RKR-11/2002

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE 31-011 Kraków, Pl. Szczepański 5 Tel. Fax (0-12) 421-75-79, 421-74-98 E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-562-5/02/MS/LP- 1 /02 Kraków, dn. 18 kwietnia 2002 r. DECYZJA Nr RKR - 11/2002 Stosownie do treści art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.) – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - na podstawie art. 85 ust. 1 w/w ustawy odmawia się wszczęcia - na wniosek Miasta Bukowna reprezentowanego przez Zarząd Miasta - postępowania antymonopolowego w sprawie uznania za ograniczającą konkurencję praktyki polegającej na łączeniu przez Zakład Gospodarki Komunalnej „BOLESŁAW” Sp. z o.o. w Bolesławiu działalności w zakresie wywozu odpadów komunalnych z zarządzaniem wysypiskiem tych odpadów oraz nakazania jej zaniechania. UZASADNIENIE Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie wpłynął w dniu 2.04.2002 r. wniosek Miasta Bukowna reprezentowanego przez Zarząd Miasta (zwanego dalej „Miastem”) o wydanie decyzji o uznaniu za praktykę ograniczającą konkurencję, łączenie przez Zakład Gospodarki Komunalnej „BOLESŁAW” Sp. z o.o. w Bolesławiu (zwany dalej „Zakładem”) działalności w zakresie wywozu odpadów komunalnych z zarządzaniem wysypiskiem tych odpadów. Zdaniem Miasta – domagającego się takŜe, aby organ antymonopolowy nakazał zaniechania stosowania zarzucanej praktyki – łączenie zarządu międzygminnego wysypiska odpadów dla gmin: Bolesław, Bukowno, Klucze, Olkusz i Sławków ze świadczeniem usług wywozu odpadów z terenu tych gmin, stwarza Zakładowi moŜliwość ograniczania konkurencji zarówno na rynku wywozu odpadów komunalnych z tego terenu, jak równieŜ na rynku składowania tych odpadów. Ponadto – w ocenie Miasta - łączenie przez Zakład działalności gospodarczej w zakresie wywozu i składowania odpadów umoŜliwia przenoszenie kosztów działalności w zakresie wywozu odpadów komunalnych na koszty ich składowania. W ten sposób Zakład moŜe ustalać w dowolny sposób ceny świadczonych przez siebie usług wywozu odpadów, a nawet niektóre usługi świadczyć nieodpłatnie, a ewentualne straty z tego tytułu wliczać w koszty utrzymania wysypiska odpadów. Wnioskodawca podniósł takŜe, iŜ znaczny wzrost opłat za składowanie odpadów na wysypisku, jaki miał miejsce w ostatnich latach, utrudnia Miastu Bukowno realizację ustawowych obowiązków związanych z usuwaniem i utylizacją odpadów komunalnych. Organ antymonopolowy dokonał analizy wniosku oraz zawartych w nim informacji. W wyniku tej analizy organ antymonopolowy uznał, iŜ Ŝądanie Miasta zmierza w istocie do wydania decyzji, której skutkiem miałoby być ograniczenie zakresu działalności Zakładu, na tej podstawie, iŜ łączenia przez ten Zakład dwóch rodzajów działalności stanowi potencjalne zagroŜenie dla rynku. Spełnienie tak określonych oczekiwań Miasta nie jest moŜliwe z dwóch powodów. 2 Po pierwsze przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów – zwanej dalej „ustawą o ochronie (...) - nie uprawniają Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do wydania decyzji o ograniczeniu zakresu działalności gospodarczej wykonywanej przez przedsiębiorcę, w sytuacji opisanej przez Miasto. Ustawa ta nie zawiera bowiem odpowiednika art. 12 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz. U. z 1999r. Nr 52, poz. 547 ze zm.), na podstawie którego organ antymonopolowy mógł podzielić lub rozwiązać przedsiębiorcę, jeŜeli trwale ograniczał on konkurencję lub warunki jej powstania (ust. 1) albo ograniczyć prowadzoną przez niego działalność gospodarczą, jeŜeli posiadał pozycję dominującą na rynku (ust. 4). Obecnie Prezes UOKiK – na podstawie art. 20 ust 2 pkt 1 ustawy o ochronie (...) - moŜe jedynie podzielić uprzednio połączonego przedsiębiorcę wówczas, gdy uprzednia decyzja tego organu o wyraŜeniu zgody na koncentrację została wydana w oparciu o nierzetelne informacje, za które odpowiedzialni są uczestnicy koncentracji. Po drugie przepisy ustawy o ochronie (...) nie upowaŜniają Prezesa UOKiK do wydania decyzji o uznaniu za ograniczającą konkurencję praktyki polegającej na wykonywaniu przez jednego przedsiębiorcę dwóch rodzajów działalności. Stosownie do treści art. 9 tej ustawy, Prezes UOKiK wydaje decyzję o uznaniu praktyki za ograniczającą konkurencję i nakazującą zaniechania jej stosowania jedynie wówczas, gdy stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 5, w zakresie niewyłączonym na podstawie art. 6 i 7, lub naruszenie art. 8. W świetle art. 5 ustawy zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym, natomiast art. 8 ust. 1 zakazuje stosowania indywidualnych praktyk ograniczających konkurencję, tj. naduŜywania pozycji dominującej na rynku. Katalog szczególnych rodzajów naduŜyć pozycji dominującej zawiera art. 8 ust. 2 ustawy. Przepis ten, jak równieŜ pozostałe zawarte w ustawie o ochronie (...) nie zawierają zakazu zarówno samego posiadania dominującej pozycji rynkowej jak i łączenia w rękach jednego przedsiębiorcy dwóch rodzajów działalności. PowyŜsze przepisy nie stoją w sprzeczności z powołanym przez Wnioskodawcę wyrokiem Sądu Antymonopolowego z dnia 15.03.1995r. (sygn. akt XVII Amr 71/94). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd uznał wprawdzie, Ŝe: „...łączenie administrowania wysypiskami z wywozem nieczystości mogłoby umoŜliwić w warunkach dominacji rynkowej monopolizację takŜe rynku usług związanych z wywozem nieczystości stałych, jak równieŜ potencjalną moŜliwość pokrywania kosztów jednej nierentownej działalności z zysków osiąganych w zakresie drugiej ...”, jednak nie stwierdził, Ŝe łączenie dwóch rodzajów działalności narusza obowiązujące przepisy. Cytowany wyrok wydany został pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu (...) i – co naleŜy podkreślić – nie w sprawie dotyczącej ograniczenia przez organ antymonopolowy zakresu działalności gospodarczej na podstawie powołanego wcześniej art. 12 tej ustawy, lecz w związku z niewyraŜeniem przez ten organ zgody na łączenie działalności wywozu odpadów z administrowaniem wysypiskiem tych odpadów, ale jeszcze na etapie przekształcenie przedsiębiorstwa komunalnego w spółką prawa handlowego - co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Ostatecznie powołany przez Miasto wyrok Sądu Antymonopolowego nie moŜe mieć w tej sprawie zastosowania. 3 Reasumując powyŜsze naleŜy stwierdzić, Ŝe sformułowany tak, a nie inaczej wniosek Miasta Bukowna nie podlegał rozpoznaniu przez organ antymonopolowy. Z jednej strony – z powodów, o których mowa wyŜej - organ antymonopolowy nie był uprawniony do wydania decyzji o ograniczeniu zakresu działalności gospodarczej Zakładu ani teŜ decyzji o uznaniu samego łączenia przez ten Zakład wywozu odpadów komunalnych z eksploatacją wysypiska tych odpadów za praktykę ograniczającą konkurencję. Z drugiej strony natomiast – mając na uwadze, iŜ samo Miasto w swoim wniosku nawet nie postawiło zarzutu, iŜ Zakład faktycznie naduŜywa posiadanej dominującej pozycji rynkowej - organ antymonopolowy nie znalazł podstaw do wszczęcia, na jego Ŝądanie, postępowania w związku z podejrzeniem naruszenia art. 8 ustawy o ochronie (...). Art. 85 ust. 1 ustawy o ochronie (...), stanowi, iŜ organ antymonopolowy moŜe – w drodze decyzji – odmówić wszczęcia postępowania antymonopolowego, jeŜeli stwierdzi, iŜ z informacji zawartych we wniosku wynika w sposób oczywisty, Ŝe nie naruszono zakazu określonego w art. 5, w zakresie niewyłączonym na podstawie art. 6 i 7, lub zakazu określonego w art. 8. Mając na uwadze, iŜ powyŜszy przepis - zdaniem organu antymonopolowego – winien znaleźć zastosowanie w przypadku wniosku Miasta Bukowna, orzeczono jak w sentencji. Niniejsze rozstrzygnięcie nie wyklucza moŜliwości rozpoznania sprawy wówczas, gdy Ŝądanie wszczęcia postępowania antymonopolowego –-stosownie do art. 84 ust. 2 ustawy o ochronie (...) - zawierało będzie zarówno zarzut naruszenia przez Zakład wskazanych przez Wnioskodawcę przepisów ustawy jak i uprawdopodobnienie tego naruszenia oraz odpowiednie dowody na tę okoliczność. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury Barbara du Vall Otrzymują: 1. Miasto Bukowno reprezentowane przez Zarząd Miasta Urząd Miejski w Bukownie ul. Kolejowa 16 32-332 Bukowno 2. RKR a/a