RKR-13/2011

URZ Ą D OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE 31-011 Kraków, Pl. Szczepa ń ski 5 Tel./fax (0-12) 421-75-79, 421-74-98 E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-411-7/10/DN- 19/11 Kraków, dn. 06 maja 2011 r. DECYZJA Nr RKR - 13/2011 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z pó ź n. zm.) oraz § 2 pkt 3, w zwi ą zku z § 1 pkt 4 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 10 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje si ę za ograniczaj ą c ą konkurencj ę i naruszaj ą c ą zakaz, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 tej ustawy praktyk ę , polegaj ą c ą na nadu ż ywaniu przez Gmin ę Krzeszowice pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku organizowania utrzymania porz ą dku i czysto ś ci na terenie tej Gminy poprzez stawianie wymogu, aby przedsi ę biorcy ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na terenie Gminy posiadali zaplecze techniczno-biurowe w postaci punktu (biura) po ł o ż onego na terenie Gminy Krzeszowice, w miejscu o swobodnym dost ę pie dla mieszka ń ców Gminy, i nakazuje zaniechania jej stosowania. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, z tytu ł u naruszenia tej ustawy, o którym mowa w pkt I niniejszej decyzji, nak ł ada si ę na Gmin ę Krzeszowice kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 23 867 PLN (s ł ownie: dwadzie ś cia trzy tysi ą ce osiemset sze ść dziesi ą t siedem z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu Pa ń stwa. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zwi ą zku z art. 80 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obci ąż a si ę Gmin ę Krzeszowice kosztami niniejszego post ę powania antymonopolowego oraz zobowi ą zuje si ę ww. Gmin ę do zwrotu Prezesowi Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów post ę powania w kwocie 99,65 PLN (s ł ownie: dziewi ęć dziesi ą t dziewi ęć z ł otych sze ść dziesi ą t pi ęć groszy ). 2 U z a s a d n i e n i e Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Krakowie (zwany dalej: „Prezesem UOKIK”), na skutek zawiadomienia przedsi ę biorcy, przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce dotycz ą ce dzia ł a ń Gminy Krzeszowice w zakresie organizowania rynku ś wiadczenia us ł ug wywozu odpadów komunalnych z terenu tej gminy. Uwzgl ę dniaj ą c ustalenia poczynione w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego, postanowieniem nr RKR-218/2010 z dnia 14 grudnia 2010 r., Prezes UOKiK wszcz ął post ę powanie antymonopolowe przeciwko Gminie Krzeszowice pod zarzutem nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na lokalnym rynku organizowania utrzymania porz ą dku i czysto ś ci na terenie Gminy Krzeszowice, poprzez stawianie wymogu, aby przedsi ę biorcy ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na terenie Gminy posiadali zaplecze techniczno- biurowe w postaci punktu (biura) po ł o ż onego na terenie Gminy Krzeszowice, w miejscu o swobodnym dost ę pie dla mieszka ń ców Gminy, co mo ż e stanowi ć naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, ze zm.) – zwanej dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”. Postanowieniem Nr RKR-219/2010 z dnia 20 grudnia 2010 r. zaliczono w poczet przedmiotowego post ę powania administracyjnego dowody uzyskane w uprzednio przeprowadzonym post ę powaniu wyja ś niaj ą cym (karty nr 4-84 w aktach sprawy). Ustosunkowuj ą c si ę do postawionego zarzutu Gmina Krzeszowice zwróci ł a uwag ę , i ż przyj ę ty uchwa łą Rady Gminy wymóg posiadania przez przedsi ę biorców wywo żą cych odpady komunalne zaplecza techniczno-biurowego na terenie Gminy jest jednakowy dla wszystkich przedsi ę biorców ubiegaj ą cych si ę o wydanie zezwolenia na ś wiadczenie tego rodzaju us ł ug. Warunki okre ś lone w uchwale nie ró ż nicuj ą wymaga ń z jakiegokolwiek punktu widzenia i tym samym nie preferuj ą w ż adnym wzgl ę dzie jednostki gminnej. Gmina Krzeszowice podkre ś li ł a, i ż intencj ą wprowadzenia ww. wymogu by ł a poprawa dost ę pno ś ci us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych od mieszka ń ców gminy. Gmina zauwa ż y ł a równie ż , i ż wprowadzenie przedmiotowego uregulowania w wymaganiach koniecznych do otrzymania zezwolenia na wywóz odpadów komunalnych nie jest równoznaczne z obowi ą zkiem posiadania siedziby na terenie gminy lecz zamiejscowego biura umo ż liwiaj ą cego swobodny dost ę p do niego mieszka ń ców w celu np. uzyskania informacji o sposobie wykonania us ł ugi, cenie, dniach i godzinach odbioru nieczysto ś ci itp. Gmina Krzeszowice zwróci ł a równie ż uwag ę , i ż jest gmin ą miejsko-wiejsk ą z przewag ą terenów wiejskich o rozproszonej zabudowie, w zwi ą zku z powy ż szym nie ma jednej osoby zarz ą dzaj ą cej nieruchomo ś ciami, jak w przypadku zabudowy wielorodzinnej. Na tej podstawie Gmina uzna ł a za konieczne uruchomienie punktu obs ł ugi klienta na terenie gminy, czynnego w okre ś lonych terminach, celem zapewnienia dost ę pu do informacji dotycz ą cych ś wiadczonych us ł ug. Gmina podkre ś li ł a, i ż takie dzia ł anie jest prospo ł eczne i prokonsumenckie, poniewa ż obecny kontakt z us ł ugodawcami jest w znacznym stopniu utrudniony i ogranicza si ę do kontaktu telefonicznego lub za po ś rednictwem obs ł ugi technicznej realizuj ą cej us ł ug ę . Reasumuj ą c, Gmina wskaza ł a, i ż celem kwestionowanego wymogu jest ochrona interesu ogó ł u polegaj ą ca na zapewnieniu w ł a ś ciwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego z uwzgl ę dnieniem zarówno interesów przedsi ę biorców jak i konsumentów. Dzia ł anie Gminy nie dyskryminuje ż adnego z przedsi ę biorców spoza Gminy Krzeszowice 3 ś wiadcz ą cych us ł ugi wywozu odpadów komunalnych poniewa ż dotyczy wszystkich przedsi ę biorców i nie stawia w uprzywilejowanej pozycji ż adnego z nich. Pismem z dnia 21 kwietnia 2011 r. (karta nr 19) Prezes UOKiK powiadomi ł stron ę post ę powania o zamkni ę ciu post ę powania dowodowego i mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z materia ł em dowodowym zebranym w toku przedmiotowego post ę powania. Z prawa tego skorzysta ł przedstawiciel Gminy w dniu 02 maja 2011 r. W toku post ę powania Prezes UOKiK ustali ł , co nast ę puje: Na terenie Gminy Krzeszowice zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie wywozu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu ww. Gminy posiada 9 nast ę puj ą cych przedsi ę biorców: 1. Us ł ugi Komunalne Krzeszowice Sp. z o.o. 2. Miejskie Przedsi ę biorstwo Oczyszczania Kraków Sp. z o.o. 3. Remondis Sp. z o.o. 4. Przedsi ę biorstwo us ł ug Komunalnych van Gansewinkel Sp. z o.o. 5. SITA Kraków Sp. z o.o. 6. Jerzy Przygoda Wywóz Fekalia, Us ł ugi Rolnicze, Transport, 7. Mieczys ł aw Jakubowski Przedsi ę biorstwo Wielobran ż owe MIKI, 8. Mr Ł o ś Sp. z o.o. 9. ALBA Miejskie Przedsi ę biorstwo Oczyszczania Olkusz sp. z o.o. Spo ś ród 9 ww. przedsi ę biorców, faktycznie dzia ł alno ść wywozu odpadów komunalnych prowadzi 7 wskazanych powy ż ej w punktach 1-7. Zezwolenia na wywóz odpadów komunalnych wydano przedsi ę biorcom po spe ł nieniu m.in. warunków okre ś lonych w Zarz ą dzeniu Burmistrza Gminy Krzeszowice nr 140/2006 z dnia 14.06.2006 r. „ w sprawie wymaga ń , jakie powinien spe ł nia ć przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia na ś wiadczenie us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci lub opró ż niania zbiorników bezodp ł ywowych i transportu nieczysto ś ci ciek ł ych na terenie Gminy Krzeszowice” (dalej „Zarz ą dzenie” – karty nr 60-64 w aktach sprawy). W Zarz ą dzeniu wymienione zosta ł y m.in. szczegó ł owe warunki formalne, okre ś lony zosta ł obowi ą zek ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegaj ą cych biodegradacji oraz maksymalny poziom sk ł adowania tych odpadów, warunki ś wiadczenia us ł ug wywozowych, wymogi dotycz ą ce rodzaju pojemników na odpady i pojazdów stosowanych do odbierania i transportu odpadów, a tak ż e na ł o ż ony zosta ł obowi ą zek prowadzenia stosownej ewidencji umów zawartych z w ł a ś cicielami nieruchomo ś ci, ewidencji odpadów oraz przekazywania stosownym organom (Marsza ł kowi Województwa Ma ł opolskiego, Burmistrzowi Gminy Krzeszowice) zbiorczych zestawie ń dotycz ą cych zawartych umów oraz ich realizacji. Tre ść Zarz ą dzenia nie przewidywa ł a konieczno ś ci posiadania przez przedsi ę biorców wywo żą cych odpady komunalne lokalu biurowego na terenie Gminy Krzeszowice. Obowi ą zek ten nie zosta ł równie ż uwzgl ę dniony w wydanych przedsi ę biorcom zezwoleniach na wywóz odpadów komunalnych. W dniu 25.02.2010 r. Rada Miejska w Krzeszowicach wyda ł a Uchwa łę nr XL VII/381/2010 „ w sprawie wymaga ń , jakie powinien spe ł nia ć przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia na ś wiadczenie us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci oraz wymaga ń okre ś laj ą cych zasady ś wiadczenia us ł ug” , zwana dalej „Uchwa łą ” (karty nr 108-111 w aktach sprawy). 4 Uchwa ł a zosta ł a opublikowana w Dzienniku Urz ę dowym Województwa Ma ł opolskiego Nr 167 w poz. 1067 w dniu 22.04.2010 r. i wesz ł a w ż ycie w dniu 23.10.2010 r. Zgodnie z tre ś ci ą § 2 ust. 1 pkt 1 ww. Uchwa ł y przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o udzielenie zezwolenia na ś wiadczenie us ł ug w zakresie odbioru odpadów komunalnych winien „ posiada ć zaplecze techniczno-biurowe w postaci punktu (biura), po ł o ż one na terenie gminy Krzeszowice, w miejscu umo ż liwiaj ą cym swobodny dost ę p mieszka ń ców gminy Krzeszowice do tego punktu”. Podobnie do Zarz ą dzenia, Uchwa ł a, która je zast ą pi ł a, przewiduje mo ż liwo ść cofni ę cia wydanego zezwolenia bez odszkodowania w przypadku nie wype ł nienia przez przedsi ę biorc ę wymaga ń okre ś lonych w tych regulacjach, tj. w §12 ust. 1 Zarz ą dzenia, i w § 7 ust. 3 Uchwa ł y. Spo ś ród wszystkich wywo żą cych odpady komunalne z terenu Gminy Krzeszowice przedsi ę biorców, jedynie spó ł ka Us ł ugi Komunalne Krzeszowice Sp. z o.o. (dalej „UK Krzeszowice”) posiada biuro na terenie Gminy. Spó ł ka ta stanowi w ł asno ść Gminy Krzeszowice, a jej udzia ł w lokalnym rynku wywozu odpadów komunalnych z terenu Gminy Krzeszowice wynosi ł od 51,1 % w roku 2009 do 53,07% w I po ł owie 2010 roku. Z informacji uzyskanych w toku post ę powania antymonopolowego wynika, i ż warunki wykonywania dzia ł alno ś ci okre ś lone w zezwoleniach wydanych poszczególnym przedsi ę biorcom nie zosta ł y zmienione. Jak wynika z informacji przed ł o ż onych przez gminn ą Spó ł k ę UK Krzeszowice (karta nr 127) szacunkowy miesi ę czny koszt utrzymania biura i obs ł ugi klientów, na rzecz których spó ł ka ta prowadzi us ł ugi wywozu odpadów komunalnych wynosi ok. 9.313 z ł .. Pozostali przedsi ę biorcy szacuj ą , i ż koszty zwi ą zane z funkcjonowaniem biura b ę d ą wynosi ł y od 2.000 do 10.000 z ł miesi ę cznie, co spowoduje wzrost kosztów odbioru odpadów od 5% do 15% 1 . Maj ą c na uwadze powy ż sze ustalenia Prezes UOKiK zwa ż y ł , co nast ę puje: Interes publiczny. Art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ogranicza zastosowanie jej przepisów wy łą cznie do podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów okre ś lonych w ustawie jest zatem, aby dzia ł ania przedsi ę biorców – którym zarzucono naruszenie jej przepisów – stanowi ł y potencjalne zagro ż enie interesu publicznego, nie za ś jednostki lub grupy. Takie stanowisko konsekwentnie prezentuje SOKIK. W wyroku z dnia 27.06.2001r. (sygn. akt XVII Ama 92/00) S ą d stwierdzi ł , ż e „Interes publiczny w post ę powaniu administracyjnym nie jest poj ę ciem jednolitym i sta ł ym. W ka ż dej sprawie winien on by ć ustalony i konkretyzowany co do swych wymaga ń . Organ administracji – Prezes Urz ę du winien by ć w toku post ę powania i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zada ń w strukturze administracji publicznej – art. 7 k.p.a. Publiczny znaczy dotycz ą cy ogó ł u, dotykaj ą cy ogó ł u a nie jednostki, czy te ż okre ś lonej grupy. A zatem podstaw ą do zastosowania przez Prezesa Urz ę du przepisów ustawy antymonopolowej winno by ć uprzednie stwierdzenie, ż e zosta ł naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy te ż grupy”. Podobnie na temat interesu publicznego SOKIK wypowiedzia ł w wielu innych wyrokach, 1 dane te nie uwzgl ę dniaj ą informacji 2 przedsi ę biorców, z których jeden obs ł uguje wy łą cznie spó ł dzielnie mieszkaniowe, natomiast drugi obs ł uguje 1 Parafi ę , w zwi ą zku z powy ż szym nie przewiduj ą otwarcia i prowadzenia biura obs ł ugi klientów. 5 np. z dnia 30.05.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 80/00), z dnia 4.07.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 108/00), z dnia 6.06.2001 r. (sygn. akt XVII Ama 78/00). Nale ż y doda ć tak ż e, i ż S ą d Najwy ż szy w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.02.2004r. (sygn. akt III SK 2/04) stwierdzi ł , ż e naruszenie indywidualnego interesu (w powo ł anym wyroku – konsumenta), nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia publicznego zbiorowego interesu. W okoliczno ś ciach faktycznych niniejszej sprawy dzia ł ania Gminy Krzeszowice, organizuj ą cej dzia ł alno ść w zakresie utrzymania porz ą dku i czysto ś ci na terenie Gminy, wywieraj ą skutki na uczestników lokalnego rynku odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na terenie Gminy, tj. na wszystkich ju ż dzia ł aj ą cych jak i potencjalnych przedsi ę biorców zajmuj ą cych si ę t ą dzia ł alno ś ci ą . Ostatecznie skutki dzia ł a ń Gminy mog ą odczu ć równie ż klienci tych przedsi ę biorców, tj. wszyscy w ł a ś ciciele nieruchomo ś ci, zarówno konsumenci jak i przedsi ę biorcy i inne podmioty. Gmina jako strona post ę powania antymonopolowego. Post ę powanie antymonopolowe toczy si ę z udzia ł em osób maj ą cych przymiot strony. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy antymonopolowej stron ą post ę powania jest ka ż dy, wobec kogo zosta ł o wszcz ę te post ę powanie w sprawie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Zakazy przewidziane w tej ustawie odnosz ą si ę wy łą cznie do dzia ł a ń podejmowanych przez przedsi ę biorców lub ich zwi ą zki. Zgodnie z art. 4 pkt 1 lit. a) ww. ustawy, pod poj ę ciem „przedsi ę biorca” rozumie si ę przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej – a tak ż e m.in. osob ę prawn ą organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej , które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów ww . ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej . Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz ą dzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) do zada ń w ł asnych gminy nale ż y zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zadania w ł asne obejmuj ą sprawy m.in. utrzymanie porz ą dku i czysto ś ci oraz urz ą dze ń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, (art. 7 ust. 1 pkt 3 tej ustawy). Zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o samorz ą dzie gminnym , zadania w ł asne okre ś lone w art. 7 ust. 1, s ł u żą ce zaspokojeniu zbiorowych potrzeb ludno ś ci w drodze ś wiadczenia us ł ug powszechnie dost ę pnych, stanowi ą zadania u ż yteczno ś ci publicznej. Chocia ż w ww. ustawie brak jest legalnej definicji poj ę cia u ż yteczno ś ci publicznej, to niew ą tpliwie pewn ą wskazówk ę w tej materii stanowi ć mo ż e przepis art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997 r. nr 9, poz. 43 ze zm.), na mocy którego gospodarka komunalna obejmuje w szczególno ś ci zadania o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, których celem jest bie żą ce i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludno ś ci w drodze ś wiadczenia us ł ug powszechnie dost ę pnych. Zarówno w orzecznictwie S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, jak i w doktrynie, ugruntowany zosta ł pogl ą d, ż e do dzia ł alno ś ci publicznej gminy w zakresie zaspokajania potrzeb wspólnoty, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o samorz ą dzie gminnym – o ile wywo ł uje ona skutki praktyk monopolistycznych – ustawa antymonopolowa ma 6 zastosowanie 2 . W wyroku z dnia 20.11.2008 r. sygn. akt III SK 12/08 S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , i ż „(…) Z przepisu tego wynika, i ż zakres podmiotowy ustawy obejmuje nie tylko te podmioty, które bezpo ś rednio ś wiadcz ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, ale tak ż e te, które zajmuj ą si ę organizowaniem tych us ł ug (wyrok SOKiK z 1 grudnia 2004 r., sygn. akt XVII Ama 67/03, Dz.Urz.UOKiK z 2005 r., Nr 1, poz. 11; wyrok SOKiK z 12 stycznia 2006 r., sygn. akt XVII Ama 105/04, Dz.Urz.UOKiK z 2006 r., Nr 2, poz. 28), a zatem mog ą swoimi dzia ł aniami kszta ł towa ć zachowania uczestników rynku, ingeruj ą c tym samym w stan konkurencji na rynku. Obok tre ś ci art. 4 pkt 1 lit. a) ustawy, uzasadnieniem dla traktowania gmin jako przedsi ę biorców, w obszarze w którym korzystaj ą z przys ł uguj ą cych im kompetencji w ł adczych i wydaj ą akty prawa miejscowego, jest dotychczasowa praktyka, wskazuj ą ca jednoznacznie, i ż interwencja Prezesa Urz ę du jest najcz ęś ciej jedynym skutecznym instrumentem kontroli dzia ł alno ś ci gmin w tym zakresie i ochrony interesów ekonomicznych ich mieszka ń ców (…)”. W ś wietle powy ż szego nale ż y uzna ć , ż e Gmina Krzeszowice jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, gdy ż jest osob ą prawn ą organizuj ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej zwi ą zane z utrzymaniem porz ą dku i czysto ś ci na swoim terenie. Organizacja us ł ug odbioru i wywozu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci zlokalizowanych na terenie Gminy Krzeszowice polega w przedmiotowej sprawie przede wszystkim na ustalaniu warunków jakie winni spe ł ni ć przedsi ę biorcy ubiegaj ą cy si ę o zezwolenie na prowadzenie ww. dzia ł alno ś ci, udzielanie ww. zezwole ń oraz kontrola dzia ł alno ś ci przedsi ę biorców w zakresie obj ę tym zezwoleniem. Rynek w ł a ś ciwy Zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej przez „rynek w ł a ś ciwy” rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą rynek w ł a ś ciwy zosta ł ograniczony do pewnych towarów i terytorium, które w danej sprawie maj ą znaczenie z punktu widzenia konkurencji i uczestników rynku (E.Modzelewska-W ą chal, op.cit., str. 49). Pod poj ę ciem towaru – zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy antymonopolowej – rozumie si ę rzeczy, jak równie ż energi ę , papiery warto ś ciowe i inne prawa maj ą tkowe, us ł ugi, a tak ż e roboty budowlane. W przedmiotowej sprawie rynek w ł a ś ciwy wyznaczany jest przez rodzaj i zasi ę g dzia ł alno ś ci prowadzonej przez Gmin ę Krzeszowice. Rynkiem w ł a ś ciwym produktowym w przedmiotowej sprawie jest organizowanie utrzymania porz ą dku i czysto ś ci. W poj ę ciu tym mie ś ci si ę dzia ł alno ść polegaj ą ca na organizowaniu us ł ug odbierania, wywozu i sk ł adowania odpadów komunalnych. Gmina tworzy bowiem normy prawne dla funkcjonowania tego 2 tak. ST. Gronowski, Ustawa antymonopolowa, Komentarz, CH Beck 1996 str. 37 i nast. oraz E. Modzelewska- W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, Komentarz, Twigger 2002, str. 34-35; wyrok S ą du Antymonopolowego z dnia 6.12.2000 r. sygn. akt XVII Ama 95/99, wyrok SOKiK z dnia 7.07.2004 r. sygn. akt Ama XVII 65/2003. 7 rynku, w tym zasady dzia ł ania przedsi ę biorców, którzy ś wiadcz ą us ł ugi w zakresie gospodarki odpadami. Rynek w ł a ś ciwy w uj ę ciu geograficznym nale ż y w niniejszej sprawie okre ś li ć jako obszar Gminy Krzeszowice. Zakres geograficzny rynku w ł a ś ciwego zdeterminowany jest obowi ą zuj ą cymi przepisami, które przyznaj ą Gminie wy łą czno ść na podejmowanie dzia ł a ń w zakresie organizowania utrzymania porz ą dku i czysto ś ci, w tym organizowanie us ł ug odbierania i sk ł adowania odpadów komunalnych na terenie Gminy. Tym samym konkurencja we wspomnianym zakresie odbywa si ę na zasadach wyznaczonych przez Gmin ę , które mog ą by ć (i w przedmiotowej sprawie s ą ) odmienne od warunków panuj ą cych w innych gminach. Pozycja Gminy Krzeszowice na rynku w ł a ś ciwym. Art. 9 ust. 1 ustawy antymonopolowej wprowadza bezwzgl ę dny zakaz nadu ż ywania pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym. Przez pozycj ę dominuj ą c ą – zgodnie z tre ś ci ą art. 4 pkt 10 ww. ustawy – rozumie si ę tak ą pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzeniu mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40 %. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czysto ś ci i porz ą dku w gminach na prowadzenie przez przedsi ę biorców dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci wymagane jest uzyskanie zezwolenia, które, w my ś l art. 7 ust. 6 ustawy, udzielane jest w drodze decyzji przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w ł a ś ciwego ze wzgl ę du na miejsce ś wiadczenia us ł ug. Ponadto, zgodnie z art. 7 ust. 3 tej ustawy wójt, burmistrz lub prezydent miasta okre ś la i podaje do publicznej wiadomo ś ci wymagania, jakie powinien spe ł nia ć przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia na ś wiadczenie us ł ug okre ś lonych w ust. 1. Z powy ż szej regulacji wynika zatem, i ż Burmistrz Gminy Krzeszowice jest jedynym organem uprawnionym do wydawania zezwole ń w przedmiotowym zakresie na terenie Gminy Krzeszowice. To z kolei powoduje, i ż korzystaj ą c z ww. uprawnie ń , ma on wp ł yw na struktur ę rynku wspó ł zale ż nego, jakim jest rynek ś wiadczenia us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. Skutkiem powy ż szego Gmina poprzez swój organ (Burmistrza) oddzia ł uje na poziom konkurencji na opisanym rynku. W ś wietle powy ż szego stwierdzi ć nale ż y, ż e Gminie mo ż na przypisa ć posiadanie monopolu prawnego w zakresie wydawania zezwole ń na odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. Wy łą cznie bowiem Gminie, zarówno ustawa o utrzymaniu porz ą dku i czysto ś ci w gminach jak i ustawa o samorz ą dzie gminnym (art. 7 ust. 1 pkt 3), przyznaj ą cytowane wy ż ej uprawnienia w ł adcze na rynku organizacji us ł ug wywozu i sk ł adowania odpadów komunalnych. Skutkiem powy ż szego, potencjalni uczestnicy lokalnego rynku ś wiadczenia us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci, tj. przedsi ę biorcy wywo żą cy odpady - po stronie poda ż owej rynku i w ł a ś ciciele nieruchomo ś ci - po jego stronie popytowej, musz ą si ę podporz ą dkowa ć decyzjom Gminy. B ę d ą c monopolist ą prawnym, Gmina wype ł nia zatem przes ł anki dominacji rynkowej okre ś lone w przywo ł anym art. 4 pkt 10 ustawy antymonopolowej (tak te ż : wyrok SOKiK z dnia 28.11.2007 r. sygn. akt XVII Ama 78/06). 8 Ocena zachowa ń Gminy Krzeszowice pod k ą tem naruszenia art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż zakazanym nadu ż yciem dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym jest dzia ł anie przedsi ę biorcy polegaj ą ce na przeciwdzia ł aniu ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Omawiana praktyka ma przede wszystkim charakter antykonkurencyjny, a dobrem chronionym na podstawie ww. przepisu jest konkurencja jako taka. Dla stwierdzenia stosowania tej praktyki, niezb ę dne jest spe ł nienie łą cznie dwóch, wynikaj ą cych z ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przes ł anek, a mianowicie: ƒ zajmowanie przez przedsi ę biorc ę pozycji dominuj ą cej na danym rynku w ł a ś ciwym, ƒ nadu ż ywanie tej pozycji poprzez przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. W poprzedniej cz ęś ci uzasadnienia zosta ł o wykazane, i ż Gmina Krzeszowice posiada niekwestionowan ą pozycj ę dominuj ą c ą na lokalnym rynku organizowania utrzymania porz ą dku i czysto ś ci na terenie tej Gminy, a zatem pierwsza z ww. przes ł anek zosta ł a spe ł niona. Przechodz ą c do oceny, czy w niniejszej sprawie zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka nale ż y na wst ę pie stwierdzi ć , i ż dysponowanie przez Gmin ę Krzeszowice tak siln ą pozycj ą na rynku w ł a ś ciwym powoduje, i ż praktycznie ka ż dy przedsi ę biorca dzia ł aj ą cy na lokalnym rynku odbioru i wywozy odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci z terenu tej Gminy, jest silnie od Gminy uzale ż niony. Nale ż y zatem rozwa ż y ć , czy Gmina, wykorzystuj ą c t ę zale ż no ść , nadu ż y ł a swej pozycji, oraz czy jej dzia ł ania mog ł y mie ć negatywny wp ł yw na rynek, na którym dzia ł aj ą przedsi ę biorcy ś wiadcz ą cy us ł ugi w okre ś lonym wy ż ej zakresie, wype ł niaj ą c przy tym przes ł ank ę przeciwdzia ł ania ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Jak wy ż ej wskazano, w rozpatrywanej sprawie zastosowanie maj ą m.in. przepisy ustawy o utrzymaniu porz ą dku i czysto ś ci w gminach, w my ś l których na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci wymagane jest uzyskanie zezwolenia (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zgodnie z art. 7 ust. 3a tej ustawy Rada Gminy okre ś la w drodze uchwa ł y wymagania, jakie powinien spe ł nia ć przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie ww. zezwolenia, przy uwzgl ę dnieniu opisu wyposa ż enia technicznego niezb ę dnego do realizacji zada ń oraz miejsca odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Szczegó ł owe kryteria wydawania zezwole ń oraz sposób okre ś lania wymaga ń ustalony zosta ł w § 2 rozporz ą dzenia Ministra Ś rodowiska z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie szczegó ł owego sposobu okre ś lania wymaga ń , jakie powinien spe ł nia ć przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia (Dz.U. z 2006 r. Nr 5 poz. 33 ). W my ś l tego przepisu, wymagania, o których mowa wy ż ej obejmuj ą : - opis wyposa ż enia technicznego, uwzgl ę dniaj ą cy wymagania dotycz ą ce pojazdów, pojemników lub worków oraz bazy transportowej (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporz ą dzenia), który to opis - stosownie do § 3 ust. 1 pkt 1 rozporz ą dzenia –zawiera ć winien wymagania odno ś nie do bazy transportowej; 9 - zabiegi sanitarne i porz ą dkowe zwi ą zane ze ś wiadczonymi us ł ugami (§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporz ą dzenia); - miejsce odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych (§ 2 ust. 1 pkt 3 rozporz ą dzenia). Nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż ż aden z wy ż ej wskazanych przepisów, wyczerpuj ą co i jednolicie reguluj ą cych zasady ustalania wymaga ń , jakie winni spe ł nia ć przedsi ę biorcy ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia na wywóz odpadów od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na danym terenie, nie obliguje tych przedsi ę biorców do posiadania na tym terenie biura obs ł ugi klientów. W ocenie Prezesa UOKiK stawianie wymogu, aby przedsi ę biorcy posiadali zaplecze techniczno-biurowe w postaci punktu (biura) po ł o ż onego na terenie Gminy Krzeszowice w miejscu o swobodnym dost ę pie dla mieszka ń ców, nale ż y rozpatrywa ć pod k ą tem stwarzania barier na drodze do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji na lokalnym rynku wywozu odpadów komunalnych. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy na rynku tym dzia ł a spó ł ka stanowi ą ca w ł asno ść Gminy Krzeszowice o ugruntowanej pozycji dominuj ą cej. Prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej w Rzeczpospolitej Polskiej jest wolne, a jej ograniczenie jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze wzgl ę du na wa ż ny interes publiczny (art. 22 Konstytucji). Ponadto zgodnie z brzmieniem art. 6 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej podejmowanie, wykonywanie i zako ń czenie dzia ł alno ś ci gospodarczej jest wolne dla ka ż dego na równych prawach , z zachowaniem warunków okre ś lonych przepisami prawa (art.6 ust. 1 ustawy) . W ł a ś ciwy organ nie mo ż e żą da ć ani uzale ż ni ć swojej decyzji w sprawie podj ę cia, wykonywania lub zako ń czenia dzia ł alno ś ci gospodarczej przez zainteresowan ą osob ę od spe ł nienia przez ni ą dodatkowych warunków, w szczególno ś ci przed ł o ż enia dokumentów lub ujawnienia danych, nieprzewidzianych przepisami prawa (art. 6 ust.2 ustawy). W rozpatrywanym zakresie brak jest przepisów, które by takie ograniczenie wprowadza ł y. Ś wiadczenia us ł ug odbioru odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na terenie Gminy Krzeszowice podj ąć si ę mo ż e zatem ka ż dy przedsi ę biorca (spe ł niaj ą cy pozosta ł e wymagania) – niezale ż nie od tego gdzie, ma swoj ą siedzib ę i regionalne biura. Co do zasady siedziba przedsi ę biorstwa nie przes ą dza zreszt ą o miejscu i terytorialnym zakresie prowadzenia dzia ł alno ś ci. Na powy ż sze wp ł yw maj ą tylko czynniki ekonomiczne, zwi ą zane z rentowno ś ci ą przedsi ę wzi ęć gospodarczych, jego op ł acalno ś ci ą . Konsekwencj ą tej zasady jest funkcjonowanie na rynku podmiotów prowadz ą cych nie tylko dzia ł alno ść o zasi ę gu lokalnym, ale równie regionalnym, krajowym czy w ko ń cu mi ę dzynarodowym. Oczywi ś cie, konsekwencj ą rozwoju przedsi ę biorstwa jest potrzeba stworzenia stosownej struktury organizacyjnej, jednak ż e nie istniej ą prawne przes ł anki obliguj ą ce przedsi ę biorc ę do tworzenia regionalnych placówek, zlokalizowanych na terenach prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej poza miejscowo ś ci ą , w której przedsi ę biorca ma swoj ą siedzib ę . Formu ł uj ą c wskazany wy ż ej wymóg uzyskania zezwolenia na odbiór odpadów na terenie Gminy Krzeszowice, tworzy si ę bezprawn ą barier ę dost ę pu do rynku. Nie ma przeszkód prawnych i faktycznych, aby dzia ł alno ść odbioru odpadów wykonywana by ć mog ł a przez podmiot nie maj ą cy biura na terenie tej Gminy, je ś li tylko jest on w stanie wywi ą za ć si ę z przyj ę tego na siebie obowi ą zku odbioru odpadów. W sformu ł owaniu przez Gmin ę kryterium, równie ż dopatrzy ć si ę mo ż na - wbrew stanowisku Gminy - próby faworyzowania w ł asnego podmiotu, poprzez istotne ograniczenie mo ż liwo ś ci rozwoju rynku. Skutkiem czego nast ą pi ć mog ą opisane wy ż ej konsekwencje zmniejszenia efektywno ś ci ekonomicznej, co odbywa si ę z pokrzywdzeniem us ł ugobiorców – mieszka ń ców Gminy. Dowodz ą tego przewidywane przez konkurentów gminnej spó ł ki dodatkowe koszty zwi ą zane 10 z prowadzeniem regionalnego biura, które, zgodnie z szacunkiem tych przedsi ę biorców spowoduj ą wzrost kosztów wywozu odpadów o 5-15%. W tej sytuacji przedsi ę biorcy ci zmuszeni b ę d ą b ą d ź do podniesienia cen na ś wiadczone us ł ugi b ą d ź do rezygnacji z cz ęś ci zysku. W obu przypadkach pozycja tych przedsi ę biorców jako konkurentów UK Krzeszowice zostanie os ł abiona. Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporz ą dzenia Ministra Ś rodowiska w sprawie szczegó ł owego sposobu okre ś lania wymaga ń , jakie powinien spe ł nia ć przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o uzyskanie zezwolenia, warunki uzyskania przedmiotowego zezwolenia nale ż y okre ś li ć w sposób precyzyjny, zrozumia ł y, niedyskryminuj ą cy, nieograniczaj ą cy konkurencji oraz nieutrudniaj ą cy dost ę pu do rynku przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. Okre ś lenie w Uchwale obowi ą zku, by ka ż dy przedsi ę biorca ubiegaj ą cy si ę o zezwolenie na legalny wywóz odpadów komunalnych posiada ł zaplecze techniczno-biurowe w postaci punktu (biura), po ł o ż one na terenie gminy Krzeszowice, w miejscu umo ż liwiaj ą cym swobodny dost ę p mieszka ń ców gminy Krzeszowice do tego punktu” jest naruszeniem zasady wolno ś ci gospodarczej. Prezes UOKiK nie podziela argumentacji Gminy Krzeszowice, i ż nie dyskryminuje ż adnego z przedsi ę biorców spoza Gminy ś wiadcz ą cych us ł ugi wywozu odpadów komunalnych, poniewa ż kwestionowany wymóg dotyczy wszystkich przedsi ę biorców i nie stawia w uprzywilejowanej pozycji ż adnego z nich. Stanowisko Prezesa UOKiK znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. S ą d Najwy ż szy w wyroku z dnia14.11.2008 r. (sygn. akt III SK 9/08), w sprawie o zbli ż onym stanie faktycznym, nie uzna ł takiej argumentacji twierdz ą c, i ż „ Istota praktyki z art. 8 ust. 2 pkt 5 3 (przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji) polega na takim prowadzeniu dzia ł alno ś ci gospodarczej – a w niniejszej sprawie na takim ukszta ł towaniu zasad (warunków) prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej przez innych przedsi ę biorców – które wp ł ywa na powstanie lub funkcjonowanie konkurencji na rynku, na którym dzia ł a sam dominant lub na rynkach powi ą zanych. Nierówne traktowanie przedsi ę biorców mo ż e by ć tylko jedn ą z postaci ograniczenia konkurencji w taki sposób. Zatem brak dyskryminacji w traktowaniu przedsi ę biorców ubiegaj ą cych si ę o zezwolenie na prowadzenie okre ś lonej dzia ł alno ś ci na rynku obejmuj ą cym Miasto Kalisz, nie wy łą cza mo ż liwo ś ci naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy. Przepis ma bowiem zastosowanie przede wszystkim do takich praktyk, które utrudniaj ą wej ś cie na dany rynek innym przedsi ę biorcom, czyni ą c je dro ż szym, a w ten sposób mniej op ł acalnym i bardziej ryzykownym, poprzez okre ś lenie ró ż nego rodzaju warunków jakie musz ą spe ł ni ć potencjalni nowi uczestnicy rynku, a tak ż e dotychczasowi, je ż eli chcieliby dalej dzia ł a ć na tym samym rynku co do tej pory”. Nale ż y jednocze ś nie nadmieni ć , i ż zarówno w doktrynie jak i utrwalonym orzecznictwie (wyrok SOKiK z dnia 23.06.2005 sygn. akt Ama 44/04r.) uznaje si ę , i ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom ograniczaj ą cym konkurencj ę ju ż w sytuacji, gdy praktyki te wywo ł uj ą jedynie hipotetyczne skutki antykonkurencyjne. Reasumuj ą c nale ż y stwierdzi ć , i ż dzia ł anie Gminy Krzeszowice polegaj ą ce na narzucaniu przedsi ę biorcom ubiegaj ą cym si ę o uzyskanie zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci na terenie tej Gminy jest niezgodnie z ustaw ą antymonopolow ą . Zachowuj ą c si ę w powy ż ej wskazany sposób, Gmina ogranicza mo ż liwo ść podj ę cia dzia ł alno ś ci gospodarczej opartej na zasadach 3 w aktualnie obowi ą zuj ą cej ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów przepis ten znajduje si ę w art. 9 ust.2 pkt 5 11 nieskr ę powanej konkurencji, tworz ą c bezprawn ą barier ę wej ś cia na rynek oraz os ł abia pozycj ę rynkow ą przedsi ę biorców konkuruj ą cych ze spó ł k ą nale żą c ą do tej Gminy. Dzia ł a ń Gminy nie usprawiedliwia zamiar u ł atwienia klientom kontaktu z przedsi ę biorcami, wszelkie bowiem obowi ą zki jakie spoczywaj ą na gminie wykonywane winny by ć przez ni ą w granicach i na podstawie obowi ą zuj ą cego prawa. Ustawodawca stworzy ł na u ż ytek ustawy antymonopolowej odr ę bn ą definicj ę przedsi ę biorcy, nie poprzestaj ą c na odwo ł aniu si ę do definicji zawartej w ustawie o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Za przedsi ę biorc ę uznano bowiem równie ż podmiot organizuj ą cy lub ś wiadcz ą cy us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Do Gminy nie znajdzie w przedmiotowej sprawie zastosowania przepis art. 3 ustawy antymonopolowej, brak jest bowiem przepisów ustawowych, które ogranicza ł aby stosowanie tej ustawy do gmin dzia ł aj ą cych na rynku organizacji us ł ug wywozu odpadów komunalnych. W tym miejscu zauwa ż y ć nale ż y tak ż e, i ż post ę powanie wszcz ę te przez Prezesa UOKiK nie ma na celu badania legalno ś ci wydanych przez organy samorz ą dowe aktów w trybie administracyjnym, ale zgodnie z okre ś lonym w art. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów celem, s ł u ż y ć ma warunkom rozwoju i ochrony konkurencji. W tym te ż aspekcie, dla obrony stanowiska Gminy nie jest wystarczaj ą ce powo ł anie si ę na okoliczno ść , i ż zamiarem Gminy w zakresie organizacji us ł ug wywozu odpadów komunalnych by ł o dzia ł anie prospo ł eczne i prokonsumenckie, tym bardziej, i ż dzia ł ania Gminy mog ą ostatecznie doprowadzi ć do wzrostu cen za us ł ugi wywozu odpadów, b ą d ź ograniczenie mo ż liwo ś ci wyboru us ł ugodawcy. Bior ą c pod uwag ę wy ż ej wymienione okoliczno ś ci, nale ż y uzna ć , i ż zosta ł a spe ł niona druga przes ł anka wymieniona w art. 9 ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej, tj. nadu ż ywanie pozycji dominuj ą cej, maj ą ce na celu przeciwdzia ł anie ukszta ł towaniu si ę warunków niezb ę dnych do powstania b ą d ź rozwoju konkurencji. Wy ż ej wykazano, i ż dzia ł anie Gminy nie znajduje oparcia w obowi ą zuj ą cych przepisach prawnych. Dzia ł ania te zagra ż aj ą chronionej prawem efektywnej konkurencji na rynku ś wiadczenia us ł ug w zakresie odbierania odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. Gmina stworzy ł a barier ę dla rozwoju nieskr ę powanej konkurencji pomi ę dzy przedsi ę biorcami ś wiadcz ą cymi us ł ugi w zakresie odbierania i wywozu odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze orzeczono jak w pkt I sentencji niniejszej decyzji. Kara pieni ęż na Zgodnie z tre ś ci ą art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej Prezes UOKiK mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 9 ustawy. Rozstrzygni ę cie w przedmiocie na ł o ż enia administracyjnej kary pieni ęż nej posiada wi ę c fakultatywny charakter. Skuteczna polityka karania wymaga jednak, by w przypadku stwierdzenia stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę zasad ą by ł o nak ł adanie kary pieni ęż nej (tak: Wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 8.11.2004 r., sygn. akt XVII Ama 81/03, Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 27.06.2000r., sygn. akt I CKN 793/98). 12 W niniejszej sprawie stwierdzono, ż e Gmina Krzeszowice dopu ś ci ł a si ę nadu ż ycia pozycji dominuj ą cej na rynku w ł a ś ciwym, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 5 ustawy antymonopolowej. A zatem, zaistnia ł y przes ł anki do na ł o ż enia kary, o których mowa w art. 106 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Prezes UOKiK skorzysta ł w zwi ą zku z powy ż szym z uprawnie ń wynikaj ą cych z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy i na ł o ż y ł na Gmin ę kar ę pieni ęż n ą . Stosownie do art. 111 ustawy przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych nale ż y uwzgl ę dni ć w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy, a tak ż e uprzedniego naruszenia przepisów ustawy. Nale ż y jednak ż e zwróci ć uwag ę , i ż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest wysoko ść kar nak ł adanych na przedsi ę biorców. Ustalaj ą c wysoko ść kary pieni ęż nej w decyzjach stwierdzaj ą cych naruszenie zakazów okre ś lonych w ustawie antymonopolowej, nale ż y zatem uwzgl ę dni ć wag ę tego naruszenia, jak równie ż zaistnia ł e okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce i ł agodz ą ce. Jest rzecz ą oczywist ą , i ż na wysoko ść kary musi mie ć tak ż e wp ł yw stopie ń zagro ż enia lub naruszenia interesu publicznoprawnego stosowanymi praktykami ograniczaj ą cymi konkurencj ę . Ponadto w orzecznictwie wskazuje si ę , ż e w przypadku kar za stosowanie praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę , przes ł ankami, które nale ż y bra ć pod uwag ę s ą : potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikaj ą cy z przepisów ustawy oraz cele, jakie kara ma osi ą gn ąć (tak: Wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 27 czerwca 2000r., sygn. akt I CKN 793/98). Jednocze ś nie na ł o ż ona kara pe ł ni funkcj ę prewencyjn ą , gdy ż zapobiega stosowaniu w przysz ł o ś ci sprzecznych z interesem publicznym praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Wymierzona kara pieni ęż na winna by ć adekwatna do stopnia zawinienia przez Gmin ę , za ś jej wysoko ść na tyle dla niej dolegliwa, i ż skutecznie zapobiegnie naruszeniom ustawy przez ten podmiot w przysz ł o ś ci. Powinna spe ł nia ć równie ż rol ę prewencyjn ą , zniech ę caj ą c ą do naruszania prawa przez Gmin ę . Na wysoko ść kary pieni ęż nej decyduj ą cy wp ł yw musi mie ć tak ż e d ł ugotrwa ł o ść naruszenia przepisów ustawy antymonopolowej, tzn. im d ł u ż ej dana praktyka ograniczaj ą ca konkurencj ę jest stosowana przez przedsi ę biorc ę , tym wi ę ksza winna by ć kara pieni ęż na z tego tytu ł u. Jako podstaw ę obliczenia kary - ze wzgl ę du na fakt, i ż w niniejszym post ę powaniu stwierdzono naruszenie przepisu ustawy przez Gmin ę - przyj ę to sum ę „dochodów z maj ą tku” i „pozosta ł ych dochodów” za rok 2010, albowiem w ś ród tych dochodów gmin znajduj ą si ę dochody zwi ą zane z ich dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą , w szczególno ś ci generowane przez zak ł ady bud ż etowe. Gmina Krzeszowice w dniu 04.04.2011 r. (karty nr 290-418), przed ł o ż y ł a informacj ę o dochodach uzyskanych w roku 2010. Zgodnie z o ś wiadczeniem Gminy oraz jak wynika z za łą czonego Sprawozdania z wykonania bud ż etu Gminy Krzeszowice za 2010 r. warto ść „dochodów z maj ą tku” wynios ł a 1 897 362,05 z ł ., natomiast warto ść „pozosta ł ych dochodów” 10 730 541,43 z ł . 4 , czyli łą cznie 12 627 903,48 z ł . 4 warto ść „pozosta ł ych dochodów” Gminy zosta ł a wydzielona z warto ś ci dochodów „ogó ł em”, pomniejszonych o dochody z maj ą tku, dotacje, subwencje oraz wp ł ywy z podatków, op ł at skarbowych i op ł at targowych. 13 10% tej kwoty, a wi ę c maksymalna wysoko ść kary, jaka mo ż e zosta ć na ł o ż ona na przedsi ę biorc ę zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy antymonopolowej wynosi zatem 1 262 790 z ł . Analizuj ą c kwesti ę winy nale ż y stwierdzi ć , i ż Gmina, jako podmiot o wieloletnim do ś wiadczeniu na rynku organizowania utrzymania porz ą dku i czysto ś ci na swoim terenie, powinna zdawa ć sobie spraw ę , i ż jej dzia ł ania winny by ć podejmowane w oparciu o porz ą dek prawny i nie mog ą narusza ć obowi ą zuj ą cych przepisów, w tym przepisów ustawy antymonopolowej. Przy ustalaniu wysoko ś ci kary Prezes UOKiK uwzgl ę dni ł zarówno charakter stosowanej przez Gmin ę Krzeszowice praktyki jak i jej skutki. Gmina wykorzystuj ą c fakt bycia monopolist ą prawnym w zakresie ustalania warunków wydawania zezwole ń na odbiór odpadów komunalnych od w ł a ś cicieli nieruchomo ś ci, w taki sposób ukszta ł towa ł a stawiane przedsi ę biorcom wymagania, i ż w momencie wej ś cia w ż ycie Uchwa ł y jedynie gminna spó ł ka UK Krzeszowice spe ł nia ł a te wymogi. Tym samym, stan konkurencji na lokalnym rynku odbioru i wywozu odpadów komunalnych zosta ł ograniczony. Naruszenie przez Gmin ę konkurencji w zarzucanym jej zakresie jest zatem powa ż ne. Jak wynika z akt sprawy, do dnia wydanie niniejszej decyzji ww. Uchwa ł a nie by ł a egzekwowana, co mog ł o by ć spowodowane wszcz ę ciem przedmiotowego post ę powania. Traktuj ą c powy ż sze naruszenia jako powa ż ne organ antymonopolowy ustali ł kwot ę bazow ą kary na poziomie 0,21 % przychodu za rok 2010, tj. 26 519 PLN. Nale ż y zwróci ć uwag ę , i ż dzia ł ania Gminy Krzeszowice nie maj ą charakteru d ł ugotrwa ł ego. Jak wy ż ej wskazano, Uchwa ł a wprowadzaj ą ca dla przedsi ę biorców ubiegaj ą cych si ę o zezwolenie na ś wiadczenie us ł ug wywozu odpadów komunalnych kwestionowany wymóg wesz ł a w ż ycie 23.10.2010 r. Ze wzgl ę du na wskazane wy ż ej okoliczno ś ci ł agodz ą ce kwota bazowa zosta ł a obni ż ona o 10%, tj do kwoty 23 867 PLN (s ł ownie: dwadzie ś cia trzy tysi ą ce osiemset sze ść dziesi ą t siedem z ł otych). Maj ą c powy ż sze na uwadze Prezes UOKiK orzek ł jak w pkt II sentencji decyzji Kara ta stanowi 0,19 % przychodu b ę d ą cego podstaw ą obliczania kary i 1,9 % kary maksymalnej. W ocenie Prezesa UOKiK, tak ustalona kara podkre ś la naganno ść zachowania Gminy, a jednocze ś nie jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i wspó ł mierna do mo ż liwo ś ci finansowych Gminy. Koszty post ę powania. Zgodnie z art. 80 ustawy antymonopolowej Prezes UOKiK rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które mo ż e by ć zamieszczone w decyzji ko ń cz ą cej post ę powanie. W my ś l art. 77 tej ustawy, je ż eli w wyniku post ę powania Prezes UOKiK stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy, przedsi ę biorca, który dopu ś ci ł si ę tego naruszenia, obowi ą zany jest ponie ść koszty post ę powania. Przedmiotowe post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du, a w jego wyniku Prezes UOKiK w punkcie I sentencji decyzji stwierdzi ł naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego post ę powania s ą wydatki zwi ą zane z korespondencj ą prowadzon ą przez Prezesa UOKiK w tej sprawie. W zwi ą zku z powy ż szym postanowiono obci ąż y ć Gmin ę Krzeszowice kosztami post ę powania w wysoko ś ci 99,65 PLN (s ł ownie: dziewi ęć dziesi ą t dziewi ęć z ł otych sze ść dziesi ą t pi ęć groszy). 14 Wobec powy ż szego orzeczono jak w pkt III sentencji decyzji. Pouczenia: • Stosownie do art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę decyzji Prezesa UOKiK na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa nr 511 01 01 01 000 78 78 22 31 000 000. • Koszty niniejszego post ę powania nale ż y ui ś ci ć na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa nr 511 01 01 01 000 78 78 22 31 000 000. • Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Krakowie 31 - 011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5. • W przypadku zaskar ż enia jedynie rozstrzygni ę cia o kosztach zawartego w pkt III sentencji niniejszej decyzji, na podstawie art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 2 k.p.c. przys ł uguje za ż alenie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury UOKiK w Krakowie 31 - 011 Kraków, Plac Szczepa ń ski 5 w terminie tygodnia od dnia dor ę czenia. z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymuj ą : 1. Gmina Krzeszowice Urz ą d Miejski w Krzeszowicach ul. Grunwaldzka 4 32-065 Krzeszowice 2. a/a RKR