RGD-9/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW D ELEGATURA W G DAŃSKU 80-824 G DAŃSK , UL . P ODWALE P RZEDMIEJSKIE 30 T EL . (058) 346-29-32, T EL /F AX (058) 346-29-33, T EL . C ENTRALA (058) 301-50-21 E- MAIL : GDANSK @ UOKIK . GOV . PL RGD.562-2/01/02/CF Gdańsk, dnia 10 czerwca 2002r. DECYZJA NR RGD.9/2002 Na podstawie art. 9 w związku z art. 8 ust. 2 pkt 1, 5 i 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319), po przepro- wadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z wniosku przedsiębiorcy K. D. z Czaplinka, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Komunalne „BŁYSK”, w sprawie nakazania zaniechania stosowania praktyk ograniczających kon- kurencję polegających na naduŜywaniu przez Gminę Borne Sulinowo pozycji dominu- jącej na lokalnym rynku składowania odpadów komunalnych stałych, w imieniu Preze- sa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, stwierdza się stosowanie przez skar- Ŝoną następujących praktyk ograniczających konkurencję, polegających na: I. bezpośrednim narzucaniu nieuczciwej ceny za przyjęcie na gminne wysypisko w Bornym Sulinowie 1 tony odpadów komunalnych stałych poprzez nierzetel- ne jej skalkulowanie, ustalenie wysokości opłaty w oparciu o nieprzejrzyste zasady jej stanowienia, na poziomie nie zapewniającym ekwiwalentności świadczeń, bez związku z ekonomiczną wartością wykonywanej usługi, co sta- nowi naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, II. przeciwdziałaniu ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu odpadów komunalnych stałych, poprzez stanowienie bariery dostępu do tego rynku w postaci przyję- tego sposobu rozliczeń między Zakładem Gospodarki Komunalnej i Mieszka- niowej a dzierŜawcą wysypiska, skutkującego tym iŜ, ZGKiM w rzeczywistości nie ponosi kosztów składowania odpadów dostarczanych na wysypisko, pod- czas gdy inni przedsiębiorcy zobowiązani są do ich ponoszenia, co stanowi na- ruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy, III. narzucaniu przez Gminę uciąŜliwych warunków umów, przynoszących jej z te- go tytułu nieuzasadnione korzyści poprzez zmuszanie przedsiębiorców dostar- czających odpady na wysypisko w Bornym Sulinowie do ponoszenia w opłacie za 1 t. przyjętych odpadów dodatkowych obciąŜeń, z przeznaczeniem uzyska- nych w ten sposób środków na realizację przyszłych inwestycji z zakresu in- frastruktury komunalnej, co stanowi naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy i nakazuje się zaniechanie ich stosowania. 2 UZASADNIENIE Do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Prezesem Urzędu lub organem antymonopolowym) wpłynął wniosek firmy Usługi Ko- munalne BŁYSK K. D. z Czaplinka (zwanej dalej BŁYSK) o wszczęcie postępowania antymonopolowego przeciwko Gminie Borne Sulinowo (zwanej dalej Gminą) pod za- rzutem stosowania przez nią praktyk monopolistycznych zakazanych art. 5 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie konsumentów, polegających na przeciwdziałaniu ukształtowaniu się warun- ków niezbędnych do powstania lub rozwoju konkurencji oraz na narzucaniu uciąŜli- wych warunków umów, przynoszących narzucającemu te warunki nieuzasadnione ko- rzyści. W uzasadnieniu wniosku skarŜący przedsiębiorca podniósł, iŜ na podstawie wydanego zezwolenia, od m-ca sierpnia 2000r. prowadzi na terenie miasta i gminy Borne Sulinowo działalność gospodarczą, polegającą na wykonywaniu usług odbioru odpadów, składowanych następnie na gminnym wysypisku. Przyczyną wystąpienia z wnioskiem była wprowadzona, z dniem 6 grudnia 2000r., zmiana wysokości opłaty za przyjęcie na to wysypisko 1t. odpadów komunal- nych, stałych, wprowadzona uchwałą Zarządu Miasta i Gminy w Bornym Sulinowie. Zgodnie z nią, obowiązującą stawkę opłaty w kwocie 12 zł/t podniesiono do kwoty 55 zł/t, czyli o około 360% (Karta akt sprawy 1). Wnioskodawca, mając na uwadze, Ŝe kwestionowana opłata stanowi istotny składnik ponoszonych przez niego kosztów wywozu, wystąpił do Urzędu Miasta i Gminy w Bornym Sulinowie z prośbą o wyjaśnie- nie, co spowodowało tak wysoki wzrost stawki. Otrzymana odpowiedź wskazywała, iŜ przyczyną podwyŜki były wysokie nakłady finansowe związane z eksploatacją i utrzy- maniem wysypiska, konieczność gromadzenia środków finansowych na rekultywację istniejącej kwatery i budowę nowej w przyszłości, a dokonana zmiana wysokości opła- ty nie miała na celu wyeliminowania konkurencji. Nową stawkę uiszczać będą – w jednakowej wysokości – wszyscy przedsiębiorcy, którzy otrzymali zgodę na świadcze- nie usług wywozu odpadów z terenu miasta i gminy (k. 2). W ocenie firmy BŁYSK takie zachowanie wynika wprost z zajmowanej przez Gminę pozycji monopolistycznej, co daje skarŜonej ten przywilej i przewagę, Ŝe nie musi ona szukać sposobów zmniejszenia nakładów na funkcjonowanie wysypiska, ale bez przeszkód moŜe ponoszone koszty, nawet nieuzasadnione, przerzucać na poten- cjalnych jego uŜytkowników. Ponadto, kwestionowana uchwała podjęta została z za- miarem wyeliminowania z rynku wywozu Wnioskodawcy, który z chwilą wejścia na sporny rynek stał się bezpośrednim konkurentem dotychczasowego monopolisty – Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, działającego w formie zakładu bu- dŜetowego Gminy. Dowodzi tego fakt, iŜ Gmina przez kilka lat nie zmieniała stawki za przyjęcie odpadów na wysypisko, a uczyniła to w zaledwie kilka miesięcy po tym, jak skarŜący rozpoczął działalność na jej terenie. 3 Prezes Urzędu, biorąc pod uwagę fakty przedstawione przez Usługi Komu- nalne BŁYSK K. D. z Czaplinka, na wniosek firmy, wszczął w dniu 21 lutego 2001r. postępowanie administracyjne w sprawie nakazania zaniechania przez Gminę Borne Sulinowo – Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Bornym Sulinowie sto- sowania praktyk monopolistycznych polegających na naduŜywaniu pozycji dominują- cej na lokalnym rynku składowania i unieszkodliwiania odpadów stałych poprzez prze- ciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji oraz narzucanie uciąŜliwych warunków umów przynoszących przedsiębior- cy narzucającemu te warunki nieuzasadnione korzyści, co mogło stanowić naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 6 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (jednolity tekst Dz.U. Nr 52 z 1999r.,poz. 547 ze zmianami). W związku z wejściem w Ŝycie z dniem 1 kwietnia 2001r. ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 132 z 2000r., poz. 1319 ze zmianami), postawione Gminie zarzuty oceniane były pod katem naruszenia przepisu art. 8 ust. 2 pkt 5 i 6 tejŜe ustawy. Następnie, w trakcie trwającego juŜ postępowania antymonopolowego, Wnioskodawca podniósł dodatkowy zarzut, iŜ Gmina Borne Sulinowo stosuje ceny nadmiernie wygórowane za przyjęcie odpadów na wysypisko będące jej własnością, przez co - działając w interesie własnym i Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszka- niowej w Bornym Sulinowie (zwanego dalej ZGKiM) – eliminuje konkurencję w wywo- zie odpadów na lokalnym rynku, ze szkodą dla mieszkańców miasta i gminy Borne Sulinowo, naruszając tym samym interes publiczny (k.21). Postanowieniem z dnia 16 maja 2001r. prowadzone w sprawie postępowa- nie administracyjne zostało z dniem 11 maja 2001r. poszerzone o zarzut stosowania praktyki monopolistycznej polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej poprzez narzucanie nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych, co moŜe stano- wić naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji [...] (k. 22). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania antymonopo- lowego, jak i na jego poszerzenie, Gmina nie uznała postawionego jej zarzutu naduŜy- wania pozycji dominującej i pismem z dnia 8 marca 2001r., jak i następnymi, (k.15,19-20, 23, 26, 29-34, 46-58, 76-82, 91-93, 97) wyjaśniła, iŜ:
jest ona właścicielem jedynego – na administrowanym przez nią tere- nie – składowiska odpadów stałych; wysypisko to zostało oddane do uŜytku w 1996r. (k.29, zaś k. 24 – 1997r.), a jego eksploatacja przewi- dziana jest na kilkanaście lat (k. 24); w latach 1996-97 wysypiskiem administrował ZGKiM (k. 29), a od 18 lipca 1997r. zostało ono przez Zarząd Miasta i Gminy wydzierŜawione Przedsiębiorstwu Gospodarki Odpadami „SANSERW” w Gdańsku (k. 20);
do m-ca grudnia 2000r. odpady komunalne były przyjmowane na wy- sypisko wg stawki 12 zł za 1 t; opłata ta nie była zmieniana od czasu uruchomienia wysypiska (k. 29);
uchwałą Zarządu Miasta i Gminy Borne Sulinowo Nr 27/2000 z dnia 6 grudnia 2000r. ustalona została nowa – obowiązująca od tego dnia - 4 stawka za przyjęcie odpadów komunalnych stałych na wysypisko w wy- sokości 55 zł. za 1t; opłata ta jest stosowana w jednakowej wysokości w odniesieniu do wszystkich przedsiębiorców, w tym równieŜ Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, którzy otrzymali zezwolenie na wywóz tego rodzaju odpadów z terenu miasta i gminy Borne Sulinowo;
wprowadzenie nowej stawki opłaty było uzasadnione ekonomicznie i wynikało zarówno z potrzeby dostosowania jej wysokości do kosztów ponoszonych w związku z utrzymaniem wysypiska (k.30), jak i z ko- nieczności zabezpieczenia środków na rekultywację wypełnionej kwate- ry i budowę nowej (k.10, k. 20); przy jej ustalaniu wzięte zostały pod uwagę równieŜ wysokie koszty związane z budową wysypiska (1.200 tys. zł.), nie uwzględniono natomiast kwot związanych z prowadzeniem monitoringu i rekultywacji (k.30);
kalkulację kosztów składowania i unieszkodliwiania odpadów – na zle- cenie Zarządu Miasta – sporządzili pracownicy ZGKiM odpowiedzialni za nadzór i eksploatację wysypiska (k.77), bowiem ZGKiM zarządzał wcze- śniej składowiskiem i posiadał dane potrzebne do wyliczenia stawki (k.91); koszty związane z zatrudnieniem pracowników obsługi wysypi- ska są elementem składowym kosztów utrzymania wysypiska i bez zna- czenia jest, kto prowadzi działalność na tym obiekcie, zaś wartości do- tyczące zuŜycia energii elektrycznej na wysypisku potwierdzone są fak- turami Zakładu Energetycznego (k.47);
księgowość związaną z funkcjonowaniem wysypiska (w tym ewidencję kosztów) prowadzi – zgodnie z zawartą umową – jego dzierŜawca, tj. SANSERW (k.46 i 91);
ZGKiM nie jest obciąŜany przez SANSERW za odpady dostarczane na wysypisko w zamian za odstąpienie od naliczania czynszu za dzierŜawę wysypiska (działka i obiekt magazynowo-garaŜowy); ten sposób rozli- czeń opiera się wyłącznie na ustnych ustaleniach między stronami (k.46); wspomniany czynsz w latach 1999-2001 wynosił łącznie 7.457,09 zł/miesiąc (k.97); dodatkowo, w zamian za odstąpienie od pobierania opłat za składowanie odpadów przez SANSERW, ZGKiM prowadzi rekultywację wysypiska przy pomocy własnego sprzętu i pra- cowników (k. 46);
SANSERW zalega Gminie z opłatą podatku od nieruchomości i refunda- cją kosztów związanych z transportem odpadów pochodzących ze zbiórki selektywnej, wg stanu na 22.10.2001r. zaległości te wynosiły około 36.980 zł (k. 76 i 78);
odpady na wysypisko w Bornym Sulinowie przyjmowane są wagowo, w 1999r. przyjęto 1074 t., zaś w 2000 r. – 1351 t. (k. 24 ), [wg k. 76 w 2000r. na wysypisko przyjęto 1199 t. 5
ZGKiM dostarczył na wysypisko […] t. odpadów komunalnych w 2000 r. i […] t. w 2001r. (k.76), zaś jego udział w wywozie odpadów na rynku lokalnym wyniósł: […]% w 2000r. i […] % w 2001r. (k. 47). Gmina przedstawiła równieŜ sposób obliczenia stawki w kwocie 12 zł/t. (k. 15) oraz 55 zł/t., podając wysokość i rodzaj kosztów przyjętych do jej ustalenia. Ponadto skarŜona wskazała, iŜ obowiązująca od dnia 6 grudnia 2001r. opła- ta nie odbiega wysokością od opłat stosowanych w sąsiednich gminach (Koszalin - 52 zł/t., Szczecinek - 50 zł/t. i Czaplinek – 37,05zł/t.) (k.10 i 34) i nie jest kwestionowana przez przedsiębiorców dostarczających odpady na gminne wysypisko; nie spowodowa- ła ona tym samym istotnego ograniczenia konkurencji w wywozie odpadów (k.10 i k.20) i nie była przyjęta w związku z zamiarem wyeliminowania z rynku firm konku- rencyjnych dla ZGKiM (k.47). Do materiału dowodowego zaliczono równieŜ odpowiedź uzyskaną z firmy SANSERW (k. 95-97), odpowiedzi (wraz z załącznikami) uzyskane od firm: PH-U „EKO- FIUK” z Połczyna Zdroju (k. 66), PGK Sp. z o.o. w Szczecinku (k. 67-74), „Rethmann Sanitech Poznań” Sp. z o.o. w Poznaniu (k.75), umowę dzierŜawy wysypiska w Bor- nym Sulinowie zawartą między Zarządem Miasta i Gminy w Bornym Sulinowie i Firmą SANSERW (k.48-54) oraz materiał z przeprowadzonego przez Delegaturę UOKiK w Gdańsku badania rynku usług wywozu i składowania odpadów komunalnych na tere- nie województwa pomorskiego i zachodniopomorskiego. O RGAN ANTYMONOPOLOWY USTALIŁ I ZWAśYŁ , CO NASTĘPUJE : Ustawowym obowiązkiem gminy, określanym jako jej zadanie własne, jest między innymi, zaspakajanie potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie utrzymania czystości i porządku na administrowanym przez nią terenie. Zadanie to obejmuje rów- nieŜ sprawy związane z funkcjonowaniem wysypisk i unieszkodliwianiem odpadów komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt. ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gmin- nym, jednolity tekst: Dz.U. Nr 13 z 1996r., poz. 74 ze zmianami). Wspomniane usługi o charakterze uŜyteczności publicznej gmina moŜe wy- konywać bezpośrednio, bądź teŜ zlecać ich wykonanie. Przysługuje jej przy tym – w oparciu o art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i po- rządku w gminach (Dz.U. Nr 132, poz. 622 ze zmianami) – prawo stanowienia mak- symalnych opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie usuwania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych przez gminne jednostki organiza- cyjne i podmioty posiadające zezwolenie na prowadzenie tego rodzaju działalności. Korzystanie z tych uprawnień nie zwalnia jednakŜe gminy od obowiązku przestrzegania innych przepisów prawa, w tym ustawy o ochronie konkurencji [...]. W świetle art. 4 ust. 1 a cytowanej ustawy gmina jest podmiotem prawa antymonopolo- wego. Posiadając monopol prawny na organizowanie i regulowanie rynku usług ko- 6 munalnych na własnym terenie, w tym na organizowanie składowania i utylizację nie- czystości komunalnych stałych, moŜe ona wywierać realny wpływ na ten rynek, m.in. poprzez stanowienie uchwał bezpośrednio kształtujących relacje konkurencyjne panu- jące na nim, a działając w interesie własnej jednostki, poprzez m.in. podejmowanie działań o charakterze ochronno–protekcjonistycznym, powodować zamazanie lub znie- kształcenie tych relacji. Przyznanie gminie prawa do stanowienia górnej stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie usuwania i unieszkodliwiania od- padów komunalnych, w której zwarta jest opłata za składowanie, powoduje, iŜ moŜe ona równieŜ wpływać w ten sposób na rynek wywozu (odbioru) tychŜe odpadów. Do stosowania praktyk ograniczających konkurencję dochodzi zawsze na rynku właściwym. Zgodnie z art. 4 ust. 8 ustawy o ochronie konkurencji [...] jest to „ rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obsza- rze, na którym ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do ryn- ku, preferencje konsumentów, znaczące róŜnice w cenach i koszty transportu, panują zbliŜone warunki konkurencji.” Rynek ten musi być kaŜdorazowo zdefiniowany dla po- trzeb konkretnego postępowania toczącego się przed Prezesem Urzędu, w wymiarze co najmniej przedmiotowym, przestrzennym (terytorialnym) i czasowym, z równocze- snym określeniem funkcji strony rynku. Wyznaczenie rynku relewantnego, z właści- wymi mu relacjami konkurencyjności w odniesieniu do tych jego uczestników, w sto- sunku do których toczy się postępowanie antymonopolowe oraz ustalenie na nim po- zycji zajmowanej przez skarŜonego przedsiębiorcę stanowi podstawę rozwaŜań, odno- śnie naruszenia, bądź nie, przez niego przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji [...]. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania funkcjonują co prawda odrębne, ale powiązane ze sobą rynki właściwe:
rynek usług składowania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych stałych,
rynek usług wywozu (odbioru) odpadów komunalnych stałych. Na pierwszym z rynków Gmina posiada pozycję monopolistyczną, wynikają- cą zarówno z przepisów prawa dotyczących działalności organizacyjnej podejmowanej dla utrzymania porządku i czystości na jej terytorium (monopol prawny), jak i z faktu, Ŝe jest ona właścicielem jedynego, funkcjonującego na jej terenie, wysypiska odpa- dów stałych (komunalnych i przemysłowych) w Bornym Sulinowie. śaden inny pod- miot nie prowadzi tego typu działalności na obszarze Gminy. Jest to rynek o zasięgu lokalnym, wyznaczony granicami administracyjnymi Gminy, bowiem wysypisko to przeznaczone jest do składowania odpadów odbieranych tylko z jej terenu, jakkolwiek w określonej sytuacji przewidywana jest moŜliwość przyjmowania nań odpadów prze- mysłowych z innego obszaru (k. 49). Na rynku tym gmina występuje po stronie poda- Ŝy, jako dostawca usług składowania odpadów stałych. 7 Drugi z rynków, ze względu na specyfikę przepisów obowiązujących przy wydawaniu zezwoleń na wykonywanie usługi odbioru opadów jest równieŜ rynkiem o charakterze lokalnym. Na rynku tym Gmina, przy pomocy własnej jednostki organiza- cyjnej (ZGKiM) prowadzi działalność konkurencyjną w stosunku do wszystkich innych przedsiębiorców, którym udzieliła wspomnianego zezwolenia. SkarŜona zajmuje na nim pozycję silnie dominującą, bowiem ZGKiM odbiera z terenu miasta i gminy ponad […]% odpadów komunalnych stałych. Na obu tak zdelimitowanych rynkach Gmina zajmuje pozycję silnie dominu- jącą, co pozwala jej działać niezaleŜnie od innych ich uczestników i przesądza o moŜ- liwości zastosowania wobec niej art. 8 ust. 2 ustawy o ochronie [...]. Celem niniejszego postępowania było ustalenie, czy Gmina Borne Sulinowo naduŜyła pozycji rynkowej posiadanej z racji dysponowania wysypiskiem i przyznane- go jej prawem monopolu na organizowanie działalności podejmowanej dla utrzymania porządku i czystości na jej terytorium, w celu ingerowania w rynek usług wywozu od- padów poprzez: 1. bezpośrednie lub pośrednie narzucenie wnioskodawcy nieuczciwej ce- ny, w tym ceny nadmiernie wygórowanej, co stanowi naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji [….], 2. przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powsta- nia bądź rozwoju konkurencji, co stanowi naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji [...] 3. narzucanie uciąŜliwych warunków umów, przynoszących przedsiębiorcy narzucającemu te warunki nieuzasadnione korzyści (art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy). Ad.1. Wnioskodawca zarzuca Gminie, iŜ wprowadzona przez nią – z dniem 6 grudnia 2000r. – opłata za przyjęcie 1 t. odpadów na wysypisko jest ceną wygórowa- ną. W rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji [...] cena ta jest jedną z kategorii ceny nieuczciwej. Aby wykazać, iŜ Gmina naruszyła wymieniony wyŜej artykuł naleŜy dowieść, iŜ spełnione zostały następujące przesłanki:
miało miejsce bezpośrednie narzucanie cen,
ceny te mają nieuczciwy charakter, czego jednym z moŜliwych przeja- wów moŜe być ich nadmierne wygórowanie. Dla bytu tej praktyki konieczne jest wykazanie, Ŝe wyŜej wskazane warunki nastąpiły łącznie na zasadach koniunkcji, bowiem brak spełnienia chociaŜby jednego z nich skutkuje brakiem podstaw do uznania, iŜ skarŜony przedsiębiorca stosował prak- tykę ograniczającą konkurencję, godzącą w interesy jego kontrahentów. Bardzo silna (monopolistyczna) pozycja Gminy na lokalnym rynku składo- wania odpadów, a takŜe przyznane jej prawem, a dodatkowo zastrzeŜone w umowie 8 dzierŜawy wysypiska, uprawnienie do stanowienia opłat za składowanie na nim odpa- dów komunalnych pozwalają uznać, iŜ w takiej sytuacji Gmina, jako dostawca usług składowania odpadów działa niezaleŜnie od swoich kontrahentów, będących jedno- cześnie jej konkurentami na drugim ze zdefiniowanych rynków i narzuca im cenowe warunki korzystania z wysypiska. Wnioskodawca, tak jak i inni wywoŜący odpady komunalne stałe na tere- nie Gminy, pozbawiony był w tej konkretnej sytuacji moŜliwości wyboru. W związku z tym mógł on tylko przyjąć ustaloną cenę składowania, albo ją odrzucić. JednakŜe od- rzucenie oferty Gminy, ze względu na specyfikę rynku składowania odpadów (gminne wysypiska z reguły przyjmują tylko odpady z obszaru swojej gminy) wiązałoby się re- zygnacją, chociaŜby okresową (do czasu ewentualnego znalezienia innego wysypiska) z prowadzenia działalności na terenie miasta i gminy Borne Sulinowo. Nie bez znacze- nia przy podjęciu takiej decyzji są koszty transportu, jakie naleŜałoby ponieść, rezy- gnując ze składowania odpadów w Bornym Sulinowie. Ich wysokość moŜe bowiem powodować, iŜ nawet po pokonaniu bariery administracyjnej, jaką stanowi uzyskanie dostępu do innego wysypiska, woŜenie odpadów na określoną odległość okaŜe się tak kosztowne, Ŝe jedyną moŜliwością dalszego funkcjonowania na lokalnym rynku wywo- zu będzie przyjęcie ceny ustalonej przez Gminę. W tych okolicznościach przyjęto, Ŝe pierwsza z wymienionych przesłanek została spełniona. Gmina swoje zadania w zakresie utrzymania i eksploatacji wysypiska wyko- nuje przy pomocy firmy SANSERW. W 1997r. między Zarządem Miasta i Gminy Borne Sulinowo, a tą firmą zawarta została umowa dzierŜawy gminnego, oddanego do uŜyt- ku w 1996r., wysypiska odpadów stałych (k. 48-54). W umowie tej zastrzeŜone zostało, iŜ wydzierŜawiający ustalał będzie opła- ty za przyjęcie na składowisko odpadów komunalnych (k.51). Z dniem 6 grudnia 2000r., na podstawie uchwały Zarządu Miasta i Gminy ustalona została nowa opłata za przyjęcie 1 t tych odpadów w wysokości 55 zł, w miejsce obowiązującej od 1996r. opłaty w kwocie 12 zł. Cena składowania 1m 3 wzrosła w związku z tym z 4 zł do 8,46 zł. Opłata ta nie moŜe być jednak ustalona w dowolny sposób, a w swojej konstrukcji nie moŜe m.in. zawierać przewidywanych do poniesienia nakładów, zwią- zanych z przyszłą inwestycją. Kształtowanie wysokości cen oparte być winno na racjo- nalnych przesłankach, przy uwzględnieniu zamierzonych na przyszły rok (okres) kosz- tów utrzymania wysypiska oraz zysku, tak aby pobierana opłata stanowiła ekwiwalent świadczonej usługi i pozostawała z nią w związku. Gmina była wielokrotnie wzywana do przedstawienia kalkulacji opłaty za przyjęcie 1m 3 i 1 t. odpadów komunalnych stałych, obowiązującej zarówno przed, jak i po podwyŜce (k.12,16,25, 27).W odpowiedzi przekazywała ona informacje, które w Ŝadnym przypadku nie spełniały wymogu Ŝądanego dokumentu (k. 15, 19, 26 i 34), a składane w tym zakresie wyjaśnienia nie zasługują na uwzględnienie. SkarŜona ustalenie nowej opłaty tłumaczyła wysokimi kosztami budowy wysypiska i jego bieŜącej eksploatacji oraz koniecznością zgromadzenia środków na przyszłe inwestycje (końcowa rekultywacja uŜytkowanej kwatery i budowa nowej). 9 Uzasadniając natomiast wartościową podstawę jej naliczenia, ograniczyła się do wska- zania, iŜ podwyŜki dokonano w oparciu o kalkulację sporządzoną przez ZGKiM, który poprzednio był dzierŜawcą wysypiska (lata 1996-97) i w związku z tym posiadał in- formacje o kosztach jego funkcjonowania. Z materiału dowodowego wynika, iŜ ZGKiM zaproponował stawkę 50 zł/t. (k.34), a równocześnie opracował zestawienie kosztów funkcjonowania wysypiska (od 1999r. nie były tam składowane odpady przemysłowe, k. 95), które miało uzasadniać wysokość opłaty za składowanie odpadów komunalnych w ostatecznie wprowadzonej kwocie (k. 26,30). Zestawienie to obejmuje jedynie 3 pozycje kosztów (zatrudnienie, energia elektryczna i segregacja odpadów) i zarówno układem rodzajowym, jak i po- ziomem kosztów w poszczególnych pozycjach, róŜni się od przedstawionego przez dzierŜawcę wysypiska (k.96). Wymienione wyŜej koszty nie zostały w Ŝaden sposób uprawdopodobnione przez Gminę, która sama zresztą przyznała, iŜ nie występowała do firmy SANSERW o podanie tego typu informacji, a – zgodnie z zwartą umową dzierŜawy – to ta firma przejęła na siebie obowiązek ponoszenia kosztów związanych z bieŜącym uŜytkowa- niem składowiska (k. 53); ona teŜ prowadzi ich księgową ewidencję (k.91). Ze złoŜonych przez Gminę wyjaśnień wynika ponadto, iŜ dzierŜawca wysy- piska i ZGKiM rozliczają się w ten sposób, iŜ Gmina (ZGKiM) nie nalicza firmie SAN- SERW czynszu dzierŜawnego, a w zamian za to SANSERW nie obciąŜa ZGKiM opłatami za odpady komunalne, dostarczone na wysypisko (k.46). Dodatkowo jeszcze – w ra- mach rekompensaty kosztów za przyjęcie odpadów na wysypisko – ZGKiM wykonywał na rzecz firmy SANSERW prace rekultywacyjne na wysypisku przy pomocy własnego sprzętu i własnych pracowników, poniewaŜ dzierŜawca nie posiadał odpowiedniego sprzętu. Prace te nie były fakturowane i rozliczane wartościowo. Taki sposób rozliczeń został ustnie ustalony między stronami ( ZGKiM i SANSERW, k. 46, 77). Pomimo wezwania, Gmina nie przedstawiła Ŝadnego dokumentu, ani do- wodu księgowego na to, Ŝe kompensacyjny sposób rozliczeń między dzierŜawcą wysypiska, a ZGKiM miał (i ma) miejsce oraz, Ŝe roczny (miesięczny) czynsz dzierŜawny za działkę, na której znajduje się wysypisko i obiekt garaŜowo- magazynowy (k. 97) kompensuje koszty składowania odpadów dostarczanych przez ZGKiM. Tym samym twierdzenie Gminy, Ŝe ZGKiM ponosi koszty składowania odpadów komunalnych w takiej wysokości, jak inni przedsiębiorcy, którzy otrzymali zezwolenie na ich wywóz na terenie miasta i gminy Borne Sulinowo, (k.24,30), nie zostało udowodnione. Powoływanie się na wysokość czynszu, jako na wartość równą kwocie ob- ciąŜenia za odpady dostarczane przez ZGKiM nie znajduje uzasadnienia w materiale zebranym w sprawie. Postępowanie dowodowe wykazało bowiem, iŜ roczny czynsz dzierŜawny w latach 1999-2001 wynosił 89.485,09 zł (wyliczenie własne UOKiK). W tym samym okresie ZGKiM winien być obciąŜony za przyjęte od niego odpady – od- powiednio w kolejnych latach – kwotami: 12.898,80 zł., 14.383,20 zł i 60.995 zł (wyli- czenia własne UOKiK). 10 Gdyby zatem miały to być równowaŜne rozliczenia, to np. w 2001r. ZGKiM winien być obciąŜony za kaŜdą tonę dostarczanych odpadów wg stawki 80,68 zł/t (wy- liczenie własne UOKiK). Ponadto, z analizy umowy dzierŜawy wysypiska (k. 48-54) wynika wręcz, Ŝe zobowiązanie w postaci czynszu dzierŜawnego nie zostało w ogóle na SANSERW nałoŜone. Nie ma w niej bowiem Ŝadnego zapisu, który wskazywałby na obowiązek regulowania tej naleŜności lub sposobu ustalania jej wysokości. Gmina nie przedstawi- ła równieŜ Ŝadnego dowodu na to, iŜ takie zobowiązanie zostało ustalone w inny spo- sób. Umowa ta nałoŜyła na SANSERW – poza przejęciem obowiązku kosztów bieŜącej eksploatacji całego dzierŜawionego obiektu (§ 26) obowiązek poczynienia na wysypi- sku określonych inwestycji (§ 6 i 13), z których część, po rozwiązaniu umowy w okre- ślonym czasie, przejdzie na własność Gminy. Ponadto dzierŜawca zobowiązany został do przekazywania w całości - na konto wskazane przez Gminę (konto ZGKiM) – wpłat za przyjęte odpady komunalne (§ 14), wpłaty w wysokości 100zł za kaŜdą przyjętą do utylizacji tonę odpadów przemysłowych (§ 19) oraz refundacji na rzecz Gminy kosz- tów transportu odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki zorganizowanej przez Zarząd Miasta i Gminy Borne Sulinowo (§ 17). Z kolei, w ramach przyznanych upraw- nień, SANSERW ustala ceny za przyjęcie i utylizację odpadów przemysłowych (§ 20) oraz moŜe przyjmować ten rodzaj odpadów spoza terenu Gminy, gdyby ich ilość z te- renu miasta i gminy Borne Sulinowo okazała się niewystarczająca do procesu utylizacji (§ 8). Warunki umowy wskazują wyraźnie, ich przychód dzierŜawcy wysypiska stano- wią środki uzyskane ze składowania i utylizacji odpadów przemysłowych stałych i z odzyskiwanych surowców wtórnych. Zebrany materiał dowodowy pozwala zatem uznać, iŜ Gmina naduŜyła po- siadaną siłę rynkową i akceptując oraz wykorzystując warunki rozliczeń między ZGKiM i firmą SANSERW w zakresie korzystania z wysypiska wprowadziła nieuczciwą, tj. nie mającą ekonomicznego uzasadnienia i nieekwiwalentną, opłatę za przyjęcie 1 t. odpa- dów komunalnych na gminne wysypisko. Wysokość tej opłaty ustalona została w spo- sób dowolny, w oderwaniu od kosztów wykonania usługi (kosztów składowania odpa- dów komunalnych) i jej rzeczywistej wartości, a wielkości wskazane jako podstawa jej naliczenia nie mają odbicia w dokumentacji księgowej, ani innych dowodach. Relacje finansowe między Gminą, a komunalnym przedsiębiorstwem publicznym, funkcjonują- cym jako jej własny zakład budŜetowy, winna cechować przejrzystość, która zapobie- gałaby zakłóceniom reguł konkurencji na rynku właściwym. W przedmiotowej sprawie wymóg ten w Ŝaden sposób nie został zachowany – co więcej powołany przez Gminę, a pozostający poza ewidencją księgową, system dokumentujący wystąpienie określo- nych zdarzeń gospodarczych nie istnieje, co jeszcze zamazuje te relacje. W istnieją- cym stanie faktycznym nie wystąpiły przy tym Ŝadne szczególne okoliczności, które uzasadniałyby tak znaczną, a kwestionowaną przez Wnioskodawcę podwyŜkę opłaty. Gmina ustala wysokość stawki dzierŜawnej obowiązującej na jej terenie (k. 93), ma więc ona w ten sposób do dyspozycji skuteczne narzędzie – jako Ŝe czynsz stanowi bezpośredni koszt dla dzierŜawcy wysypiska – dla określania cenowych para- metrów rynku i panujących na nim warunków konkurencji. Wykorzystując to upraw- nienie w sposób niezgodny z celami ustawy antymonopolowej i ustanawiając nie- przejrzyste zasady rozliczania opłaty dzierŜawnej moŜe ona nawet co roku podnosić 11 stawkę dzierŜawy i odpowiednio do jej poziomu ustalać coraz wyŜsze, nieuczciwe opłaty za przyjęcie odpadów na wysypisko, kształtowane w oderwaniu od realnych kosztów jego funkcjonowania. W ten sposób, przy w miarę stałej (przynajmniej w kil- kuletnim okresie czasu) ilości odpadów dostarczanych na składowisko (przeciętny roczny zrzut na wysypisko w Bornym Sulinowie wynosił w latach 199-2001 około 1.180 t. rocznie – k. 95) opłata jednostkowa za ich przyjęcie na wysypisko moŜe cią- gle rosnąć, równolegle ze stawką za dzierŜawę. Ustalona według tego algorytmu cena składowania dotyczyć będzie wyłącznie konkurentów ZGKiM, co wynika z faktu, iŜ – w istniejącym stanie faktycznym – tylko oni realnie wnoszą opłaty za przyjęcie odpadów na wysypisko, gdyŜ wzajemne rozliczenia pomiędzy administratorem składowiska a gminnym zakładem budŜetowym odbywają się na zasadzie niczym nie udokumento- wanej kompensacji świadczeń, które – według deklaracji Gminy, składanych wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania – mają formę jedynie ustnych uzgodnień. Analizując kwestionowaną opłatę naleŜy równieŜ wskazać, iŜ jej poziom uzaleŜniony jest od wysokości współczynnika określającego ilość m 3 odpadów miesz- czących się w ich 1 tonie. Według ustaleń stanu faktycznego przeliczeń dokonano w oparciu o wyniki uzyskane tylko z jednorazowego pomiaru, który miał miejsce w listo- padzie 2000r. Przyjęto wówczas, iŜ 6,5 m 3 odpadów komunalnych = 1 t. tychŜe od- padów. Z wiadomości będących w posiadaniu organu antymonopolowego wynika na- tomiast, iŜ wielkość tego wskaźnika stosowana przez eksploatatorów innych wysypisk nie przekracza 5,0 (1t=5m 3 ). Im wyŜszy jest przelicznik, tym wyŜsza jest, obliczona przy jego pomocy, cena za przyjęcie na wysypisko 1 t. W przedmiotowej sprawie, uwzględniając maksymalną wysokość wskaźnika stosowanego na innych rynkach oraz zakładając obowiązującą obecnie na wysypisku w Bornem Sulinowie cenę składowania 1 m 3 na poziomie 8,46 zł (abstrahując od faktu, czy jest ona właściwie wyliczona) opłata za 1 t. odpadów wyniosłaby 5 m 3 /t. x 8,46 zł/m 3 = 42,30 zł, co równieŜ świad- czy o stosowaniu przez Gminę nieuczciwych praktyk cenowych. Mając na uwadze wskazane wyŜej okoliczności uznaje się za udowodnione, Ŝe uchwalona przez skarŜoną opłata za przyjęcie na wysypisko w Bornem Sulinowie 1 m 3 odpadów jest opłatą nieuczciwą. Organ antymonopolowy rozwaŜył równieŜ, czy kwestionowana opłata speł- nia jednocześnie kryteria szczególnego przypadku ceny nieuczciwej, tj. czy ma ona nadmiernie wygórowany charakter. Dokonując tej oceny naleŜy przyjąć, Ŝe cena sta- nowi wartość wyraŜoną w jednostkach pienięŜnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić za towar lub usługę. Powinna być ona ekwiwalentem określonego świadcze- nia (usługi, towaru) i pozostawać z nim w związku (por. wyrok Sądu Antymonopolo- wego z dnia 27.03.1996r. Sygn. akt XVII Amr 71/95, Wokanda Nr 6/1997). Ustawa o ochronie konkurencji [...], wprowadzając w art. 8 ust. 2 pkt 1 pojęcie ceny „ nieuczci- wej” i wskazując jednocześnie na jedną z przykładowych jej form przybierającą postać „ ceny nadmiernie wygórowanej ” nie zdefiniowała ich, ani teŜ nie wskazała Ŝadnych wyznaczników, które pomogłyby skonkretyzować tę ostatnią ze wskazanych kategorii. W tej sytuacji pomocne jest odwołanie się do dotychczasowego orzecznictwa antymo- nopolowego, w tym orzecznictwa Unii Europejskiej, jak równieŜ literatury przedmiotu, które formułują określone kryteria wyznaczające charakter takich cen oraz metodolo- gię ich badań. 12 Cena nadmiernie wygórowana jest ceną moŜliwą do stosowania jedynie w warunkach braku konkurencji (S. Gronowski, Ustawa antymonopolowa, Komentarz, 2 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1999, s.251 lub wyrok). Sytuacja taka ma miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem jak wykazano to wcześniej, na rynku składowania odpadów Gmina zajmuje pozycję monopolistyczną. Generalnie uznaje się, iŜ cena nadmiernie wygórowana, to cena „ niewspółmiernie wysoka do świadczo- nej usługi” (por. wyrok Trybunału w sprawie General Motors , syg. akt 26/75, [1975] ECR 1367). Według innego źródła za cenę nadmiernie wygórowaną naleŜy rozumieć taką cenę, „ która nie znajduje uzasadnienia w odniesieniu do ekonomicznej wartości sprzedawanego produktu” sprowadzonej do kosztów własnych przedsiębiorstwa i cen jego konkurentów (por. B.Majewska – Jurczyk, Dominacja w polityce konkurencji Unii Europejskiej, Wrocław 1998r., s.64) Tę niewspółmierność („ nadmierną wysokość”) moŜna ustalić stosując kryte- rium kosztowe (porównanie ceny sprzedaŜy produktu i kosztu jego produkcji) lub po- równawcze (porównanie ceny produktu z cenami stosowanymi na rynkach o podob- nych warunkach konkurencji).. W stanie faktycznym sprawy, kryterium kosztowe – wobec wykazanego wcześniej braku wiarygodności przedstawionych przez Gminę danych dotyczących kosztów eksploatacji wysypiska – nie mogło być zastosowane. Kryterium porównawcze równieŜ nie okazało się być pomocne. Przeszkodą w zastosowaniu tej metody był przede wszystkim brak tak małych wysypisk, jak wy- sypisko w Bornym Sulinowie, na które odpady byłyby przyjmowane wagowo. Z kolei przeciwko uŜyciu do porównań ceny za przyjęcie 1m 3 przemawiał sposób, w jaki cenę tę ZGKiM obliczył (k. 34). Z tych teŜ względów, wobec braku dowodów, uznać naleŜy, Ŝe fakt pobierania przez skarŜoną Gminę nadmiernie wygórowanych opłat nie został dowiedziony. W Ŝadnej mierze nie wyklucza to jednak prawdziwości i słuszności roz- strzygnięcia organu antymonopolowego o nieuczciwym charakterze stosowanych cen za składowanie. Ad. 2. Działania objęte zakazem art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji [...] mogą przybierać róŜną formę, m.in. moŜe to być budowanie barier dostępu do rynku, stosowanie protekcjonistycznych zasad wobec niektórych przedsiębiorców, co w rezultacie prowadzi do wyeliminowania nie objętych ochroną pozostałych konkuren- tów. W ocenie organu antymonopolowego, w sprawie będącej przedmiotem niniejsze- go rozstrzygnięcia, funkcję takiej bariery moŜe stanowić cena przyjęcia 1t odpadów na gminne składowisko odpadów stałych w Bornym Sulinowie. Gmina ustaliła ją na takim poziomie, iŜ moŜe ona stanowić narzędzie kon- kurencji umoŜliwiające skuteczne ingerowanie w rynek wywozu odpadów po to, aby chronić i umacniać na nim pozycję własnej jednostki budŜetowej (ZGKiM), kosztem innych przedsiębiorców działających na tym rynku. 13 Konkurenci ZGKiM w wykonywaniu usług wywozu odpadów komunalnych stałych – w tym Wnioskodawca – pojawili się na lokalnym rynku dopiero w 2000r. i w tym samym roku, po raz pierwszy od oddania wysypiska do uŜytku (1996r.), opłata za przyjęcie nań z 1t. odpadów komunalnych została podniesiona o ponad 360%. Omówiony w pkt. 1 niniejszej decyzji systemem rozliczeń między ZGKiM a dzierŜawcą wysypiska, w którym ZGKiM faktycznie nie ponosi kosztów składowania odpadów, sta- nowi dodatkowy dowód na to, iŜ Gmina podnosząc tak drastycznie wspomnianą opłatę działała w zamiarze wyeliminowania z lokalnego rynku wywozu odpadów konkurentów własnej jednostki. Pomimo wielokrotnych wezwań Prezesa Urzędu (k. 27,45,60) skarŜona nie przedstawiła obowiązującego przed podwyŜką cennika opłat, według którego ZGKiM obciąŜa swoich klientów za odbiór odpadów komunalnych stałych. W ocenie organu antymonopolowego pozwala to domniemywać, iŜ opłaty te, pomimo wzrostu stawki za składowanie (stanowi ona część składową opłaty za odbiór odpadów od właścicieli posesji), nie zostały zmienione. Konkurenci ZGKiM na lokalnym rynku odbioru odpadów komunalnych nie funkcjonują w tak korzystnej, jak on, sytuacji. W związku ze zmianą opłaty za składo- wanie, jeŜeli nie podwyŜszą oni stawki swoim klientom, to albo będą prowadzili dzia- łalność na granicy opłacalności, albo ze stratą, co ostatecznie zmusi ich w końcu do wyjścia z tego rynku. Tym sposobem relacje konkurencyjne na rynku wywozu odpa- dów zostaną zachwiane, a konsumenci, którzy stanowią ogół uczestników wspólnoty samorządowej, pozbawieni będą moŜliwości wyboru przedsiębiorcy przedstawiającego korzystniejszą ofertę wykonania usługi odbioru odpadów, czy to z racji ceny, czy teŜ z powodu innych warunków ofertowych. Z danych przedstawiających ilość odpadów komunalnych dostarczonych na gminne wysypisko w latach 1999-2001 (k. 95) wynika, iŜ udział ZGKiM w rocznym zrzucie odpadów wynosił odpowiednio […]%, […]% i […]%. Jakkolwiek wzrost udzia- łu ZGKiM w rynku w 2001r. w porównaniu do roku 2000 jest niewielki, to jednak symptomatyczny w okolicznościach przedmiotowej sprawy, bowiem świadczy o tym, iŜ po podwyŜce opłaty za składowanie odzyskał on utraconą uprzednio część rynku. Adresatami uchwał ustalających wysokość kolejnych opłat za przyjęcie od- padów na gminne wysypisko są nie tylko przedsiębiorcy aktualnie odbierający odpady na terenie Gminy, ale i ci, którzy w przyszłości będą próbowali wejść na lokalny rynek, aby na nim prowadzić działalność gospodarczą. Nowi, potencjalni konkurenci ZGKiM z pewnością nie podejmą takiej decyzji, wobec bariery, jaką stanowi relacja pomiędzy opłatą pobieraną od klientów za wywóz odpadów, a wysokością opłaty obowiązującej za przyjęcie odpadów na wysypisko. Biorąc powyŜsze pod uwagę, orzeczono, jak w pkt II sentencji. 14 Ad.3. Zgodnie z zapisem art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji, przed- siębiorcy zajmującemu pozycję dominującą na określonym rynku właściwym zakazane jest narzucanie kontrahentom takich warunków zawieranych z nimi umów, które są dla nich uciąŜliwe, a jemu samemu przynoszą nieuzasadnione korzyści. Tak jak i w przypadku cen nieuczciwych, tak i w odniesieniu do pojęć: „uciąŜliwy”, „narzucanie” i „nieuzasadnione korzyści” ustawa antymonopolowa nie definiuje wymienionych pojęć. Utrwalone juŜ w tej mierze orzecznictwo Sądu Antymo- nopolowego uznaje za „uciąŜliwy” kaŜdy warunek umowy, który oznacza dla jednej ze stron cięŜar większy od przyjętych w stosunkach tego rodzaju, a „ narzucanie” tych warunków wiąŜe się z wystąpieniem – po stronie kontrahenta – przymusu wynikają- cego z uprzywilejowanej pozycji zajmowanej przez przedsiębiorcę dominującego. Kryterium pozwalającym odróŜnić tę sytuację od okoliczności, w których ma miejsce swobodne kontraktowanie stron (w granicach swobody umów wynikającej z art. 353 Kc.), jest zasada racjonalnego postępowania kontrahenta przedsiębiorcy dominującego (por. S. Gronowski, op.cit., s. 217). Z kolei, osiągane przez przedsiębiorcę dominującego, stosującego praktykę ograniczającą konkurencję, zakazaną art. 8 ust. 2 pkt 6, „ nieuzasadnione korzyści” są odpowiednikiem uciąŜliwych warunków umów narzuconych kontrahentowi. W rela- cjach ekwiwalentności wzajemnych świadczeń uczestników umowy, nieuzasadnione korzyści określają sytuację korzystniejszą od powszechnie przyjętych w stosunkach danego rodzaju, przyjmując najczęściej postać nadwyŜki finansowej. Dla bytu rozwa- Ŝanej praktyki niezbędne jest zatem, aby nieuzasadnione korzyści zostały osiągnięte kosztem kontrahenta, pozostając jednocześnie w „ normalnym” związku przyczynowo- skutkowym z narzuconymi temu kontrahentowi warunkami umowy (por. S. Gronowski , op. cit. s. 218). Stosowanie przez skarŜonego przedsiębiorcę praktyki, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 6 uwaŜa się za udowodnione, jeŜeli – wobec wykazanej jego pozycji ryn- kowej – dowiedzione zostanie, iŜ wszystkie wymienione wyŜej przesłanki wystąpiły jednocześnie. W niniejszej sprawie kwalifikowana pozycja Gminy, zarówno w rynku skła- dowania, jak i wywozu odpadów komunalnych stałych, jest poza sporem, Jednym z warunków umowy są ustalenia dotyczące ceny za wykonywaną usługę. W umowie zwartej między wnioskodawcą a firmą SANSERW, ujęte są ustale- nia, co do jej wielkości i warunków zmiany. Chcąc składować odpady na gminnym wysypisku wnioskodawca był zmuszony do podpisania umowy w przedstawionej for- mie. Gmina, uzasadniając tak znaczną podwyŜkę opłaty za przyjęcie odpadów na wysypisko, podała jako przyczynę konieczność gromadzenia środków na budowę no- wej kwatery na wysypisku. Jest to dowód – wobec braku wiarygodnej kalkulacji spor- nej opłaty – na to, iŜ to na kontrahentów Gminy, zmuszonych do korzystania z lokal- nego wysypiska, nałoŜony został obowiązek ponoszenia kosztów zamierzonej inwesty- 15 cji budowli, która w przyszłości powiększy jej majątek, jako składnik mienia komunal- nego. Jest to dla nich warunek niewątpliwie uciąŜliwy, przynoszący Gminie nieuzasad- nione korzyści, niezaleŜnie od kwoty, jaką zamierza w ten sposób uzyskać. Bezpośrednimi odbiorcami usług wywozu odpadów są mieszkańcy miasta i gminy Borne Sulinowo i podmioty prowadzące działalność gospodarczą na tym tere- nie. Nie mają oni obowiązku finansowania inwestycji komunalnej, bowiem za praktykę ograniczającą konkurencję uznaje się ustalanie cen za usługi komunalne w takiej wy- sokości, iŜ pozwala to gminie w sposób bezpośredni finansować infrastrukturę komu- nalną (por. wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 31.01.1996r., sygn. akt XVII Amr 51/95). Uzyskane w ten sposób fundusze stanowią nieuzasadnioną korzyść skaŜonej Gminy. Biorąc powyŜsze pod uwagę, orzeczono jak w punkcie III sentencji. POUCZENIE : Od niniejszej decyzji przysługuje stronom odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego w terminie 14 dni od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatu- ry w Gdańsku. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Gdańsku Roman Jarząbek O TRZYMUJĄ : 1. Gmina Borne Sulinowo w Bornym Sulinowie Urząd Miasta i Gminy Al. Niepodległości 6 78-449 Borne Sulinowo 2. Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej ul. Lipowa 6 78-449 Borne Sulinowo 3. K. D. Usługi Komunalne BŁYSK ul. P. Wasznika 12 78-500 Czaplinek