RKR-12/2016

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W K RAKOWIE Plac Szczepański 5, 31 - 011 Kraków tel./fax 12 421 75 79, 12 421 74 98 e - mail: krakow@uokik.gov.pl RKR - 61 0 - 502 /1 6 / AGW - 15 /1 6 Kraków , 30 grudnia 2016 r. Decyzja N r RKR - 12 /2016 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 w związku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 184 ze zm.) oraz st osownie do art . 33 ust. 4 - 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsument ów po przeprowadzeniu – wszczętego z urzędu – postępowania w sprawie praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów – w imieniu Prezes a Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uz naje się za praktyk i naruszając e zbiorowe interesy konsumentów zachowani a przedsiębiorcy Artura Nowaka prow adzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Potenza di Lana Artur Nowak” w Poznaniu polegające na : 1. zamieszczeniu we wzorcu umownym pn. „Umowa sprzed aży ” postanowienia o następującej treści: „ Zakupiony towar stanowi przedmiot osobistego użytku i jest dostarczany w zapieczętowanym opakowaniu . Ze względów higienicznych, Kupującemu nie przysługuje prawo do odstąpienia od umowy a przedmiot świadczenia nie podlega zwrotowi po otwarciu opakowania lub jego użyciu. ” , co w związku z naruszeniem art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta (Dz. U. z 2014 r., poz. 827 ze zm.) ogranicza prawo konsumentów do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa i stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 3 ze zm. ) oraz stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 16 sierpnia 2016 r. ; 2. zamieszczeniu we wzorcu umownym pn. „Umowa sprzedaży” postanowienia o następującej treści: „ Z zastrzeżeniem wskazanym w zdaniu poprzednim, Kupującemu przysługuje prawo do odstąpienia od um owy w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy poprzez złożenie Sprzedającemu pisemnego oświadczenia o odstąpieniu od umowy. ” , co w związku z naruszeniem art. 28 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsumenta (Dz. U. z 2014 r., poz. 827 ze zm.) o granicza prawo konsumentów do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa i stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu ni euczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 3 ze zm. ) oraz stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 16 sierpnia 2016 r. ; 3. zamieszczeniu w formularz u reklamacji postanowienia o następującej treści: „(…) żądam, na podstawie art. 8 ust. 1 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o strona 2 z 24 szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego doprowadzenia do stanu zgodnego z umową poprzez nieodpłatną naprawę towaru. ”, co ogranicza prawo konsumentów do wyboru roszczenia z tytułu rękojmi i stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 3 ze zm. ) oraz stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 16 sierpnia 2016 r. II. Na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( t.j . Dz. U. z 2015 r., poz. 184 ze zm.) w zw. z art. 27 ust. 4 tejże ustawy , po przepr owadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Artura Nowaka prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Potenza di Lana Artur Nowak” w Poznaniu : 1. obowi ązek publikacji wersji jawnej niniejszej decyzji w całości, na koszt Artura Nowaka prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Potenza di Lana Artur Nowak” w Poznaniu , na stronie internetowej tego przedsiębiorcy (w dacie wydania niniejszej decyzji jest to strona internetowa www.potenzadilana.pl ), w ciągu 30 (trzydziestu) dni od daty uprawomocnienia się przedmiotowej decyzji w ten sposób, że odnośnik do treści wersji jawnej decyzji powinien zostać umieszczony n a stronie głównej oraz utrzymywania jej na przedmiotowej stronie internetowej przez okres 3 ( trzech ) miesi ę c y od daty opubli kowania na stronie internetowej; 2. obowiązek wystosowania listem poleconym do wszystkich konsumentów , którzy zawarli umowy sprzedaż y od 01 stycznia 2015 r. do 15 sierpnia 2016 r., w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji , pisemnej informacji zawierającej treść sentencji niniejszej decyzji wraz ze wskazaniem, że pełna jej treść dostępna jest na stronie inter netowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów www.uokik.gov.pl . III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i ko nsumentów (t.j . Dz. U. z 2015 r., poz. 184 ze zm. ) – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nakłada się na Artura Nowaka prow adzącego działalność gospodarczą pod nazw ą „Potenza di Lana Artur Nowak” w Poznaniu , kary pieniężne płatn e do budżetu państwa, 1. w wysokości 9.771 złotych (sł ownie: dziewięć tysięcy siedemset siedemdziesiąt jeden złotych ) , z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w punkcie I .1 rozs trzygnięcia niniejszej decyzji, 2. w wysokości 9.771 złotych (słownie: dziewięć tysięcy siedemset siedemdziesiąt jeden złotych ) , z tytu łu naruszenia zakazu, o jakim mowa w punkcie I .2 rozs trzygnięcia niniejszej decyzji, 3. w wysokości 9.771 złotych (słownie: dziewięć tysięcy siedemset siedemdziesiąt jeden złotych ) , z tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w punkcie I.3 rozstrzygnięcia niniej szej decyzji. I V. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t .j. Dz. U. z 2015 r., poz. 184 ze zm.) oraz na podstawie art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks pos tępowania administracyjnego (t .j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsume ntów – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – obciąża się Artura Nowaka prow adzącego działalność gospodarc zą pod nazwą „Potenza di Lana Artur Nowak” w Poznaniu kosztami przeprowadzonego postępowania w sprawie praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowiązuje się tego przedsiębiorcę do strona 3 z 24 zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 35,10 zł (słownie: trzydzieści pięć złotych dziesięć groszy ) w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes U rzędu ) przeprowa dził postępowanie wyjaśniające (sygn. RKR - 405 - 65/15/AGW) , mające na celu wstępne ustalenie czy nastąpił o naruszenie przepisów ustawy z dnia 30 maja 2014 roku o prawach konsume nta (Dz. U. z 2014 r., poz. 827 ze zm., dalej jako: „ustawa o prawach konsumenta” ) uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w stosunku do przedsiębiorcy Artura Nowaka prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Potenza di Lana Artur Nowak” w Poznaniu (dalej : „przedsiębiorca”). Postępowanie wyjaśniające zostało wszczęte z urzędu w oparciu o własny monitoring rynku. W dniu 2 0 lipca 2016 r. Prezes Urzędu postanowieniem Nr RKR - 89/2016 wszczął wobec Artura Nowaka prow adzącego działalność gospodarczą pod na zwą „ Potenza di Lana Artur Nowak” w Poznaniu postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wskazan ych w pkt I .1 – I.3 sentencji niniejszej decyzji praktyki . Ponadto, Prezes Urzędu, postanowieniem N r RKR - 90 /2016 r., zaliczył w pocze t dowodów w niniejszym postępowaniu określone dokumenty i materiały zgromadzone w trak cie ww. postępowania wyjaśniającego . W celu dokonania ustaleń stanu faktycznego sprawy, Prezes Urzędu wzywał przedsiębiorcę do przekazania żąda nych informacji i dokument ów, w toku postępowania wyjaśniającego o sygn. RKR - 405 - 65 /1 5 / AGW oraz w toku postępowania w sprawie praktyki naruszające j zbiorowe interesy konsumentów pismami z dni: 20 lipca 2016 r . , 15 września 2016 r. , 28 października 2016 r. oraz 09 grudnia 2016 r. W toku prowadzon ego postępowania w sprawie praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów przedsiębiorca przekazał żądane informacje i dokumenty w pismach z dnia: 04 sierpnia 2016 r., 04 października 2016 r. , 07 października 2016 r., 04 listopada 201 6 r. Mając na uwadze nakaz należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach sprawy wyrażony w art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postę powania administracyjnego (t.j . D z. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. ), Prezes Urzędu, pismem z dni a 24 listopada 2016 r., poinformował przedsiębiorcę o dotychczasowych ustaleniach poczynionych w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania w sprawie praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów oraz planowanym rozstrzygnięciu („Szczegółowe Uzas adnienie Zarzutów”). W nawiązaniu do przekazanego przez Prezesa Urzędu Szczegółowego Uzasadnienia Zarzutów, przedsiębiorca pismem z dnia 09 grudnia 2016 r. odniósł się do przedstawionych usta leń faktycznych i oceny prawnej . W ww. piśmie przedsiębiorca wn iósł o: - odstąpienie od wydania decyzji, o której mowa w art. 26 oraz art. 27 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, gdyż przedsiębiorca zaniechał stosowania kwestionowanych postanowień wzorca umowy i formularza reklamacji; strona 4 z 24 - odstąpienie od nakład ania na przedsiębiorcę kary pieniężnej na podstawie art. 106 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z uwagi na niezawinione i nieświadome zachowanie przedsiębiorcy, dobrowolne usunięcie kwestionowanych postanowień wzorca umowy i wzoru formularza rekla macji, zaniechanie stosowania kwestionowanych praktyk niezwłocznie po powzięciu wiadomości w tym przedmiocie, współpracę z Prezesem Urzędu w toku postępowania , w szczególności przyczynienie się przedsiębiorcy do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postęp owania; - polubowne zakończenie niniejszego postępowania, tj. wydanie decyzji zobowiązującej przedsiębiorcę do umieszczenia na każdej kopii umowy sprzedaży pieczęci o treści: „Potwierdzam odbiór formularza reklamacyjnego” , przy której konsument będzie umie szczał oddzielny podpis, ewentualne zobowiązanie przedsiębiorcy do sporządzenia listy, na której konsument będzie kwitował osobnym podpisem odbiór formularza reklamacyjnego z zastrzeżeniem, że w razie jakichkolwiek braków lub wątpliwości co do treści złożo nego wniosku przedsiębiorca jest otwarty na propozycje Prezesa Urzędu, co do treści wniosku. (dowód: karta nr 211 - 213 ) P ismem z dnia 20 grudnia 2016 r. , Prezes Urzędu zawiadomił przedsiębiorcę o zakończeniu postępowania dowodowego, wyznaczając termin na z apoznanie się z aktami niniejszej sprawy. Pismem z dnia 21 grudnia 2016 r. przedsiębiorca wniósł o wymierzenie w stosunku do niego kary w minimalnym zakresie, tj. z uwzględnieniem okoliczności łagodzących w postaci znikomego charakteru kwestionowanych prak tyk, zaniechania ich stosowania, podjęcia działań w celu zaprzestania ich stosowania oraz współpracy z Prezesem U rzędu w toku postępowania. (dowód: karta nr 217 - 218) Kolejnym p ismem z dnia 21 grudnia 2016 r. pełnomocnik przedsiębiorcy oświadczył, że przeds iębiorca nie będzie korzystał z uprawnienia do zapoznania się z materiałem zebranym w sprawie. (dowód: karta nr 220) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił , co następuje. Uczestnik postępowania Artur Nowak prowadzi działalność gospodarcz ą pod nazwą „Potenza di Lana Artur Nowak” w Poznaniu na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: „CEIDG”) . Przedmiotem działalności p rzedsiębiorcy jest m.in. pozostała sprzedaż detal iczna wyrobów tekstylnych poza siecią sklepową, straganami i targowiskami ( kod PKD: 47.99 .Z). (dowód: karta nr 158) Przedsiębiorca p rowadz i działalnoś ć gospodarcz ą polegając ą na zawieraniu umów sprzedaży pościeli oraz artykułów gospodarstwa domowego poza lokalem przedsiębiorstwa. Osoby zapraszane na prezentacje wyłaniane są poprzez wybieranie ich numerów z książki telefonicznej TP S.A./Orange. Jeśli podczas rozmowy telefonicznej osoby te wyrażą zgodę przedsiębiorca kieruje do nich pisemne zaproszenie. (do wód: karta nr 78) W trakcie wykonywania działalności gospodarczej przedsiębiorca posługuje się jednym wzorcem umownym „Umowa sprzedaży ” dla wszystkich sprzedawanych towarów oraz formularzem reklamacji. (dowód: karta nr 15) W treści stosowanego w obrocie z konsumentami wzorca „Umowa sprzedaży” p rzedsiębiorca stosował postanowienia o następującej treści: - „ Zakupiony towar stanowi przedmiot osobistego użytku i jest dostarczany w zapieczętowanym opakowaniu . Ze względów higienicznych, Kupującemu nie przysługuj e prawo do odstąpienia od umowy a przedmiot świadczenia nie podlega zwrotowi po otwarciu opakowania lub jego użyciu. ” ; strona 5 z 24 - „ Z zastrzeżeniem wskazanym w zdaniu poprzednim, Kupującemu przysługuje prawo do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy poprzez złożenie Sprzedającemu pisemnego oświadczenia o odstąpieniu od umowy. ” . (dowód: karta nr 19) W treści zaś stosowanego formularza reklamacji p rzedsiębiorca stosował postanowienie o treści: - „(…) żądam, na podstawie art. 8 ust. 1 w zw. z art . 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego doprowadzenia do stanu zgodnego z umową poprzez nieodpłatną naprawę towaru. ” (dowód: karta nr 39) W ramach toczącego się postępowania p rz edsiębiorca oświadczył, że wzór „Umowy sprzedaży” jest jedynym wzorcem umowy stosowanym przez niego, wobec czego używany jest przy zawieraniu umów sprzedaży produktów wszelkiego typu. W przypadku sprzedaży poza lokalem przedsiębiorstwa towar wydawany jest klientom na miejscu zawarcia umowy, po zakończeniu prezentacji. W szczególnych przypadkach, gdy zabraknie towaru na miejscu, w którym przeprowadzana jest prezentacja, za zgodą klienta, towar zostaje dostarczony za pośrednictwem kuriera na wskazany przez kl ienta adres oraz w dogodnym dla niego terminie. Ponadto, dostarczanie towaru w terminie późniejszym może nastąpić na skutek prośby konsumenta wyrażonej podczas zawierania umowy. ( dowód: karta nr 12) Przedsiębiorca oświadczył, że zarówno wzorzec umowy sprz edaży jak i formularz reklamacyjny w brzmieniu zakwestionowanym w niniejszym postępowaniu był y stosowan e od stycznia 2016 r. (dowód: karta nr 192) W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe i nteresy konsumentów p rzedsiębiorca wskazał, że podjął działania w celu dostosowania treści stosowanych w obrocie z konsumentami wzorców do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa. Kwestionowana klauzula określona w punkcie I sentencji postanowienia o wszczęciu niniejszego postępowania została usunięta, kwestionowana w punkcie II sentencji ww. postanowienia została zmieniona i otrzymała treść: „Kupujący, który zawarł Umowę Sprzedaży może od tej umowy odstąpić składając oświadczenie w terminie do cztern astu (14) dni od dnia otrzymania Towaru.” . Przedsiębiorca dokonał również zmiany treści zapisu z punktu III sentencji postanowienia nadając mu następującą treść: „(…) na podstawie ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny żądam: - wymiany towaru na nowy (art. 561 § 1), - nieodpłatną naprawę towaru (art. 561 § 1), - obniżeni a ceny towaru o kwotę .. (słownie: ….) zł. Proszę o zwrot podanej kwoty na konto …../ przekazem pocztowym na mój adres (art. 560 § 1), - odstępuję od umowy i proszę o zwrot ceny t owaru na konto …. (art. 560 § 1) (* niepotrzebne skreślić) ”. Przedsiębiorca oświadczył, że zmiany w przedstawionym zakresie zostaną wprowadzone do 15 sierpnia 2016 r. ( dowód: karta nr 159 - 160). W kolejnym piśmie p rzedsiębiorca poinformował, że zmienione w zorce są stosowane od 16 sierpnia 2016 r. ( dowód: karta nr 192) i przedłożył kopie zawartych umów w oparciu o zmienione wzorce. ( dowód: karta nr 180 - 181 ) . W 2015 r. p rzedsiębiorca osiągnął łączny przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie [ tajemnica przedsiębiorstwa] zł (dowód: informacja o wysokości strona 6 z 24 dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku 2015 , dowód: karta nr 184 - 189) . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: 1. Naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu oc hronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje narus zony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. W opinii Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, gdyż wiąże si ę z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy byli, są lub mogą stać się kontrahentami przedsiębiorcy , dokonując zakupu oferowanych przez niego towarów. Działania przedsiębiorcy nie dotyczą interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charak ter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów – je go obecnych i przyszłych kontrahentów, których sytuacja jest identyczna. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego inter esu konsumentów. W niniejszej sprawie istnieją zatem podstawy do oceny zachowania p rzedsiębiorcy pod kątem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do treści art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobry mi obyczajami zachowania przedsiębiorcy, w tym w szczególności nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. Natomiast art. 24 ust. 3 ustawy przewiduje, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Uznanie określonego działania przedsiębiorcy za niezgodne z zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wymaga wykazania, że spełnione zostały kumulatywnie następujące przesłanki: - kwestionowane działania są działaniami przed siębiorcy, - działania te mają bezprawny charakter, - działania te naruszają zbiorowe interesy konsumentów. 2 . Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć m.in. pr zedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 201 6 r., poz. 1829 ). W myśl art. 4 ust. 1 tej ustawy , przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąc a osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Właściwą dla przedsiębiorcy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, strona 7 z 24 usługowa oraz poszukiw anie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły (art. 2 ww. ustawy). W niniejszym postępowaniu podmiot będący stroną postępowania posiada status przedsiębiorcy, gdyż jest osobą fi zyczną prowadzącą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG . Oznacza to, że jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zatem je go działania mogą być oceniane w świetle ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 3 . Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiują pojęcia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 tej ustawy stanowi jedynie, że nie jest zbiorowym interesem ko nsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z całą pewnością mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów wówczas, gdy działanie przedsiębiorcy dotyczy, bądź może dotyczyć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywiduali zować. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. sygnatura akt III SK 27/07 Sąd Najwyższy stwierdził, że sformułowanie z art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów o treści „nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów” 1 należy rozumieć w ten sposób, że liczba indywidualnych konsumentów, których interesy zostały naruszone, nie decyduje o tym, czy dana praktyka narusza zbiorowe interesy konsumentów. Praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest bowi em takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencj alnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy. Dla wystąpienia przesłanki naruszenia zbiorowego interesu konsumentów istotne jest zatem ustalenie, że działanie przedsiębiorcy nie ma ściś le określonego, konkretnego adresata. Oznacza to, że nie ilość faktycznych, potwierdzonych naruszeń, ale przede wszystkim ich charakter, a w związku z tym możliwość (chociażby tylko potencjalna) wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości pr zesądza o naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może przy tym polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na samym zagrożeniu im. W konsekwencji, nie jest konieczne, aby którykolwiek z konsumentów został dotknięt y skutkami stosowanych przez przedsiębiorcę praktyk. Wystarczająca jest choćby potencjalna możliwość wystąpienia negatywnych skutków praktyki wobec nieograniczonej liczby konsumentów. W przedmiotowej sprawie skutkami działań przedsiębiorcy dotknięty mógł zostać nieoznaczony z góry krąg konsumentów – wszyscy konsumenci, do których przedsiębiorca kieruje zaproszenia na pokazy oferowanych przez siebie produktów oraz którym następnie oferuje ich zakup. Stosowane przez przedsiębiorcę praktyki nie dotyczyły zin dywidualizowanego kręgu osób. Potencjalnie na prezentację mogła zostać zaproszona 1 W dniu 21 kwietnia 2007 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Na podstawie art. 137 ww. ustawy straciła moc ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. O b ecnie problematyka zbiorowego interesu konsumentów została uregulowana w przepisie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. strona 8 z 24 każda osoba. W konsekwencji uznać należy, iż w niniejszym przypadku, to potencjalnie nieograniczona z góry grupa konsumentów mogła skorzystać z oferty przedsiębiorcy i wziąć udział w organizowanym przez niego spotkaniu. W tej sytuacji bezprawne zachowanie p rzedsiębiorcy nie dotyczy ło interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i niedający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej grupy kontrahentów p rzedsiębiorcy . Zaznaczyć należy, że wprowadzanie konsumentów w błąd co do przysługujących im uprawnień, tj. w zakresie odstą pienia od umowy oraz rękojmi, narusza bezpośrednio prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych warunkach rynkowych Nie ma zatem wątpliwości, że działania przedsiębiorcy naruszają zbiorowe interesy konsumentów. 4 . Bezprawność dzia łań Bezprawność tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Bezprawność jest kategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga kwestia, czy zachowanie p rzedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowią zującymi zasadami porządku prawnego. Źródłem tych zasad są normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów. Przedsiębiorcy zarzucono stosowanie praktyk naruszających zbiorowe i nteresy konsumentów, określonych w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów polegających na godzących w zbiorowe interesy konsumentów bezprawnych działaniach mających postać nieuczciwych praktyk rynkowych. Zgodnie z art. 3 ustawy z d nia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym ( t.j. Dz.U. z 2016 r . , poz. 3 ze zm ; dalej: „ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym” ) stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych jest zakazane. Definicję praktyki ry nkowej zawiera art. 2 pkt 4 przedmiotowej ustawy wskazując, iż za taką uznaje się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Pojęcie produktu wskazane w wyżej przywołanym artykule ma znaczenie szerokie i obejmuje również pojęcie usługi. W zakresie pojęcia praktyki rynkowej mieści się zatem każdy czyn przedsiębiorcy (działanie jak i zaniecha nie), oraz każda forma działania przedsiębiorcy (sposób postępowania, oświadczenie lub komunikat handlowy, w tym reklama i marketing). Istotnym jest, iż wskazane formy mogą być kwalifikowane jako praktyki rynkowe, wtedy tylko, gdy są bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta, tj. gdy mogą oddziaływać na decyzje ekonomiczne konsumentów. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, że zakwestionowan e niniejszą decyzją działania wprowadzając e konsumentów w błąd co do przysługujących im : prawa do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa , określenia rozpoczęcia biegu terminu na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy oraz uprawnień z tytułu rękojmi są bezpośrednio związane z nabyciem p roduktów . strona 9 z 24 Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym dokonuje podziału nieuczciwych praktyk rynkowych na te stypizowane w ustawie, niepodlegające ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym p raktykom rynkowym oraz te w ustawie nie wskazane, zakazane po spełnieniu przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy , praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jes t sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. W myśl art. 4 ust. 2 tej ustawy , za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu praktyk. Co istotne, zgodnie z art. 4 ust. 2 zd. 2 tej ustawy , wymienione w tym pr zepisie praktyki nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust 1. ustawy. Praktyki wprowadzające w błąd mogą polegać zarówno na działaniu (art. 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym ) jak i zaniechaniu (art. 6 usta wy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym ). Zaznaczyć należy, że dokonanie oceny, czy dana praktyka ma charakter działania bądź zaniechania wprowadzającego w błąd, wymaga odniesienia do adresata, którym jest przeciętny konsument. Jednocześnie us tawa definiując pojęcie przeciętnego konsumenta nakazuje przez nie rozumieć konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny, przy czym oceny powyższych cech dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, język owych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa do tyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. Należy jednocześnie podkreślić, że wskazanie na takie cechy jak dostateczne poinformowanie, uwaga i ostrożność określa pewien zespół cech mentalnych konsumenta (jego przeciętność) znajdujących wyraz w tym, że z jednej strony możemy wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, a z drugiej – nie możemy uznać, że jego wiedza jest kompletna i profesjonalna i że konsument nie ma prawa pewnyc h rzeczy nie wiedzieć. Przeciętny konsument nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w danej dziedzinie. Rozumie kierowane do niego informacje i potrafi je wykorzystać do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej produktu. Nie jest naiwny, ale nie potrafi te ż ocenić sytuacji tak jak profesjonalista. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, że z okoliczności sprawy wynika, że p rzedsiębiorca nie kieruje zakwestionowan ych niniejszą decyzją praktyk do osób z określonej grupy wiekowej. Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że przyjęta przez p rzedsiębiorcę formuła organizowanych spotkań wskazuje , że stosowane praktyki są skierowane przede wszystkim do osób , które wyrażą chęć wzięcia udziału w pokazie produktów, niezależnie od ich wieku, wyk ształcenia, stanu majątkowego itp. Zakup asortymentu oferowanego przez przedsiębiorcę nie wymaga od nabywcy posiadania specjalistycznej wiedzy. Zatem w tym przypadku przeciętny konsument ma dość duże rozeznanie jeśli chodzi o asortyment, co nie oznacza, iż posiada wysoki poziom świadomości przysługujących mu uprawnień związanych z reklamacją nabytego towaru czy też prawem do odstąpienia od umowy. strona 10 z 24 Przyjmując model przeciętnego konsumenta na potrzeby niniejszego postępowania należy zatem wziąć pod uwagę mode l konsumenta chcącego skorzystać z uprawnień wynikających z ustawy o prawach konsumenta odnoszących się do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa czy też z Kodeksu cywilnego, a odn oszących się do rękojmi jako konsumenta rozważnego, prz eciętnie zorientowanego, mającego prawo do rzetelnej informacji niewprowadzającej w błąd, zawierającej wszelkie niezbędne dane. Mając na uwadze opisane powyżej praktyki stosowane przez przedsiębiorcę, należy stwierdzić, że postępowanie takie może wywołać u przeciętnego konsumenta błędne przekonanie w zakresie przysługujących mu uprawnień. W literaturze przyjmuje się, że wprowadzenie w błąd ma charakter abstrakcyjny, a jego stwierdzenie nie wymaga zaistnienia jednostkowej dezinformacji. Dokonanie oceny wpro wadzenia w błąd zawsze wymaga odniesienia do adresata, którym jest przeciętny konsument. Jeśli zatem w przeświadczeniu przeciętnego konsumenta powstaną wyobrażenia (obiektywnie sprawdzalne, a nie wyłącznie subiektywnie odczuwalne) dotyczące praktyki rynkow ej stosowanej przez przedsiębiorcę, które nie odpowiadają rzeczywistości, mamy do czynienia z wprowadzeniem w błąd. Wprowadzenie w błąd przez praktykę rynkową zawsze zmierza do wytworzenia w świadomości konsumenta mylnego obrazu rzeczywistości. Istotność t ego zniekształcenia przez stosowaną praktykę rynkową pozwala uznać, że jej wpływ musi niejako popychać przeciętnego konsumenta do zmiany zachowania rynkowego. Powoduje to tym samym zniekształcenie tego zachowania, które ujawnia się, jako zniekształcenie re alne lub potencjalne decyzji konsumenta, która powinna być wyborem świadomym i efektywnym. Można zatem uznać, że wpływ praktyki jest na tyle istotny, że pod jej wpływem proces decyzyjny konsumenta może ulec wypaczeniu (zniekształceniu). Jeśli zaś chodzi o doniosłość (znaczenie) tego zniekształcenia, to należy stwierdzić, że musi ono być, co najmniej potencjalne. Uściślając, wpływ nieuczciwej praktyki rynkowej na zachowanie rynkowe konsumenta musi odnieść skutek w postaci, co najmniej potencjalnego zniekszta łcenia zachowania rynkowego konsumenta 2 . Wskazać należy, iż potencjalna zdolność wprowadzenia w błąd ma miejsce szczególnie wtedy, gdy przedsiębiorca ukrywa istotne dla podjęcia przez konsumenta racjonalnej decyzji rynkowej informacje lub przedstawia je w niejasny, niezrozumiały lub dwuznaczny sposób. W wyniku powyższych praktyk przeciętny konsument może wyrobić sobie mylne wyobrażenie o korzyściach wynikających ze złożonej propozycji, które nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistym stanie rzeczy. Wprowa dzenie w błąd polega przede wszystkim na pewnym zniekształceniu procesu decyzyjnego konsumenta poprzez wytworzenie w jego umyśle mylnego przekonania co do transakcji, w którą chce się zaangażować. W rezultacie wytworzenia się tego mylnego przekonania, kons ument podejmuje decyzję o zaangażowaniu lub wycofaniu się z danej decyzji, przy czym istotne jest to, że takiej decyzji by nie podjął, gdyby nie nieuczciwe działania przedsiębiorcy. Owo zniekształcenie procesu decyzyjnego konsumenta, w przypadku praktyk wp rowadzających w błąd przez działanie, polega głównie na podawaniu fałszywych lub mylących informacji dotyczących produktu lub sposobu jego prezentacji albo wprowadzenia na rynek 3 . Dla prawidłowego zinterpretowania celu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym należy wskazać, iż przedsiębiorca nie tyle musi faktycznie spowodować, iż przeciętny konsument podejmie decyzję, której przy braku wprowadzenia w błąd by nie podjął, co wystarczy już samo wystąpienie takiej możliwości wprowadzenia w błą d. 2 por. M. Sieradzka, Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz , Oficyna, 2008. 3 R. Stefanicki, Interpretacja dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych wobec konsumentów na rynku wewnętrznym , Glosa 1/2000, str. 88. strona 11 z 24 Mając na względzie wyżej poczynione ustalenia, postawiono p rzedsiębiorcy zarzuty stosowania trzech nieuczciwych praktyk rynkowych, a mianowicie:  działania , polegającego na wprowadzaniu konsumentów w błąd, co do przysługującego im prawa do odstąpienia o d zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa umowy;  działania, polegającego na wprowadzaniu konsumentów w błąd, co do rozpoczęcia biegu terminu na złożenie oświadczenia o odstą pieniu od umowy zawart ej poza lokalem przedsiębiorstwa ;  działania, polegającego na w prowadzaniu konsumentów w błąd w zakresie uprawnień, jakie im przysługują z tytułu rękojm i. 4 .1 Praktyka opisana w pkt I.1 sentencji niniejszej decyzji Zgodnie z art. 27 ustawy o prawach konsumenta , konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lok alem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 33, art. 34 ust. 2 i art. 35. Jednocześnie, w myśl art. 34 ust. 4 ww. ustawy , konsument ponosi odpowiedz ialność za zmniejszenie wartości rzeczy będące wynikiem korzystania z niej w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania rzeczy, chyba że przedsiębiorca nie poinformował konsumenta o prawie odstąpienia od umowy zgod nie z wymaganiami art. 12 ust. 1 pkt 9 ustawy. Z powyższego wynika, że w przypadku korzystania przez konsumenta z rzeczy nabytej w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania rzeczy, nie traci on uprawnienia do od stąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. W takiej sytuacji konsument ponosi jedynie odpowiedzialność za zmniejszenie wartości rzeczy i to tylko w sytuacji, gdy został w sposób właściwy poinformowany o przysługującym mu prawie odstąpienia od umowy 4 . Za niedopuszczalne należy zatem uznać ograniczanie prawa do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa do sytuacji, w których rzecz zwracana nie była w ogóle używana. Z poczynionych w toku postępowania ustaleń wynika, że p rzed siębiorca w stosowanym w relacjach z konsumentami wzorcu umowy sprzedaży zamieścił postanowienie o następującej treści: „ Zakupiony towar stanowi przedmiot osobistego użytku i jest dostarczany w zapieczętowanym opakowaniu . Ze względów higienicznych, Kupują cemu nie przysługuje prawo do odstąpienia od umowy a przedmiot świadczenia nie podlega zwrotowi po otwarciu opakowania lub jego użyciu. ” W ocenie Prezesa Urzędu, z cytowanego postanowienia wprost wynika, że p rzedsiębiorca wykluczał możliwość zwrotu zakupio nego towaru (odstąpienia od umowy) po jego użyciu przez konsumenta. Nadto, p rzedsiębiorca wykluczał możliwość zwrotu towaru po otwarciu opakowania . Z uwagi na powyższe nie może ulegać wątpliwości, że cytowany zapis narusza art. 27 ustawy o prawach konsumen ta . W kontekście powyższego podkreślić należy, że prawo konsumentów do odstąpienia od zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa umowy przysługuje również w przypadku, gdy odsyłany przez konsumenta towar był używany w sposób wykraczający poza konieczny do 4 P or. G. Bar, Komentarz do art. 34 ustawy o prawach konsumenta, [w:] B. Kaczmarek - Templin(r ed), P. Stec (red . ), D. Szostek (red.), Ustawa o prawach konsumenta. Kodeks cywilny (wyciąg). Komentarz, Warszawa 2014, s. 178 strona 12 z 24 st wierdzenia charakteru, cech i funkcjonowania rzeczy (art. 34 ustawy o prawach konsumenta .). W przypadku przekroczenia przez konsumenta wskazanych granic korzystania z rzeczy, p rzedsiębiorcy co najwyżej przysługują roszczenia odszkodowawcze. W taki m wypadku nie może on jednak ograniczać konsumentowi ustawowego prawa do odstąpienia od zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa umowy. Zwrócić należy przy tym uwagę, że część konsumentów, właśnie z uwagi na kwestionowane postanowieni e , mogło zrezygnować ze skorzysta nia z przysługującego im prawa do odstąpienia od umowy. W ocenie Prezesa Urzędu, zakwestionowany zapis wzorca umowy sprzedaży był nie tylko sprzeczny z przepisami ustawy o prawach konsumenta , lecz również wprowadzał konsumentów w błąd co do przysługująceg o im z mocy ustawy prawa do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym , praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji dotyczących prawa konsumenta do odstąpienia od zawartej umowy (art. 5 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy ). W kontekście wyżej wskazanych regulacji, w orzecznictwie wskazuje się, że przedsiębiorcy nie mogą udzielać mylnych informacji dotyczących przy sługujących konsumentom praw, bądź manipulować konsumentami tak, aby działając w zaufaniu do profesjonalisty korzystali z przysługujących im na podstawie obowiązujących przepisów praw w sposób niekorzystny dla ich interesów, lecz korzystny dla profesjonali sty 5 . Zdaniem Prezesa Urzędu, p rzedsiębiorca zamieszczając we wzorcu umowy zapis sugerujący możliwość zwrotu towar u jedynie w przypadku, gdy opakowanie było nienaruszone, a sam towar nie był używany wprowadzał konsumentów w błąd co do przysługującego im p rawa do odstąpienia od umowy zawartej poza l okalem przedsiębiorstwa. Wskazać bowiem należy, że w takich sytuacjach konsumenci nie tracą ustawowego uprawnienia, a jedynie, w określonych w ustawie okolicznościach, mogą ponosić względem sprzedającego odpowiedzialność o charakterze odszkodowawczym. Nie może ulegać wątpliwości, że zakwestionowany zapis mógł potencjalnie wpływać na decyzję konsumenta dotyczącą umowy. Konsument, wobec jednoznacznego zapisu umownego, mógł bowiem zrezygnować ze skorzystania z ustawowego prawa do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Bez wątpienia taka decyzja z punktu widzenia sprzedawcy jest korzystna, a jednocześnie godzi w interesy konsumenta (zarówno te o charakterze czysto ekonomicznym, jak i prawnym). Wobec powyższego, w ocenie Prezesa Urzędu, p r zedsiębiorca dopuszczał się nieuczciwej praktyki rynkowej wprowadzającej konsumentów w błąd z art. 5 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym – wprowadzał konsumentów w błąd co do przysługuj ącego im prawa do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. 5 Por. wyrok SN z dnia 08 maja 2014 r., sygn.. akt III SK 45/13. strona 13 z 24 W toku postępowania Prezes Urzędu ustalił, że p rzedsiębiorca zmienił kwestionowane wzorce umów i wprowadził je do obrotu z konsumentami 16 sierpnia 2016 r. W konsekwencji stwie rdzono, że p rzedsiębiorca zaniechał w tym dni u opisanej w pkt I .1 sentencji praktyki. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów orzeczono jak w pkt I .1 sentencji. 4 . 2 Praktyka opisana w pkt I. 2 s entencji niniejszej decyzji Zgodnie z art. 28 pkt 1 ustawy o prawach konsumenta bieg terminu do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa rozpoczyna się od objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta lub wskazaną przez niego osobę trzec ią inną niż przewoźnik. Z treści złożonych przez p rzedsiębiorcę wyjaśnień wynika, iż sprzedane towary są wydawane konsumentom albo bezpośrednio przy zawieraniu umowy albo dostarczane za pośrednictwem kuriera na adres konsumenta, w dogodnym dla niego termin ie. W toku postępowania ustalono, że p rzedsiębiorca w stosowanym w relacjach z konsumentami wzorcu umowy sprzedaży zamieścił postanowienie o następującej treści: „ Z zastrzeżeniem wskazanym w zdaniu poprzednim, Kupującemu przysługuje prawo do odstąpienia o d umowy w terminie 14 dni od daty zawarcia umowy poprzez złożenie Sprzedającemu pisemnego oświadczenia o odstąpieniu od umowy. ” W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie wzorca umownego stosowane przez p rzedsiębiorcę narusza art. 28 pkt 1 ustawy o prawach kon sumenta, gdyż określa początek biegu terminu do odstąpienia od umowy na moment zawarcia umowy, a nie od objęcia rzeczy w posiadanie. W przypadku wysłania towaru za pośrednictwem kuriera termin do odstąpienia od umowy liczony od zawarcia umowy może okazać s ię krótszy, niż 14 dni określone w art. 27 ustawy o prawach konsumenta. Nie można również wykluczyć sytuacji, gdy towar będzie dostarczony przez kuriera po 14 dniach od podpisania umowy, a konsument - nie mając wiedzy na temat przysługujących mu uprawnień - zrezygnuje z odstąpienia od umowy z powodu treści ww. postanowienia lub p rzedsiębiorca, powołując się na ten zapis, uniemożliwi konsumentowi skorzystanie z tego uprawnienia. Zdaniem Prezesa Urzędu, z cytowanego postanowienia wprost wynika, że p rzedsiębi orca ograniczał prawo do zwrotu zakupionego towaru (odstąpienia od umowy), który został dostarczony w terminie późniejszym niż w dniu podpisania umowy. Jak wynika z wyjaśnień p rzedsiębiorcy sytuacja taka mogła mieć miejsce, gdy brakowało towaru na miejscu, w którym przeprowadzana była prezentacja lub na prośbę konsumenta wyrażoną podczas zawierania umowy. Z uwagi na powyższe nie może ulegać wątpliwości, że cytowany zapis narusza art. 28 pkt 1 ustawy o prawach konsumenta. Podkreślić należy, że prawo konsumen tów do odstąpienia od zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa umowy w terminie 14 dni przysługuje od dnia objęcia rzeczy w fizyczne posiadanie. Zwrócić należy przy tym uwagę, że część konsumentów, którzy otrzymali zakupiony towar w terminie późniejszym (po zawarciu umowy) właśnie z uwagi na kwestionowane postanowienie, mogło zrezygnować ze skorzystania z przysługującego im prawa do odstąpienia od umowy. W ocenie Prezesa Urzędu, zakwestionowany zapis wzorca umowy sprzedaży był nie tylko sprzeczny z przepisam i ustawy o prawach konsumenta, lecz również wprowadzał konsumentów w błąd co do rozpoczęcia biegu terminu, w jakim konsumenci mogą skorzystać z ustawowego prawa do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, strona 14 z 24 praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której i naczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji dotyczących prawa konsumenta do odstąpienia od zawartej umowy (art. 5 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 tej ustawy). W konte kście wyżej wskazanych regulacji, w orzecznictwie wskazuje się, że przedsiębiorcy nie mogą udzielać mylnych informacji dotyczących przysługujących konsumentom praw, bądź manipulować konsumentami tak, aby działając w zaufaniu do profesjonalisty korzystali z przysługujących im na podstawie obowiązujących przepisów praw w sposób niekorzystny dla ich interesów, lecz korzystny dla profesjonalisty 6 . Zdaniem Prezesa Urzędu, p rzedsiębiorca zamieszczając we wzorcu umowy zapis określający termin na odstąpienie od u mowy od dnia jej zawarcia wprowadzał tych konsumentów, którzy zakupiony towar otrzymali w terminie późniejszym (po zawarciu umowy) w błąd co do przysługującego im prawa do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. Wskazać bowiem należy, że w takich sytuacjach , gdy zakupiony towar dotarł do konsumentów po 14 dniach od zawarcia umowy nie tracą oni ustawowego uprawnienia do odstąpienia od umowy . Nie może ulegać wątpliwości, że zakwestionowany zapis mógł potencjalnie wpływać na decyzję kons umenta dotyczącą umowy. Konsument, wobec jednoznacznego zapisu umownego, mógł bowiem zrezygnować ze skorzystania z ustawowego prawa do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa , jeśli np. zakupiony towar dotarł do niego po 14 dniach od je j zawarcia . Bez wątpienia taka decyzja z punktu widzenia sprzedawcy jest korzystna, a jednocześnie godzi w interesy konsumenta (zarówno te o charakterze czysto ekonomicznym, jak i prawnym). Wskazać również należy , że praktyka ta ujawniała się na etapie za wierania kontraktu, a w związku z tym, że wprowadzenie w błąd dotyczy prawa konsumentów do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa w zakresie rozpoczęcia biegu terminu na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy , praktyka ta dotyczy ła również etapu wykonania umowy. W obec powyższego, w ocenie Prezesa Urzędu, p rzedsiębiorc a dopuszczał się nieuczciwej praktyki rynkowej określonej w art. 5 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom r ynkowym , tj. wprowadzał konsumentów w błąd w zakresie terminu, w jakim mogą skorzystać z ustawowego prawa do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa. W toku postępowania Prezes Urzędu ustalił, że p rzedsiębiorca zmienił kwestionowane wzorce umów i wprowadził je do obrotu z konsumentami 16 sierpnia 2016 r. W konsekwencji stwierdzono, że p rzedsiębiorca zaniechał w tym dni u opisanej w pkt I . 2 sentencji praktyki. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie k onkurencji i konsumentów orzeczono jak w pkt I . 2 sentencji. 4 . 3 Praktyka opisana w pkt I. 3 sentencji niniejszej decyzji 6 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 08 maja 2014 r., sygn. akt III S K 45/13 strona 15 z 24 W toku postępowania ustalono, że p rzedsiębiorca w stosowanym w relacjach z konsumentami wzorcu formularza reklamacyjnego zamieścił pos tanowienie o następującej treści: „(…) żądam, na podstawie art. 8 ust. 1 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego doprowadzenia do stanu zgodnego z umową poprzez nieodpł atną naprawę towaru. ” Od dnia 25 grudnia 2014 r. przestała obowiązywać u stawa z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2002 r., Nr 141 poz. 1176 ze zm. ) - zgodnie z art. 52 pkt 2 ustawy o prawach konsumenta . Od dnia 25 grudnia 2014 r. procedurę reklamacyjną regulują zapisy Kodeksu cywilnego wyrażone w dziale „Rękojmia za wady”. Obecnie obowiązujące przepisy wyrażone w art. 560 § 1 oraz art. 561 § 1 Kodeksu cywilnego przewidują a lternatywne uprawnienia do żądania wymiany towaru na nowy, do usunięcia wady (naprawy), do obniżenia ceny oraz do odstąpienia od umowy. Zgodnie z tymi przepisami wybór sposobu doprowadzenia towaru do stanu zgodności z umową lub żądanie zwrotu całości lub c zęści wpłaconych środków jest wyłącznym uprawnieniem konsumenta. Sprzedawca nie może tego wyboru ograniczać, ani narzucać odmiennego rozwiązania. Stosowany przez p rzedsiębiorcę formularz reklamacji nie pozostawia reklamującemu możliwości wyboru roszczen ia, bo ogranicza uprawnienia konsumenta tylko do żądania naprawy towaru. Co więcej, p owołanie nieaktualnej podstawy prawnej może wprowadzać kupujących w błąd poprze z odesłanie ich do nieobowiązującej już ustawy, która regulowała ich prawa i obowiązki w spo sób odmienny niż obowiązując e od dnia 25 grudnia 2014 r. zmienione przepisy Kodeksu cywilnego o rękojmi . W kontekście zapisów ustawy o prawach konsumenta oraz wyżej opisanych ustaleń wynika , że p rzedsiębiorca ogranicza ł konsum ent om prawo wyboru roszczeni a przysługujących im z tytułu rękojmi . Przedsiębiorca w formularzu reklamacyjnym kategorycznie wskazywał tylko jedno uprawnienie (usunię cie wady przez nieodpłatną naprawę ), jakie przysługuje konsumentom w ramach postępowania reklamacyjnego. Z uwagi na pow yższe nie może ulegać wątpliwości, że cytowany zapis narusza art. 560 § 1 oraz art. 561 § 1 Kodeksu cywilnego . Podkreślić należy, że r ękojmia to odpowiedzialność sprzedawcy za towar , która powstaje z mocy prawa . Przedsiębiorca nie może samowolnie ogranicza ć uprawnień konsumentów. Art. 558 § 1 zd. 2 Kodeksu cywilnego stanowi, że jeśli kupującym jest konsument, ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności z tytułu rękojmi jest dopuszczalne tylko w przypadkach określonych w przepisach szczególnych. Zatem w od niesieniu do umów, w których konsument jest kupującym, w żadnym razie nie jest limitowana możliwość poszerzenia uprawnień, jakie przysługiwać mu mogą z tytułu rękojmi. Przeciwne rozwiązanie może mieć tylko miejsce w okolicznościach wskazanych w ustawie. Zwrócić należy przy tym uwagę, że konsumenci kierując się otrzymanym od p rzedsiębiorcy formularzem reklamacyjnym mogli wykorzystać tylko jedno z cz t erech przysługujących im uprawnień. Część z nich z uwagi na kwestionowane postanowienie, mogło zrezygnować ze złożenia reklamacji. W ocenie Prezesa Urzędu, zakwestionowany zapis formularza reklamacyjnego był nie tylko sprzeczny z przepisami ustawy o prawach konsumenta oraz Kodeksu cywilnego , lecz również wprowadzał konsumentów w błąd co do uprawnień przysługuj ących im z tytułu rękojmi. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom strona 16 z 24 rynkowym, praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji dotyczących prawa konsumenta do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo prawa do obniżenia ceny lub do odstąpienia od umowy (art. 5 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 5 ust. 2 pkt 1 tej ustawy). W kontekście wyżej wskazanych regulacji, w orzecznictwie wskazuje się, że przedsiębiorcy nie mogą udzielać mylnych informacji dotyczących pr zysługujących konsumentom praw, bądź manipulować konsumentami tak, aby działając w zaufaniu do profesjonalisty korzystali z przysługujących im na podstawie obowiązujących przepisów praw w sposób niekorzystny dla ich interesów, lecz korzystny dla profesjona listy 7 . Zdaniem Prezesa Urzędu, p rzedsiębiorca zamieszczając w formularzu reklamacyjnym zapis wskazujący, że jedynym uprawnieniem z tytułu rękojmi jest prawo do nieodpłatnej naprawy towaru wprowadzał konsumentów w błąd co do przysługujących im praw w tym zakresie. Nie może ulegać wątpliwości, że zakwestionowany zapis mógł potencjalnie wpływać na decyzję konsumenta dotyczącą umowy. Konsument, wobec jednoznacznego zapisu formularz a reklamacyjnego, miał tylko możliwość żądania naprawy towaru. Niejednokrotnie takie rozwiązanie mogło nie być możliwe w przypadku zakupionego towaru, co mogło spowodować, że konsument rezygnował ze składania reklamacji. Bez wątpienia taka decyzja z punktu widzenia sprzedawcy jest korzystna, a jednocześnie godzi w interesy konsument a (zarówno te o charakterze czysto ekonomicznym, jak i prawnym). Wskazać również należy , że praktyka ta ujawniała się na etapie zawierania kontraktu, a w związku z tym, że wprowadzenie w błąd dotyczy uprawnień przysługujących konsument om z tytułu rękojmi , praktyka ta dotyczyła również etapu wykonania umowy. W obec powyższego, w ocenie Prezesa Urzędu, p rzedsiębiorc a dopuszczał się nieuczciwej praktyki rynkowej określonej w art. 5 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nie uczciwym praktykom rynkowym , tj. wprowadzał konsumentów w błąd w zakresie uprawnień przysługujących im z tytułu rękojmi . W toku postępowania Prezes Urzędu ustalił, że p rzedsiębiorca zmienił kwestionowane wzorce umów i wprowadził je do obrotu z konsument ami 16 sierpnia 2016 r. W konsekwencji stwierdzono, że p rzedsiębiorca zaniechał w tym dni u opisanej w pkt I . 3 sentencji praktyki. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów orzeczono jak w pkt I . 3 sentencji. 5 . Obowiązek publikacji decyzji (pkt II rozstrzygnięcia decyzji) Zgodnie z art. 26 ust. 2 u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów , w decyzji, o której mowa w ust. 1, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających skutków naruszeni a zbiorowych interesów konsumentów, w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. Z kolei na podstawie art. 26 ust. 3 Prezes Urzędu może n akazać publikację decyz ji w całości lub w części, z zaznaczeniem, czy decyzja ta jest prawomocna, w określonej w niej 7 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 08 maja 2014 r., sygn. akt III SK 45/13 strona 17 z 24 formie, na koszt przedsiębiorcy. Stosownie zaś do art. 27 ust. 4 ww. ustawy przepisy art. 26 ust. 2 - 4 stosuje się odpowiednio. Katalog środków usunięcia trwający ch skutków naruszenia jest przykładowy. W związku z tym Prezes Urzędu może nałożyć inne niż wymienione w ustawie środki usunięcia trwających skutków naruszenia, które są adekwatne do rodzaju stwierdzonego naruszenia oraz skutków, które naruszenie wywołało. Ocena adekwatności działań zmierzających do usunięcia skutków niedozwolonego zachowania musi być dokonana z uwzględnieniem możliwie najszerszego kontekstu postępowania przedsiębiorcy, któremu zarzucana jest praktyka o trwających skutkach. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu nałożył na przedsiębiorcę : - obowiązek publikacji wersji jawnej niniejszej decyzji w całości, na jego koszt, na stronie internetowej (w dacie wydania niniejszej decyzji jest to strona internetowa www.potenzadilana.pl ), w ciągu 30 (trzydziestu) dni od daty uprawomocnienia się przedmiotowej decyzji, w ten sposób, że odnośnik do treści wersji jawnej decyzji powinien zostać umieszczony na stronie głównej oraz utrzymywania jej na przedmiotowej stronie internetowej przez okres 3 (trzech) miesięcy od daty opublik owania na stronie internetowej; - obowiąze k wystosowania listem poleconym do wszystkich konsumentów , którzy zawarli umowy sprzedaży od 01 stycznia 2015 r. do 15 sierpnia 2016 r., w termini e 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji, pisemnej informacji zawierającej treść sentencji niniejszej decyzji wraz ze wskazaniem, że pełna jej treść dostępna jest na stronie internetowej Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów www.uokik.gov.pl . W niniejszej sprawie doszło do naruszenia podstawowego prawa konsumentów poprzez wprowadzenie ich w błąd w zakresie przysługujących im ustawowych uprawnień . Mając na uwadze przedmiotowe dobro podlegające oc hronie prawnej, Prezes Urzędu uznał za zasadne nakazanie podania do wiadomości szerokiego kręgu odbiorców (konsumentów, jak i innych profesjonalnych uczestników rynku) informacji o prakty kach przedsiębiorcy , któr e został y uznan e za bezprawn e . Ponadto Prez es Urzędu uznał za zasadne wysłanie do wszystkich konsument ów , którzy zawarli umowy z przedsiębiorcą w oparciu o wzorce umów zawierające kwestionowane postanowienia pisemnej informacji z sentencj ą niniejszej decyzji wraz z odesłaniem do pełnego tekstu decy zji. Obowiązek ten ma na celu poinformowanie konsumentów o przysługujących im uprawnieniach. Nałożony na przedsiębiorcę obowiązek s pełni niewątpliwe funkcję wychowawczą wobec konsumentów, stanowiąc element edukacji konsumenckiej. Należy zakładać, że infor mowanie konsumentów o bezprawnych praktykach przedsiębiorc y wpłynie na wzrost świadomości konsumenckiej, wskutek czego konsumenci będą w przyszłości uważniej analizować zawierane umowy . Omawiany nakaz publikacji będzie realizować także funkcję prewencyjną w odniesieniu do innych przedsiębiorców . Publikacja ma ostrzegać, iż w przypadku braku dochowania wymaganych standardów i zastosowania podobnej praktyki muszą liczyć się z określonymi sankcjami. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt II rozstrzygnięcia niniejszej decyzji. 6 . Wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów W toku postępowania przedsiębiorca wniósł o polubowne zakończenie niniejszego postępowania i wydanie decyzji na podstawie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. strona 18 z 24 Zgodnie z art. 28 ust. 1 powołanej ustawy, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania - że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 ustawy, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakaz u, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub usunięcia jego skutków, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowiązać przedsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań. Natomiast, w przypadku gdy pr zedsiębiorca zaprzestał naruszania zakazu, o którym mowa w art. 24 ustawy, i zobowiąże się do usunięcia skutków tego naruszenia, zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio. Wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, że realizacja złożonego przez przedsiębior cę zobowiązania powinna prowadzić do wyeliminowania zarzuconej mu praktyki względnie – w przypadku zaniechania praktyki – jej trwających skutków. Prezes Urzędu uznał, że w niniejszej sprawie wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu nie jest uzasadnione. Zaznaczyć należy, że wskazanym jest, aby wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej został przez przedsiębiorcę złożony w początkowym stadium postępowania. Powyższe umożliwia stosunkowo szybkie i efektywne załatwienie sprawy. Wskazać należy, że w zawiadomie niu z dnia 20 lipca 2016 r. o wszczęciu niniejszego postępowania przedsiębiorca został poinformowany o rodzajach rozstrzygnięć merytorycznych kończących postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ponadto przedsiębiorcy wska zano, że w przypadku wydania decyzji zobowiązującej nie stosuje się art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który przewiduje możliwość nałożenia przez Prezesa Urzędu kary pieniężnej (dowód: karta nr 8) W okolicznościach niniejsz ej sprawy p rzedsiębiorca złożył wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 28 ustawy dopiero w odpowiedzi na pismo z dnia 24 listopada 2016 r. ( S zczegółowe U zasadnienie Z arzutów), w którym został poinformowany o planowanym przez Prezesa Urzędu rozstrzygnięciu w sprawie. Niezależnie od powyższego, trudno jest uznać propozycję zobowiązania p rzedsiębiorcy za możliwą do zaakceptowania. Na uwagę zasługuje fakt, że złożona przez przedsiębiorcę propozycja zobowiązania pozostaje bez związku z treścią postawionych mu z arzutów i nie eliminuj e z obrotu trwających skutków zarzucon ych mu w praktyk . Wobec tego , w ocenie Prezesa Urzędu, przyjęcie zobowiązana w zaproponowanym przez p rzedsiębiorcę kształcie jest niemożliwe. Wobec powyższego, zdaniem Prezesa Urzędu, w rozpatry wanej sprawie, uwzględniając charakter zarzuconych p rzedsiębiorcy praktyk, konieczne jest zastosowanie wobec niego środka represji i prewencji indywidualnej w postaci kary pieniężnej, której nałożenie nie jest możliwe w decyzji wydanej na podstawie art. 28 ustawy. W związku z brakiem wystarczającego uzasadnienia do przyjęcia złożonego przez przedsiębiorcę zobowiązania, brak jest możliwości zastosowania art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i z tego powodu Prezes Urzędu orzekł jak w pkt I sente ncji. 7 . Nałożenie kary pieniężnej (p kt III rozstrzygnięcia decyzji) Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10 % obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia strona 19 z 24 kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 24 ustawy. Art. 106 ust. 3 ww. ustawy, wskazujący sposób obliczania obrotu, przewi duje m.in. w pkt 3, że obrót oblicza się jako sumę udokumentowanych przychodów uzyskanych w roku obrotowym w szczególności ze sprzedaży produktów, towarów lub materiałów, przychodów finansowych oraz przychodów z działalności realizowanej na podstawie statu tu lub innego dokumentu określającego zakres działalności przedsiębiorcy, a także wartości uzyskanych przez przedsiębiorcę dotacji przedmiotowych - w przypadku braku innych dokumentów. Art. 106 ust. 5 ustawy stanowi przy tym, że w przypadku gdy przedsiębio rca w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie osiągnął obrotu lub osiągnął obrót w wysokości nieprzekraczającej równowartości 100.000 euro, Prezes Urzędu nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1 uwzględnia średni obrót osiągnięty przez pr zedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary. Z kolei art. 106 ust. 6 ustawy przewiduje, że w przypadku, gdy przedsiębiorca nie osiągnął obrotu w okresie trzyletnim, o którym mowa w ust. 5, lub gdy obrót przedsiębior cy obliczony na podstawie tego przepisu nie przekracza równowartości 100.000 euro, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej równowartości 10.000 euro. Z przesłanej przez p rzedsiębiorcę i nformacji o wysokości uzyskanego obrotu za 2015 r. wynika, że we wskazanym roku uzyskał on łączny obrót na kwotę [tajemnica przedsiębiorstwa] zł, co uwzględniając średni kurs euro ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2015 r., tj. 4,2615 z ł, stanowi po zaokrągleniu [tajemnica przedsiębiorstwa] euro 8 . Obrót Przedsiębiorcy w 2015 r. jest więc wyższy niż 100.000 euro, co uzasadnia zastosowanie art. 106 ust. 1 ustawy przy nałożeniu na p rzedsiębiorcę kar pieniężnych, bez odniesienia do szczegóło wych zasad ustalania wysokości kary przewidzianych w ust. 5 i 6 tego przepisu. Kara pieniężna za naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 ustawy, ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konk retnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu. Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają przesł anek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 ustawy te okoliczności, które Prezes Urzędu ma obowiązek uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej. Są to w szczególności okoliczności narus zenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także: okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia i działa lności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia (art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy). W niniejszej sprawie Prezes Urzędu uznał za zasadne skorzystanie z przysługującego mu na mocy przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uprawnienia do nałożenia kary pieniężnej w sytuacji stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów, o któr ych mowa w pkt I .1 – I.3 rozstrzygnięcia niniejszej decyzji. 8 S tosownie do art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przeliczenie wartości euro oraz innych walut obcych na złote oraz wartości złotego na euro jest dokonywane we dług kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok n ałożenia kary. strona 20 z 24 Podstawą obliczenia wysokości niniejszej kary jest obrót osiągnię ty przez przedsiębiorcę w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary. W niniejszej sprawie obrót wyniósł [tajemnica przedsiębiorstwa] złotych (słownie: [tajemnica przedsiębiorstwa] ). Maksymalna kara pieniężna, jaka może zostać nałożona na przedsiębio rcę w oparciu o przepis art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wynosi [tajemnica przedsiębiorstwa] złotych (słownie: [tajemnica przedsiębiorstwa] złotych). Ustalając wysokość kar pieniężnych Prezes Urzędu bierze również pod uwa gę okoliczności łagodzące oraz obciążające, które wystąpiły w sprawie. Zgodnie z art. 111 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, okolicznościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowa nia zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Wśród zamkniętego katalogu okoliczności obciążających art. 111 ust. 4 pkt 2 ustawy wymienia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, znaczne korzyści uzyskane przez p rzedsiębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia oraz umyślność naruszenia. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, a przede wszystkim charakter przypisanych przedsiębiorcy praktyk naruszających zbiorowe interesy kon sumentów i możliwe ich skutki Prezes Urzędu uznał, że nałożenie kar pieniężnych za te praktyki jest w pełni uzasadnione. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu wziął pod uwagę, iż naruszenia nastąpiły na etapie zawierania kontraktu ze skutkiem na jego wy konanie. Istotą naruszenia na tym etapie jest zachowanie przedsiębiorcy wobec konsumenta, wyrażającego zamiar zawarcia kontraktu polegające na naruszeniu przepisów prawa wpływające na treść kontraktu. Ustalając wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierw szej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonych praktyk i na tej podstawie ustalił kwoty bazowe, stanowiące podstawę do dalszych ustaleń wysokości kar, a następnie – w oparciu o zaistniałe w s prawie okoliczności mające wpływ na wysokość kary – dokonał gra dacji ustalonych w ten sposób kwot bazowych. Przypisane przedsiębiorcy praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów stanowią nieuczciwe praktyki rynkowe polega jące na wprowadzaniu konsumentów zawierających umowę poza lokalem przedsiębiorstwa w błąd co do przysługujących im u prawnień związanych z realizacją prawa do odstąpienia od umowy oraz wprowadzaniu w błąd w zakresie uprawnień przysługujących z tytułu rękojmi. Wskutek działań przedsiębiorcy konsumenci zostali wprowadzeni w błąd, co do prawa odstą pienia od umowy oraz uprawnień przysługujących im w przypadku stwierdzenia wadliwości towaru przy czym wskazać należy, że mylne wyobrażenie w tym zakresie mogło mieć wpływ na podjęcie przez nich decyzji dotyczącej umowy, której w przeciwnym razie by nie po djęli. Uznać bowiem należy, że wskutek wprowadzających w błąd działań przedsiębiorcy konsumenci mogli w ogóle nie skorzystać z przysługujących im uprawnień. W konsekwencji praktyki mogły spowodować niedogodności, a także stratę finansową po stronie konsume ntów. Kwestionowane w niniejszym postępowaniu postanowienia mogły potencjalnie wpływać na decyzje konsumentów. strona 21 z 24 Wszystkie wyżej wymienione okoliczności skutkowały uznaniem, że szkodliwość działań przedsiębiorcy była znaczna . Ważąc kwotę bazową omawianych praktyk, Prezes Urzędu uwzględnił także okres ich stosowania przez przedsiębiorcę. W trakcie postępowania ustalono, że praktyki były stosowane od stycznia 2015 r. do 16 sierpnia 2016 r. , a zatem okres ich stosowania przekraczał rok. Ponadto uwzględniono f akt, że przedsiębiorca dopuścił się wcześniej naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W dniu 02 grudnia 2013 r. została wydana przez Prezesa Urzędu decyzja Nr RKR - 35/2013, w której stwierdzono stosowanie przez niego praktyk narusz ających zbiorowe interesy konsumentów. 9 W ocenie Prezesa Urzędu wszystkie ww. okoliczności, w tym wysoka szkodliwość opisanych praktyk, przesądzają o ustaleniu kwoty bazowej na poziomie [tajemnica przedsiębiorstwa] % obrotu przedsiębiorcy w 2015 r., tj. [ tajemnica przedsiębiorstwa] zł po zaokrągleniu, za każdą ze stwierdzonych praktyk. W dalszym etapie kalkulacji kary Prezes Urzędu rozważył, czy ustalone kwoty bazowe powinny podlegać modyfikacjom ze względu na występujące w sprawie okoliczności łagodzące bądź obciążające. J ako okoliczność łagodzącą uwzględniono fakt zaniechania stosowania zarzucanych p rzedsiębiorcy praktyk , co nastąpiło w trakcie trwania niniejszego postępowania . Okoliczność ta uzasadnia obniżenie kwot bazowych kar o [tajemnica przedsiębio rstwa] % . W okolicznościach niniejszej sprawy nie występują żadne okoliczności obciążające. Zdaniem Prezesa Urzędu omawiane naruszenia nie mają charakteru umyślnego, a ich stosowanie należy wiązać z naruszeniem zasad ostrożności. Jako profesjonalista, pr zedsiębiorca ma obowiązek na bieżąco monitorować wszystkie przepisy, które regulują warunki prowadzenia działalności gospodarczej. Uwzględnienie przez p rzedsiębiorcę w prowadzonej działalności powszechnie obowiązujących przepisów prawa nie wymaga zachowani a szczególnej bądź nadzwyczajnej staranności. Prezes Urzędu uznaje, że p rzedsiębiorca mógł bez przeszkód sprawdzić i ustalić, jakie obowiązki nakładają na niego obowiązujące przepisy prawa w zakresie sprzedaży konsumenckiej. Uwzględniając wszystkie wyżej wskazane okoliczności, uzasadnione jest obniżenie kwot bazowych kar do kwoty 9.771 zł. Oznacza to, że nałożona na przedsiębiorcę kara pieniężna mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 106 ust. 1 pkt 4 u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów i je dnocześnie stanowi [tajemnica przedsiębiorstwa] % obrotu osiągniętego przez przedsiębiorcę w 2015 r., czyli [tajemnica przedsiębiorstwa] % kary, jaką Prezes Urzędu miał prawo nałożyć w niniejszej sprawie. Nakładając niniejszą decyzją karę pieniężną za na ruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu wziął pod uwagę, że ma ona: po pierwsze – charakter represyjny (nakładana jest za naruszenie ustawowych zakazów), po drugie – prewencyjny (ma zapobiegać podobnym naruszeniom w prz yszłości i zniechęcać do naruszania prawa), zaś zagrożenie nią, czyli potencjalna możliwość nałożenia kary przez Prezesa Urzędu – nadaje jej charakter dyscyplinujący 10 . W ocenie Prezesa Urzędu wymierzona kara jest również adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 9 Decyzja jest prawomocna od dnia 08 kwietnia 2015 r. – w dniu 24 lutego 2015 r. Sąd Ochrony Konkurencji i Kons umentów wydał wyrok, w którym oddalił odwołanie Przedsiębiorcy (sygn. akt XVII AmA 18/14). 10 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt III SK 31/04. strona 22 z 24 Stanowisko przedsiębiorcy, że w niniejszej sprawie nałożeni e kary pieniężnej będzie niecelowe z uwagi na zaprzestanie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsum entów w trakcie postępowania, jak również szybkie udzielanie niezbędnych informacji i dokumentów, co wskazuje na fakt, że podjął on rzeczową i solidną współpracę z Prezesem Urzędu , wobec przedstawionych powyżej argumentów , nie znajduje uzasadnienia. Sam fa kt udzielania w terminie wyjaśnień na zapytania kierowane przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie może być uznan y za aktywne współdziałanie z Prezesem Urzędu Wobec powyższego, Prezes Urzędu orzekł jak w pk t III rozstrzygnięcia niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów , karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentó w NBP o/o Warszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. 8 . Koszty postępowania (pkt I V rozstrzygnięcia decyzji) Zgodnie z art. 80 u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów , Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zami eszczone w decyzji kończącej postępowanie. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów , jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obo wiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 263 § 1 K odeksu postępowania administracyjnego , do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczania stronom pism urzędowych. Zgodnie z art. 264 § 1 Kodeksu postę powania administracyjnego jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość k osztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. W wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie stosowania przez przedsiębiorcę praktyk naruszając ym zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu w pkt I rozs trzygnięcia niniejszej decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsu mentów, poprzez naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z ko respondencją prowadzoną ze stroną postępowania. W związku z powyższym, postanowiono obciążyć stronę postępowania kosztami postępowania w wysokości 35,10 zł (słownie: trzydzieści pięć złotych dziesięć groszy) . Wobec powyższego, Pr ezes Urzędu orzekł jak w p kt IV rozstrzygnięcia niniejszej decyzji. Koszty niniejszego postępowania określone w pkt IV rozstrzygnięcia niniejszej decyzji Spółka obowiązana jest wpłacić w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji, na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów NBP o/o Warszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. strona 23 z 24 Pouczenie Na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1822) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsument ów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Krakowie, pl. Szczepański 5, 31 – 011 Kraków . W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt I V rozstrzygnięcia niniejszej decyzji, na podstawie art. 81 ust. 5 u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 479 32 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego i art. 264 § 2 K odeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 83 u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Krako wie, pl. Szczepański 5, 31 – 011 Kraków . Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR DELEGATURY URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KRAKOWIE WALDEMAR JURASZ Otrzymują: 1. Adwokat [tajemnica przedsi ębiorstwa] ; 2. RKR a/a. strona 24 z 24