RKR-12/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W KRAKOWIE Pl. Szczepański 5, 31-011 Kraków Tel./fax (0-12) 421-75-79, 421-74-98, E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-61-35/12/ES/MS-15/13 Kraków, dnia 26 czerwca 2013r. DECYZJA Nr RKR – 12/2013 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej Delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne, godzące w zbiorowe interesy konsumentów działania EBRO spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Krakowie, polegające na stosowaniu we wzorach umów pod nazwami: a) „Umowa sprzedaży towaru” oraz b) „Umowa na roboty budowlano – montażowe” postanowienia umownego wpisanego na podstawie art. 479 45 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców uznanych za niedozwolone, tj. postanowienia o treści: „Zamawiający zobowiązuje się do terminowej zapłaty i odbioru zamówionego towaru na zasadach określonych niniejszą umową. W przypadku zwłoki leżącej po stronie Zamawiającego przekraczającej 14 dni roboczych w realizacji niniejszej umowy, Zamawiający zobowiązany jest do naprawienia wynikającej z tego szkody, w szczególności zapłaci na wezwanie Ebro dodatkową kwotę 0,05% wartości zamówienia netto za każdy dzień opóźnienia z tytułu przechowywania towaru, a także ponosi konsekwencje ewentualnej zmiany wysokości stawki podatku VAT, co może spowodować odpowiednie podwyższenie wynagrodzenia brutto określonego w ust. 1 umowy” (pkt 10 wzorca a) oraz pkt 15 wzorca b)) oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 4 grudnia 2012r. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w związku z art. 24 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa 2 Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej Delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów bezprawne, godzące w interesy konsumentów działanie EBRO spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w Krakowie, polegające na wprowadzaniu konsumentów w błąd poprzez zastrzeżenie w umowach z konsumentami obowiązku sprawdzenia towaru przed jego zamontowaniem pod rygorem odrzucenia ewentualnych reklamacji, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206 z późn. zm.) oraz stanowi naruszenie 9 ust. 1 w związku z art. 11 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 z późn. zm.). oraz stwierdza się jej zaniechanie z dniem 23 listopada 2012r. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej Delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887) po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - nakłada się na EBRO spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w Krakowie, kary pieniężne w wysokości: 1) 1082,00 złotych (słownie: tysiąc osiemdziesiąt dwa 00/100), płatną do budżetu państwa z tytułu naruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt I niniejszej decyzji 2) 2.704,00 złotych (słownie: dwa tysiące siedemset cztery 00/100), płatną do budżetu państwa z tytułu naruszenia zakazu określonego w art. 24 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie opisanym w pkt II niniejszej decyzji, IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331z późn. zm.) oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie (…) oraz stosownie art. 33 ust. 6 oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 3 107, poz. 887), po przeprowadzeniu – wszczętego z urzędu - postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - obciąża się EBRO spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w Krakowie, kosztami opisanego na wstępie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowiązuje się do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 28,15 zł (słownie: dwadzieścia osiem 15/100) w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - zwany dalej „Prezesem UOKIK” – przeprowadził z urzędu w związku z zawiadomieniem konsumenta postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy warunki umów zawieranych w obrocie z konsumentami przez przedsiębiorcę EBRO spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w Krakowie - zwanego dalej „Spółką” - nie naruszają chronionych prawem interesów konsumentów, tj. czy są zgodne z przepisami ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm.) – zwanej dalej „ustawą o ochronie (…)” oraz przepisami kodeksu cywilnego dotyczącymi wzorców umów. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że Spółka świadczy usługi remontowo-budowlane, w tym usługi w zakresie produkcji, sprzedaży i montażu mebli oraz dokonano analizy wzorców umów stosowanych przez nią w obrocie z konsumentami. Przeprowadzona analiza wykazała, że stosowane przez Spółkę w obrocie z konsumentami wzorce umowy pod nazwą: a) „Umowa sprzedaży towaru” oraz b) „Umowa na roboty budowlano – montażowe” zawierają postanowienie, które zostałe wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. – zwanego dalej „Rejestrem”. Stosowanie tego postanowienia o treści „Zamawiający zobowiązuje się do terminowej zapłaty i odbioru zamówionego towaru na zasadach określonych niniejszą umową. W przypadku zwłoki leżącej po stronie Zamawiającego przekraczającej 14 dni roboczych w realizacji niniejszej umowy, Zamawiający zobowiązany jest do naprawienia wynikającej z tego szkody, w szczególności zapłaci na wezwanie Ebro dodatkową kwotę 0,05% wartości zamówienia netto za każdy dzień opóźnienia z tytułu przechowywania towaru, a także ponosi konsekwencje ewentualnej zmiany wysokości stawki podatku VAT, co może spowodować odpowiednie podwyższenie wynagrodzenia brutto określonego w ust. 1 umowy” (pkt 10 wzorca a) oraz pkt 15 wzorca b)) może stanowić naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jako bezprawne działanie przedsiębiorcy. 4 Stwierdzono również, że zapis we wzorcu umowy pod nazwą „Umowa sprzedaży towaru” o treści: „Przed zamontowaniem przez zamawiającego towaru objętego niniejszą umową, zamawiający ma obowiązek sprawdzenia towaru znajdującego się wewnątrz opakowań co do ilości i jakości, a zwłaszcza uszkodzeń mechanicznych, czy widocznych wad produkcyjnych, pod rygorem odrzucenia przez Producenta, ewentualnych reklamacji z tego tytułu w zakresie zamontowanego towaru” , może wprowadzać konsumentów w błąd co do ciążących na nich obowiązkach i przez to może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 3 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206 z późn. zm.) - zwanej dalej „ustawy o przeciwdziałaniu (…) oraz może naruszać art. 9 ust. 1 w związku z art. 11 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 141, poz. 1176 z późn. zm.) – zwanej dalej „ustawą o szczególnych warunkach (…)”. Mając powyższe na uwadze, postanowieniem nr RKR-225/2012 z dnia 7.09.2012r., zmienionym postanowieniem nr RKR-147/2013 z dnia 28.05.2013r. Prezes UOKiK wszczął z urzędu postępowanie pod zarzutem stosowania przez EBRO spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w Krakowie, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, określonych w art. 24 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 3 powołanej ustawy o ochronie (…), polegających na stosowaniu w w/w wzorcach umowy wykorzystywanych przez tę Spółkę postanowienia umownego wpisanego na podstawie art. 479 45 k.p.c. do Rejestru oraz zapisu stanowiącego nieuczciwą praktykę rynkową zakazaną w art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu (…) i jednocześnie sprzecznego z art. 9 ust. 1 w związku z art. 11 ustawy o szczególnych warunkach (…). Odpowiadając na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów oraz podniesionych zarzutów, Spółka pismem z dnia 21.09.2012r. uznała je za bezzasadne. W odniesieniu do kwestionowanego postanowienia obciążającego konsumenta ewentualnymi konsekwencjami zmiany wysokości stawki podatku VAT podniosła, że stosowane przez Spółkę wzorce umów nie pozwalają jej na jednostronną zmianę ceny przedmiotu umowy. Wskazała, że z przyczyn technologicznych termin wykonania zamówienia jest datą oddaloną od dnia podpisania umowy o kilka tygodni, czy miesięcy, a w całym tym okresie konsekwencje ewentualnej zmiany stawki podatku obciążają Spółkę. Ponadto podkreśliła, że termin wykonania umowy zależy w dużej mierze od postawy konsumenta i tego, czy umożliwia on Spółce wykonanie umowy. Podniosła, że w przypadku ewentualnego opóźnienia wykonania umowy, na skutek zwłoki po stronie konsumenta doszłoby do obowiązku zapłaty wyższego podatku VAT ze względu na zmiany podatkowe, Spółka poniosłaby szkodę, ponieważ doszłoby do zmniejszenia jej wynagrodzenia netto, który stanowi przychód Spółki. Odnosząc się do drugiego z zarzutów Prezesa UOKIK, Spółka podniosła, że zakwestionowanego zapisu nie należy interpretować w oderwaniu od pozostałych punktów wzorca umowy pod nazwą „Umowa sprzedaży towaru” . Zarzuciła, że Prezes UOKIK nie zakwestionował podobnie brzmiącego postanowienia umownego o treści: „ Ebro przedstawia zamówioną stolarkę do odbioru przez Zamawiającego w opakowaniach fabrycznych, nieuszkodzonych, a zamawiający powinien zbadać i potwierdzić ich ilość oraz stan opakowań. Stan i ilość produktów Zamawiający powinien sprawdzić i potwierdzić przy odbiorze. W przypadku dużych przedmiotów w opakowaniach fabrycznych, przystosowanych 5 do transportu, zdanie pierwsze niniejszego punktu stosuje się odpowiednio.” W jej ocenie treść umowy nie ogranicza i nie wyłącza w żaden sposób odpowiedzialności Spółki z tytułu niezgodności sprzedanego towaru z umową, a konsumenci mają prawo do skorzystania z nieobligatoryjnej gwarancji producenta, o której umowa w punkcie 13 wzorca umowy pod nazwą „Umowa sprzedaży towaru” , który poprzedza zakwestionowany zapis. Dodatkowo Spółka podniosła, że sformułowanie „uszkodzeń mechanicznych czy widocznych wad produkcyjnych” wskazuje na pragmatyczne dojście do klienta, gdyż nie wymaga od niego specjalnych kwalifikacji i umiejętności. Następnie Spółka podkreśliła, że zapis ten nie dotyczy postępowania reklamacyjnego, które jest prowadzone na podstawie zgłoszenia klienta w zakresie niezgodności towaru z umową, a odnosi się do odpowiedzialności gwarancyjnej. W ocenie Spółki treść umowy nie wprowadza w błąd. Pismem z dnia 16.10.2012 r. Prezes UOKIK wezwał do jednoznacznego wskazania, czy Spółka podtrzymuje swoje stanowisko oraz wezwał do poświadczenia złożonych dokumentów stosowanie do wymogów art. 51 ust. 1 ustawy o ochronie (…), a kolejnym pismem z dnia 19.11.2012r. wezwał ją do przedłożenia dokumentu potwierdzającego wysokość osiągniętego przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2011. Odpowiadając na powyższe wezwania, Spółka wraz z pismem z dnia 11.12.2012r. przedłożyła do akt sprawy zmienione, aktualnie przez nią stosowane wzorce umowy pod nazwami: „Karta gwarancyjna”, „Warunki Gwarancji Stolarki Drzewnej”, „Umowa sprzedaży towaru Nr „Umowa na roboty budowlano – montażowe” . Spółka wskazała, że w jej ocenie postanowienia kwestionowane przez Prezesa UOKIK nie wpływają niekorzystnie na sytuację konsumenta, a celem Spółki nigdy nie było działanie na szkodę swoim klientom. Mimo podtrzymania swoich twierdzeń o braku naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, Spółka poinformowała, że z dniem 23.11.2012 . dokonała zmian w stosowanych umowach i usunęła z nich postanowienia zakwestionowane przez Prezesa UOKIK. Analiza przesłanych wzorców umów przez Prezesa UOKIK nie potwierdziła zapewnienia Spółki o wykreśleniu niedozwolonych zapisów umowy. Dopiero na podstawie przesłanych kopii umów zawartych przez Spółkę w dniach: - 23.11.2012r. („Umowa na roboty budowlano – montażowe”), - 30.11.2012r. („Umowa sprzedaży towaru”), - 4.12.2012r. („Umowa sprzedaży towaru”), - 7.12.2012r. („Umowa sprzedaży towaru”), ustalono, że postanowienie wskazane w pkt I sentencji decyzji, dotycząca obciążenia konsumenta ewentualnymi konsekwencjami zmiany wysokości stawki podatku VAT, zostało wykreślone. Na podstawie przesłanych kopii umów i pisma z dnia 11.12.2012r. stwierdzono, że w umowie z dnia 23.11.2012r. naniesiono odręczne zmiany i wykreślono kwestionowana część klauzuli umownej. Natomiast Spółka faktycznie zaniechała stosowania tej klauzuli z dniem 4.12.2012r.poprzez zmianę treści postanowienie i usuniecie z niego zapisu kwestionowanego zapisu. W przypadku zarzutu wskazanego w pkt II sentencji decyzji ustalono, że z dniem 23.11.2012r. Spółka zaniechała stosowania powyższej praktyki poprzez wykreślenie ze stosowanego wzorca umowy pod nazwą „Umowa sprzedaży towaru” kwestionowanego postanowienia. 6 Postanowieniem RKR-226/2012 z dnia 7.09.2012r. Prezes UOKiK z urzędu zaliczył w poczet dowodów informacje przesłane przez Spółkę w toku postępowania wyjaśniającego o sygnaturze RKR-405-34/11/ES w postaci pism o numerach RKR-405-34/12/ES-3/11 oraz RKR-405-34/11/ES-6/11. Prezes UOKiK ustalił, co następuje: EBRO spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Krakowie jest osobą prawną, wykonująca działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000399956. Spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy usługi remontowo-budowlane, w tym usługi zakresie produkcji, sprzedaży i montażu mebli. Umowy z konsumentami są zawierane w formie pisemnej. We wszystkich przypadkach doręczane klientom, w tym konsumentom, wzorce umów były sporządzane przez Spółkę przed zawarciem umowy i zawierały gotowe jednolite postanowienia. Oznacza to, iż Spółka stosowała w obrocie konsumenckim wzorce umowy pod nazwą: a) „Umowa sprzedaży towaru” oraz b) „Umowa na roboty budowlano – montażowe” Analiza wskazanych wyżej dokumentów pozwoliła na postawienie Spółce zarzutu naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, poprzez 1. zamieszczenie w w/w wzorcach umowy postanowienia o następującej treści: „Zamawiający zobowiązuje się do terminowej zapłaty i odbioru zamówionego towaru na zasadach określonych niniejszą umową. W przypadku zwłoki leżącej po stronie Zamawiającego przekraczającej 14 dni roboczych w realizacji niniejszej umowy, Zamawiający zobowiązany jest do naprawienia wynikającej z tego szkody, w szczególności zapłaci na wezwanie Ebro dodatkową kwotę 0,05% wartości zamówienia netto za każdy dzień opóźnienia z tytułu przechowywania towaru, a także ponosi konsekwencje ewentualnej zmiany wysokości stawki podatku VAT, co może spowodować odpowiednie podwyższenie wynagrodzenia brutto określonego w ust. 1 umowy (pkt 10 wzorca a) oraz pkt 15 wzorca b)) 2. stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej określonej w art. 5 ust. 1 i 3 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu (…) polegającej na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji poprzez zastrzeżenie w umowach z konsumentami obowiązku sprawdzenia towaru przed jego zamontowaniem pod rygorem odrzucenia ewentualnych reklamacji, W tym miejscu należy zauważyć, iż do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone zostały wpisane, na podstawie art. 479 45 k.p.c ., postanowienia, które są tożsame z przedmiotową klauzulą zakwestionowaną przez Prezesa UOKIK. Są to postanowienia o następującej treści: - „ Do ceny netto zostanie doliczony podatek VAT zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na dzień podpisania umowy stawka podatku VAT na lokal mieszkalny wynosi 7%, a na garaż i miejsce parkingowe 22%. W przypadku zmiany stawki podatku VAT nastąpi 7 odpowiednia zmiana ceny.” (wpis nr 885 dokonany na podstawie wyroku SOKIK z dnia 18.05.2005r. sygn. akt XVII Amc 86/03), - „Strony oświadczają, że ustalona pomiędzy nimi cena przedmiotu umowy uwzględnia obecnie obowiązujące stawki podatku VAT od sprzedaży lokali, wobec czego gdyby stawki te uległy zmianie, cena przedmiotu umowy ulegnie zmianie proporcjonalnie do zmiany stawek podatku VAT. Ponadto, w przypadku wprowadzenia lub zmian stawek innych podatków lub danin publicznoprawnych o charakterze cenotwórczym, a związanych z budownictwem, ewentualny wzrost ceny z tego tytułu pokryje Nabywca." (wpis nr 1386 dokonany na podstawie wyroku SOKIK z dnia 5.12.2006r., sygn. akt XVII Amc 126/05), Zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej (…) konsument jest zobowiązany przed upływem dwóch miesięcy od stwierdzenia niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową zawiadomić o tym sprzedawcę pod rygorem utraty uprawnień. Natomiast przepisy ustawy o przeciwdziałaniu (…) uznają za nieuczciwą praktykę rynkową działanie przedsiębiorcy wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął, w szczególności w zakresie praw konsumenta co do naprawy lub wymiany na nowy albo do obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy (art. 5 ust. 1 i 3 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym). Spółka stosowała w pkt 14 wzorca umowy pod nazwą „Umowa sprzedaży towaru” zapis o treści „Przed zamontowaniem przez zamawiającego towaru objętego niniejszą umową, zamawiający ma obowiązek sprawdzenia towaru znajdującego się wewnątrz opakowań co do ilości i jakości, a zwłaszcza uszkodzeń mechanicznych, czy widocznych wad produkcyjnych, pod rygorem odrzucenia przez Producenta, ewentualnych reklamacji z tego tytułu w zakresie zamontowanego towaru” Mając powyższe ustalenia na uwadze Prezes UOKIK zważył, co następuje: Treść art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) ogranicza zastosowanie jej przepisów wyłącznie do ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów, podejmowanej w interesie publicznym. Oznacza to, że warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów określonych w tej ustawie jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorców - naruszając jej przepisy – stanowią potencjalne zagrożenie interesu publicznego. Niniejsze postępowanie dotyczy treści wzorców umowy stosowanych przez Spółkę wobec nieograniczonego kręgu adresatów, tj. wszystkich zainteresowanych ich treścią aktualnych i potencjalnych klientów, którym - na gruncie art. 4 ust. 11 ustawy o ochronie (…) - przysługuje status konsumenta. Zdaniem Prezesa UOKIK rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą albo mogli być klientami Spółki. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, iż każde naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa UOKIK działań przewidzianych w ustawie o ochronie (...). W tym stanie rzeczy przyjąć należy, iż do oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy zastosowanie 8 mają przepisy w/w ustawy, a dotyczące jej postępowanie prowadzone było w interesie publicznym. Stosownie do treści art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…) – przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Aby możliwe było zatem stwierdzenie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, niezbędne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: 1. działania przedsiębiorcy winny mieć bezprawny charakter, tzn. być sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami, a jednocześnie 2. działania te muszą naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Odnosząc się do pierwszej z przesłanek art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…), tj. bezprawności działań przedsiębiorcy, stwierdzić należy, iż bezprawność rozumie się jako sprzeczność zachowania danego podmiotu z przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego. Chodzi tu mianowicie o sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym, jako całością. Jako „bezprawne” należy kwalifikować zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych. Sprzeczne z prawem są czyny: zabronione i zagrożone sankcją karną, czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. „ Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia przeto bezprawności działania wystarczy ustalenie, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa.” (vide: „ Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz” , pod redakcją J. Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, 2000, s.117 – 118). Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tzn. niezależnym od wystąpienia szkody, czy zaistnienia zamiaru po stronie podmiotu dopuszczającego się działań bezprawnych. Podkreślenia wymaga okoliczność, że przepisy w/w ustawy o ochronie (…) nie definiują pojęcia bezprawności działań przedsiębiorcy, na co zwrócił uwagę SOKiK w wyroku z dnia 23.06.2006r. (sygn. akt XVIII Ama 32/05), stwierdzając, iż art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) z 15 grudnia 2000r. – którego odpowiednikiem w ustawie o ochronie (…) z dnia 16 lutego 2007r. jest art. 24 ust. 2 – nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw, gdyż dopiero na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem. Analizując powyższą przesłankę należy mieć na uwadze, iż zarzut bezprawnego działania przedsiębiorcy w przedmiotowej sprawie dotyczy także stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych- tj. naruszenia art. 24 ust. 2 pkt 3 tej ustawy o ochronie (…). Niemniej jednak, ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w jednym przypadku art. 24 ust. 2 pkt 1 wprost identyfikuje działanie przedsiębiorcy jako bezprawne – mianowicie, działanie polegające na stosowaniu postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do Rejestru prowadzonego przez Prezesa UOKiK, co SOKIK potwierdził w innym wyroku z dnia 25.03.2004r. (sygn. akt XVII Ama 51/03), stwierdzając, 9 że można sformułować samoistną przesłankę bezprawności, jeżeli ustali się, że przedsiębiorca stosował postanowienia wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Zatem wykazanie, że przedsiębiorca wprowadził do obrotu wzorzec umowny zawierający postanowienia o treści już wpisanej do Rejestru stanowi wystarczającą przesłankę do stwierdzenia bezprawności działania tego przedsiębiorcy. Ad I. sentencji decyzji Do stwierdzenia praktyki, określonej w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, iż przedsiębiorca stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zostały wpisane do prowadzonego przez Prezesa UOKIK Rejestru. Pokreślenia wymaga, że wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 — 479 45 k.p.c.) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie były zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie — Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do Rejestru. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w Rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do Rejestru oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych, tj. stosowanych także przez innych przedsiębiorców. Prezes UOKIK może stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umownego, które zostało wpisane do Rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy też nie. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2.12.2005r. (sygn. akt VI ACa 760/05) wskazał, że zgodnie z art. 23 a ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080 z późń. zm.) praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest posługiwanie się postanowieniem wpisanym do Rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do Rejestru powstał w związku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada się stosowanie praktyki. Sąd wskazał też, że naruszenie interesów konsumentów może nastąpić w wyniku działań podmiotów, które stosują klauzule abuzywne wpisane do Rejestru, przy czym wpis do Rejestru związany jest z działaniami innych kontrahentów konsumentów. Analogicznie orzekł Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 29.09.2005r. (sygn. akt VI ACa 381/05), gdzie powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19.12.2003r. (sygn. akt III CZP 95/03), stwierdził, że wyrok uwzględniający powództwo przez uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c., od chwili wpisania do odpowiedniego Rejestru, skutek także wobec osób trzecich. Zgodnie ze stanowiskiem SOKiK wyrażonym w wyroku z dnia 25.05.2005r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, iż określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do Rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, że mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być zatem zamiar, cel, jakiemu ma służyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel 10 utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy można uznać za tożsame. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy, który w uchwale z dnia 13.07.2006r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(...) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (...)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „(...) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a uokik [obecnie art. 24 – przyp. własny UOKIK] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a uokik znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (...).” Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do Rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia wzorców umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że zakwestionowane przez Prezesa UOKIK postanowienia wzorców umowy stosowanych przez Spółkę przy świadczeniu usług remontowo-budowlanych, jest tożsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami SOKIK wymienionymi w niniejszej decyzji i wpisanych do Rejestru. Dodatkowo podkreślenia wymaga okoliczność, że większość postanowień wpisanych do Rejestru, które zostały wskazane w niniejszej decyzji oraz postanowienia wskazane w sentencji decyzji dotyczą usług budowlano-remontowych. W ocenie Prezesa UOKIK postanowienie wskazane w pkt I. sentencji decyzji o treści: „Zamawiający zobowiązuje się do terminowej zapłaty i odbioru zamówionego towaru na zasadach określonych niniejszą umową. W przypadku zwłoki leżącej po stronie Zamawiającego przekraczającej 14 dni roboczych w realizacji niniejszej umowy, Zamawiający zobowiązany jest do naprawienia wynikającej z tego szkody, w szczególności zapłaci na wezwanie Ebro dodatkową kwotę 0,05% wartości zamówienia netto za każdy dzień opóźnienia z tytułu przechowywania towaru, a także ponosi konsekwencje ewentualnej zmiany wysokości stawki podatku VAT, co może spowodować odpowiednie podwyższenie wynagrodzenia brutto określonego w ust. 1 umowy” w zakresie, w którym dotyczy obciążenia konsumenta ewentualnymi konsekwencjami zmiany wysokości stawki podatku VAT, jest tożsame z treścią postanowień wpisanych do Rejestru pod pozycją 885 i 1386, które zostały wymienione powyżej w treści decyzji. Wszystkie te bowiem postanowienia - zarówno stosowane przez Spółkę, jak i powołane wyżej, wpisane do Rejestru - dotyczącą wzrostu cen usług świadczonych przez Spółkę spowodowanego waloryzacją, bądź zmianami wysokości stawki podatku VAT. Zgodnie z powszechnie przyjętym stanowiskiem doktryny (vide: E. Łętowska „Ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów. Komentarz”, CH BECK 2000, s. 108) i judykatury, w każdym przypadku zmiany ceny konsumentowi powinno przysługiwać z tego tytułu uprawnienie do odstąpienia od umowy bez konieczności ponoszenia jakichkolwiek dodatkowych obciążeń. Powyższa zmiana ceny obejmuje swoim zakresem zarówno zmiany spowodowane waloryzacją o wskazane w umowie wskaźniki, jak i zwiększeniem obciążeń podatkowych, w tym podatku VAT, co ma miejsce w niniejszej 11 sprawie. Zasadność powyższego stanowiska w zakresie wzrostu cen spowodowanego zmianą stawki podatku VAT potwierdzają wyroki SOKIK uznające za niedozwolone następujące postanowienia: „Do ceny netto zostanie doliczony podatek VAT zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na dzień podpisania umowy stawka podatku VAT na lokal mieszkalny wynosi 7%, a na garaż i miejsce parkingowe 22%. W przypadku zmiany stawki podatku VAT nastąpi odpowiednia zmiana ceny.” (vide: wyrok SOKIK z dnia 18.05.2005r. sygn. akt XVII Amc 86/03) oraz „Strony oświadczają, że ustalona pomiędzy nimi cena przedmiotu umowy uwzględnia obecnie obowiązujące stawki podatku VAT od sprzedaży lokali, wobec czego gdyby stawki te uległy zmianie, cena przedmiotu umowy ulegnie zmianie proporcjonalnie do zmiany stawek podatku VAT. Ponadto, w przypadku wprowadzenia lub zmian stawek innych podatków lub danin publicznoprawnych o charakterze cenotwórczym, a związanych z budownictwem, ewentualny wzrost ceny z tego tytułu pokryje Nabywca.” (vide: wyrok SOKIK z dnia 5.12.2006r., sygn. akt XVII Amc 126/05). W uzasadnieniu tego ostatniego wyroku SOKIK stwierdził, że „zakwestionowane postanowienie, w zakresie w jakim pozwala pozwanemu na podwyższenie ceny w przypadku wzrostu stawki podatku VAT, odzwierciedla niedozwoloną klauzulę umowną wskazaną przez ustawodawcę w art. 385³ pkt 2 k.c.” A zatem analizowane postanowienie jest tożsame z postanowieniami wpisanymi do Rejestru zarówno pod względem treści, stanu faktycznego oraz rażąco narusza interesy konsumentów, jak i dobre obyczaje. Ad II. sentencji decyzji Do stwierdzenia praktyki, określonej w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, iż przedsiębiorca stosuje nieuczciwe praktyki rynkowe. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu (…) praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę wprowadzająca w błąd (ust. 2). Natomiast - stosownie do art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzające w błąd działanie może w szczególności polegać na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji, dotyczących praw konsumenta, w szczególności prawa do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo prawa do obniżenia ceny lub do odstąpienia od umowy (art. 5 ust. 3 pkt 4). Obowiązek rzetelnego informowania przez przedsiębiorców konsumentów o istotnych okolicznościach związanych z nabywanym produktem, w szczególności o jego cechach, parametrach techniczno-eksploatacyjnych, cenie, ewentualnym istnieniu szczególnej korzyści cenowej związanej z zakupem danego towaru - a zwłaszcza o przysługujących mu uprawnieniach z tytułu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową albo gwarancji - obejmuje wszystkie etapy sprzedaży, począwszy od przekazów reklamowych, których celem jest zainteresowanie potencjalnych nabywców ofertą handlową przedsiębiorcy, aż do momentu zawarcia umowy, której przedmiotem będzie nabycie towaru. Powyższy obowiązek obejmuje również podanie w umowie prawdziwych informacji o przysługujących konsumentowi uprawnieniach do naprawy lub wymiany towaru albo do żądania obniżenia ceny lub do odstąpienia od umowy. Szczególną znaczenie ma początkowa faza sprzedaży, gdyż właśnie na tym etapie podejmowane przez profesjonalistów działania, a zwłaszcza treść 12 oferowanych przez nich konsumentom wzorców umowy, mogą wpłynąć na decyzje konsumentów w zakresie zakupu towarów. Spółka zastrzegła w umowach z konsumentami obowiązek sprawdzenia towaru przed jego zamontowaniem pod rygorem odrzucenia ewentualnych reklamacji. Zastrzeżenie to – opisane w pkt II sentencji decyzji – zostało wprowadzone w pkt 14 wzorca umowy pod nazwą „Umowa sprzedaży towaru” jako klauzula o treści „Przed zamontowaniem przez zamawiającego towaru objętego niniejszą umową, zamawiający ma obowiązek sprawdzenia towaru znajdującego się wewnątrz opakowań co do ilości i jakości, a zwłaszcza uszkodzeń mechanicznych, czy widocznych wad produkcyjnych, pod rygorem odrzucenia przez Producenta, ewentualnych reklamacji z tego tytułu w zakresie zamontowanego towaru” Powyższy zapis nakładał – zdaniem Prezesa UOKIK – na konsumenta obowiązek sprawdzenia przed zamontowaniem towaru pod rygorem odrzucenia późniejszych reklamacji, co stanowi naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych (...). Zgodnie z jego treścią kupujący traci uprawnienia z tytułu niezgodności towaru z umową, jeżeli przed upływem dwóch miesięcy od stwierdzenia niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową nie zawiadomi o tym sprzedawcy. Do zachowania terminu wystarczy wysłanie zawiadomienia przed jego upływem. Podkreślenia wymaga, że uprawnień tych nie można wyłączyć ani ograniczyć w drodze umowy zawartej przed zawiadomieniem sprzedawcy, a zatem stosowany przez Spółkę zapis w bezprawnie modyfikował treść praw i obowiązków konsumenta, albowiem nakładał na konsumenta obowiązek dokonania oceny kompletności, cech i jakości towaru – w tym przypadku mebli - przed jego zamontowaniem. W bieżących sytuacjach życiowych, trudno sobie wyobrazić, że przeciętny konsument jest w stanie ocenić przed zmontowaniem mebli, czy zakupiony towar jest wadliwy. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Spółki, że jedyną czynnością do jakiej był zobowiązany konsument było sprawdzenie ilości, jakości, w tym uszkodzeń i widocznych wad produkcyjnych. Tego rodzaju sformułowania mają bardzo niedookreślony charakter, co powoduje, że interpretacja danego sformułowania będzie leżała po stronie rozpatrującego reklamację. Uszkodzenia mechaniczne, czy wady jakościowe mogą być niewidoczne przy pierwszym zetknięciu się z towarem, jakim jest rozpakowanie lub montaż. Takie ograniczenie stanowi nadmierną uciążliwość dla konsumenta oraz ryzyko, że reklamacja zostanie odrzucona z powodu wadliwości, której klient nie zauważył przy montażu. Nie można się także zgodzić z twierdzeniem Spółki, że zastrzeżona klauzula umowna dotyczy roszczeń z tytułu gwarancji. Przede wszystkim należy się odwołać do literalnego brzmienia sformułowania, gdzie wprost wskazano, że obowiązek sprawdzenia jest obarczony „rygorem odrzucenia przez Producenta, ewentualnych reklamacji z tego tytułu w zakresie zamontowanego towaru.” Zakwestionowany zapis stanowił pewną całość i chociaż był interpretowany w odniesieniu do całej treści umowy to nie budzi wątpliwości, że dotyczył reklamacji i roszczeń z tytułu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową, a nie gwarancji. Niezależnie od powyższego, działanie Spółki w tym zakresie – polegające na rozpowszechnianiu nieprawdziwych informacji, dotyczących praw konsumenta, w szczególności prawa do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo prawa do obniżenia ceny lub do odstąpienia od umowy – wyczerpywało znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej w rozumieniu art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu (…). Działanie to jest bowiem sprzeczne z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształcało lub mogło zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta. Powołany art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu (…) odwołuje się do pojęcia dobrych obyczajów, przez które należy rozumieć reguły postępowania zgodne z etyką, 13 moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego (vide: wyroki z dnia 8.01.2003r., II CKN 1097/00 oraz z dnia 4.06.2003r., I CKN 473/01), dobre obyczaje są równoważnikiem zasad współżycia społecznego, które obejmują reguły wiążące nie tylko w obrocie powszechnym, ale i w stosunkach z udziałem profesjonalistów. Szczególne znaczenie przy definiowaniu pojęcia „dobre obyczaje” posiada stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 13.07.2005r. (I CK 832/04), w którym Sąd stwierdził, że: „rażące naruszenie interesów konsumenta (…) można rozumieć jako nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym. Natomiast działanie wbrew dobrym obyczajom (w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego) oznacza tworzenie przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku. Obie wskazane w art. 385 1 § 1 k.c. formuły prawne służą ocenie tego, czy standardowe klauzule umowne zawarte we wzorcu umownym przekraczają, mówiąc najogólniej, zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kontraktowej twórcy wzorca w zakresie kształtowania praw i obowiązków stron konsumenckiego stosunku obligacyjnego” . A zatem za działania naruszające dobre obyczaje należy uznać m.in. działania wykorzystujące niewiedzę, brak doświadczenia konsumenta, działania zmierzające do dezinformacji i wywołania błędnego przekonania konsumenta lub niezapewniające rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Chodzi więc o działania potocznie określane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od standardów postępowania. Przede wszystkim jednak jako sprzeczne z dobrymi obyczajami określić należy działanie, które jest niezgodne z zasadą równorzędności stron. Ustawa o przeciwdziałaniu (…) posługuje się pojęciem przeciętnego konsumenta. To właśnie w odniesieniu do przeciętnego konsumenta powinna być dokonywana ocena każdej praktyki rynkowej, w tym praktyki polegającej na działaniu wprowadzającym w błąd. Będące przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia działanie Spółki powinno być zatem oceniane z perspektywy przeciętnego konsumenta. Definicja przeciętnego konsumenta zamieszczona w art. 2 pkt 8 ustawy o przeciwdziałaniu (…) – świetle której przez przeciętnego konsumenta rozumie się konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny - jest wynikiem dorobku orzeczniczego Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Stopniowy rozwój tego orzecznictwa doprowadził do utrwalenia modelu konsumenta jako konsumenta rozważnego, przeciętnie zorientowanego, mającego prawo do rzetelnej informacji nie wprowadzającej w błąd, zawierającej wszelkie niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia danego towaru. To, czego można oczekiwać od rozsądnego konsumenta wynika przede wszystkim z tego, jak daleko sięga obowiązek informacji handlowej, jej dostępności, jasności, niedwuznaczności, pełności i odpowiedniości. Przeciętnego konsumenta należy rozumieć, jako dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego przy uwzględnieniu czynników społecznych, kulturowych i językowych - charakterystycznych dla polskiego konsumenta. Wskazanie na cechy takie jak dostateczne poinformowanie, uwaga oraz ostrożność określa pewien zespół cech mentalnych konsumenta, polegającą na tym, że z jednej strony można wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, lecz z drugiej strony nie można uznać, że jego wiedza jest kompletna i profesjonalna oraz że konsument nie ma prawa pewnych rzeczy nie wiedzieć. Przeciętny konsument nie posiada wiedzy specjalistycznej (prawnej) w danej dziedzinie, ale przede wszystkim rozumie kierowane do niego informacje i potrafi je wykorzystać do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej produktu. Niemniej jednak nawet ostrożny, uważny konsument ma prawo do rzetelnej informacji, która przy założeniu dokonania z jego strony aktów staranności celem zrozumienia istoty oferty przedsiębiorcy, nie będzie wprowadzać w błąd. 14 Przedmiotowe zastrzeżenie jest niewątpliwie sprzeczne z dobrymi obyczajami, albowiem odbiega na niekorzyść od standardów działania przedsiębiorców w obrocie z konsumentami wyznaczonych obowiązującymi przepisami powołanej wyżej ustawy o szczególnych (…) oraz obowiązująca praktyka handlową. Nakłada bowiem na konsumenta dodatkowy obowiązek sprawdzenia zakupionych mebli oraz zgłoszenia ewentualnej reklamacji przed ich montażem pod rygorem odrzucenia ewentualnej reklamacji. Takie działanie nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, w świetle których warunkiem koniecznym do skutecznego przyjęcia reklamacji jest zawiadomienie sprzedawcy (złożenie reklamacji) w terminie dwóch miesięcy od dwóch miesięcy od stwierdzenia niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową. Przeciętny konsument kieruje się – działając w dobrej wierze i zaufaniu do kontrahenta - zazwyczaj informacją uzyskaną od sprzedawcy, w tym przypadku Spółki i nie musi posiadać szczegółowej wiedzy na temat obowiązujących przepisów, aby ocenić prawdziwość informacji przekazywanych przez Spółkę. W związku z tym - przekazywana przez Spółkę - nieprawdziwa informacja dotycząca uprawnień konsumenta, w szczególności prawa do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo prawa do obniżenia ceny lub do odstąpienia od umowy w istotny zniekształcała lub mogła zniekształcać zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta, będącego jej kontrahentem. Działanie Spółki w tym zakresie było zatem działaniem wprowadzającym konsumenta w błąd, co do jego praw w zakresie naprawy, wymiany towaru lub obniżenia ceny, czy odstąpienia do umowy. Przeciętny konsument bowiem mógł – pod wpływem przedmiotowego zapisu - podjąć decyzję, której by nie podjął, gdyby był poinformowany w sposób rzetelny i prawdziwy o przysługujących mu uprawnieniach związanych z procedurą reklamacyjną. W konsekwencji zapis ten mogł też wpływać na postrzeganie i ocenę oferty Spółki, a tym samym mógł prowadzić do istotnego zniekształcenia zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta, a więc jego decyzji dotyczącej umowy. Powołane przez Spółkę postanowienie umowne o treści: „ Ebro przedstawia zamówioną stolarkę do odbioru przez Zamawiającego w opakowaniach fabrycznych, nieuszkodzonych, a zamawiający powinien zbadać i potwierdzić ich ilość oraz stan opakowań. Stan i ilość produktów Zamawiający powinien sprawdzić i potwierdzić przy odbiorze. W przypadku dużych przedmiotów w opakowaniach fabrycznych, przystosowanych do transportu, zdanie pierwsze niniejszego punktu stosuje się odpowiednio” nie ma charakteru abuzywnego, jak również nie stanowi nieuczciwej praktyki rynkowej. Zawiera ono bowiem jedynie informację o konieczności sprawdzenia liczny i stanu opakowań dostarczonych mebli. Nie zastosowanie się konsumenta do tego zapisu nie prowadzi jednak do negatywnych dla niego konsekwencji, np. w postaci odrzucenia reklamacji jak w przypadku kwestionowanego postanowienia. Odnosząc się do drugiej przesłanki koniecznej do stwierdzenia stosowania praktyk wskazanych w pkt I i II sentencji decyzji, tj. naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, stwierdzić należy, iż ustawa o ochronie (...) nie definiuje pojęcia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzając jedynie w treści art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W świetle - powołanego na początku uzasadnienia prawnego niniejszej decyzji - art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (...) należy przyjąć, że ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne i mogą dotknąć każdego potencjalnego klienta przedsiębiorcy – czyli konsumenta. Stanowisko to potwierdzone zostało również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12.09.2003r. (sygn.: I CKN 504/01) 15 stwierdził, iż nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy antymonopolowej można wszczynać tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów. Oceniane w niniejszej decyzji działania Spółki odnoszą się do wszystkich jej aktualnych i przyszłych (potencjalnych) klientów, a zatem dotyczą zbiorowych interesów konsumentów. Uwzględniając powyższy wywód, Prezes UOKIK uznał, że zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do zakwalifikowania działań Spółki jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 i 3 ustawy o ochronie (...). Stosownie do treści przepisu art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (...) w przypadku gdy przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 Prezes UOKIK wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Mając na uwadze powyższe ustalenia, zgodnie z którymi Spółka naruszyła zbiorowe interesy konsumentów oraz okoliczność, iż po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie zmieniła treść stosowanych przez siebie wzorców umowy w ten sposób, że usunęła z nich kwestionowane postanowienia oraz wykazała, że stosuje te zmieniony wzorce w obrocie z konsumentami, orzeczono jak w pkt I i II sentencji decyzji. Ad. III sentencji decyzji Zgodnie z art.106 ust.1 pkt.4 ustawy o ochronie (…), Prezes UOKIK może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24. Z treści powyższego przepisu wynika, iż w/w kara ma charakter fakultatywny, a zatem do Prezesa UOKIK należy - w ramach uznania administracyjnego - decyzja w sprawie zasadności nałożenie kary pieniężnej w danej sprawie. Wprawdzie ustawa o ochronie (…) nie zawiera katalogu przesłanek, od których uzależniona jest decyzja o nałożeniu kary, jednakże w jej art. 111 zostało wskazane, że ustalając wysokość kary Prezes UOKIK winien wziąć pod uwagę w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Ustalając wysokość kary pieniężnej w decyzjach stwierdzających naruszenie zakazów określonych w ustawie o ochronie (…), należy zatem uwzględnić wagę tego naruszenia, rozmiar skutków stosowanej praktyki ograniczającej konkurencję, bądź praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, jak również zaistniałe okoliczności obciążające i łagodzące. W niniejszej sprawie zostało udowodnione, iż doszło do naruszenia przez Spółkę określonego w art. 24 ustawy o ochronie (…) zakazu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, w sposób określony w pkt I i II sentencji decyzji. Przy czym charakter i uciążliwość tego naruszenia uzasadniają nałożenie na Spółkę kary pieniężnej. Podkreślenia wymaga, że naruszenie przez przedsiębiorców przepisów ustawy może nastąpić zarówno umyślnie (tj., gdy przedsiębiorca miał taki zamiar), jak też i nieumyślnie (tj., gdy 16 przedsiębiorca nie miał na celu podejmowania działań sprzecznych z przepisami tej ustawy). Natomiast kara pieniężna - zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie (…) - może zostać nałożona także w przypadku, gdy przedsiębiorca „choćby nieumyślnie” dopuścił się określonego jej przepisami zakazanego działania. Oznacza to, że kara pieniężna może być nałożona także w przypadku, gdy po stronie przedsiębiorcy nie będzie występował element winy, rozumiany jako świadomość bezprawności jego zachowania. Nakładając karę pieniężną, Prezes UOKIK wziął pod uwagę konieczność ustalenia, czy określone w tym przepisie naruszenie dokonane było co najmniej nieumyślnie. Z tego względu, Prezes UOKIK wziął pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, które wskazywać mogą na nieumyślny charakter naruszenia przez Spółkę zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Opisane w niniejszej decyzji działania - podejmowane przez Spółkę w zakresie prowadzonej przez nią działalności gospodarczej - powinny były kojarzyć się jej z nieuchronnością naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Należy jednak przyznać, że w zgromadzonym materiale dowodowym nie ma jednoznacznych dowodów wyraźnej intencji Spółki naruszenia tych interesów. Zebrane w trakcie niniejszego postępowania informacje mogą zatem wskazywać na wspomniane wyżej nieumyślne działanie Spółki. Pomimo tego – jak już wcześniej sygnalizowano - samo stwierdzenie nieumyślności zakwestionowanej praktyki daje podstawę do nałożenia na Przedsiębiorcę kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie (…). Kara nakładana przez Prezesa UOKIK na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów służy podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Spółka, jako profesjonalista mogła i powinna wiedzieć, że określając warunki umowne nie może stosować klauzul uznanych za abuzywne, ani w żaden inny sposób godzić w interesy konsumentów. Orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania, tak aby jej nałożenie skutkowało w przyszłości zapobieżeniem zaistnienia podobnych sytuacji. W opinii Prezesa UOKIK należy podkreślić aspekt edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka oraz wyrazić nadzieję, że odniesie on spodziewany skutek na przyszłość. Poza wymiarem indywidualnym kary należy zwrócić uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. Wg rachunku zysków i strat – wariant porównawczy (obliczony w dniu 4.04.2013r.), przychody Spółki netto ze sprzedaży i zrównane z nimi przychody wyniosły w okresie 1.01.2012-31.12.2012 wyniosły 3.863.382 zł. Stosownie do treści przepisu art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie (…), maksymalna kara nakładana na przedsiębiorcę może stanowić 10 % jego przychodów, co w niniejszej sprawie daje kwotę 386.338 zł. Ustalenie wysokości kary w analizowanej sprawie ma charakter wieloetapowy, co spowodowane jest zaistnieniem licznych okoliczności mających wpływ na tę wysokość. W pierwszej kolejności, ustalając wymiar kary pieniężnej organ administracji dokonał oceny wagi stwierdzonych praktyk i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych wyliczeń wysokości kary, a następnie – w oparciu o zaistniałe w sprawie okoliczności mające wpływ na wymiar kary – dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. W zwiazku z powyższym uwzględniono, iż naruszenie przez Spółkę zbiorowych interesów konsumentów polega na stosowaniu niedozwolonych postanowień umownych, wpisanych do publicznie i powszechnie dostępnego Rejestru niedozwolonych postanowień umownych, 17 prowadzonego przez Prezesa UOKiK, a także na stosowaniu nieuczciwej praktyki rynkowej, naruszającej ustawowe obowiązki w zakresie postępowania reklamacyjnego. ad pkt III.1. sentencji decyzji Postanowienie umowne wskazane w pkt I sentencji decyzji dotyczy obciążenia konsumenta ewentualnymi konsekwencjami zmiany wysokości stawki podatku VAT i przyznaje Spółce uprawnienie podwyższenia ceny po zawarciu umowy bez przyznania konsumentowi prawa do odstąpienia od umowy. Z uwagi na powyższą okoliczność oraz to, że dotyczy ono zmiany ceny, tj. istotnego elementu umowy, należy zaklasyfikować stosowanie przez Spółkę tej klauzuli jako działania o umiarkowanej szkodliwości. Jednocześnie uwzględnić także należy, że jej stosowanie mogło rodzić zagrożenie dla wszystkich konsumentów, którzy byli lub mogli być kontrahentami Spółki. Jednoczenie stwierdzić należy, że ujawniały się one na rynku lokalnym, na którym występuje wielość podmiotów oferujących podobne usługi, co powodowało, że konsumenci mieli znaczną swobodę przy wyborze kontrahenta i oferty. A zatem, choć usługi oferowane przez Spółkę należą do usług, z których konsumenci korzystają w sposób powszechny, to biorąc pod uwagę możliwość wyboru innej oferty, stopień zagrożenia rozważanymi praktykami należało ocenić jako względnie umiarkowany. Nakładając karę pieniężną, Prezes UOKiK uwzględnił całokształt okoliczności sprawy, które wskazywać mogą na nieumyślny charakter naruszenia przez Spółkę zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Pomimo tego – jak już wcześniej wskazano – samo stwierdzenie nieumyślności zakwestionowanej praktyki daje podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Podkreślić należy, iż obrót z konsumentami jest cały czas badany zarówno przez Prezesa UOKiK w zakresie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, jak również jest w masowy sposób weryfikowany przez organizacje zajmujące się ochroną konsumentów, a wynikiem tego jest duża ilość postanowień niedozwolonych w Rejestrze (znajduje się tam ok. kilkuset postanowień związanych z usługami budowlanymi i remontowymi). Wina przedsiębiorcy polega w tym przypadku na naruszeniu zasad ostrożności i niedochowaniu staranności, wymaganych od profesjonalnego uczestnika obrotu gospodarczego. Dochowując należytej staranności Spółka na bieżąco powinna monitorować Rejestr i dopilnować, aby ze stosowanych przez nią wzorców eliminowane były niedozwolone postanowienia, tożsame z wpisanymi do Rejestru. Ostatecznie podsumowanie wagi stwierdzonej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, nieumyślnego charakteru naruszenia oraz około 2-letniego okresu stosowania tej praktyki, pozwoliło Prezesowi UOKIK na ustalenie, iż łącznie waga naruszenia stosowanego przez Spółkę, kształtuje się na poziomie 0,04 % przychodów osiągniętych przez Spółkę w 2012r. Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie występowały okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Z drugiej strony podkreślenia wymaga okoliczność, że po wszczęciu przez Prezesa UOKiK postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Spółka pomimo odmiennego stanowiska niż organ administracji, wyeliminowała zapis uznany jako abuzywny. Całokształt opisanych wyżej okoliczności łagodzących skutkuje obniżeniem kwoty bazowej o 30%. Obliczona w ten sposób kara pieniężna z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy o ochronie (…) w zakresie opisanym w pkt. I sentencji decyzji została określona w wysokości 1082,00 złotych (słownie: tysiąc osiemdziesiąt dwa 00/100), co stanowi około 0,028 % przychodu Spółki oraz około 0,28 % maksymalnego wymiaru kary. 18 ad III.2. sentencji decyzji Praktyka wskazana w pkt II sentencji decyzji polega na bezprawnym wprowadzaniu konsumentów w błąd poprzez zastrzeżenie w umowach z konsumentami obowiązku sprawdzenia towaru przed jego zamontowaniem pod rygorem odrzucenia ewentualnych reklamacji, co stanowi nie tylko nieuczciwą praktykę rynkową, ale także naruszenie bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych (...). Z uwagi na powyższą okoliczność oraz to, że praktyka odnosi się do uprawnień konsumentów związanych procedurą reklamacyjną, a mogło faktycznie dotyczy ograniczonej liczby konsumentów zgłaszających reklamację. Jednocześnie uwzględnić także należy, że jej stosowanie mogło rodzić zagrożenie dla wszystkich konsumentów, którzy byli lub mogli być kontrahentami Spółki. Przedmiotowa praktyka była stosowana na rynku, na którym występuje wielość podmiotów oferujących podobne usługi, co powodowało, że konsumenci mieli znaczną swobodę przy wyborze kontrahenta i oferty. A zatem, choć usługi oferowane przez Spółkę należą do usług, z których konsumenci korzystają w sposób powszechny, to biorąc pod uwagę możliwość wyboru innej oferty, stopień zagrożenia praktyką należało zaklasyfikować powyższą praktykę jako działanie o umiarkowanej szkodliwości. Nakładając karę pieniężną, Prezes UOKiK uwzględnił całokształt okoliczności sprawy, które wskazywać mogą na nieumyślny charakter naruszenia przez Spółkę zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Pomimo tego samo stwierdzenie nieumyślności zakwestionowanej praktyki daje podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Wina przedsiębiorcy polega w tym przypadku na naruszeniu zasad ostrożności i niedochowaniu staranności, wymaganych od profesjonalnego uczestnika obrotu gospodarczego, poprzez niedopilnowanie, żeby treść stosowanych przez niego klauzul umownych nie wprowadzała konsumentów w błąd co do przysługujących im uprawnień. Ostatecznie podsumowanie wagi stwierdzonej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów na etapie wykonania umowy, nieumyślnego charakteru naruszenia oraz około 2-letniego okresu stosowania tej praktyki, pozwoliło Prezesowi UOKIK na ustalenie, iż łącznie waga naruszenia stosowanego przez Spółkę, kształtuje się na poziomie 0,1 % przychodów osiągniętych przez Spółkę w 2012r.Po ustaleniu kwoty bazowej w tym zakresie przystąpiono do analizy, czy miały miejsce okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Jako przesłankę łagodzącą odpowiedzialność Prezes UOKiK uznał zaniechanie stosowania przez Spółkę po wszczęciu postępowania opisanej praktyki Całokształt wymienionych okoliczności łagodzących i obciążających skutkuje obniżeniem kwoty bazowej o 30%. Obliczona w tym zakresie kara pieniężna została na kwotę 2.704,00 złotych (słownie: dwa tysiące siedemset cztery 00/100), co stanowi 0,07% przychodu Spółki w oraz 0,7% maksymalnego wymiary kary pieniężnej. Mając na uwadze powyższe, Prezes UOKIK nałożył na Spółkę kary pieniężne o łącznej sumie 3.709,00 złotych (słownie: trzy tysiące siedemset dziewięć 00/100), co stanowi 0,096% przychodu Spółki w uzyskanego w roku 2012. Nakładając niniejszą decyzją kary pieniężne za naruszenie przepisów ustawy o ochronie (…), Prezes UOKIK wziął pod uwagę, że ma ona charakter prewencyjny (ma zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa) oraz represyjny (nakładana jest za naruszenie ustawowych zakazów), zaś zagrożenie nią, czyli potencjalna możliwość nałożenia kary przez Prezesa UOKIK, nadaje jej charakter dyscyplinujący (vide: wyrok SN z dnia 7.04.2004r., sygn. akt: III SK 31/04). Biorąc pod uwagę powyższe kary pieniężne nałożone na Spółkę są adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Decydując o nałożeniu kary pieniężnej i jej wysokości wzięto pod uwagę wszystkie wyżej opisane 19 okoliczności. Orzeczone kary powinny również stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania, tak, aby jej nałożenie skutkowało w przyszłości zapobieżeniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony należy też podkreślić wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanych sankcji oraz wyrazić nadzieję, że odniesie ona spodziewany skutek na przyszłość. Poza wymiarem indywidualnym kar, należy zwrócić uwagę na ich wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników rynku. Z tych też względów orzeczono jak w pkt III sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie (…) karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . Ad. pkt IV sentencji decyzji Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie (…) Prezes UOKIK rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Natomiast w myśl art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie (…) jeżeli w wyniku postępowania Prezes UOKIK stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Analogicznie - stosownie do treści przepisu art. 264 § 1 k.p.a. - jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Do kosztów postępowania – zgodnie z art. 263 § 1 k.p.a. - zalicza się (…) również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Postępowanie w sprawie stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu - w pkt I sentencji decyzji - stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie (…). Kosztami postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa UOKIK ze stroną i w związku z tym postanowiono obciążyć Przedsiębiorcę kosztami postępowania w wysokości 28,15 zł (słownie: dwadzieścia osiem 15/100). Koszty niniejszego postępowania Spółka obowiązana jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . Pouczenia: Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie (…) w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie (31-011 Kraków, Pl. Szczepański 5). W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie IV niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie (…) oraz art. 20 479 32 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 264 § 2 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie (…), przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodniowym od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Krakowie (31-011 Kraków, Pl. Szczepański 5). Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Marek Szarzyński Zastępca Dyrektora Delegatury Otrzymują: 1x EBRO spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. ul. Zakopiańska 56, 30-418 Kraków 1 x a/a