam poinformowana telefonicznie. (…) W związku z powyższym postanowiłam nie podpisywać przesłanej mi dokumentacji i nie wyrażać zgody na zawarcie przedmiotowej umowy. jednakże otrzymałam od Państwa faktury VAT (…), które uwzględniały opłatę handlową. (…) wnoszę o (…) anulowanie umowy kompleks owej z gwarancja stałej ceny (…) – k. 837, 7) (…) Drog ą telefoniczną złożono mi ofertę skorzystania z umowy „Gwarancja Stałej Ceny”. (…) Umowa została mi wysłana na maila wraz z informacja, że jeżeli nie odpiszę na niego w ciągu 14 dni, to wyrażam zgodę na je j zawarcie. (..) Nigdy nie potwierdziłam zawarcia umowy w formie pisemnej, mailowo, ani też na żadnym trwałym nośniku, wobec czego do zawarcia umowy nie doszło. Jednak Energa za- częła mi naliczać opłaty wg warunków tej umowy, a wśród nich jest „opłata han- dl owa”, której wcześniej nie miałam. (…) – k. 866, 8) W kwietniu 2015 r. otrzymałam od Pa ń stwa telefonicznie propozycję zawarcia umowy/aneksu z gwarancją stałej ceny. Zostałam zapewniona, ze ceny energii przez 4 lata będą na tym samy poziomie. Wyraziłam zgodę na przesłanie dokumen- tów. Otrzymałam je. Jednak po ich przeanalizowaniu doczytałam że zawierając umowę będę zobowiązana uiszczać opłatę handlową tj. ok 13 zł. netto do każdego rachunku. W rezultacie okazałoby się że mój rachunki będą wyższe niż dotychczas. W związku z powyższym postanowiłam nie podpisywać przesłanej mi dokumentacji i nie wy razić zgody na zawarcie przedmiotowej umowy. Jednakże otrzymałam od państwa faktury VAT nr (...) k tóre uwzględniają opłat ę handlową. (…) – k. 1084, 9) (…) Zgoda na przesłanie umowy jest równoznaczna z jej zawarciem. Nie ma podstaw do anulowania umowy. (…) – k . 11 30 , Art. 20 ust. 2 upk nakłada na przedsiębiorcę, który proponuje konsumentowi zawarcie umowy przez telefon, obowiązek potwierdzenia treś ci proponowanej umowy utrwalo- nej na papierze lub innym trwałym nośniku. Przepis ten stanowi również, że oświad- cze nie konsumenta o zawarciu umowy jest skuteczne, jeżeli zostało utrwalone na pa- pierze lub innym trwałym nośniku po otrzymaniu potwierdzenia od przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 upnpr, praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wo- bec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Aby uzna ć praktykę rynkową stosowaną przez przedsiębiorcę za nieuczciwą należy wykazać, że jest ona po pierwsze sprzeczna z dobrymi obyczajami. P ojęcie dobrych obyczajów nie zostało w prawie zdefiniowane, ale podobnie jak za- 48 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl sady współżycia społecznego, jest przedmiotem wielu orzeczeń sądowych oraz opra- cowań doktryny. 8 Wskazuje się w nich, że dobre obyczaje to uczciwe zasady postępo- wania i ustalone zwyczaje w ujęciu etyczno - moralnym, a na ich treść składają się ele- menty etyczne i socjologiczne kształtowane prz ez oceny moralne i społeczne stano- wiące uzupełnienie porządku prawnego. Dokonując teoretycznego przeniesienia ujęcia dobrych obyczajów na grunt ustawy na- leży stwierdzić, że są to normy postępowania, które powinny być przestrzegane przez przedsiębiorców w działalności gospodarczej. Ocena przestrzegania dobrych obycza- jów jest dokonywana w relacjach przedsiębiorca - konsument, czyli w obrocie konsu- menckim. 9 Rozważając, czy działanie przedsiębiorcy jest sprzeczne z dobrymi obycza- jami w pełni uzasadnionym jest odwołanie się do aktualnego w tej mierze, obowiązu- jącego orzecznictwa. W wyroku z dnia 23 lutego 2006r., sygn. akt: XVII Ama 118/04, Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, że „ istotą pojęcia dobrego obyczaju jest szeroko przyjęty szacunek dla drugieg o człowieka. W stosunkach z konsumentami powinien on wyrażać się właściwym informowaniem o przysługujących uprawnieniach, niewykorzystywaniu uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty i rzetelnym traktowa- niu partnerów umów. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można uznać działania zmie- rzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywoływania błędnego przekonania u konsumenta, a także wykorzystania jego niewiedzy i naiwności.” Zgodnie z ekono- miczno – funkcjonalną koncepcją pojęcia „ dobre obyczaje ” należy rozumieć j ako zacho- wanie przedsiębiorcy nakierunkowane na zapewnienie niezakłóconego funkcjonowania konkurencji, przez rzetelne i niezafałszowane współzawodnictwo jakością, ceną i in- nymi pożądanymi przez klientów cechami oferowanych towarów lub usług 10 . Działanie pr zedsiębiorcy należy uznać za sprzeczne z dobrymi obyczajami, jeżeli wy- kracza przeciw uznanym w społeczeństwie zasadom moralnym lub przyjętej w obrocie uczciwości. Za sprzeczną z dobrymi obyczajami można więc uznać wywodzenie przez przedsiębiorcę skutków pr awnych skutecznego zawarcia umowy na odległość z faktu przekazania przez Spółkę konsumentom potwierdzenia treści proponowanej przez te- lefon umowy utrwalonej na papierze lub innym nośniku trwałym, pomimo nieuzyskania przez Spółkę od konsumenta oświadczenia o zawarciu umowy, utrwalonego na papierze lub innym trwałym nośniku, po otrzymaniu od przedsiębiorcy potwierdzenia treści pro- ponowanej umowy, o którym mowa w art. 20 ust. 2, a więc bez dostatecznego brania pod uwagę praw i interesów konsumenta. Druga z p rzesłanek przesądzających o nieuczciwości praktyk rynkowych dotyczy ogra- niczenia swobody decyzyjnej przeciętnego konsumenta poprzez istotne zniekształce- nie jego zachowań rynkowych. Opisane wyżej działania Spółki mogą skłaniać takiego konsumenta do uznania, że proponowana mu do zawarcia na odległość umowa została skutecznie zawarte i skutkować przynajmniej potencjalnym zniekształceniem jego za- chowań rynkowych. Za wystarczające zatem dla uznania praktyki rynkowej za nieuczciwą (oprócz prze- słanki sprzecznośc i z dobrymi obyczajami) jest wykazanie jedynie potencjalnej możli- wości zniekształcenia zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta, co oznacza, że nie musi do tego zniekształcenia dojść. Tym samym wystarczy, że praktyka ma zdol- ność wpływania na decyzję ko nsumenta w postaci jej zniekształcenia. 11 8 np. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 13 listopada 1991 r., I ACr 411/91, Wokanda 1992/4, J. Szwaja w: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – Ko mentarz, Warszawa 2000, str. 122 - 133, R. Stefanicki, Dobre obyczaje w prawie polskim, Przegląd Prawa Handlowego, 2002/5; 9 por. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz Małgorzata Sieradzka, Wydaw- nictwo Oficyna a Wolters Kliwer b usiness, Warszawa 2008, s.78. 10 por. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz Małgorzata Sieradzka, Wy- dawnictwo Oficyna a Wolters Kliwer business, Warszawa 2008, s.77. 11 jak wyżej, str. 83 49 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Z ustaleń dokonanych w toku postępowania wyjaśniającego wynika, że Spółka w sytu- acji, gdy proponuje konsumentowi zawarcie umowy na odległość, po przekazaniu mu potwierdzenia treści proponowanej umowy utrwalonej na papierze lub innym trwałym nośniku nie wymaga od konsumenta złożenia oświadczenia o zawarciu umowy i uznaje, że umowa ta jest skutecznie zawarta. Ze skarg konsumentów załączonych do materiału dowodowego i stenogramów rozmów przeprowadzonych z konsumentami, inicjowa- nych przez ENERGA – OBRÓT SA, załączonych do pism Spółki z: 27 sierpnia 2015 r., znak: […] , 27 sierpnia 2015 r., znak: […] , 31 sierpnia 2 015 r., znak: […] , wynika rów- nież, że podczas przedstawienia oferty Gwarancja Stałej Ceny , przekazywana jest kon- sumentom informacja o braku konieczności podejmowania przez nich - po potwierdze- niu przez Spółkę treści proponowanej umowy utrwalonej na papierz e lub innym trwa- łym nośniku - jakichkolwiek czynności związanych z jej zawarciem. Spółka – uznając ww. czynności za wystarczające do skutecznego zawarcia z konsumentem umowy - rozpoczyna świadczenie na jego rzecz usługi kompleksowej polegającej na sprzedaż y energii elektrycznej oraz zapewnieniu świadczenia usługi dystrybucji energii elektrycz- nej i żąda zapłaty za ich wykonanie, kierując do konsumentów dokumenty rozlicze- niowe (faktury) za kolejne okresy rozliczeniowe. Wywodzenie przez Spółkę z faktu przekaz ania konsumentom potwierdzenia treści pro- ponowanej przez telefon umowy utrwalonej na papierze lub innym nośniku trwałym tego, iż doszło do skutecznego zawarcia umowy na odległość, pomimo nieuzyskania przez Spółkę od konsumenta oświadczenia o zawarciu umowy w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 20 ust. 2 upk może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową , o której mowa w art. 4 ust. 1 unpr, co uprawdopodabnia naruszenie przez nią przepisu art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [29] Szósty z postawionych Spółce zarzutów stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów dotyczy żądania od konsumentów, w związku ze skorzystaniem przez nich z oferty sprzedaży energii elektrycznej Gwarancja Stałej Ceny, zapłaty za energię elektryczną, której dostarczanie rozpoczęto jeszcze przed upływem określo- nego w art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. z 2014 r., poz. 827 ze zm.) terminu do odstąpienia od umowy zawartej na odległość, pomimo braku złożenia przez konsumenta, zgodnie z art. 21 ust. 2 ww. ustawy, wyraźnego żądania rozpoczęcia wykonywania usług przed upływem tego terminu. Skarżący, w kierowanych do Prezesa Urzędu pismach, informowali m.in.: 1) (…) Zgodziłem się na umowę, ponieważ P an poinformował mnie, że będę mógł z niej zrezygnować kiedy umowa dotrze do mnie pocztą (powiedział, że mam na to 14 dni od dnia otrzymania umowy – potem potwierdził mi to ich konsultant w na- stępnej rozmowie kiedy nie otrzymywałem tej umowy). Do tej pory u mowy nie dostałem (minęły jakieś 3 tygodnie) a na ostatniej fakturze naliczona została owa oplata handlowa – zgłosiłem to do tej firmy. Dodatkowo firma Energa udziela od- powiedzi, że na odstąpienie od umowy jest 14 dni od zgody telefonicznej (…) – k. 476, Zgodnie z art. 21 ust. 2 upk, jeżeli na wyraźne żądanie konsumenta wykonywanie usługi albo dostarczanie wody, gazu, energii elektrycznej, gdy nie są one dostarczane w ogra- niczonej objętości lub w ustalonej ilości, lub energii cieplnej ma się rozpocząć prz ed upływem terminu do odstąpienia od umowy, przedsiębiorca wymaga od konsumenta złożenia wyraźnego oświadczenia zawierającego takie żądanie. Art. 27 upk przewiduje, że konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lo- kalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przy- czyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 33, art. 34 ust. 2 i a rt. 35. Natomiast zgodnie z art. 36 pkt 1 lit. b) upk konsument nie ponosi 50 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl kosztów świadczenia usług, dostarczania wody, gazu lub energii elektrycznej w przy- padku, gdy nie są one oferowane w ograniczonej objętości lub w ustalonej ilości, lub energii ciepln ej, w całości lub w części, za czas do odstąpienia od umowy, jeżeli kon- sument nie żądał spełniania świadczenia przed upływem terminu do odstąpienia od umowy zgodnie z art. 15 ust. 3 i art. 21 ust. 2. (…) Spółka rozpoczynając wykonywani e umów kompleksowyc h zawartych na odległość w związku ze skorzystaniem przez konsument a z oferty sprzedaży energii elektrycznej pn. Gwarancja Stałej Ceny żąda uiszczenia zapłaty za sprzedaż energi i elektryczn ej, dostarczanie której rozpoczęła ona przed upływem określonego w art. 27 upk terminu do odstąpienia od umowy zawartej na odległość, pomimo braku złożenia przez konsu- menta wyraźnego oświadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 2 tejże ustawy, zawie- rającego żądanie rozpoczęcia wykonywania tych usług przed upływem terminu do od- stąpienia od umowy zawieranej na odległość . T akie zachowanie Spółki może zostać uznane za naruszające art. 36 pkt 1 lit. b) upk, co uprawdopodabnia naruszenie przepisu art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie kon- kurencji i konsumentów. [30] Siódmy z p ostawionych Spółce zarzutów stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów dotyczy zastrzeżenia w stosowanych przez Spółkę: a) Ogólnych Warunkach Umów Kompleksowych ENERGA – OBRÓT SA dla Konsumentów, stanowiących integralną część wzorca umownego zatytułowanego Umowa Komplek- sowa dla Konsumentów , warunku, zgodnie z którym: W przypadku wypowiedzenia Umowy zawartej na czas określony przez Odbiorcę, który skorzystał z uprawnienia do wyboru sprzedawcy, przed upływem okresu, na jaki została zawarta lub przed upływem okresu obowiązywania Oferty Sprzedawcy Sprzedawca może obciążyć Odbiorcę kwotą w wysokości 50 zł za każdy miesiąc, o jaki został skrócony okres obowiązywania Umowy lub Oferty Sprzedawcy, b) Ogóln ych Warunkach Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA – OBRÓT SA dla Konsumentów, stanowiących integralną część wzorca umownego zatytułowanego Umowa Sprzedaży Energii Elektrycznej dla Konsumentów, warunku, zgodnie z któ- rym: W przypadku wypowiedzenia Umo wy zawartej na czas określony przez Odbiorcę przed upływem okresu, na jaki została zawarta lub przed upływem okresu obowią- zywania Oferty Sprzedawcy Sprzedawca może obciążyć Odbiorcę kwotą w wysokości 50 zł za każdy miesiąc, o jaki został skrócony okres obo wiązywania Umowy lub Oferty Sprzedawcy, co może naruszać dobre obyczaje poprzez obciążenie konsumentów rażąco wygóro- waną opłatą związaną z wypowiedzeniem umowy zawartej na czas określony i stanowić nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 3) oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z § 11 pkt 21 Ogólnych Warunków Umów Kompleksowych ENERGA – OBRÓT SA dla Konsu mentów stanowiących integralną część wzorca umownego zatytułowanego: Umowa kompleksowa dla Konsumentów stosowanego przy zawieraniu umów w związku ze skorzystaniem z oferty sprzedaży energii elektrycznej : (…) W przypadku wypowie- dzenia Umowy zawartej na czas określony przez Odbiorcę, który skorzystał z upraw- nienia do wyboru sprzedawcy, przez upływem okresu, na jaki została zawarta lub przed upływem okresu obowiązywania Oferty Sprzedawcy Sprzedawca może obciążyć Odbiorcę kwotą w wysokości 50 zł za każdy miesią c, o jaki został skrócony okres obo- wiązywania Umowy lub Oferty Sprzedawcy. 51 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Zgodnie z § 11 pkt 22 - Ogólnych Warunkach Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA – OBRÓT SA dla Konsumentów stanowiących integralną część wzorca umow- nego zatytułowanego: Umowa Sprzedaży Energii Elektrycznej dla Konsumentów posta- nowienia o treści: W przypadku wypowiedzenia Umowy zawartej na czas określony przez Odbiorcę przed upływem okresu, na jaki została zawarta lub przed upływem okresu obowiązywania Oferty Sprzedawcy Sprzeda wca może obciążyć Odbiorcę kwotą w wysokości 50 zł za każdy miesiąc, o jaki został skrócony okres obowiązywania Umowy lub Oferty Sprzedawcy . Ogólne Warunki Umów Kompleksowych ENERGA – OBRÓT SA dla Konsumentów stano- wiące integralną część wzorca umownego zatytułowanego: Umowa kompleksowa dla Konsumentów oraz Ogólne Warunki Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA – OBRÓT SA dla Konsumentów stanowiące integralną część wzorca umownego zatytuło- wanego: Umowa Sprze daży Energii Elektrycznej dla Konsumentów są przez Spółkę sto- sowane od 1 grudnia 2014 r. Karty akt postępowania: k. 42 - 44, 1155 - 1160, 1187 - 1196 - 1217 Przywołane wyżej postanowienia ogólnych warunków umów umożliwiają ENERGA – OB- RÓT obciążenie konsumenta, który wypowiedział umowę kompleksową lub umowę sprzedaży energii elektrycznej zawartą na czas określony, opłatą w wysokości 50 zł za każdy miesiąc, o jaki został skrócony okres obowiązywania umowy lub oferty sprze- dawcy. Opłata ta bez wątpienia ma charakte r kary umownej. Jej wysokość została określona w sposób ryczałtowy, w oderwaniu od wartości świadczenia i niezależnie od wysokości kosztów rzeczywiście poniesionych przez Spółkę z tytułu wypowiedzenia przez konsumenta umowy przed upływem okresu, na jaki zo stała ona zawarta. Dodat- kowo – jak wynika z posiadanych przez Prezesa UOKiK stenogramów rozmów - opłata ta jest traktowana przez Spółkę jako ograniczająca możliwość skorzystania przez kon- sumenta z prawa wyboru innego sprzedawcy energii elektrycznej. W oce nie Prezesa UOKiK, kwestionowane działania Spółki mogą naruszać dobre oby- czaje poprzez obciążenie konsumentów opłatą za odstąpienie od umowy, która ma charakter kary umownej o rażąco wygórowanej wysokości. Stosowanie tej opłaty może powodować istotne zniek ształcenie zachowań rynkowych przeciętnego konsumenta w zakresie podjęcia przez niego swobodnej decyzji o wypowiedzeniu umowy po jej za- warciu i skorzystania z prawa do zmiany sprzedawcy energii elektrycznej. Aby uznać praktykę rynkową stosowaną przez przedsiębiorcę za nieuczciwą należy wy- kazać, że jest ona po pierwsze sprzeczna z dobrymi obyczajami. Jak wskazano w wy- żej , p ojęcie dobrych obyczajów nie zostało w prawie zdefiniowane, ale podobnie jak zasady współżycia społecznego, jest przedmiotem wielu o rzeczeń sądowych oraz opra- cowań doktryny. 12 Wskazuje się w nich, że dobre obyczaje to uczciwe zasady postępo- wania i ustalone zwyczaje w ujęciu etyczno - moralnym, a na ich treść składają się ele- menty etyczne i socjologiczne kształtowane przez oceny moralne i społeczne stano- wiące uzupełnienie porządku prawnego. Działanie przedsiębiorcy należy uznać za sprzeczne z dobrymi obyczajami, jeżeli wykracza przeciw uznanym w społeczeństwie zasadom moralnym lub przyjętej w obrocie uczciwości. Za sprzeczną z dobrymi oby- czajami można więc uznać próbę kreowania prz ez przedsiębiorcę stosunków łączących go z konsumentem w sposób chroniący interesy tego przedsiębiorcy, bez dostatecznego brania pod uwagę praw i interesów konsumenta. Druga z przesłanek przesądzających o nieuczciwości praktyk rynkowych dotyczy ogra- niczen ia swobody decyzyjnej przeciętnego konsumenta poprzez istotne zniekształce- nie jego zachowań rynkowych. Zamieszczenie przez Spółkę w ogólnych warunkach 12 np. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocław iu z 13 listopada 1991 r., I ACr 411/91, Wokanda 1992/4, J. Szwaja w: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – Komentarz, Warszawa 2000, str. 122 - 133, R. Stefanicki, Dobre obyczaje w prawie polskim, Przegląd Prawa Handlowego, 2002/5; 52 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl umów zapisów uprawniających ją do obciążenia konsumenta kwotą 50 zł za każdy mie- siąc, o jaki został skróc ony okres obowiązywania umowy lub oferty w sytuacji, gdy konsument wypowie umowę zawartą na czas określony (przez upływem okresu, na jaki została ona zawarta lub przed upływem okresu obowiązywania oferty) może skłaniać takiego konsumenta do zmiany jego zac howania rynkowego i skutkować jego poten- cjalnym zniekształceniem. Możliwość dochodzenia przez Spółkę od konsumenta, który wypowiedział umowę zawartą na czas określony przez upływem okresu jej obowiązy- wania, tak dotkliwych sankcji finansowych ma istotny wpł yw na jego zachowania ryn- kowe. Sytuacja taka może powodować, że konsument zrezygnuje z przysługujących mu uprawnień do swobodnego odstąpienia od zawartej umowy i możliwości zmiany sprze- dawcy energii elektrycznej. Jeśli więc przeciętny konsument nie byłby p od istotnym wpływem nieuczciwej praktyki rynkowej, jego zachowanie rynkowe przybrałoby inny kształt, tj. zdecydowałby się on na wypowiedzenie zawartej umowy w dowolnym cza- sie i skorzystanie z przysługującego mu prawa wyboru sprzedawcy energii elektrycznej. Za wystarczające zatem dla uznania praktyki rynkowej za nieuczciwą (oprócz prze- słanki sprzeczności z dobrymi obyczajami) jest wykazanie jedynie potencjalnej możli- wości zniekształcenia zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta, co oznacza, że nie musi do tego zniekształcenia dojść. Tym samym wystarczy, że praktyka ma zdol- ność wpływania na decyzję konsumenta w postaci jej zniekształcenia. 13 Jednocześnie, uznając przewidzianą opłatę za opłatę o charakterze kary umownej, pobieraną w rażąco wygórowanej wyso kości, należałoby odnieść ją – stosując kryterium komparatywne - do wysokości miesięcznych należności za sprzedawaną energie elek- tryczną, jakie konsumenci uiszczają na rzecz Spółki. W prezentacji otwierające w dniu 12 lutego 2015 r. debatę online zatytułow anej : Ile powinien kosztować prąd? Czyli o cenach energii elektrycznej dla gospodarstw domo- wych, przygotowanej przez Instytut na Rzecz Ekorozwoju, www.chronmyklimat.pl średnie roczne zużycie energii elektrycznej w gospodarstwach domowych określono na poziomie 2226 kWh, co daje średnie miesięczne zużycie na poziomie ok. 186 kWh. Natomiast ENERGA – OBRÓT na stronie www.energa.pl/dla - domu/obsluga - klienta/jak - oszczedzac/ - /srednie_zuzycie_energii , średnie miesięczne zużycie energii elektrycz- nej dla grupy taryfowej G, na podstawie materiałów własnych, oszacowała na poziomie około 221 kWh. ENERGA – OBRÓT od co najmniej końca 2014 r. proponowała odbiorcom energii elek- trycznej możliwość skorzystania z proponowanych na czas określony ofert sprzedaży energii elektrycznej (b ył y to np. oferta Gwarancja Stałej Ceny , czy oferta Office z energią 14 ). Regulaminy tych ofert odwołują się do postanowień stosowanych przez Spółkę ww. ogólnych warunków umów przewidujących, że w przypadku wypowiedzenia umowy zawartej na czas określony przez odbiorcę, który skorzystał z uprawnienia do wyboru sprzedawcy, przez upływem okresu, na jaki została zawarta lub przed upływem okresu obowiązywania oferty, Spółka może obciążyć tego odbiorcę kwotą w wysokości 50 zł za każdy miesiąc, o jaki został skrócony okres obowiązywania umowy lub oferty. Dla zobrazowania konsekwencji wynikających z zastosowania przy wołanych uregulo- wań ogólnych warunków umów w niniejszej decyzji odwołano się do oferty Gwarancja Stałej Ceny , proponowanej odbiorcom w okresie od 1 grudnia 2014 r. do 2 października 2015 r. i przewidującej określony czas jej obowiązywania. W sytuacji, gdy konsument wypowiedziałby zawartą na podstawie tej oferty umowę przed upływem okres u jej obowiązywania zgodnie z postanowieniami ogólnych warunków umów – do których od- woływał się regulamin oferty - zostałby on obciążany opłatą w wysokości 50 zł za każdy miesiąc, o jaki został skrócony okres jej obowiązywania. Tak więc, j eżeli zaokrągli si ę 13 jak wyżej, str. 83 14 Regulamin oferty Office z energią dostępny jest na stronie internetowej Spółki www.energa.pl 53 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl wartość średniego miesięcznego zużycia energii elektrycznej w gospodarstwach domo- wych do poziomu 200 kWh, to wówczas - biorąc pod uwagę warunki zawieranych przez ENERGA – OBRÓT na czas określony umów w ramach oferty Gwarancja Stałej Ceny : 1) średnie miesię czne opłaty za sprzedaną energię elektryczną ponoszone przez od- biorcę w gospodarstwie domowym, który w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 marca 2015 r. zdecydował się na zawarcie z ENERGA – O BRÓT umowy i skorzystanie z oferty Gwarancja Stałej Ceny wynios łyb y - przy wyborze stawki całodobowej (porównaj: Tabela A.2 – pkt [12] ustaleń Prezesa UOKiK) - w okresie od zawarcia umowy do 31 grudnia 2016 r. - 62,74 zł brutto/m - c, a od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2019 r. (w zależności od tego, czy odbiorca korzyst a z e - faktury, czy nie) - 78,73 zł brutto/m - c (bez e - faktury) i 77,73 zł brutto/m - c (z e - fakturą), 2) średnie miesięczne opłaty za sprzedaną energię elektryczną ponoszone przez od- biorcę w gospodarstwie domowym, który w okresie od 1 kwietnia 2015 r. do 2 paź- dz iernika 2015 r. zdecydował się na zawarcie z ENERGA – Obrót SA umowy i skorzy- stanie z oferty Gwarancja Stałej Ceny wynios łyby - przy wyborze stawki całodobo- wej (porównaj: Tabela A.3 – pkt [12] ustaleń Prezesa UOKiK) - dla umów zawartych na 36 miesięcy - 76 ,99 zł brutto/m - c (bez e - faktury) i 75,99 zł brutto/m - c (z e - fakturą), a dla umów zawartych na 48 miesięcy - 78,73 zł brutto/m - c (bez e - faktury) i 77,73 zł brutto/m - c (z e - fakturą). Zastrzeżona przez przedsiębiorcę opłata w wysokości 50 zł za każdy miesią c, o jaki został skrócony okres obowiązywania umowy lub oferty Spółki w porównaniu z prze- ciętną wysokością opłat ponoszonych przez gospodarstwo domowe za zakupioną ener- gię elektryczną , bez wątpienia mogłaby być uznana za nadmiernie wygórowaną karę umowną, gdyż stanowi ona od 64% do 66%, w skrajnym przypadku nawet 80%, wartości średniej miesięcznej opłaty za sprzedaną energię elektryczną ponoszonej przez od- biorcę w gospodarstwie domowym korzystającego z ww. oferty Spółki, ustalonej przy średnim miesięcznym z użyciu energii elektrycznej na poziomie 200 kWh. Odnosząc się do opłat o charakterze kar umownych zastrzeganych przez przedsiębiorcę w umowach zawieranych z konsumentami, należy - choćby pomocniczo - wskazać, że kwestie dotyczące wysokości kary umownej na leżnej przedsiębiorcy w przypadku od- stąpienia przez konsumenta od zawartej umowy i jej miarkowania były wielokrotnie przedmiotem orzeczeń Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej SO- KiK . Co prawda, orzeczenia te dotyczyły oceny postanowień wzo rców umownych stosowa- nych w obrocie konsumenckim przez przedsiębiorców działających w innych obszarach obrotu gospodarczego, np. w branży deweloperskiej, tym niemniej, w kontekście po- stawionego zarzutu, ważką i godną uwzględnienia jest argumentacja SOKiK j aką Sąd wziął pod uwagę orzekając o abuzywności postanowień normujących wysokość kar umownych, którymi przedsiębiorca mógł obciążyć konsumenta, w sytuacji rezygnacji przez niego z dalszego wykonywania umowy. Podstawowe tezy jakie płyną z uzasad- nień tych wy roków to konieczność ekonomicznego uzasadnienia i pozostawania wyso- kości kary w relacji z wysokością świadczenia oraz poniesionej przez przedsiębiorcę szkody. I tak dla przykładu, w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 czerwca 2005r. (sygn. akt XVII AmC 20/04), będącym podstawą wpisu do Rejestru klauzuli o numerze 510, SOKiK stwierdził, że : (…) podziela stanowisko powoda, że brak jest podstaw do wiązania wy- sokości kary umownej z wartością kosztu budowy lokalu a nie w ysokością świadczenia konsumenta, zwłaszcza, że pozwany nie wykazał, ani nie uprawdopodobnił, że ponosić może współmierną szkodę do wysokości zastrzeżonej kary. Sąd uznał, że pomimo, iż poniesienie szkody w konkretnym przypadku nie stanowi niezbędnej przes łanki dla do- magania się zapłaty kary umownej (vide uchwała SN z dnia 06 listopada 2003 r., sygn. III CZP 6 1/03, publ. Biul. SN 2003/11/5), to w umowach z konsumentami, jej wysokość 54 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl musi pozostawać we współmiernej wysokości do ponoszonej zwykle szkody. Tym sa- mym uznał, że wysokość kary umownej na poziomie 3,5% kosztu lokalu mieszkalnego jest nadmiernie wygórowana. Konsumenci poddani takim działaniom Spółki mogą zostać pozbawieni możliwości pod- jęcia swobodnej decyzji w przedmiocie wypowiedzenia umowy zawart ej na czas okre- ślony, gdyż w sytuacji, gdy skorzystanie z takiego prawa wiąże się z możliwością ob- ciążenia konsumenta opłatą w wysokości 50 zł za każdy miesiąc, o jaki został skrócony okres obowiązywania umowy lub oferty, z takiego prawa rezygnują i decydu ją się na kontynuowanie umowy. Takie postępowanie Spółki może zostać uznane za nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 4 ust. 1 upk, co uprawdopodabnia naruszenie przepisu art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z OBOWIĄZANIE PRZEDSIĘ BIORCY : [31] Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zosta- nie uprawdopodobnione, że został naruszony zakaz, o którym mowa w art. 24 tej ustawy, a prze dsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia na- ruszenia lub usunięcia jego skutków, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowią- zać przedsiębiorcę do w ykonania tych zobowiązań. W przypadku, gdy przedsiębiorca zaprzestał naruszania zakazu, o którym mowa w art. 24 i zobowiąże się do usunięcia skutków tego naruszenia, zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio. [32] Spółka - składając w toku postępowania - wn iosek o wydanie decyzji w trybie art. 28 ust. 1 uokik zaproponowała podjęcie działań zmierzających do zakończenia zarzuca- nych jej naruszeń i usunięcia ich skutków, poprzez : A) wprowadzenie – w terminie 3 tygodni od daty uprawomocnienia się decyzji – nowy ch treści skryptów sprzedażowych przewidujących, iż w trakcie telefonicznego składa- nia propozycji skorzystania z oferty ENERGA - OBRÓT konsument będzie otrzymywał informację: a) o wysokości opłaty handlowej wynikającej z proponowanej oferty w zestawieniu z aktu alnie obowiązującą wysokością opłaty handlowej, bądź jej brakiem w Taryfie ENERGA - O B RÓT dla energii elektrycznej (dot . wyłącznie konsumentów z obszaru ENERGA - OPERATOR będących klientami Spółki rozliczanymi na podstawie Taryfy ENERGA - OBRÓT dla energii elektrycznej); b) że czternastodniowy termin na odstąpienie od umowy zawartej na odległość jest liczony od daty skutecznego zawarcia umowy na odległość, ( tj. od daty złożenia przez konsumenta oświadczenia o zawarciu umowy i jego utrwaleniu na papierze lub inn ym trwałym nośniku; c) że po przekazaniu potwierdzenia treści proponowanej przez telefon umowy utrwalonej na papierze lub innym trwałym nośniku, uzyskiwane będzie przez ENERGA - OBRÓT oświadczenie konsumenta o zawarciu umowy; d) że umowa zostanie uznana za zawartą z chwilą złożenia oświadczenia konsumenta o zawarciu umowy utrwalonego na papierze lub innym trwałym nośniku; świadczenie usługi kompleksowej albo usługi sprzedaży energii elektrycznej w ramach nowej umowy rozpocznie się nie wcześniej niż po upływie 14 - dn iowego terminu na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy, chyba że konsument wyraźnie zażąda rozpoczęcia wykonywania usługi przed upływem terminu na odstąpienia od umowy zawartej na odległość; 55 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl B) wprowadzenie – w terminie 3 tygodni od daty uprawomocnienia się decyzji – nowego procesu zawierania umów na odległość, w ten sposób, że: a) po przekazaniu konsumentowi potwierdzenia treści proponowanej przez telefon umowy utrwalonej na papierze lub innym trwałym nośniku, uzyskiwane będzie przez ENERGA - OBRÓT oświadczenie konsumenta o zawarciu umowy; b) umowa zostanie uznana za zawartą z chwilą złożenia oświadczenia konsumenta o zawarciu umowy utrwalonego na papierze lub innym trwałym nośniku; świadczenie usługi kompleksowej albo usługi sprzedaży energii ele ktrycznej w ramach nowej umowy rozpocznie się nie wcześniej niż po upływie 14 - dniowego terminu na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy, chyba że konsument wyraźnie zażąda rozpoczęcia wykonywania usługi przed upływem terminu na odstąpienia od umowy zawartej na odległość; C) wprowadzenie – w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji – regularnego i comiesięcznego badania jakości przeprowadzonego procesu ofertowania i sprzedaży przez agentów ENERGA - OBRÓT poza lokalem przedsiębiorstwa, w sz czególności pod kątem prawidłowego informowania konsumentów o tożsamości Spółki reprezentowanej przez agenta, celu wizyty oraz wydawania konsumentom jednego egzemplarza podpisanej obustronnie umowy wraz z załącznikami; wynikiem badania będzie raport aktywu jący działania naprawcze wśród agentów oraz powodujący ewentualną decertyfikację agentów i zaprzestanie z nimi współpracy w przypadku stwierdzenia rażących naruszeń w stosowaniu standardów ENERGA - OBRÓT; D) w prowadzenie – w terminie 7 miesięcy od daty uprawom ocnienia się decyzji – nowych Ogólnych Warunków Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów oraz nowych Ogólnych Warunków Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów , w których nie będzie określonych zapisów dotyczących kary umownej za skrócony okres obowiązywania U mowy lub O ferty S przedawcy ; E) umożliwienie konsumentom rozwiązani e umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej do dnia poprzedzającego wprowadzenia nowych Ogólnych Warunków Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów oraz nowych Ogólnych Warunków Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów , o których mowa w pkt I. D złożonego zobowiązania, w przypadku gdy konsument zawrze nową umowę kompleksową lub umowę sprzedaży energii elektrycznej w ramach dostępnych ofert, a konsument z obszaru ENERGA - OPERATOR również na podstawie taryfy ENERGA - OBRÓT dla energii elektrycznej. Wówczas konsument nie będzie zobowiązany do zapłaty kary umownej określonej w, otrzymanych przy zawier aniu umowy, Ogólnych Warunkach Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów albo Ogólnych Warunkach Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów , za wypowiedzenie przed upływem okresu obowiązywania U mowy lub O ferty S przedawcy ; W złożonym zobowiązaniu Spółka zaproponowała, że w terminie miesiąca od upra- womocnienia się niniejszej decyzji zamieścić na jej stronie internetowej w zakładce Aktualności ogłoszenie informujące konsumentów o przysługującym im uprawnieniu do rozwiązania u mów kompleksowych lub umów sprzedaży energii elektrycznej za wypowiedzeniem, przed upływem okresu obowiązywania tych Umów lub Ofert, bez obowiązku zapłaty kary umownej przewidzianej w § 11 ust. 21 aktualnie obowiązu- 56 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl jących Ogólnych Warunkach Umów Kompleksow ych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsu- mentów lub § 9 ust. 22 aktualnie obowiązujących Ogólnych Warunkach Umów Sprze- daży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów . Warunkiem skorzy- stani a w tego uprawnienia jest zawarcie przez odbiorcę energii elektrycznej , będą- cego konsumentem, z ENERGA – OBRÓT nowej Umowy Kompleksowej lub Umowy Sprzedaży Energii Elektrycznej w ramach dostępnych ofert, a jeśli jest on odbiorcą energii elektrycznej z obszaru działania operatora sieci dystrybucyjnej ENERGA - OPERATOR również n a podstawie taryfy ENERGA - OBRÓT dla energii elektrycznej. Informacja o ww. uprawnieniu zostanie przekazana w drodze ogłoszenia na stronie internetowej Spółki w zakładce Aktualności , opublikowanego w ciągu 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji i b ędzie utrzymywan a na przedmiotowej stronie internetowej do dnia poprzedzającego wprowadzenie nowych Ogólnych Warunków Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów oraz nowych Ogólnych Warunków Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla K onsumen- tów. Treść ogłoszenia będzie następująca: Szanowni Państwo, Realizując zadeklarowane przez nas zobowiązania objęte treścią prawomocnej de- cyzji administracyjnej nr [tu numer decyzji] wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu [tu właściwa data], w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 229), poniżej przedstawiamy Państwu informacje, co stanowi wykonanie przez nas decyzji zobowiązującej. Jeśli są Państwo Konsumentami, przysługuje Państwu uprawnienie polegające na możliwości rozwiązania zawartej z nami Umowy, bez obowiązku zapłaty kary umownej określonej w Ogólnych Warunkach Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów albo Ogólnych Warunkach Umów Sprzedaży Energii Elektrycz- nej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów, za wypowiedzenie przed upływem okresu obowiązywania Umowy lub oferty. Warunkiem jest zawarcie nowej Umowy Kom- pleksowej lub Umowy Sprzedaży Energii Elektrycznej w ramach dostępnych ofert, a jeśli są Państwo Konsumentami z obszaru ENERGA - OPERATOR SA również na pod- stawie Taryfy ENERGA - OBRÓT SA dla energii elektrycznej. F) poinformowanie konsumentów będących na dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowego zobowiązania odbiorcami usługi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT i objętymi ofertą Gwarancja Stałej Ceny zaproponowaną w trakcie rozmowy telefonicznej o przysługujących uprawnieniach w postaci: a) możliwości zmiany zawartej z ENERGA - OBRÓT Umowy poprzez skorzyst anie z oferty pn. Oferta specjalna z warunkami cenowymi jak w poniższej tabeli, przy czym okres obowiązywania Oferty specjalnej nie będzie dłuższy niż okres obo- wiązywania wybranego wariantu w ramach Gwarancji Stałej Ceny ; Grupa ta- ryfowa Cena brutto energi i elektrycznej Wysokość brutto opłaty han- dlowej Całodobowa Strefa 1 Strefa 2 [zł/kWh] [zł/miesiąc] G11k 0,3050 9,99 57 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl b) możliwości rozwiązania zawartej z ENERGA - OBRÓT umowy z jednoczesnym za- warciem nowej umowy w ramach dostępnych ofert albo na podstawie t aryfy ENERGA - OBRÓT dla energii elektrycznej, bez obowiązku zapłaty kary umownej, określonej w Ogólnych Warunkach Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT dla Konsumentów, za wypowiedzenie przed upływem okresu obowiązywania Umowy lub oferty; c) wypłaty tym konsumentom rekompensaty w wysokości 56 zł. Informacja o uprawnieniach wskazanych w lit. a), b) i c) zosta nie przekazana po- przez skierowanie do wyżej wymienionej grupy konsumentów przesyłką rejestro- waną pisma informującego o przysługujących uprawnieniach oraz czynnościach, ja- kie musi podjąć konsument w celu ich realizacji, w terminie 7 miesięcy od daty uprawom ocnienia się decyzji, o następującej treści: Szanowni Państwo, Realizując zadeklarowane przez nas zobowiązania objęte treścią decyzji admini- stracyjnej nr [tu właściwy numer decyzji] wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu [tu właściwa data], w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 229), poniżej przedstawiamy Państwu informacje, co stanowi wykonanie przez nas decyzji zobowiązującej. W związku z f aktem, iż są Państwo objęci ofertą pn. „Gwarancja Stałej Ceny” (dalej „Oferta”) zaproponowaną za pośrednictwem telefonicznego kanału kontaktu, przy- znane zostało Państwu uprawnienie polegające na zmianie zawartej z nami Umowy w formie „Oferty specjalnej”, z godnej z warunkami cenowymi jak w poniższej ta- beli: Skorzystanie z dedykowanej „Oferty specjalnej” nie wymaga od Państwa żadnych dodatkowych działań. Termin obowiązywania „Oferty specjalnej” będzie zgodny z terminem obowiązywania wybranego wcześniej wariantu w ramach „Oferty”. Rea- lizacja rozliczeń według „O ferty specjalnej” nastąpi od dnia [tu właściwa data, tj. Odbiorcy korzystający z faktury papierowej G12k 0,3555 0,2354 9,99 Odbiorcy korzystający z eFaktury G11k 0,3050 8,99 G12k 0,3555 0,2354 8,99 Grupa ta- ryfowa Cena brutto energii elektrycznej Wysokość brutto opłaty han- dlowej Całodobowa Strefa 1 Strefa 2 [zł/kWh] [zł/miesiąc] Odbiorcy korzystający z faktury papierowej G11k 0,3050 9,99 G12k 0,3555 0,2354 9,99 Odbiorcy korzystający z eFaktury G11k 0,3050 8,99 G12k 0,3555 0,2354 8,99 58 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl nie później niż pierwszy dzień drugiego miesiąca następującego po miesiącu, w któ- rym nastąpiła wysyłka przedmiotowego pisma]. W załączniku nr [tu właściwy nr załącznika ] przekazujemy regulamin „Ofert y specjalnej”. Mogą również Państwo skorzystać z uprawnienia do rozwiązania Umowy zawartej z ENERGA - OBRÓT SA , z jednoczesnym zawarciem nowej umowy w ramach dostępnych ofert albo na podstawie Taryfy ENERGA - OBRÓT SA dla energii elektrycznej, bez obowiązku z apłaty kary umownej, określonej w Ogólnych Warunkach Umów Kom- pleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów, za wypowiedzenie przed upły- wem okresu obowiązywania Umowy lub Oferty. Nową umowę mogą Państwo za- wrzeć w naszych placówkach sprzedażowych lub zamówić za pośrednictwem naszej strony internetowej https://formularze.energa.pl. Dodatkowo przyznana została Państwu rekompensata w wysokości 56 zł. Aby uzy- skać rekompensatę należy w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma wypełnić wszystkie pola w za łączonym Wniosku o wypłatę rekompensaty [tu wła- ściwy nr załącznika ] i skutecznie, pisemnie poinformować ENERGA - OBRÓT SA (adres do korespondencji: al. Grunwaldzka 472 80 - 309 Gdańsk) – z dopiskiem „ Rekompen- sata”. Rekompensatę będzie można odebrać w terminie od [tu właściwa data] do [tu właściwa data; łączny czas na odebranie rekompensaty będzie wynosił 30 dni], w dowolnym oddziale bądź agencji PKO Banku Polskiego w kraju. Wypłaty będą dokonywane po okazaniu dowodu osobistego. Spółka przekazała projekt Regul aminu Oferty specjalnej oraz projekt Wniosku o wy- płatę rekompensaty. G) poinformowanie: a) konsumentów będących na dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowego zobowiązania: o dbiorcami usługi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT , w sytuacji gdy oferta Gwarancja Stałej Ceny zaproponowana w trakcie rozmowy telefonicznej obowiązywała przez cały okres na jaki została zawarta, a data jej zakończenia przypadła na dzień wcześniejszy niż dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowego zobowiązania; o dbiorcami usługi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT i objętymi ofertą Gwarancja Stałej Ceny+ zaproponowaną poza lokalem przedsiębiorstwa, którzy od dnia zawarcia umowy w ramach oferty Gwarancja Stałej Ceny+ do dnia wydania decyzji złożyli do Spółki reklamację/skargę, w której wskazali, iż: o przedstawiciel ENERGA - OBRÓT podczas wizyty w miejscu zamieszkania o dbiorcy, przekazał informacje niezgodne z prawdą, tj. że reprezentuje dotychczasowego sprzedawcę energii elektrycznej, z którego usług korzystał o dbiorca lub że wymóg podpisania przez o dbiorcę dokumentów wynikał z konieczności zawarcia nowych umów, aktual izacji umów obowiązujących lub zmiany sposobu rozliczeń za zużytą energię elektryczną, lub o nie wydał o dbiorcy egzemplarza zawartej z ENERGA - OBRÓT poza lokalem przedsiębiorstwa umowy kompleksowej oraz załączników do tej umowy lub potwierdzenia jej zawarcia , utrwalonego na papierze lub jeżeli o dbiorca wyraził na to zgodę, na innym trwałym nośniku; Odbiorcami usługi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT , w sytuacji gdy oferta Gwarancja Stałej Ceny+ zaproponowana poza lokalem przedsiębiorstwa obowiązywa ła przez cały okres na jaki została zawarta, a 59 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl data jej zakończenia przypadła na dzień wcześniejszy niż dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowego zobowiązania, którzy od dnia zawarcia umowy w ramach oferty Gwarancja Stałej Ceny + do dnia wydania decyzji złożyli do Spółki reklamację/skargę, w której wskazali, iż: o przedstawiciel ENERGA - OBRÓT podczas wizyty w miejscu zamieszkania o dbiorcy, przekazał informacje niezgodne z prawdą, tj. że reprezentuje dotychczasowego sprzedawcę energi i elektrycz nej, z którego usług korzystał o dbiorca lub że wymóg podpisania przez o dbiorcę dokumentów wynikał z konieczności zawarcia nowych umów, aktualizacji umów obowiązujących lub zmiany sposobu rozliczeń za zużytą energię elektryczną, lub o nie wydał o dbiorcy egzemplarza zawartej z ENERGA - OBRÓT poza lokalem przedsiębiorstwa umowy kompleksowej oraz załączników do tej umowy lub potwierdzenia jej zawarcia, utrwalonego na papierze lub jeżeli o dbiorca wyraził na to zgodę, na innym trwałym nośniku o przysługu jącej im rekompensacie w wysokości 56 zł. Informacja o przysługującym wyżej wymienionej grupie konsumentów uprawnieniu oraz czynnościach, jakie konsumenci muszą podjąć w celu jego realizacji zostanie przez Spółkę przekazana przesyłką rejestrowaną w termin ie 7 miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji i będzie następującej treści: Szanowni Państwo, Realizując zadeklarowane przez nas zobowiązania objęte treścią decyzji admini- stracyjnej nr [tu numer decyzji] wydanej przez Prezesa Urzędu Ochro ny Konkuren- cji i Konsumentów w dniu [tu właściwa data], w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 229), poniżej przedstawiamy Państwu informacje, co stanowi wykonanie przez nas de cyzji zobowiązującej. W związku z faktem, iż s ą/byli Państwo objęci ofertą pn. „Gwarancja Stałej Ceny” zaproponowaną za pośrednictwem telefonicznego kanału kontaktu bądź s ą/byli Państwo objęci ofertą pn. „Gwarancja Stałej Ceny+” zaproponowaną poza lokalem przedsiębiorstwa , przyznana została Państwu rekompensata w wysokości 56 zł. Aby uzyskać rekompensatę należy w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma wypełnić wszystkie pola w załączonym Wniosku o wypłatę rekompensa ty i skutecznie, pisemnie poinformować ENERGA - OBRÓT SA (adres do korespondencji: al. Grunwaldzka 472 80 - 309 Gdańsk) – z dopiskiem „ Rekompensata”. Rekompensatę będzie można odebrać w terminie od [tu właściwa data] do [tu właściwa data; łączny czas na odebra nie rekompensaty będzie wynosił 30 dni], w dowolnym od- dziale bądź agencji PKO Banku Polskiego w kraju. Wypłaty będą dokonywane po okazaniu dowodu osobistego. b) konsumentów, niebędących na dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowe go zobowiązania: o dbiorcami usługi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT , w sytuacji gdy oferta Gwarancja Stałej Ceny zaproponowana w trakcie rozmowy telefonicznej obowiązywała przez cały okres na jaki została zawarta, a data jej zakończenia przypadła na dzień wcześniejszy niż dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowego zobowiązania; 60 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl o dbiorcami usługi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT, w sytuacji gdy oferta Gwarancja Stałej Ceny+ zaproponowana poza lokalem przedsiębiorstwa obowiązywała przez cały okres na jaki została zawarta, a data jej zakończenia przypadła na dzień wcześniejszy niż dzień poprzedzający rozpoczęcie realizacji przez Spółkę przedmiotowego zobowiązania, którzy od dnia zawarcia umowy w ramach oferty Gwarancja Stałej Ceny+ do dnia wydania decyzji złożyli do Spółki reklamację/skargę, w której wskazali, iż: o przedstawiciel EN ERGA - OBRÓT podczas wizyty w miejscu zamieszkania o dbiorcy, przekazał informacje niezgodne z prawdą, tj. że reprezentuje dotychczasowego sprzedawcę energii elektrycznej, z którego usług korzystał o dbiorca lub że wymóg podpisania przez Odbiorcę dokumentów wy nikał z konieczności zawarcia nowych umów, aktualizacji umów obowiązujących lub zmiany sposobu rozliczeń za zużytą energię elektryczną, lub o nie wydał o dbiorcy egzemplarza zawartej z ENERGA - OBRÓT poza lokalem przedsiębiorstwa umowy kompleksowej oraz załączn ików do tej umowy lub potwierdzenia jej zawarcia, utrwalonego na papierze lub jeżeli o dbiorca wyraził na to zgodę, na innym trwałym nośniku o przysługującej im rekompensacie w wysokości 56 zł. Informacja o uprawnieniu zostanie przekazana w drodze ogłoszen ia na stronie in- ternetowej Spółki w zakładce Aktualności , opublikowanego w dniu rozpoczęcia re- alizacji przez Spółkę zobowiązania, o którym mowa w pkt I.G lit. a) i utrzymywanego na przedmiotowej stronie internetowej przez okres 1 miesiąca. Spółka zapropono- wała następującą treść ogłoszenia: Szanowni Państwo, Realizując zadeklarowane przez nas zobowiązania objęte treścią decyzji admini- stracyjnej nr [tu numer decyzji] wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkuren- cji i Konsumentów w dniu [tu właściwa data], w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 229), poniżej przedstawiamy Państwu informacje, co stanowi wykonanie przez nas decyzji zobowiązującej. Jeśli są Państwo Konsumentami nieb ędącymi Odbiorcami usługi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT SA, w sytuacji gdy oferta ”Gwarancja Stałej Ceny” zaproponowana Państwu w trakcie rozmowy telefonicznej obowiązywała przez cały okres na jaki została zawarta bądź Konsumentami niebędącym i Odbior- cami usługi kompleksowej świadczonej przez ENERGA - OBRÓT SA, w sytuacji gdy oferta „Gwarancja Stałej Ceny+” zaproponowana Państwu poza lokalem przedsię- biorstwa obowiązywała przez cały okres na jaki została zawarta, którzy od dnia zawarcia umowy w ra mach oferty „Gwarancja Stałej Ceny+” do dnia wydania decy- zji złożyli do Spółki reklamację/skargę, w której wskazali, iż: o przedstawiciel ENERGA - OBRÓT SA podczas wizyty w miejscu zamieszkania Odbiorcy, przekazał informacje niezgodne z prawdą, tj. że reprezentuje dotychczasowego sprzedawcę energii elektrycznej, z którego usług korzystał Odbiorca lub że wymóg podpisania przez Odbiorcę dokumentów wynikał z konieczności zawarcia nowych umów, aktualizacji umów obowiązujących lub zmiany sposobu rozliczeń za zużytą energię elektryczną, lub o nie wydał Odbiorcy egzemplarza zawartej z ENERGA - OBRÓT SA poza lokalem przedsiębiorstwa umowy kompleksowej oraz załączników do tej umowy lub 61 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl potwierdzenia jej zawarcia, utrwalonego na papierze lub jeżeli Odbiorca wyraził na to zgodę, na innym trwałym nośniku informujemy, że przysługuje Państwu rekompensata w wysokości 56 zł. Aby uzy- skać rekompensatę należy w terminie do [tu właściwa data, 14 dni od zakończenia publikacji ogłoszenia] wypełnić wszystkie pola we Wniosku o wypła tę rekompen- saty [link do Wniosku] i skutecznie, pisemnie poinformować ENERGA - OBRÓT SA (adres do korespondencji: al. Grunwaldzka 472 80 - 309 Gdańsk) – z dopiskiem „ Re- kompensata”. Rekompensatę będzie można odebrać w terminie od [tu właściwa data] do [tu właśc iwa data; łączny czas na odebranie rekompensaty będzie wyno- sił 30 dni], w dowolnym oddziale bądź agencji PKO Banku Polskiego w kraju. Wy- płaty będą dokonywane po okazaniu dowodu osobistego. H) p oinformowanie k onsumentów o wydanej decyzji w drodze ogłoszenia na stronie internetowej Spółki w zakładce Aktualności, opublikowanego w ciągu 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji i utrzymywanego na przedmiotowej stronie internetowej do czasu zakończenia publika cji komunikatów, o których mowa w pkt I.E i I.G lit. b) zobowiązania . Spółka zaproponowała następującą treść ogłoszenia: Szanowni Państwo, Realizując zadeklarowane przez nas zobowiązania objęte treścią prawomocnej decy- zji administracyjnej nr [tu numer decyzji] wydanej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu [tu właściwa data], w trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 200 7 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 229), udostępniamy Państwu treść ww. decyzji [hiperłącze do treści] (wersja niezawierająca tajemnicy przedsiębiorstwa) , w której przedstawiony jest zakres działań, do których zobowi ązała się ENERGA - OBRÓT SA . [33] W uzasadnieniu do złożonego zobowiązania Spółka, odnosząc się do postawionych jej przez Prezesa UOKiK zarzutów, przywołanych w punkcie I. 1) – 7) sentencji decyzji, wskazała, że: 1) W odniesieniu do zobowiązania przedstawione go w pkt I. lit. A) i B) sentencji decyzji wdroży ona nowe treści skryptów sprzedażowych, jak i nowy proces zawierania umów na odległość stosowane przy realizowaniu kampanii telefonicznych. W całym procesie sprzedażowym klient otrzyma m.in.: informację w imieniu jakiego przedsiębiorstwa i w jakim celu kontaktuje się konsultant, co wypełni obowiązek, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o prawach konsumenta; informację o wysokości opłaty handlowej wynikającej z proponowanej oferty w zestawie niu z aktualnie obowiązującą wysokością opłaty handlowej w taryfie ENERGA - OBRÓT dla energii elektrycznej (dot. wyłącznie Konsumentów z obszaru ENERGA - OPERATOR będących klientami Spółki rozliczanymi na podstawie Taryfy ENERGA - OBRÓT dla energii elektrycznej) , co wypełni zobowiązanie, o którym mowa w pkt I.A lit. a); informację, że po przekazaniu potwierdzenia treści proponowanej przez telefon umowy utrwalonej na papierze lub innym trwałym nośniku, uzyskiwane będzie przez ENERGA - OBRÓT oświadczenie konsumenta o zawarciu umowy, co wypełni zobowiązanie, o którym mowa w pkt I.A lit. c) ; potwierdzenie treści proponowanej przez telefon umowy utrwalonej na papierze lub innym trwałym nośniku, co wypełni obowiązek, o którym mowa w art. 20 ust. 2 u pk ; 62 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl informację, że czt ernastodniowy termin na odstąpienie od umowy zawartej na odległość jest liczony od daty skutecznego zawarcia umowy na odległość (tj. od daty złożenia przez konsumenta oświadczenia o zawarciu umowy i jego utrwaleniu na papierze lub innym trwałym nośniku), c o wypełni zobowiązanie, o którym mowa w pkt I.A lit. b); informację, że umowa zostanie uznana za zawartą z chwilą złożenia oświadczenia Konsumenta o zawarciu umowy utrwalonego na papierze lub innym trwałym nośniku. Świadczenie usługi kompleksowej albo usłu gi sprzedaży energii elektrycznej w ramach nowej umowy rozpocznie się nie wcześniej niż po upływie 14 - dniowego terminu na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy, chyba że konsument wyraźnie zażąda rozpoczęcia wykonywania usługi przed upływem terminu na odstąpienia od umowy zawartej na odległość, co wypełni obowiązek, o którym mowa w art. 20 ust. 2 u pk i jednocześnie wypełni zobowiązanie, o którym mowa w pkt I.A lit. d) i I.B lit. b); potwierdzenie zawarcia umowy na odległość na trwałym nośniku, co wyp ełni obowiązek, o którym mowa w art. 21 ust. 1 u pk . Spółka ponadto uzyska oświadczenie konsumenta o zawarciu umowy i utrwali je na papierze lub innym trwałym nośniku, co wypełni obowiązek, o którym mowa w art. 20 ust. 2 u pk i jednocześnie wypełni zobowiązanie, o którym mowa w pkt I.B lit. a). Spółka przekazała projekty skryptów sprzedażowych (dla połączeń inicjowanych przez Spółkę i dla połączeń inicjowanych przez k lienta). Jednocześnie Spółka wska- zała, iż przedłożone projek ty skryptów stanowią szkielet rozmowy i wskazują wszyst- kie elementy niezbędne do przekazania w rozmowie z klientem, z zastrzeżeniem, że ze względu na specyfikę rozmowy, np. pytania ze strony klienta, mogą one być prze- kazywane w różnej kolejności. Skrypty b ędą miały zastosowanie do wszystkich pro- duktów (ofert) proponowanych przez Spółkę w procesie sprzedaży na odległość. Ewentualne zmiany treści skryptów mogą wynikać ze zmian uregulowań prawnych, w tym regulacji dotyczących rynku energetycznego. 2) W odniesie niu do zobowiązania przedstawionego w pkt I. lit. C) Spółka oświadczyła, że dokłada staranności, aby klienci, w tym konsumenci, byli obsługiwani w sposób rzetelny i zrozumiały. W tym celu opracowała ona standardy obsługi klienta, w któ- rych zawarte są m.in. dobre praktyki, zasady procesu obsługi i sprzedaży oraz komu- nikacji z klientem (przykładowo: w dziale II Standard sprzedaży i obsługi Klienta Księgi standardów dla doradców w sieci sprzedaży mobilnej Rynku Masowego wska- zane są niezbędne elementy w rozmowi e z konsumentem, w tym m.in. obowiązek każdorazowego poinformowania o tożsamości Spółki reprezentowanej przez agenta, celu wizyty, szczegółach proponowanej oferty w tym cenie za energię elektryczną i stawce opłaty handlowej, terminie obowiązywania, warunka ch i sposobie wypowie- dzenia oraz o przysługującym prawie do odstąpienia od umowy zawartej poza loka- lem). Agent podejmując kontakt z klientem powinien obowiązkowo posiadać w wi- docznym miejscu identyfikator, a po przedstawieniu klientowi szczegółów zapropo- no wanej umowy i udzieleniu odpowiedzi na zapytania Klienta, powinien przedstawić wypełnioną umowę wraz z kompletem załączników stanowiących jej integralną część, w tym m.in. Regulamin oferty i Ogólne Warunki Umów. Spółka wskazała, że jej przedstawiciele, maj ący kontakt z klientem są każdorazowo szkolenie ze standar- dów. Agenci przed podjęciem pracy mają obowiązek zapoznania się z obowiązującą Księgą standardów i stosowania zawartych w niej zapisów. Każdy agent przechodzi szkolenie e - learningowe ze standardów, które ma obowiązek ukończyć z wynikiem pozytywnym. Spółka oświadczyła, że będzie poddawała regularnym i comiesięcznym badaniom ja- kości przeprowadzonego procesu ofertowania i sprzedaży przez jej agentów poza lo- kalem przedsiębiorstwa, czego rezultatem będzie skuteczne przeprowadzenie […] 63 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl wywiadów w miesiącu. Wyniki zapewnią bieżące monitorowanie przestrzegania przez agentów standardów obsługi klienta i pozwolą na szybkie podjęcie ewentualnych działań naprawczych. Spółka przekazała projekty skryptów rozmów bad ania jakości przeprowadzonego pro- cesu ofertowania i sprzedaży przez agentów ENERGA - OBRÓT poza lokalem przedsię- biorstwa (adresowanych do klientów, którzy nie złożyli odstąpienia od umowy oraz do klientów, którzy złożyli odstąpienie od umowy). 3) Przedstawiają c propozycję zobowiązania, o którym mowa w pkt I. lit. D) i E) sentencji decyzji Spółka oświadczyła, że rozważyła kwestię zamieszczania w Ogólnych Warun- kach Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów oraz Ogólnych Wa- runkach Umów Sprzedaży Energii E lektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów postanowień przewidujących możliwość obciążania konsumentów karami umownymi za wypowiedzenie umowy lub Oferty Sprzedawcy przed upływem okresu jej obowią- zywania. Spółka uznała, że możliwym rozwiązaniem jest opraco wanie nowych Ogól- nych Warunkach Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów oraz nowych Ogólnych Warunkach Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów, które nie będą zawierały zapisów dotyczących kar, aktualnie zamieszczonyc h w § 11 ust. 21 stosowanych Ogólnych Warunków Umów Komplekso- wych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów i § 9 ust. 22 Ogólnych Warunków Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów . Efektem ta- kiego stanowiska jest złożenie przez Spółkę zob owiązania do opracowania i wprowa- dzenie w życie w terminie 7 miesięcy o uprawomocnienia się niniejszej decyzji no- wych Ogólnych Warunkach Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumen- tów oraz nowych Ogólnych Warunkach Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej E NERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów. Ponadto Spółka zobowiązała się do umożliwie- nia konsumentom rozwiązania umów kompleksowych lub umów sprzedaży energii elektrycznej zawartych przez konsumenta do dnia wprowadzenia w życie nowych OWU. Skorzystanie z tego uprawn ienia nie skutkowałoby naliczeniem kary umownej za wypowiedzenie umowy lub Oferty Sprzedawcy przed upływem okresu jej obowią- zywania, w sytuacji, gdy konsument zawrze z nią Umowę Kompleksową lub Umowę Sprzedaży Energii Elektrycznej w ramach dostępnych ofert , a konsument obsługiwany przez operatora sieci dystrybucyjnej ENERGA - OPERATOR również na podstawie taryfy ENERGA - OBRÓT SA dla energii elektrycznej. Nowe Ogólne Warunki Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów oraz nowe Ogólne Warunki Umów Sprzed aży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów będą obowiązywały od dnia ich wprowadzenia w ż ycie Uchwałą Zarządu Spółki i będą miały zastosowanie wyłącznie do umów kompleksowych i umów sprzedaży zawartych po dacie ich wejścia w życie. Spółka podkreśliła, że mając na uwadze regulacje branżowe (art. 4j ust. 3a ustawy Prawo energetyczne 15 ) dopuszczające określanie kosztów i odszkodowań w treści umowy zawieranej na czas określony, do których uregulowania Odbiorca jest zobo- wiązany w przypadku jej wypowiedzenia, a także działania w tej kwestii podmiotów na rynku energetycznym, Spółka nie może całkowicie zrezygnować z przysługującego jej uprawnienia. Spółka zapisy o karach będzie uwzględniała bezpośrednio w Regula- minach ofert, a ich wysokość będzie skorelowana z warunkami danej oferty. 15 Zgodnie z art. 4j ust. 3a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 220) Odbiorca końcowy może wypowiedzieć u mowę zawartą na czas oznaczony, na podstawie której przedsiębiorstwo energetyczne dostarcza temu odbiorcy paliwa gazowe lub energię, bez ponoszenia kosz- tów i odszkodowań innych niż wynikające z treści umowy, składając do przedsiębiorstwa energetycznego pis emne oświadczenie. 64 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl 4) W odniesieniu do zobowiązania przedstawionego w pkt I. lit . F) i G) Spółka oświad- czyła, że do wyliczenia rekompensaty przyjęła algorytm ujmujący liczbę miesięcy rzeczywistego oferowania przez Spółkę oferty Gwarancja Stałej Ceny , średnią wyso- kość opłaty handlowej przewidzianej w tej ofercie i współczynnik korygują cy. Spółka wskazała, że oferta Gwarancja Stałej Ceny wiązała się dla znaczącej części Klientów z niższą ceną energii elektrycznej w porównaniu do obowiązujących cen w 2015 r. i 2016 r. wynikających z Taryfy ENERGA - OBRÓT. Mając m.in. to na uwadze, jaki i wy- dane w ostatnim czasie przez Prezesa UOKiK decyzje w stosunku do innych podmio- tów z branży energetycznej, Spółka przyjęła ułamkową część na poziomie 0,5. Przy takim podejściu wartość rekompensaty wyliczona według powyższego algorytmu oraz na podstawie prze dstawionych w piśmie z 12 marca 2017 r . danych, jak i przyjętego współczynnika korygującego, wyniosła przy zaokrągleniu w górę do pełnych złotych 56 zł. R ealizacj a wypłat ww. kwoty uprawnionym odbiorcom będzie realizowana we współ- pracy Spółki z siecią pla cówek PKO Banku Polskiego . Beneficjenci tegoż świadczenia nie muszą posiadać rachunków bankowych, a wypłata może być dokonana w dowol- nym oddziale bądź agencji PKO Banku Polskiego w kraju. Z uwagi, że ww. Bank po- siada ponad 2300 własnych placówek i agencji Spółka uzna ła , że każdy k onsument, któremu będzie przysługiwała rekompensata będzie miał możliwość wypłacenia środ- ków w dowolnym miejscu w kraju. Uznanie przez Prezesa UOKiK za celowe nałożenie obowiązku wykonania złożonych przez przedsiębiorcę zobowiązań . [34] Wobec faktu złożenia przez Spółkę Energa – OBRÓT stosownego zobowiązania na po- czątkowym etapie toczącego się postępowania w sprawie podejrzenia naruszenia zbio- rowych interesów konsumentów Prezes UOKiK uznał za zasadne przyjęcie tego zobo- wiązania w zakresie przez nią przedstawionym. Treść zobowiązania jest jednoznaczna i precyzyjna oraz umożliwia skontrolowanie jego wykonania. Przedmiot zobowiązania pozostaje w bezpośrednim związku z zarzucanymi przez Prezesa UOKiK praktykami. Obejmuje on zarówno zob owiązanie przedsiębiorcy do podjęcia działań zmierzających do zakończenia naruszenia, jak i usunięcia jego skutków. U sunięcie negatywnych skut- ków praktyki obejmuje także rekompensatę w postaci wypłacenia wskazanej w decyzji grupie konsumentów w kwocie 56 zł. Rekompensata ta prowadzi w konsekwencji do uzyskania realnych korzyści przez tych konsumentów. Wskazać należy, iż wdrożenie zaproponowanych przez ENERGA – OBRÓT działań spowoduje usunięcie skutków stoso- wanej praktyki w możliwie największym stopniu, a j ednocześnie pozwoli na skrócenie przebiegu postępowania dowodowego. Wypełnienie wnioskowanego przez Spółkę zo- bowiązania pozwoli osiągnąć główne cele decyzji zobowiązującej, a mianowicie szyb- kość i efektywność załatwienia sprawy dla dobra interesu publiczne go. W takim stanie faktycznym i prawnym Prezes UOKiK zdecydował się zaakceptować zobowiązanie przedsiębiorcy. Termin wykonania złożonych przez przedsiębiorcę zobowiązań [35] Art. 28 ust. 2 uokik przewiduje, że w decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Ur zędu może określić termin wykonania zobowiązań lub zobowiązać przedsiębiorcę do złoże- nia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji lub do publikacji decyzji w całości lub w części na koszt przedsiębiorcy z za- znac zeniem, czy decyzja ta jest prawomocna. Spółka ENERGA - OBRÓT zaproponowała wykonanie zobowiązania do podjęcia poszcze- gólnych działań zmierzających do zakończeni a zarzucanych naruszeń w terminie od 3 tygodni od daty uprawomocnienia się decyzji do 7 miesięcy od daty jej uprawomoc- nienia się. Do usunięcia skutków zarzucanych naruszeń Spółka zobowiązała się w ter- minie do 7 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. 65 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Biorąc pod uwagę wymagania czasowe i organizacyjne związane z realizacją złożonych zobowiązań, w szczególności czas potrzebny m.in. na: wprowadzenie nowych skryptów sprzedażowych i nowego procesu zawierania umów na odległość (3 tygodnie od daty uprawomocn ienia się decyzji), wprowadzenie regularnego i comiesięcznego badania jakości przeprowadzonego procesu oferowania i sprzedaży przez agentów Spółki poza lokalem przedsiębior- stwa (1 miesiąc od daty uprawomocnienia się decyzji), opracowanie i wprowadzenie w życie nowych Ogólnych Warunkach Umów Kom- pleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów oraz nowych Ogólnych Warun- kach Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów (7 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji), poinformowanie konsume ntów o możliwości i warunkach rozwiązani a umów kom- pleksowych lub umów sprzedaży energii elektrycznej zawartych do dnia poprze- dzającego wprowadzeni e nowych Ogólnych Warunków Umów Kompleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów oraz nowych Ogólnych Warunków Um ów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów , bez obo- wiązku zapłaty kary umownej za wypowiedzenie umowy lub Oferty Sprzedawcy przed upływem okresu jej obowiązywania (miesiąc od daty uprawomocnienia się decyzji) i umożliwienie im skorzystania z tego uprawnienia , podjęcie czynności polegających na skierowaniu do konsumentów objętych ofertą Gwarancja Stałej Ceny , których dotyczy złożone zobowiązanie informacji o dzia- łaniach podjętych w celu usunięcia skutków zarzucanych naruszeń i p rzysługują- cych im z tego tytułu uprawnieniach do zmiany warunków oferty, wypowiedzenia umowy oraz wypłaty rekompensaty (7 miesięcy od daty uprawomocnienia się de- cyzji), Prezes Urzędu uznał proponowane terminy wykonania zobowiązania za wystarczające i zape wniające jego skuteczne wykonanie. Wobec powyższego, orzeczono jak w punkcie I sentencji decyzji. Obowiązek składania informacji o stopniu realizacji zobowiązania [36] Stosownie do art. 28 ust. 3 uokik elementem obligatoryjnym decyzji zobowiązującej jest nałożenie przez Prezesa UOKiK na przedsiębiorcę obowiązku składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań oraz przedstawienie dowodów potwierdzających jego wykonanie . W związku z czym Prezes UOKiK nałożył na Spółkę obowiązek: 1) przekazanie w terminie 3 miesięcy od d aty uprawomocnienia się niniejszej decyzji : a) oświadczenia Zarządu Spółki potwierdzającego wykonanie zobowiązania, o którym mowa w pkt I ppkt A) sentencji de cyzji oraz treści opracowanych i stosowanych skryptów sprzedażowych; b) oświadczenia Zarządu Spółki potwierdzającego wykonanie zobowiązania, o którym mowa w pkt I ppkt B) sentencji decyzji , dotyczącego wprowadzenia nowego pro- cesu zawierania umów na odległość, c) oświadczenia Zarządu Spółki potwierdzającego wykonanie zobowiązania, o którym mowa w pkt I ppkt C) sentencji decyzji, dotyczącego wprowadzenia regularnego i comiesięcznego badania jako ści przeprowadzonego procesu ofertowania i sprze- daży przez agentów ENERGA - OBRÓT SA poza lokalem przedsiębiorstwa oraz treści skryptów rozmów badania jakości przeprowadzonego procesu ofertowania i sprze- daży przez agentów ENERGA - OBRÓT SA poza lokalem przedsi ębiorstwa, 66 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl 2) przekazanie w terminie 12 miesięcy od d aty uprawomocnienia się niniejszej decyzji : a) kopii uchwały Zarządu Spółki wprowadzającej nowe Ogólne Warunki Umów Kom- pleksowych ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów oraz nowe Ogólne Warunki Umów Sprzedaży Energii Elektrycznej ENERGA - OBRÓT SA dla Konsumentów , o któ- rych mowa w pkt I ppkt D) sentencji decyzji, b) zrzutów ekranu strony internetowej Spółki z pierwszego i ostatniego dnia publika- cji ogłoszenia zamieszczonego w zakładce Aktualności informującego kons umen- tów o uprawnieniu, o którym mowa w pkt I ppkt E) sentencji decyzji, c) informacji o liczbie konsumentów, którzy - od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji do ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc przedłożenia infor- macji o stopniu realizacji zobowiązania - skorzystali z uprawnienia, o którym mowa w pkt I ppkt E) sentencji decyzji, d) oświadczenia Zarządu Spółki potwierdzającego wykonanie zobowiązania, o którym mowa w pkt I ppkt F) sentencji decyzji oraz kopii 5 przykładowych listów skiero- wanych do konsumentów, o których mowa w pkt I ppkt F) sentencji decyzji, e) oświadczenia Zarządu Spółki potwierdzającego wykonanie zobowiązania, o którym mowa w pkt I ppkt G) lit. a) sentencji decyzji oraz kopii 5 przykładowych l istów skierowanych do konsumentów, o których mowa w pkt I ppkt G) lit. a) sentencji decyzji, f) zrzutów ekranu strony internetowej Spółki z pierwszego i ostatniego dnia publika- cji ogłoszenia zamieszczonego w zakładce Aktualności, o którym mowa w pkt I ppkt G ) lit. b) sentencji decyzji, informującego uprawnionych konsumentów o przysługującej im rekompensacie i trybie jej wypłaty, g) informacji o liczbie konsumentów, którym wypłacono rekompensatę w kwocie 56 zł - według stanu na dzień poprzedzający dzień złożeni a in formacji o stopniu realizacji zobowiązania, h) zrzutów ekranu strony internetowej Spółki z pierwszego i ostatniego dnia publika- cji ogłoszenia zamieszczonego w zakładce Aktualności, o którym mowa w pkt I ppkt H) sentencji decyzji, informującego o wydaniu przedmiotowej decyzji i udo- stępnieniu hiperłącza do treści decyzji ( w wersji niezawierającej tajemnicy przed- siębiorstwa). Wyznaczone przez Prezesa UOKiK terminy na złożenie przez Spółkę informacji o stopniu realizacji poszczególnych zobowiązań przyjętych niniejszej decyzji oraz przedstawienie dowodów wykonania decyzji są odpowiednie, wystarczające do wykonania nałożonego obow iązku. Wobec powyższego, orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. POUCZENIE: Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.) , od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w term inie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Kon- kurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Gdań- sku. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Gd ańsku Roman Jarząbek 67 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Gdańsku ul. Podwale Przedmiejskie 30, 80 - 824 Gdańsk tel.: 58 346 - 29 - 32, fax.: 58 346 - 29 - 33 gdansk@uokik.gov.pl www.uo- kik.gov.pl Otrzymuje: ENERGA – OBRÓT S.A. Al. Grunwaldzka 472 80 - 309 Gdańsk a/ a
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RGD-61-2/16/IW
- Rodzaj praktyki
- Ochrona zbiorowych interesów konsumentów
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 35.14 HANDEL ENERGIĄ ELEKTRYCZNĄ
- Region
- Pomorskie
- Strony
- ENERGA–OBRÓT SA z siedzibą w Gdańsku ,
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów