RKR-19/2002

URZĄD OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KRAKOWIE 31-011 Kraków, Pl. Szczepański 5 Tel./Fax (0-12) 421-75-79, 421-74-98 E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-521-3/02/MS-5 /02 Kraków, dn. 24 lipca 2002r. DECYZJA Nr RKR - 19/2002 Na podstawie art. 85 ust. 1 w związku z art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122 poz. 1319 z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002r. w sprawie określenia właściwości miejscowej i rzeczowej Delegatur UOKiK (Dz. U. Nr 18 poz. 172), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odmawia się wszczęcia, na wniosek Pana Stanisława Batkiewicza prowadzącego Zakład Usług Inseminacyjnych w Nowym Targu, postępowania antymonopolowego w sprawie: - porozumienia z udziałem Małopolskiego Centrum Biotechniki Sp. z o.o. z siedzibą w Krasnem, którego celem i skutkiem jest ograniczenie konkurencji oraz - naduŜywania przez Małopolskie Centrum Biotechniki Sp. z o.o. pozycji dominującej na lokalnym rynku dostarczania nasienia zwierząt gospodarskich na terenie województw: śląskiego, opolskiego, małopolskiego i podkarpackiego, polegającego na przeciwdziałaniu ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji. UZASADNIENIE Do Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Krakowie wpłynął w dniu 17.06.2002r. wniosek Pana Stanisława Batkiewicza prowadzącego Zakład Usług Inseminacyjnych w Nowym Targu – zwanego dalej „Wnioskodawcą” - o wszczęcie postępowania antymonopolowego przeciwko Małopolskiemu Centrum Biotechniki Sp. z o.o. z siedzibą w Krasnem – zwanemu dalej „Centrum”. Wnioskodawca podniósł, Ŝe świadczy usługi w zakresie inseminacji zwierząt gospodarskich i w materiał inseminacyjny do tych usług, tj. nasienie rozpłodników bydła jest zmuszony zaopatrywać się w Centrum, które jako jedyne posiada zezwolenia wojewodów na jego pozyskiwanie, konfekcjonowanie, przechowywanie i dostarczanie na terenie województw: śląskiego, opolskiego, małopolskiego i podkarpackiego. Wprawdzie inseminatorzy, w tym równieŜ Wnioskodawca, mogą zamawiać - zgodnie z art. 29a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 123 z późn. zm.) - materiał inseminacyjny w innych podmiotach, produkujących lub importujących nasienie, jednakŜe muszą czynić to za pośrednictwem spółki inseminacyjnej posiadającej stosowne zezwolenie, która z tego tytułu moŜe doliczać do ceny producenta lub importera opłatę za dostawę nasienia, nie wyŜszą jednak niŜ koszty związane bezpośrednio z jego przechowywaniem i dostarczaniem. Zdaniem Wnioskodawcy wysokość pobieranej przez Centrum opłaty za dostawę nasienia w wysokości 6 zł od kaŜdej porcji nasienia – jest wielokrotnie wyŜsza od rzeczywistych kosztów, jakie ponosi Centrum w związku z dostarczaniem nasienia innych producentów. Ponosi bowiem ono – jak twierdzi 2 Wnioskodawca - wyłącznie koszty przechowywania nasienia, poniewaŜ koszty transportu ponoszą z jednej strony producent lub importer, a drugiej strony – indywidualny inseminator. Centrum uniemoŜliwia inseminatorom zaopatrywanie się w materiał inseminacyjny u innych – poza Centrum – jego producentów lub importerów oraz w sposób nieuzasadniony podnosi koszty dostarczania nasienia, co świadczy - zdaniem Wnioskodawcy - o naruszeniu art. 8 ust. 2 pkt 1, 5 i 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.). Ponadto Wnioskodawca podniósł, Ŝe Centrum – w przeciwieństwie do niego i innych indywidualnych inseminatorów - moŜe dokonywać zakupów nasienia na własne potrzeby bezpośrednio od innych producentów lub importerów i nie musi z tego powodu doliczać opłaty za dostawę nasienia. Z powyŜszych okoliczności Wnioskodawca wywiódł, Ŝe Centrum naruszyło art. 5 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 6 przywołanej ustawy o ochronie (...), tj. zawarło porozumienie ograniczające konkurencję. Uwzględniając, Ŝe przedstawione przez Wnioskodawcę okoliczności i dowody uprawdopodobniają moŜliwość naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), organ antymonopolowy postanowieniem Nr RKR-93/2002 z dnia 24.06.2002r. wszczął postępowanie antymonopolowe w związku z podejrzeniem naruszenia przez Centrum art. 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 6 tej ustawy, tj. naduŜywania pozycji dominującej na lokalnym rynku dostarczania nasienia zwierząt gospodarskich na terenie województw: śląskiego, opolskiego, małopolskiego i podkarpackiego, polegającego na: - narzucaniu nadmiernie wygórowanych opłat za dostawę nasienia innych – poza Centrum - jego producentów lub importerów oraz - narzucaniu uciąŜliwych i przynoszących nieuzasadnione korzyści cenowych warunków dostawy nasienia innych - poza Centrum – jego producentów lub importerów. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów Wnioskodawcy - tj. ewentualnego naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 6 ustawy o ochronie (...) - organ antymonopolowy uznał, iŜ zarzucane Centrum działania nie mogą zostać uznane – wbrew oczekiwaniom Wnioskodawcy – za określone w tych przepisach praktyki ograniczające konkurencję. W szczególności odnosi się to do stawianego Centrum zarzutu naruszenia art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie (...), tj. przeciwdziałania ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji. Wnioskodawca formułując zarzuty odnoszące się do indywidualnych praktyk, jedynie podniósł, Ŝe Centrum uniemoŜliwia nabywanie nasienia u innych – poza Centrum – jego producentów lub importerów oraz w sposób nieuzasadniony podnosi koszty jego dostarczania. Pośrednictwo Centrum – jako podmiotu posiadającego stosowne zezwolenia - w nabywaniu nasienia od innych jego producentów lub importerów wynika z art. 29a przywołanej ustawy o organizacji hodowli (...) i ma charakter obligatoryjny. Skoro zatem inseminatorzy – na mocy obowiązujących przepisów - nie mogą zaopatrywać się bezpośrednio u innych podmiotów i są zmuszeni nabywać nasienie za pośrednictwem podmiotu posiadającego zezwolenie, to działanie Centrum nie moŜe zostać zakwalifikowane jako praktyka ograniczająca konkurencję, ale ewentualnie jako praktyka eksploatacyjna, prowadząca do wyzysku kontrahentów. A zatem ostatecznym przedmiotem wniosku jest wysokość opłaty za dostawę nasienia, która jest ceną w rozumieniu art. 4 pkt 7 ustawy o ochronie (...), co zostanie ocenione w ramach postępowania antymonopolowego wszczętego w sprawie narzucania przez Centrum nadmiernie wygórowanych cen i narzucania uciąŜliwych warunków umów. 3 Stawiając Centrum zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 6 ustawy o ochronie (...), w świetle którego praktyką jest porozumienie ograniczające konkurencję, polegające na: - ustalaniu, bezpośrednio lub pośrednio, cen i innych warunków zakupu lub sprzedaŜy towarów, - ograniczaniu lub kontrolowaniu produkcji lub zbytu oraz postępu technicznego lub inwestycji, - podziale rynków zbytu lub zakupu, - stosowaniu w podobnych umowach z osobami trzecimi uciąŜliwych lub niejednolitych warunków umów, stwarzających tym osobom zróŜnicowane warunki konkurencji, - ograniczaniu dostępu do rynku lub eliminowaniu z rynku przedsiębiorców nieobjętych porozumieniem, Wnioskodawca nie sprecyzował, na czym miałoby polegać to porozumienie, ani nie wskazał potencjalnych jego uczestników. Ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, Ŝe Centrum moŜe dokonywać zakupów nasienia na własne potrzeby inseminacyjne bezpośrednio od innych producentów lub importerów i nie dolicza z tego powodu opłaty za dostawę nasienia. Zarzut zawarcia tak rozumianego porozumienia został juŜ oceniony przez organ antymonopolowy, który ostateczną decyzją Nr RKR-15/2002 z dnia 27.05.2002r. nakazał m. in. Centrum zaniechania praktyki polegającej na stosowaniu w rozliczeniach z indywidualnymi inseminatorami niejednolitych – w stosunku do własnych kosztów nabycia nasienia przez podmiot dostarczający je tym inseminatorom – cen nasienia wyprodukowanego przez inne podmioty, czego skutkiem było ograniczenie konkurencji na lokalnych rynkach usług inseminacyjnych i stworzenie niejednolitych warunków konkurencji na tych rynkach. Czy Centrum zaniechało tej praktyki organ antymonopolowy ustali w odpowiednim czasie w ramach kontroli wykonania decyzji Nr RKR-15/2002, natomiast nie moŜe wszcząć na Ŝądanie Wnioskodawcy kolejnego postępowania antymonopolowego w tej samej sprawie. Mając na uwadze, iŜ zarzut zawarcia porozumienia został juŜ przez organ antymonopolowy oceniony, a wszystkie pozostałe zarzuty i dowody Wnioskodawcy zostaną ocenione w ramach postępowania antymonopolowego wszczętego postanowieniem Nr RKR-93/2002 z dnia 24.06.2002r., orzeczono jak w sentencji. Stosownie do treści art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie (...), w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. - od niniejszej decyzji słuŜy stronom odwołanie do Sądu Okręgowego - Sądu Antymonopolowego w Warszawie, za pośrednictwem Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Krakowie, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia. Z up. Prezesa UOKIK Barbara du Vall Dyrektor Delegatury Otrzymują: - Pan Stanisław Batkiewicz Zakład Usług Inseminacyjnych ul. Kokoszków 77; 34-400 Nowy Targ - a/a RKR